II SA/RZ 638/23

II SA/Rz 638/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Piotr Godlewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 1a pkt 2, art. 17 ust. 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ AWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 22 lutego 2023 r. nr SKO.4115.123.2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – skargę oddala –
Uzasadnienie
II SA/Rz 638/23
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 20 stycznia 2023 r. M.B. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad babcią K.W..
Po jego rozpoznaniu Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z 30 stycznia 2023 r. nr MGOPS.5211.000983.01.2023.AB odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2023 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm. - dalej: "u.ś.r."). Organ wyjaśnił, że wnioskodawca jest wnukiem osoby wymagającej opieki, tj. K.W., od dłuższego czasu pobiera zasiłek dla opiekuna z tytułu sprawowanej opieki nad babcią. K.W. jest wdową, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie organ stwierdził, że ustalony stopień niepełnosprawności, jak wynika z orzeczenia z [...] grudnia 2011 r., znak: [...], istnieje od listopada 2011 r., zaś daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. W tej sytuacji Burmistrz uznał, że nie została spełniona przesłanka o jakiej mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., co powoduje, że świadczenie nie może zostać przyznane. Zwrócił uwagę, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z 21 października 2014 r., nie spowodował uchylenia ww. przepisu.
W odwołaniu złożonym od ww. decyzji M.B. wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że jego babcia ma 96 lat, jest leżąca, wymaga całodobowej opieki, którą tylko on może sprawować. Z tego powodu nie może podjąć żadnego zatrudnienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu (dalej: "SKO", "Kolegium"), działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października
1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570) i art.138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11 i 15, art.17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b pkt 1 i pkt. 2, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 1, ust. 4; art. 32 ust. 2 u.ś.r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium uznało, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i zgodne z obowiązującym stanem prawnym. Wyjaśniło, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożył wnuk, a więc osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny w przypadku, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w bliższej kolejności nie są w stanie opieki sprawować. Jak wynika z akt sprawy taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie zachodzi. Opiekę faktycznie sprawuje wnioskodawca. Okoliczności te zostały potwierdzone w ramach wywiadu. Babcia wnioskodawcy legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
SKO nie podzieliło stanowiska organu I instancji o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia, w oparciu o przesłankę z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Przypomniało, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art.17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.
Podkreśliło natomiast, że powodem odmowy przyznania świadczenia jest fakt że, niepełnosprawna posiada dwie córki, które nie mają orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności i na nich spoczywa obowiązek opieki nad matką.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.B. wnosząc o pozytywne rozpatrzenie jego sprawy. W jego ocenie wydana decyzja jest niesłuszna. Wyjaśnił, że od urodzenia mieszka z babcią. Obecnie ma ona 96 lat, orzeczenie o niepełnosprawności posiada od 2004 r. Wymaga całodobowej opieki, którą zapewnia skarżący. Jej córki nie mieszkają z nią i same posiadają orzeczenia o niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę SKO w Przemyślu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym wobec wniosku SKO i braku żądania przeprowadzenia rozprawy strony skarżącej, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził wyżej wymienionych wad i uchybień, co skutkować musiało oddaleniem skargi.
Zaskarżoną decyzją odmówiono przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną babcią K.W., przy czym organ I instancji jako podstawę takiego rozstrzygnięcia wskazał art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.) –dalej: "u.ś.r."
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia
9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób
o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Wprowadzonym przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1b u.ś.r. warunkiem przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego była również data powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki - 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu świadczenia m.in. w oparciu o ten właśnie przepis, bez uwzględnienia skutków, jakie wynikają z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Wyrokiem tym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z zasadą równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Skutkiem tego wyroku, w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, istnieje konieczność dokonania oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem kryterium wprowadzonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r., czego nie uczynił organ I instancji.
Jego błędne stanowisko w tym zakresie zostało zweryfikowane w zaskarżonej decyzji, w której Kolegium prawidłowo uznało, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie uznanej za niekonstytucyjną części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Sąd podziela jednak wyrażony w obu decyzjach pogląd, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. Z art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r.
Przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r. stanowi, że osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W realiach rozpoznawanej sprawy spełnienie warunku określonego w pkt 2 powołanego przepisu oznacza ustalenie, że w przypadku K.W. nie ma innych osób spokrewnionych z nią w I stopniu (dzieci) lub osoby te legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Jak wynika z ustaleń organu I instancji babcia skarżącego K.W. ma 2 córki, choć żadna nie zamieszkuje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Do wywiadu środowiskowego dołączono oświadczenia córek – A.W. (lat 70) oraz T.D. (lat 57), z których wynika, że cierpią one na różne chorzenia, co uniemożliwia im opiekę nad mamą. Jednocześnie T.D. pracuje zawodowo. Do akt sprawy dołączono też orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności obu córek K.W..
W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że istnieją osoby spokrewnione w I stopniu z babcią skarżącego i nie legitymują się one orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a zatem nie został spełniony warunek z art. 17 a ust. 1 pkt 2 u.ś.r.
Sąd przytacza w tym miejscu trafną i przekonywującą argumentację przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.02.2021 r., I OSK 2392/20, gdzie NSA stwierdził, że na gruncie k.r.o., zgodnie z art. 129 § 1 kodeksu, jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych, obowiązek alimentacyjny obciążą bliższych stopniem przed dalszymi. Zgodnie zaś z art. 132 k.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Warunki wprowadzone w art. 17 ust. 1a ustawy również uzależniają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od tego, czy są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, mogące sprawować opiekę. Osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, jako zobowiązane na gruncie k.r.o. do alimentacji w pierwszej kolejności, wyprzedzają w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osoby spokrewnione w stopniu dalszym, chyba że są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Według NSA przedstawiona regulacja nie budzi wątpliwości interpretacyjnych pod względem językowym. Nie budzi także wątpliwości ze względów systemowych. Podobnie, jak w przypadku art. 132 k.r.o., osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, mają prawo do świadczenia, gdy nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu. Również w przypadku drugiej przesłanki z art. 132 k.r.o. istnieje zbieżność, k.r.o. przewiduje powstanie obowiązku alimentacyjnego, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Sąd trafnie też zwraca uwagę na odmienność pomiędzy obowiązkiem alimentacyjnym, a sprawowaniem osobistej opieki. Przepis art. 132 k.r.o. jest przepisem Tytułu II, Działu III k.r.o., dotyczącego obowiązku alimentacyjnego. W art. 128 k.r.o. ustawodawca definiuje ten obowiązek jako obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Co do zasady obowiązek alimentacyjny ma zatem wymiar finansowy i materialny. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom podejmującym faktyczną i osobistą opiekę, wobec czego w tym przypadku ustawodawca uzależnił prawo do niego dla osób spokrewnionych w dalszym stopniu od tego, czy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawność jest niewątpliwie okolicznością mogącą wyłączać możliwość sprawowania opieki nad inną osobą niepełnosprawną, co czyni tę przesłankę zbieżną z przesłanką z art. 132 k.r.o. dotyczącą sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi (dostarczania środków utrzymania). Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był przy tym uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby spokrewnione w stopniu dalszym, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Przeciwko przyjętemu rozwiązaniu nie przemawiają też względy celowościowe i aksjologiczne, w tym wzgląd na wartości i zasady konstytucyjne. Jak wyżej wskazano, limitowanie dostępu do świadczenia w oparciu o kryteria zobiektywizowane nie może zostać uznane za naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Zapewniają one dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, kryteria te nie mają także charakteru dyskryminującego i nie są niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte o uznanie organu. Przepis art. 18 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji odnoszą się do obowiązków Państwa wobec rodziny, w tym obowiązku szczególnej pomocy rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Świadczenie pielęgnacyjne jest niewątpliwie instrumentem wspierania rodzin będących w takiej sytuacji ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty nie oznacza jednak obowiązku wspierania każdego z jej członków w taki sam sposób. Dla charakteru uprawnień wynikających z art. 71 Konstytucji nie bez znaczenia jest, że zgodnie z art. 81 Konstytucji, praw określonych w tym przepisie można dochodzić w granicach określonych w ustawie. Również prawo podmiotowe rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych, o jakim mowa w art. 71 ust. 1 zd. drugie Konstytucji, może być dochodzone tylko w granicach określonych w ustawie. Regulacja ustawowa nie jest pod tym względem przeciwskuteczna wobec konstytucyjnych zadań Państwa wobec rodzin. Błędne jest zatem stanowisko, że wykluczenie wnuka z kręgu osób upoważnionych do świadczenia, gdy członkowie rodziny spokrewnieni w pierwszym stopniu nie mogą wykonywać opieki z innych powodów, niż stwierdzona orzeczeniem niepełnosprawność w stopniu znacznym, narusza standardy Konstytucji. Co do zasady, wnuk nie został wykluczony, ustawowo natomiast wprowadzono kryteria warunkujące uzyskanie świadczenia, odnoszące się przy tym nie personalnie do osoby spokrewnionej w dalszej linii, lecz do stanu rodziny jako całości, co dodatkowo przemawia za tezą, że nie można w sposób oczywisty przypisać regulacji ustawowej naruszenia art. 71 ust. 1 Konstytucji. To właśnie sytuacja rodziny jako całości, związana z jej wielkością lub stanem zdrowia kolejnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy. Osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagająca opieki, nie może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, chyba, że osoby te legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności".
Zaprezentowane wyżej stanowisko zostało wzmocnione tezą pierwszą uchwały NSA z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, ONSAiWSA 2023, nr 1, poz. 2, gdzie wyraźnie podkreślono, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.).
Podjęcie uchwały abstrakcyjnej ma ten skutek, że uchwała ta wiąże sądy administracyjne, co wynika z art. 269 § 1 P.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (tak m.in. wyroki NSA z 27.11.2020r. II GSK 3773/17; z 12.02.2019r. I FSK 116/17; z 8.11.2017r. II OSK 378/16).
Skoro z akt sprawy wynika, że wymagająca opieki babcia skarżącego ma 2 córki, które nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to okoliczność ta była wystarczająca do wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej, w zasadzie bez konieczności analizowania faktycznych zdolności do sprawowania opieki.
Dla zastosowania tego przepisu, jak już wcześniej Sąd wyjaśnił nie ma znaczenia, że obie córki K.W. chorują, mieszkają w innej miejscowości i nie są w stanie sprawować opieki, a opiekę tę faktycznie sprawuje skarżący.
Należy przy tym wyraźnie wskazać, że ustawodawca nie narzuca kto spośród osób spokrewnionych może sprawować opiekę, ustala jedynie kolejność osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki.
Podkreślić przy tym należy, że realizacja obowiązku alimentacyjnego, jaki spoczywa na córkach K.W. może przybrać formę świadczeń osobistych - sprawowania opieki lub też może mieć inny wymiar - np. finansowy, polegający na opłaceniu usług opiekuńczych i powierzeniu ich osobie, która w miejsce córek (i w ramach ich obowiązków alimentacyjnych) będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawną mamą, może to być osoba obca lub też spokrewniona, w tym także wnuk.
W realiach rozpoznawanej sprawy organy nie mogły złamać ustawowego zakazu przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego wobec osób zobowiązanych w dalszej kolejności, w sytuacji istnienia osób zobowiązanych w pierwszej kolejności, nie legitymujących się orzeczeniem o stopniu znacznej niepełnosprawności.
Uznanie zarzutów skargi prowadziłoby do niedopuszczalnej w świetle art. 178 Konstytucji RP modyfikacji wyraźnie określonych w ustawie przesłanek nabycia świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd zwraca uwagę, że art. 71 ust. 1 Konstytucji RP (prawo rodziny do pomocy ze strony państwa), nie może być traktowany jako samoistne źródło roszczeń o przyznanie świadczeń z opieki społecznej, jeżeli członek rodziny znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Praw określonych w/w przepisie można w myśl art. 81 Konstytucji RP, dochodzić w granicach określonych w ustawie, czyli m.in. na warunkach z art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r.
Z wszystkich tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.