II SA/RZ 653/18

II SA/Rz 653/18 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2018-12-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Sygn. powiązane
II GSK 434/19 - Wyrok NSA z 2023-10-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2168
art 7e ust. 1 pkt 4, ust. 4, art 7g ust. 1
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia wpisu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. M. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] uchylająca decyzję Prezydenta Miasta (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia wpisu nr [...] dotyczącego Kancelarii Prawniczej E.M..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2014 roku E. M. wystąpiła do Prezydenta Miasta o wygaszenie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2011 roku w przedmiocie wykreślenia wpisu. Pismem z dnia 2 maja 2014 roku sprecyzowała w/w wniosek wskazując, iż stanowi on odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2011 roku.
Kolejnym wnioskiem z dnia 23 maja 2014 roku wystąpiła o wyłącznie wszystkich etatowych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazując na fakt, iż jest byłym członkiem wymienionego Kolegium. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 roku Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówił wyłączenia etatowych członków Kolegium.
Postanowieniem z dani [...] lipca 2014 roku [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, przyjmując, iż kwestionowane orzeczenie nie istnieje.
Wyrokiem z dnia 15 września 2015 roku sygn. akt: II SA/Rz 943/15 WSA uchyliło zaskarżone postanowienie.
Organ wskazał, że w świetle Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] września 2015 roku sygn. akt: II SA/Rz 943/15 obowiązkiem organu odwoławczego było ustalenie, czy kwestionowany przez stronę dokument jest decyzją administracyjną, a w konsekwencji ocena dopuszczalności wniesionego przez stronę środka odwoławczego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż pozyskana z akt sądowych kopia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2011 roku nr [...] (według wyjaśnień organu II instancji organ pierwszej instancji nie znajduje się w posiadaniu oryginału decyzji) wypełnia wszystkie elementy pozwalające na uznanie, iż jest aktem administracyjnym rozstrzygającym sprawę co do istoty.
Dalej organ II instancji stwierdził, że odwołanie wniesione zostało w terminie, gdyż strona niezwłocznie po otrzymaniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2011 roku nr [...], złożyła je w dniu 23 kwietnia 2014 roku. Jednocześnie organ wskazał, że przekazanie stronie decyzji w dniu 22 kwietnia 2014 roku wywołało skutek doręczenia, determinujący termin do wniesienia odwołania.
Dokonując merytorycznej oceny decyzji wyjaśnił, że podstawą materialnoprawną decyzji był art.: 7e ust. 1 pkt 4, ust. 4, 7g ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej.
Na podstawie tych przepisów organ dokonuje wykreślenia z urzędu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w przypadku zmiany miejsca zamieszkania przedsiębiorcy. Organ II instancji nie stwierdził dokumentu lub faktu, który dawałby podstawę do podjęcia takiego rozstrzygnięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2011 roku sygn. akt. [...] ostatecznie orzekło o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej ze skutkiem od dnia 15 września 1997 roku wpisu pod nr [...] ewidencji prowadzonej przez Prezydenta Miasta - co wykluczało faktyczną podstawę do wydawania późniejszych decyzji w sprawie, co mając na uwadze uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie.
W skardze do Sądu skarżąca wnosi o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r., oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2011 r. i jedocześnie stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji, wskazując, że argumentacja prawna skargi znajduje się we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r.
W związku z ustaleniem, że skarżąca przed złożeniem skargi do Sądu złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, Sąd postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2018 r. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, a następnie w dniu 6 listopada 2018 r. podjął, na skutek uprawomocnienia się decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] umarzającej postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
SKO w kontrolowanej decyzji wykonując wytyczne zawarte w wyroku WSA z dnia 15 września 2015 r., II SA/Rz 943/15 i wyroku NSA z dnia 29 września 2017 r., II GSK 3625/15 prawidłowo przyjęło, że pozyskana kopia decyzji Prezydenta Miasta z dnia[...] września 2011 r. nr [...] wypełnia wszystkie elementy pozwalające na uznanie, iż jest aktem administracyjnym rozstrzygającym sprawę co do istoty. Wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji nie jest to wydruk z systemu informatycznego nie doręczony stronie, gdyż właśnie ten dokument był w posiadaniu strony i został przedłożony na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał za prawidłowe rozpoznanie sprawy w oparciu o posiadaną kopię decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2011 r. nr [...], ponieważ oryginał – wg twierdzeń organu pierwszej instancji nie znajduje się w jego posiadaniu. Treść przedstawionej kopii nie budziła wątpliwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do zgodności ze sporządzonym oryginałem – art. 107 § 1 K.p.a.
Sąd przychyla się także do stanowiska SKO, iż że odwołanie zostało wniesione w terminie, gdyż strona niezwłocznie po otrzymaniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2011 r. nr[...], złożyła je w dniu 23 kwietnia 2014 r. W tych okolicznościach stwierdzono, iż przekazanie stronie decyzji w dniu 22 kwietnia 2014 r. wywołało skutek doręczenia determinujący termin do wniesienia odwołania.
Przechodząc do merytorycznej oceny skarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał, że z uwagi na swoją lakoniczność, brak ustosunkowania się do twierdzeń odwołującej się nie spełnia ono wymogów z art. 107 § 3 K.p.a., art. 136 w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a.
SKO wskazało na dwa elementy będące podstawą zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. "Po pierwsze przyjęło, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie normy prawa materialnego, a to art. 7e ust. 1 pkt 4, ust. 4, 7g ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej. Analiza prawnicza przywołanych postanowień ustawy uprawnia organ administracji do podjęcia i wydania decyzji w sprawie wykreślenia z urzędu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w przypadku zmiany miejsca zamieszkania przedsiębiorcy. W toku prowadzonego postępowania nie ujawniono dokumentu lub faktu, który dawałby podstawę do podjęcia takiego rozstrzygnięcia.
Po drugie wskazało, że wg ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]września 2011 r., sygn. akt [...] ostatecznie orzekło o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej ze skutkiem od dnia 15 września 1997 r. wpisu pod nr [...] ewidencji prowadzonej przez Prezydenta Miasta – co wykluczało faktyczną podstawę do wydawania późniejszych decyzji w sprawie".
Odnosząc się do argumentacji SKO Sąd stwierdza, że SKO nie zwróciło wystarczającej uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z decyzją organu I instancji z dnia [...] września 2011 r. wykreślono nią wpis w ewidencji działalności gospodarczej dokonany 19 lipca 1995 r. pod numerem [...] dotyczący firmy pod nazwą E. M. Kancelaria Prawnicza. Przedmiot działalności gospodarczej opisano jako usługi w zakresie porad prawnych; doradztwo podatkowe; usługi finansowo – księgowe, w tym: prowadzenie ksiąg podatkowych; usługi wydawnicze; pośrednictwo w zakresie obrotu nieruchomościami (z wyłączeniem działalności, których wykonywanie wymaga uzyskania stosownych koncesji lub zezwoleń określonych przepisami ustaw szczególnych.
Przepisy art. 7e ust. 1 pkt 4, ust. 4 oraz art. 7g ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej (Dz.U. z 1999 r., Nr 101, poz. 1178 ze zm.) w wersji obowiązującej na datę wydania decyzji przez organ I instancji, wskazywały na możliwość wykreślenia z urzędu wpisu o działalności gospodarczej w przypadku zmiany miejsca zamieszkania przedsiębiorcy.
Sąd nie jest w stanie zweryfikować tezy Kolegium, iż "w toku prowadzonego postępowania nie ujawniono dokumentu lub faktu, który dawałby podstawę do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Brak akt organu I instancji wymagał wręcz umożliwienia odwołującej się przedstawienia swoich racji i dowodów, czego skarżącej z obraza art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. odmówiono.
Przede wszystkim zaś należy podkreślić, że w chwili orzekania przez organ II instancji nie obowiązywały już przepisy ustawy Prawo o działalności gospodarczej stanowiące podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji, które zostały zastąpione przepisami wprowadzającymi ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. – Dz.U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1808 ze zm.) – art. 66 pkt 3. Organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu prawnego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji a orzeczeniem II instancji (por. wyrok SN z 7 maja 2002 r., III RN 59/01, OSNAPiUS 2003/3, poz. 56: "Zmiana przepisów prawa materialnego w toku postępowania administracyjnego między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania zobowiązuje organ odwoławczy do uwzględnienia nowego stanu prawnego jeżeli z nowych przepisów nie wynika inny skutek). Jak wynika z wyroku NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2762/12, LEX nr 1481906: "w przypadku zmiany stanu prawnego, która następuje między wydaniem decyzji organu pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania przez organ odwoławczy zasada dwuinstancyjności w braku odpowiednich przepisów intertemporalnych nakłada na organ drugiej instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy i wydania jednego z rozstrzygnięć, o których stanowi art. 138 § 1 pkt 1 – 3 K.p.a. z uwzględnieniem nowych bądź znowelizowanych przepisów.
SKO z obrazą art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyliło się od wykonania tych obowiązków. Stwierdzenie bezprzedmiotowości w oparciu o wątpliwą podstawę faktyczną i nieobowiązujące przepisy prawa materialnego – przy braku ustaleń co do obowiązującego stanu prawnego – nie spełnia standardów z art. 104 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 107 § 1 – 3 K.p.a.
Odnośnie drugiej podstawy umorzenia postępowania przez SKO, tj. wydania decyzji SKO z dnia [...] września 2011 r., [...] Sąd zauważa, że w dostępnych mu, przekazanych przez SKO aktach tej decyzji nie ma. Sąd otrzymał kopię tej decyzji od skarżącej. Sąd nie ma informacji co do tego czy pozostaje ona w obrocie prawnym czy nie, czy nie został uchylona. Kwestie te należy wyjaśnić. Po drugie decyzja ta (w brzmieniu na niepoświadczonej kopii dostępnej Sądowi) dotyczy wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej ze skutkiem od 15 września 1997 r. wpisu pod nr [...].
Uzasadnienie tej decyzji dotyczy bezprzedmiotowości wpisu w ewidencji działalności gospodarczej od 15 września 1997 r. w postaci świadczenia pomocy prawnej przez radców prawnych i adwokatów. Problem w tym, że wpis pod numerem [...] miał dużo szerszy zakres przedmiotowy niż prowadzenie kancelarii przez radcę czy adwokata, o czym była już mowa wyżej. Należy ustalić co dokładnie zostało wykreślone decyzją SKO. SKO nie ustosunkowało się do argumentacji skarżącej, która od początku wskazywała, że w sprawie wykreślenia wpisu [...] istnieją dwie merytoryczne decyzje administracyjne. Każda z tych decyzji jest z dnia [...] września 2011 r. i każda z nich dotyczy wykreślenia wpisu [...] z lokalnej EDG (kancelaria prawnicza E.M. z siedzibą) prowadzonej przez Prezydenta Miasta do dnia 31 grudnia 3011 r.
Jedną z tych merytorycznych decyzji wydało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wyznaczone – wobec zaistnienia przesłanki z art. 27 § 3 K.p.a. – przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia odwołania w sprawie wykreślenia wpisu [...] z EDG.
Drugą merytoryczną decyzję w tej samej sprawie wydał Prezydent Miasta , również w dniu [...] września 2011 r., która została przez SKO kontrolowaną decyzją uchylona z jednoczesnym umorzeniem postepowania I instancji.
Daty obu w/w merytorycznych decyzji administracyjnych są te same, natomiast najistotniejsza różnica między nimi, to różne daty wykreślenia wpisu [...] z EDG: Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykreśliło wpis z EDG z mocą od dnia 15 września 1997 r., czyli przed rozpoczęciem przez skarżącą wykonywania funkcji notariusza w K., a Prezydent Miasta wykreślił ten sam wpis [...] ze swojej lokalnej EDG z mocą od roku 2011 co umożliwiło - wg twierdzeń skarżącej - w okresie od 1998 r. do 2006 r.:
- zmianę REGON kancelarii notarialnej E.M. w K. w ten sposób, że zlikwidowano REGON kancelarii notarialnej w Kolbuszowej oznaczając w statystyce publicznej tę kancelarią notarialną byłym REGON – em identyfikującym byłą kancelarię prawnicza w R.,
- liczne zmiany NIP w Urzędzie Skarbowym w ten sposób, że kancelaria notarialna E.M. w K.była identyfikowana przez Urząd Skarbowy – właściwy dla PIT – cechami oznaczającymi byłą kancelarię prawniczą E.M. w R., natomiast Urząd Skarbowy w [....] właściwy dla VAT – prawidłowo oznaczał w swych dokumentach kancelarię notarialną E.M. i właściwie kwalifikował składane deklaracje.
Konieczne będzie przeprowadzenie postępowania dowodowego we wskazanym zakresie i wydanie decyzji, w której organ ustosunkuje się do podniesionych przez skarżącą zarzutów.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.