II SA/RZ 621/05

II SA/Rz 621/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6046 Inne koncesje i zezwolenia
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 par. 1 pkt 4, art. 10 par. 1,  art. 149 par. 3, art, 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Zakładów Komunalnych "D" Sp. z o.o. w D na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej udzielenia zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....]r. nr [....] oraz stwierdza nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....]r. nr [....] w przedmiocie sprostowania decyzji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Zakładów Komunalnych "D" Sp. z o.o. w D kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 621/05
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Zakładów Komunalnych "D" sp. z o.o. w D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z [....]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. W sprawie tej SKO w Rzeszowie decyzją z[....]. Nr [....] rozpoznając odwołanie Przedsiębiorstwa Higieny Komunalnej T-F T. sp. z o.o. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta D. z [....]r. Nr ][....] odmawiającą temu przedsiębiorstwu udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych i orzekło o udzieleniu takiego zezwolenia na wykonywanie powyższej działalności na terenie miasta D. ustalając warunki wykonywania tej działalności. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu jako strona brało udział wyłącznie Przedsiębiorstwo Higieny Komunalnej T-F T sp. z o.o.
W dn.[...] r. do Burmistrza Miasta D. wpłynął wniosek Zakładów Komunalnych D sp. z o.o. w D o wznowienie postępowania zakończonego decyzją SKO z [...]r. Nr [...] udzielającą zezwolenia Przedsiębiorstwu Higieny Komunalnej T-F T sp. z o.o. na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na obszarze Miasta D. Jako podstawę wznowienia podano art.145 § 1 pkt 4 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.). W jego motywach wnioskujące przedsiębiorstwo naprowadzało, iż jako zarządca najbliżej położonego wysypiska śmieci w P. winno być traktowane jako strona postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia udzielonego zaskarżoną decyzją. Wniosek o wznowienie został przekazany przez burmistrza wg właściwości SKO.
Rozpoznając wniosek z [...]r. o wznowienie postępowania decyzją z [....]r. [....] SKO odmówiło wznowienia postępowania. W motywach tej decyzji, podjętej na podstawie art.149 § 3 k.p.a., kolegium wywiodło iż wznowienie postępowania następuje wyłącznie na wniosek strony. Oceniając żądanie wznowienia Zakładów Komunalnych D sp. z o.o., SKO doszło do wniosku, iż wnioskująca spółka nie była stroną w sprawie zakończonej ostateczną decyzją w przedmiocie udzielenia zezwolenia na odbiór odpadów komunalnych innemu przedsiębiorstwu, a w sprawie ma jedynie interes faktyczny. Decyzja kolegium zawierała pouczenie o prawie do wniesienia na nią skargi do WSA w Rzeszowie, a doręczono ja wyłącznie Burmistrzowi Miasta D. i D. Zakładom Komunalnym D. sp. z o.o. w D.
Skargę na powyższą decyzję, zgodnie z zawartym w niej pouczeniem, wniosły do WSA w Rzeszowie Zakłady Komunalne D sp. z o.o. w D, a skarga została zarejestrowana do sygn. II SA/Rz 526/05.
Niezależnie od tej skargi Zakłady Komunalne D sp. z o.o. wniosły do SKO wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją [...]. We wniosku tym strona podała, że po analizie przepisów dochodzi do przekonania, że pouczenie o prawie do wniesienia skargi było błędne i zasadnym jest skorzystanie ze środka zaskarżenia, o jakim mowa w art.127 § 3 k.p.a.. W dalszej części wnioskująca spółka wywodziła o przymiocie strony w postępowaniu o wydanie zezwolenia, eksponując swoje obowiązki jako podmiot zbierający odpady i zarządca wysypiska.
SKO postanowieniem z [...]r. powołującym w podstawie prawnej art.113 § 1 k.p.a. postanowiło sprostować z urzędu własną decyzję z [...]r. [...] odnośnie postanowienia w ten sposób, że zamiast pouczenia o prawie do wniesienia skargi sądowoadministracyjnej, na decyzję ma służyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W motywach tego postanowienia kolegium podało, iż nastąpiła oczywista omyłka w treści pierwotnego pouczenia o środkach zaskarżenia decyzji. Postanowienie o sprostowaniu omyłki doręczono Zakładom Komunalnym D sp. z o.o w D w dn.[...].
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją[...], SKO decyzją z [...]r. [...] utrzymało powyższą, własną decyzję w mocy. W podstawie prawnej powołano art.138 § 1 pkt 1 i art.127 § 3 k.p.a. oraz art.7 ust.1 pkt 1 i ust.6 ustawy z 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. Nr 132, poz.622 ze zm.). W tej decyzji ponowiono dotychczasową argumentację odnośnie przymiotu strony w trakcie postępowania o udzielanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Zdaniem SKO źródła interesu prawnego w sprawie u wnioskujących Zakładów Komunalnych D nie można poszukiwać na gruncie ustawy 27.04.2001r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz.628 ze zm.). Odwołano się także do dwóch orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego w aspekcie konieczności legitymowania się konkretnym interesem prawnym do tego, aby być stroną postępowania administracyjnego. Decyzję tę doręczono Burmistrzowi D. i D. Zakładom Komunalnym D.
Skargę na powyższą decyzję wniosły Zakłady Komunalne D, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej decyzja poprzez odmowę wznowienia postępowania zakończonego decyzją [...] z [...]r. została wydana z naruszeniem art.28 k.p.a.. Skarżąca spółka wskazując na fakt prowadzenia przez siebie wysypiska śmieci w P, które ma być miejscem najbliższym składowania wobec miejsca wytworzenia odpadów uważa, że posiada w sprawie nie tylko interes faktyczny, ale i prawny. Zdaniem skarżącej zgoda administratora wysypiska w okolicach T., gdzie ma odwozić śmiecie firma T-F, nie zapewnia właściwego składowania odpadów.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując w istocie dotychczasową argumentację.
Postanowieniem z [...]r. II SA/Rz 526/05 WSA w Rzeszowie odrzucił skargę Zakładów Komunalnych D w D na decyzję SKO z [...]r. [...].
Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów o postępowaniu, dające podstawę do wznowienia postępowania, wreszcie inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów o postępowaniu, o ile mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa). Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 k.p.a. lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2 Ppsa).
W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, aczkolwiek wyłącznie z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu, nie będąc związanym jej zarzutami, a dopatrując się uchybień procesowych w działaniu SKO. Bezspornym jest, iż zaskarżona decyzja została wydana w następstwie rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją [...] odmawiającej wznowienia postępowania, w którym ostateczną decyzją [,...] udzielono spółce T-F zezwolenia na wywóz odpadów komunalnych z terenu miasta D. W doktrynie nie budzi obecnie wątpliwości, że postępowanie wznowieniowe cechuje pewnego rodzaju swoistość w stosunku do postępowania zwykłego, co w żadnym razie nie oznacza, że obydwa postępowania pozostają wobec siebie w pewnej zależności (por. K.Sobieralski: Praktyczne problemy wznowienia postępowania administracyjnego, Wrocław 2005, s.44 i nast.). Wniosek o wznowienie winien prowadzić do wydania decyzji o odmowie wznowienia, względnie wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Rozpatrzenie tego wniosku nie może nastąpić z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Jedną z tych zasad jest zasada nakazująca organowi zapewnić stronie prawo do czynnego udziału w postępowaniu w każdym jego stadium (art.10 § 1 k.p.a.). Zasada ta nakłada na organ szczególny obowiązek wypowiedzenia się przez stronę przed wydaniem decyzji. Naruszenie tej zasady przez organ skutkuje nakazem wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art.145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zdaniem Sądu wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art.149 § 3 k.p.a., musi zostać poprzedzone zawiadomieniem stron postępowania zwykłego o wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania oraz doręczeniem tym stronom wydawanych w następstwie tego wniosku rozstrzygnięć – albo decyzji o odmowie wznowienia, albo postanowienia o wznowieniu postępowania. Nie ulega dla Sądu wątpliwości, że strona postępowania zwykłego, której doręczano wydane w tym postępowaniu decyzje jest także stroną postępowania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Niespornym jest, że o przekazaniu do SKO wniosku o wznowienie postępowania Burmistrz Miasta powiadomił zarówno Zakłady Komunalne D, jak i Przedsiębiorstwo Higieny Komunalnej T-F. SKO nie zapewniło jednak spółce T-F czynnego udziału w postępowaniu, nie doręczając temu podmiotowi żadnego rozstrzygnięcia wydanego w następstwie wniesionego wniosku o wznowienie, a w szczególności decyzji z [...]r. [...], będącej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, oraz poprzedzającej ją decyzji z [...]r. [...]. Tym samym doszło w sprawie do naruszenia art.10 § 1 k.p.a., ta zaś okoliczność nakazuje Sądowi uchylić zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję [...] z [...]r., skoro zostały wydane z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art.145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa w zw. z art.145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Zdaniem Sądu wydane przez SKO postanowienie z [....]r. [....] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki dotknięte jest rażącym naruszeniem prawa (art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.), które uzasadnia stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia przez Sąd (art.145 § 1 pkt 2 Ppsa). W myśl art.113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste pomyłki w wydawanych przez ten organ decyzjach. Przedmiotem sprostowania inkryminowanego postanowienia było pouczenie o prawie do wniesienia środka zaskarżenia. W decyzji [....] z 22.03.2005r. znalazło się błędne pouczenie o prawie do wniesienia skargi sądowoadministracyjnej i SKO cyt. postanowieniem postanowiło to pouczenie sprostować w ten sposób, że na decyzję służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. SKO całkowicie pominęło, że kwestię sprostowania pouczenia o środku zaskarżenia decyzji normuje w sposób szczególny art.111 § 1 k.p.a., stanowiący, że "Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach". Zatem sprostowanie pouczenia o trybie zaskarżenia decyzji może nastąpić tylko w warunkach przewidzianych dyspozycją art.111 § 1 k.p.a. in principio – wyłącznie na żądanie strony wniesione w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w sprawie strona nie wnosiła żądania sprostowania pouczenia, a wydane postanowienie zapadło już po wniesieniu przez Zakłady Komunalne D wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wydanie w tej sytuacji przez SKO postanowienia z [...]r. o sprostowaniu odczytać można niejako "ratowaniem się" przez organ i próbą wybrnięcia z popełnionej omyłki w wadliwym pouczeniu strony o trybie zaskarżenia decyzji wydanej w I instancji. Takie działanie organu nie może jednak ignorować obowiązujących przepisów prawa. Skoro sprostowanie pouczenia o środku zaskarżenia decyzji może nastąpić wyłącznie w warunkach wskazanych w art.111 § 1 k.p.a., to wydając postanowienie oparte na normie art.113 § 1 k.p.a. organ rażąco naruszył obydwa cyt. przepisy kodeksu. Usunięcie z obrotu postanowienia ma swe uzasadnienie w art.135 Ppsa.
Uchylenie powyższych decyzji z obrotu nie przesądza o wyniku sprawy, SKO ponownie winno rozpatrzeć wniosek o wznowienie postępowania, zapewniając jednak prawo do czynnego udziału w sprawie także spółce T-F. Popełnione przez organ uchybienia natury formalnej czynią przedwczesnym dokonywanie przez Sąd ustaleń odnośnie przymiotu strony u skarżącej w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia. Ta kwestia będzie musiała być ponownie przedmiotem uwagi orzekającego w sprawie organu.
Z tych przyczyn orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 Ppsa. Sąd nie stosował klauzuli ochrony tymczasowej z art.152 Ppsa z uwagi na treść przedmiotu zaskarżenia (odmowny charakter decyzji).