II SA/Rz 601/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Rzeszowie utrzymał w mocy postanowienie referendarza o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca ma wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych.
Wnioskodawca J. Z. zaskarżył postanowienie referendarza sądowego odmawiające mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Argumentował, że koszty postępowania naruszyłyby jego dobra osobiste, związane z podpaleniem domu i leczeniem. Sąd uznał jednak, że dochody rodziny (10 450 zł) i oszczędności (29 170 zł) są wystarczające do pokrycia kosztów, a poczucie krzywdy nie jest ustawową przesłanką przyznania prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprzeciw J. Z. od postanowienia referendarza sądowego, który odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz uzasadnił odmowę dobrą kondycją finansową strony, wskazując na wysokie dochody rodziny (10 450 zł) i znaczne oszczędności (29 170 zł). Wnioskodawca w sprzeciwie podniósł kwestię podpalenia swojego domu, twierdząc, że koszty sądowe naruszyłyby jego dobra osobiste, zdrowie i poczucie bezpieczeństwa, a zgromadzone oszczędności stanowią zabezpieczenie zdrowotne. Sąd, analizując sprawę w kontekście art. 246 § 1 P.p.s.a., uznał, że wnioskodawca nie wykazał braku możliwości ponoszenia kosztów. Stwierdził, że dochód rodziny jest wystarczający na pokrycie podstawowych potrzeb, a wydatki na leczenie (200 zł miesięcznie) nie stanowią znacznego obciążenia. Sąd podkreślił również, że poczucie krzywdy związane z podpaleniem domu nie jest ustawową przesłanką przyznania prawa pomocy. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala na samodzielne sfinansowanie kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, poczucie krzywdy nie jest ustawową przesłanką przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przyznanie prawa pomocy opiera się na przesłankach materialnych określonych w P.p.s.a., a nie na subiektywnych odczuciach strony związanych z jej sytuacją życiową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (4)
Główne
P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy w całkowitym zakresie uzyskuje osoba, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Częściowy zakres prawa pomocy przeznaczony jest dla osób, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 259 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Od postanowień referendarza sądowego przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu.
P.p.s.a. art. 260 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznając sprzeciw wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dochody rodziny (10 450 zł) i oszczędności (29 170 zł) są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych. Poczucie krzywdy i trudna sytuacja życiowa (podpalenie domu, leczenie) nie są ustawowymi przesłankami przyznania prawa pomocy. Przyszłe, hipotetyczne wydatki na leczenie nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy bez konkretnych dowodów.
Odrzucone argumenty
Koszty sądowe naruszyłyby dobra osobiste wnioskodawcy (zdrowie, poczucie bezpieczeństwa) w związku z podpaleniem domu. Oszczędności stanowią zabezpieczenie zdrowotne na czas emerytury. Żona wnioskodawcy ponosi koszty leczenia (200 zł miesięcznie), a córka straciła zatrudnienie.
Godne uwagi sformułowania
powołana w motywach żądania strony okoliczność w postaci poczucia krzywdy w związku z podpaleniem domu [...] nie stanowi ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy i nie ma żadnego znaczenia w tym względzie. Tego rodzaju wywodom trudno odmówić logiki i zasadności. nie sposób przyjąć, że łączny dochód rodziny składającej się z pięciu osób i wynoszący 8850 zł [...] nie wystarcza na pokrycie jej podstawowych potrzeb. Sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala bowiem na samodzielne sfinansowanie kosztów swojego udziału w niniejszym postępowaniu.
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście sytuacji materialnej strony i jej subiektywnych odczuć."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej wnioskodawcy i jego argumentacji. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy i pokazuje, jak sąd ocenia sytuację materialną strony, odrzucając argumenty niemające oparcia w przepisach.
“Czy osobiste tragedie zwalniają z kosztów sądowych? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 601/16 - Postanowienie WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2016-06-30 Data wpływu 2016-05-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Stanisław Śliwa /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Prawo pomocy Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Utrzymano w mocy postanowienie lub zarządzenie (art. 260 § 1 ustawy - PoPPSA) Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 718 art. 259 § 1 w zw. z art. 260 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. Z. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 601/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalno-gospodarczego - postanawia - utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 czerwca 2016 r. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie odmówił przyznania J. Z. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu powołał się na dobrą kondycję finansową strony, o której świadczą: duża wysokość comiesięcznych dochodów pięcioosobowej rodziny tj. 10 450 zł oraz znaczne oszczędności wynoszące łącznie 29 170 zł. Referendarz sądowy zwrócił też uwagę na fakt, że powołana w motywach żądania strony okoliczność w postaci poczucia krzywdy w związku z podpaleniem domu, którego dotyczy niniejsza sprawa nie stanowi ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy i nie ma żadnego znaczenia w tym względzie. W ustawowym terminie J. Z. zaskarżył powyższe orzeczenie w drodze sprzeciwu. Zwrócił w nim uwagę na sprawę podpalenia należącego do niego domu, a jako jeden ze skutków powyższego wskazał konieczność uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Strona uważa, że uiszczenie tych kosztów w takiej sytuacji naruszałoby jego dobra osobiste w postaci zdrowia i poczucia bezpieczeństwa jako obywatela. Skarżący zaznaczył dodatkowo, że pozostaje w leczeniu od 10 lat. Wskazał, że oszczędności, które zgromadził stanowią jego "zabezpieczenie zdrowotne" na czas wieku emerytalnego. Prawdopodobieństwo pogorszenia jego stanu zdrowia jest bowiem duże. Żona wnioskodawcy już teraz ponosi koszty leczenia w kwocie 200 zł miesięcznie. Córka właśnie straciła zatrudnienie. Wojewódki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.", od postanowień referendarza sądowego przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu, który wnosi się w terminie siedmiu dni od daty doręczenia takiego orzeczenia. Rozpoznając sprzeciw sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1, § 3 P.p.s.a.). Analiza złożonego w niniejszej sprawie sprzeciwu w kontekście okoliczności dotyczących sytuacji finansowej strony, jak też stosownych regulacji prawnych obowiązujących w przedmiocie prawa pomocy doprowadziła do wniosku o prawidłowości orzeczenia referendarza sądowego. Rozstrzygnięciem tym, jak już wyżej zaznaczono, odmówiono zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, jak i ustanowienia na jego rzecz adwokata. Przyczyną powyższego było stwierdzenie, że skarżący nie wykazał zaistnienia którejkolwiek z ustawowych przesłanek przyznania wsparcia przez Państwo, a wręcz wskazał na swoją dobrą sytuację materialną. W tym zakresie referendarz sądowy zwrócił uwagę na wysokie łączne dochody członków pięcioosobowej rodziny strony, jak też duże oszczędności zarówno pieniężne, jak i w formie akcji. Powołał się także na argumentację wnioskodawcy, która nie jest związana z przewidzianymi w P.p.s.a. okolicznościami decydującymi o przyznaniu żądanego przez niego wsparcia, lecz z jego osobistymi odczuciami, nie mogącymi mieć jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku. Tego rodzaju wywodom trudno odmówić logiki i zasadności. Jak bowiem wynika z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., prawo pomocy w całkowitym zakresie (tzn. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) uzyskuje osoba, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei w świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., częściowy zakres prawa pomocy (tj. obejmujący zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata) przeznaczony jest dla osób, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając więc na względzie powyższe unormowania nie sposób przyjąć, że łączny dochód rodziny składającej się z pięciu osób i wynoszący 8850 zł (tj. po odjęciu wynagrodzenia uzyskiwanego przez córkę wnioskodawcy w związku z utratą przez nią zatrudnienia) nie wystarcza na pokrycie jej podstawowych potrzeb. Jest on bowiem na tyle wysoki, że można go wydatkować także na potrzeby nie mające charakteru koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1pkt 2 P.p.s.a. Również wydatku na leczenie w kwocie 200 zł ponoszonego obecnie przez żonę skarżącego nie sposób uznać za znaczne obciążenie domowego budżetu. Skarżący powołuje się natomiast na przyszłe wydatki tego rodzaju, wskazując na wysokie ich prawdopodobieństwo, co jednak także nie może wpłynąć na uwzględnienie wniesionego sprzeciwu. Brak jest bowiem jakichkolwiek danych pozwalających na ocenę zarówno rzeczywistego prawdopodobieństwa ich poniesienia w przyszłości, jak też co do ich ewentualnej wysokości. Obecnie zaś nie istnieje potrzeba wydatkowania przedmiotowych środków na ten cel. Słusznie też stwierdził referendarz sądowy, że wnioskodawca motywując swoje żądanie zwraca głównie uwagę nie na swój stan majątkowy, lecz kwestie związane z poczuciem jego krzywdy, traktując koszty niniejszego postepowania jako niezawinioną przez niego konsekwencję podpalenia rodzinnego domu. Powyższa sytuacja powtórzyła się w sprzeciwie, którego większą część strona poświęciła właśnie tej sprawie. Tymczasem, jak zaznaczył referendarz sądowy i co wynika wyraźnie z brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., nie jest to ustawowa przesłanka prawa pomocy. Dlatego tez słusznie nie została w ogóle wzięta pod uwagę przy wydawaniu postanowienia z dnia 17 czerwca 2016 r. i nie może być również uwzględniona przy rozstrzyganiu w przedmiocie złożonego sprzeciwu od tego orzeczenia. Z podanych względów uznano, że kontrolowane postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu i utrzymano je w mocy na podstawie art. 260 P.p.s.a. Sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala bowiem na samodzielne sfinansowanie kosztów swojego udziału w niniejszym postępowaniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI