II SA/Rz 603/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ustanowił adwokata z urzędu dla skarżącej R. K. w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, umarzając jednocześnie postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na ustawowe zwolnienie strony w sprawach pomocy społecznej.
Skarżąca R. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od opłat sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Sąd, analizując sytuację materialną skarżącej, stwierdził, że z mocy ustawy jest ona zwolniona z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, ze względu na niskie dochody i poważne problemy zdrowotne skarżącej, sąd uznał za uzasadniony wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał wniosek R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Skarżąca domagała się zwolnienia od opłat sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wskazując na swoje trudne położenie materialne i stan zdrowia. Analiza wniosku wykazała, że zgodnie z art. 239 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona skarżąca działania organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest z mocy ustawy zwolniona z kosztów sądowych. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów. Następnie, sąd rozpatrzył wniosek o ustanowienie adwokata, kierując się przesłanką z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, czyli brakiem możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę niskie dochody skarżącej (399 zł zasiłku stałego, 384 zł wynagrodzenia syna, 77 zł dodatku mieszkaniowego), brak zasobów pieniężnych i majątkowych, a także problemy zdrowotne generujące dodatkowe wydatki, sąd uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata z wyboru. W konsekwencji, postanowiono ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 239 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wprost stanowi o zwolnieniu z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
PPSA art. 239 § pkt 1 a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
PPSA art. 246 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) - wykazanie przez wnioskodawczynię, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Pomocnicze
PPSA art. 245 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania.
PPSA art. 258 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do ustanowienia adwokata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru ze względu na niskie dochody i stan zdrowia.
Godne uwagi sformułowania
nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych m.in. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej kryterium majątkowe jest jedynym, wg którego następuje rozpatrzenie wniosku, niezależnie od powoływanych przez osobę wnioskującą innych argumentów, np. braku możliwości osobistego uczestniczenia w rozprawie
Skład orzekający
Piotr Godlewski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz kryteriów przyznawania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji strony korzystającej z pomocy społecznej i spraw z tego zakresu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla osób w trudnej sytuacji materialnej, ale jest proceduralna i nie zawiera nietypowych faktów.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 603/08 - Postanowienie WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2008-09-30 Data wpływu 2008-09-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Piotr Godlewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6210 Dodatek mieszkaniowy Hasła tematyczne Prawo pomocy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Ustanowiono pełnomocnika z urzędu Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 161 § 1 pkt 3, art. 239 pkt 1 a, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia I. Umorzyć postępowanie o zwolnienie R. K. od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla skarżącej adwokata. Uzasadnienie II SA/Rz 603/08 U z a s a d n i e n i e R. K. skarżąc decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] wniosła w niej równocześnie o zwolnienie od opłaty sądowej i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu podnosząc, iż jej dochody wystarczają jedynie na zakup lekarstw i bieżące utrzymanie, a w postępowaniu nie może osobiście uczestniczyć ze względu na stan zdrowia – wadę serca. W złożonym następnie urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ponownie o ustanowienie adwokata, wskazując w jego uzasadnieniu, iż jako podopieczna Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Z informacji zawartych w dalszej części wniosku, tj. w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem, zajmując mieszkanie kwaterunkowe o pow. 37 m², utrzymując się z pobieranego przez siebie zasiłku stałego w wysokości 399 zł. i wynagrodzenia za pracę syna – 384 zł. Pobiera także dodatek mieszkaniowy (od czerwca 2008 r.) w kwocie 77 zł. miesięcznie. Wnioskodawczyni i jej syn nie posiadają jednocześnie żadnych zasobów pieniężnych i wartościowych składników majątkowych. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych m.in. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zatem sprawa stanowiąca przedmiot skargi objęta jest zakresem regulacji tego artykułu, R. K. jest z mocy ustawy zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie. Zatem jej wniosek o zwolnienie od nich nie może zostać merytorycznie rozpatrzony, a objęte nim postępowanie podlega umorzeniu. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata podlega rozpatrzeniu pod względem spełnienia zawartej w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. wykazania przez wnioskodawczynię, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują automatycznego ustanawiania zastępcy prawnego dla osoby zwolnionej od kosztów sądowych lub korzystającej z ustawowego zwolnienia od nich, zaś kryterium majątkowe jest jedynym, wg którego następuje rozpatrzenie wniosku, niezależnie od powoływanych przez osobę wnioskującą innych argumentów, np. braku możliwości osobistego uczestniczenia w rozprawie). Dokonana pod tym względem analiza możliwości płatniczych skarżącej nie pozostawia wątpliwości co do braku możliwości ustanowienia przez nią adwokata z wyboru. Nie dysponuje ona żadnymi środkami finansowymi, które mogłyby być na ten cel przeznaczone, nie ma też możliwości ich wygospodarowania z bieżących dochodów. Dochody te, w łącznej wysokości 860 zł. miesięcznie (razem z dodatkiem mieszkaniowym) są zbyt niskie - choćby tylko dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych 2 osób, aby skarżąca mogła z nich poczynić pewne oszczędności. Podkreślenia wymaga przy tym, iż jak wynika z akt administracyjnych sprawy, R. K. jest osobą niepełnosprawną, z poważnymi problemami zdrowotnymi, co już samo w sobie niezależnie od konieczności ponoszenia zwykłych kosztów utrzymania (zakup żywności, odzieży, opłaty za mieszkanie) generuje dodatkowe wydatki (np. na zakup leków). Skarżąca nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami czy wartościowymi składnikami majątkowymi, które w wyniku ewentualnego spieniężenia mogłyby być na ten cel przeznaczone. W tym stanie rzeczy uzasadnione jest pozytywne ustosunkowanie się do wniosku o ustanowienie dla skarżącej zastępcy prawnego w osobie adwokata, czego jedyną przesłankę stanowi rzeczywisty brak możliwości poniesienia związanych z tym wydatków. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 258 § 3 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.