II SA/RZ 629/23

II SA/Rz 629/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maria Mikolik
Piotr Godlewski /sprawozdawca/
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 § 1, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 15, art. 7, art. 28, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skarg P. W., B. O., I. B. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2022 r. nr SKO.415/503/2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 11 października 2022 r. nr AR-P.6730.17.4.2022.ES; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżących P. W. i B. O. kwoty po 500 zł /słownie: pięćset złotych/ oraz na rzecz skarżących I. B. i J. B. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 629/23
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skarg P.W., B.O. oraz J. i I.B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 19 grudnia 2022 r. nr SKO.415/503/2022 dotycząca ustalenia warunków zabudowy.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z 4 maja 2022 r. nr AR-P.6730.17.4.2022.ES Prezydent Miasta [...] - po rozpatrzeniu wniosku A.M. - ustalił warunki zabudowy dla inwestycji pn.: "Budynek mieszkalny jednorodzinny" na części działki nr [...] obr. [...] w [...] przy ul. [...].
SKO decyzją z 19 lipca 2022 r. nr SKO.415/222/2022 - po rozpatrzeniu odwołania P.W. - uchyliło decyzję Prezydenta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia (pkt I) oraz umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania B.O. oraz J.i I.B. (pkt II).
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Prezydent decyzją z 11 października 2022 r. nr AR-P.6730.17.4.2022.ES ponownie ustalił warunki zabudowy dla objętej wnioskiem inwestycji.
Od decyzji odwołał się P.W., zarzucając naruszenie:
1) § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588 ze zm., dalej: rozporządzenie MI z 26 sierpnia 2003 r.) poprzez znaczne przekroczenie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki w porównaniu z istniejącą w analizowanym obszarze zabudową,
2) art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503 ze zm., dalej: u.p.z.p.) poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy obejmującej usytuowanie na działce nr [...] trzech budynków o znacznych rozmiarach, znacznie przekraczających powierzchnię budynków usytuowanych na sąsiednich działkach, co narusza określoną ww. przepisem zasadę dobrego sąsiedztwa,
3) art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 13 u.p.z.p. w zw. z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że powierzchnia, sposób planowanej zabudowy, a także istniejące i projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego,
4) art. 61 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z § 14 ust. 1 - 3 i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225, dalej: "rozporządzenie MI w sprawie warunków technicznych) w zw. z § 12 ust. 9 i 11 oraz § 13 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy brak odpowiedniej drogi dojazdowej do planowanej inwestycji - szerokość drogi dojazdowej poprzez działkę nr [...] wynosi 2,80 m, nie spełnia zatem wymogów określonych w ww. przepisach,
5) § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia MI w sprawie warunków technicznych, poprzez brak kanalizacji umożliwiającej odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej,
6) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez sporządzenie analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy w sposób lakoniczny, zbyt ogólnikowy, czego konsekwencją jest brak możliwości zweryfikowania danych podanych przez organ za podstawę przeprowadzenia poszczególnych parametrów projektowanej zabudowy, skutkujące brakiem przeprowadzonej prawidłowej analizy funkcji i cech zabudowy w zakresie warunków o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p.
Odwołanie od decyzji Prezydenta z 11 października 2022 r. wnieśli także B.O. oraz J.i I.B. (reprezentowani przez pełnomocnika P.B.), zarzucając w szczególności brak uznania ich za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i wydanie przez Prezydenta Miasta [...] decyzji w sytuacji, gdy planowana inwestycja w sposób oczywisty będzie oddziaływać na ich nieruchomości.
SKO opisaną na wstępie decyzją z 19 grudnia 2022 r., po rozpatrzeniu odwołania P.W. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 u.p.z.p. - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji (pkt I), po rozpatrzeniu odwołania B.O. oraz J.i I.B. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. - umorzyło postępowanie odwoławcze (pkt II).
Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo uznał, że J.i I.B. (właściciele działki nr  [...]) oraz B.O. (właścicielka działki nr  [...]) nie są stronami postępowania, bowiem ich działki nie sąsiadują bezpośrednio z działką nr [...] na której planowana jest inwestycja. W/w odwołujący nie wykazali w prowadzonym postępowaniu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. wywiedzionego z przepisów prawa materialnego. Samo zamieszkiwanie w określonym sąsiedztwie w stosunku do terenu inwestycji oraz związane z tym uciążliwości świadczą jedynie o istnieniu interesu faktycznego, a ten nie może być przesłanką uznania za stronę postępowania. W związku z tym konieczne było umorzenie postępowania odwoławczego w odniesieniu do w/w osób.
Rozpoznając odwołanie P.W. Kolegium podzieliło zaś stanowisko organu I instancji co do łącznego spełnienia przez planowaną inwestycję wymogów wydania decyzji pozytywnej z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Obszar analizowany wyznaczono zgodnie z wymogami określonymi w art. 52 ust. 2 pkt 1a u.p.z.p., a analiza odpowiada wymogom art. 61 ust. 5a u.p.z.p. Organ I instancji ustalił wszystkie wymagane przez przepisy rozporządzenia MI z 26 sierpnia 2003 r. dane, które stały się podstawą do określenia w decyzji organu I instancji warunków, parametrów i wskaźników planowanej inwestycji oraz potwierdzenia spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Stronom doręczono wyniki analizy urbanistycznej zawierające część tekstową i graficzną, wykonaną na mapie w skali 1:1000 w formie załącznika do decyzji o warunkach zabudowy.
Wg Kolegium, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia MI z 26 sierpnia 2003 r. poprzez znaczne przekroczenie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki w porównaniu z istniejącą w analizowanym obszarze zabudową. Wskaźnik ten wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego. Stosownie do ust. 2, dopuszcza się wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy o której mowa w art. 61 ust. 5a u.p.z.p. Organ pierwszej instancji w analizie urbanistycznej podał, jak kształtuje się ten parametr na działkach nr  [...]. Badaniami objęte zostały wszystkie wymagane nieruchomości. Średni wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu w obszarze analizowanym wyniósł 0,16, a w decyzji organu I instancji został ustalony na poziomie "od 0,16 do 0,32". Uzasadnienie tak przyjętego wskaźnika znajduje się w pkt 1.3. analizy urbanistycznej i jest prawidłowe w odniesieniu do średniej wielkości ustalonej przez organ pierwszej instancji.
Zarzut odwołania, iż projektowany budynek zajmuje około 80% powierzchni działki z pozostawieniem 20% tzw. powierzchni biologicznie czynnej, wynika z braku rozróżnienia w odwołaniu znaczenia wskaźników wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu oraz wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej. Projektowany budynek może zająć co najwyżej 0,32 powierzchni terenu objętego wnioskiem, o czym świadczy ustalony wskaźnik określony w § 5 rozporządzenia MI z 26 sierpnia 2003 r. Ustalony wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej nie zmienia tej wartości. Tym samym nie może być mowy o naruszeniu art. 61 ust. 1 u.p.z.p. poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy obejmującej usytuowanie na działce nr [...] trzech budynków o znacznych rozmiarach, znacznie przekraczających powierzchnię budynków usytuowanych na sąsiednich działkach, co zdaniem odwołującego narusza zasadę dobrego sąsiedztwa.
Kolegium podzieliło także stanowisko organu I instancji, iż istniejące i planowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanej inwestycji. O spełnieniu tego warunku świadczą przedłożone do akt sprawy zapewnienia dostaw wydane przez P S.A. i M Sp. z o.o. w R.
Wbrew zarzutom odwołania, spełniony został także warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 14 u.p.z.p. dotyczący dostępu do drogi publicznej - ul. [...] (droga gminna [...]), który odbywać ma się przez drogi wewnętrzne - działki nr [...] stanowiące własność Gminy Miasto [...]. Na etapie postępowania w sprawie warunków zabudowy nie bada się zgodności dostępu do drogi publicznej z wymogami techniczno – budowlanymi, w tym dotyczącymi szerokości drogi (§ 14 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Za nietrafny należy uznać również zarzut naruszenia § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, poprzez brak kanalizacji umożliwiającej odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej, bowiem rozporządzenie to nie może być brane pod uwagę w toku postępowania w sprawie warunków zabudowy. Deklarowane odprowadzanie wód opadowych i roztopowych na powierzchniowo nieutwardzony teren własnych działek pozwala na przyjęcie, iż istniejące i planowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanej inwestycji. Kwestia ta będzie podlegała badaniu przez właściwy organ architektoniczno - budowlany w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, podobnie jak zarzuty dotyczące uciążliwości planowanej inwestycji.
J. i I. B., B.O. i P.W. wniesionymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odrębnymi skargami zaskarżyli w całości decyzję Kolegium z 19 grudnia 2022 r., wnosząc o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Podnieśli zarzuty sformułowane w przytoczonym wyżej odwołaniu P.W. w pkt 1 – 6.
I. i J.B. oraz B.O. dodatkowo zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1, art. 28 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez umorzenie w stosunku do nich postępowania odwoławczego z uwagi na odmowę uznania ich za strony postępowania i wydanie przez Prezydenta decyzji w sytuacji, gdy planowana inwestycja w sposób oczywisty będzie oddziaływać na ich nieruchomości, w związku z czym posiadają interes prawny w toczącym się postępowaniu i powinni zostać uznani za jego strony.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja SKO w Rzeszowie z 19 grudnia 2022 r., utrzymująca w mocy - po rozpatrzeniu odwołania P.W. - decyzję Prezydenta M. [...] z 11 października 2022 r. o ustaleniu na wniosek A.M. warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Budynek mieszkalny jednorodzinny" na części działki nr [...] obr. [...] w R. przy ul. [...] (pkt I) oraz umarzająca postępowanie odwoławcze z odwołania B.O. oraz I.i J.B. (pkt II).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach wyżej opisanych Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Ponieważ prawidłowość decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego rzutuje na prawidłowość całego rozstrzygnięcia obejmującego także rozstrzygnięcie merytoryczne, uzasadnione w pierwszej kolejności jest rozpoznanie zarzutów dotyczących umorzenia postępowania odwoławczego w stosunku do B.O. oraz I.i J.B. Podważenie bowiem rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oznaczać będzie, że merytoryczne rozstrzygnięcie co do pozostałych odwołań pozbawione będzie cechy kompletności wymaganej przez art. 104 § 1 k.p.a., co w praktyce prowadzić musi do uchylenia takiej decyzji w całości, celem łącznego rozpoznania wszystkich odwołań jedną decyzją.
Przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego względem B.O. oraz I. i J.B. podyktowane było uznaniem przez Kolegium, że osobom tym nie przysługiwał status stron postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ II instancji stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania – art. 105 § 1 k.p.a. Będzie miało to miejsce wówczas, gdy wystąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkujący brakiem podstaw do załatwienia sprawy co do istoty. Stanowi je m.in. ustalenie, że odwołujący się podmiot nie jest stroną postępowania (art. 127 § 1 k.p.a.). Na każdym etapie sprawy administracyjnej na organie spoczywa obowiązek zbadania, czy podmiot inicjujący postępowanie, a więc i postępowanie odwoławcze jest do tego legitymowany, a zatem czy może być stroną postępowania. W przypadku stwierdzenia, że odwołującemu przysługuje przymiot strony, koniecznym staje się zagwarantowanie mu czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a. Zaznaczyć przy tym należy, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony, lecz wywiera skutek procesowy wobec braku przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.
U.p.z.p. wprowadziła na potrzeby określonych inwestycji definicję strony, jednakże żadna z nich (art. 64a i 64aa u.p.z.p.) nie odnosi się do niniejszej sprawy dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla budynku mieszalnego jednorodzinnego. W postępowaniu tym pojęcie strony należy zatem odkodować na podstawie norm ogólnych zawartych w k.p.a. Zgodnie z art. 28 tej ustawy, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało zdefiniowane w przepisach obowiązującego prawa, niemniej w judykaturze sądów administracyjnych dominujące jest stanowisko, że jest to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz ów interes nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego.
Przyjęta w art. 28 k.p.a. przesłanka przyznania jednostce statusu strony, tj. przesłanka interesu prawnego, na gruncie postępowań dotyczących określenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wymaga wyprowadzenia go z przepisów prawa materialnego. W związku z tym, przepisy prawa cywilnego, w tym art. 140, art. 144 i art. 154 Kodeksu cywilnego, odnoszące się do praw właścicieli i ich ochrony przed niekorzystnym oddziaływaniem nieruchomości sąsiednich, dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego z tytułu prawa własności tylko o tyle, o ile przepisy administracyjnego prawa materialnego dają do tego podstawę. W przypadku braku podstaw w przepisach administracyjnego prawa materialnego do rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej żądania jednostki, z przepisów prawa cywilnego nie ma podstaw do wyprowadzenia interesu prawnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2019 r. II OSK 2879/17 - LEX nr 2737202).
W przypadku postępowań o ustalenie warunków zabudowy, krąg stron ustalany jest w oparciu o zasadę dobrego sąsiedztwa uregulowaną w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 28 k.p.a. Zatem stroną takiego postępowania oprócz wnioskodawcy, który niekoniecznie musi być właścicielem terenu przeznaczonego pod inwestycję, mogą być właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomością na której planowana jest realizacja inwestycji. Przymiot strony tych podmiotów za każdym razem musi być jednak oceniany przez pryzmat wymogów wymienionych w art. 28 k.p.a. Sam fakt bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą sąsiedniej nieruchomości objętej obszarem analizowanym nie przesądza o tym, że podmiot taki automatycznie staje się stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. W orzecznictwie wskazuje się w szczególności, że w tego rodzaju sprawach położenie działki w obszarze analizowanym wyznaczonym dla celów ustalenia parametrów nowej zabudowy nie przesądza o tym, że jej właściciel będzie posiadał przymiot strony w tym postępowaniu. Zatem właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, ale znajdujących się w obszarze analizowanym, mogą być stronami tego postępowania, ale tylko wtedy, gdy wykażą swój interes prawny na podstawie art. 28 k.p.a. O interesie prawnym takich podmiotów przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2020 r. II OSK 1094/18 - LEX nr 2772422).
W związku z tym należy uznać, iż w analizowanym obszarze stosunków administracyjnoprawnych nie można zakładać "automatyzmu" i przyjmować jak uczyniło to SKO, że przymiot strony oprócz wnioskodawcy, właściciela (użytkownika) terenu inwestycji, przysługuje tylko właścicielowi nieruchomości graniczącej bezpośrednio z terenem inwestycji. Czynny udział w postępowaniu należy zapewnić także właścicielom, użytkownikom wieczystym, zarządcom nieruchomości nie graniczących z terem przedsięwzięcia, jeżeli w okolicznościach danej sprawy zostanie wykazane, że inwestycja będzie wpływać na dotychczasowy sposób korzystania z praw rzeczowych do nieruchomości (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 11 lipca 2023 r. II SA/Rz 137/23 - LEX nr 3607803.)
W kontrolowanej sprawie I.i J.B. oraz B.L. których dotyczy decyzja SKO w zakresie umorzenia postępowania odwoławczego, są właścicielami działek odpowiednio nr [...] oraz [...] i [...]. Działki te oddzielone są od terenu planowanej inwestycji drogą wewnętrzną znajdującą się na działce nr [...], będącej własnością Gminy Miasto [...]. Osoby te podniosły, że droga ta ma szerokość ok. 2,8 m i służy jako dojazd okolicznym mieszkańcom, zaś korzystanie z niej przy istniejącej zabudowie jest mocno utrudnione. Ich zdaniem, powstanie po przeciwnej stronie drogi (na działce nr [...]) kolejnych 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych spowoduje znaczne zwiększenie natężenia ruchu, co w sposób oczywisty pogłębi trudności w dojeździe do posesji, ograniczy dostęp do drogi publicznej z uwagi na zbyt duże natężenie ruchu na drodze o nieodpowiedniej szerokości, uniemożliwiającej wyminięcie się dwóch samochodów. Mając bowiem na uwadze, że przeciętna rodzina posiada dwa samochody, to realizacja inwestycji spowoduje, że przypadająca na działkę inwestycyjną liczba samochodów wyniesie ok. 8. Realizacja inwestycji będzie uciążliwa dla skarżących, stwarzając bezpośrednie zagrożenie zarówno komunikacyjne, jak i ze względu na hałas oraz emisje spalin. W/w skarżący podnieśli także, że stanowisko SKO jest tym bardziej nieuzasadnione, że przymiot strony postępowania przyznano właścicielowi działki nr [...] /P.W., który także wniósł skargę w niniejszej sprawie/, który tak jak oni korzysta z tej drogi.
Sąd z urzędu stwierdza, że inwestor dla działki nr [...] wystąpił z trzema odrębnymi wnioskami o ustalenie warunków zabudowy dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych, usytuowanych na innych częściach tej działki (w pozostałych dwóch przypadkach zapadły przed organem I i II instancji analogiczne rozstrzygnięcia co w niniejszej sprawie i na skutek wniesionych skarg zostały one objęte kontrolą WSA w Rzeszowie w sprawach o sygn. akt II SA/Rz 623/23 i II SA/Rz 626/23). Nic natomiast Sądowi nie wiadomo na temat czwartego budynku o jakim mowa w odwołaniach I. i J.B.oraz B.L.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie Kolegium niesłusznie odebrało skarżącym I. i J.B. oraz B.O. przymiot stron postępowania administracyjnego. Planowana inwestycja, a także zasygnalizowany przez inwestora we wniosku o ustalenie warunków zabudowy zamiar poszerzenia drogi stanowiącej działkę nr [...] kosztem działki nr [...] wskazuje, że działki w/w skarżących znajdują się w obszarze oddziaływania zamierzonej inwestycji, jako mającej bezpośredni wpływ na korzystanie z przysługującego im prawa własności – art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 K.c. Niewątpliwie przedmiotowa inwestycja w powiązaniu z pozostałymi planowanymi przez wnioskodawcę na działce nr [...] budynkami mieszkalnymi spowoduje znaczące zwiększenie poziomu zabudowy, co niewątpliwie wpłynie na i tak trudne warunki dojazdu drogą wewnętrzną łączącą nieruchomości skarżących i teren inwestowany z drogą publiczną (ze znajdujących się w aktach sprawy map wynika, że jest to jedyny szlak jezdny łączący nieruchomości skarżących - poprzez drogę wewnętrzna na działce nr [...] - z drogą publiczną stanowiącą ul. Ł. na działce nr [...]). Dodatkowo planowana przez inwestora rozbudowa drogi kosztem własnej działki w sposób bezpośredni oddziaływać będzie na działki skarżących.
W ocenie Sądu, inaczej na ocenę interesu prawnego stron w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy należy spojrzeć w sytuacji, gdy działkę inwestycyjną z innymi działkami oddziela droga dojazdowa dwupasmowa o utwardzonej nawierzchni, a inaczej, gdy jest to jedynie wąska droga wewnętrzna komunikująca kilka nieruchomości w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji. W tym drugim przypadku bezpośrednie oddziaływanie na działki sąsiednie jest oczywiście większe aniżeli w przypadku drogi, na której odbywa się zorganizowany ruch odpowiadający obowiązującym standardom. Ponadto uwzględnić także należy istotny wzrost natężenia ruchu pojazdów łączący się z samą realizacją inwestycji. Wg treści decyzji Prezydenta M. [...], minimalna liczba miejsc do parkowania dla projektowanej zabudowy wynosi 2, co dotyczy każdego z planowanych budynków mieszkalnych.
Okoliczności te, jako istotnie wpływające na wyznaczony przepisami prawa cywilnego (art. 140 K.c.) obszar korzystania z prawa własności przez skarżących należało mieć zatem na uwadze rozpatrując kwestię istnienia po ich stronie interesu prawnego w ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Tym samym wg Sądu skarżącym I. i J.B. oraz B.O. – mimo ich pominięcia jako stron przez organ I instancji - przysługiwał interes prawny w zaskarżeniu do SKO decyzji Prezydenta ustalającej warunki zabudowy na części działki [...].
Powodowało to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji SKO w całości, bowiem nastąpiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 28, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 K.c., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuprawnione umorzenie postępowania odwoławczego przed SKO. Jak już bowiem wspomniano wyżej, nieuzasadnione umorzenie postępowania odwoławczego w stosunku do części stron stanowi o istotnej wadzie także pozostałej części decyzji SKO, która w niniejszej sprawie odnosi się do rozpatrzenia odwołania P.W. Ponieważ obowiązkiem organu II instancji jest łączne rozpoznanie wszystkich odwołań, przedwczesne stało się na obecnym etapie postępowania rozpoznawanie i odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skarg podnoszących uchybienia natury merytorycznej.
Mając jednocześnie na uwadze, że w związku z powyższym wszystkim skarżącym w niniejszej sprawie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, Sąd celem urzeczywistnienia realizacji ustawowej zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) dla wszystkich jego stron - uchylił również decyzję organu I instancji.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania dla organów administracji wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.
O kosztach postępowania – obejmujących opłacone od skarg wpisy sądowe - Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a.