II SA/RZ 59/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-12-06
NSAnieruchomościŚredniawsa
rozgraniczenie nieruchomościwznowienie postępowaniaugodapostępowanie administracyjneskarżącySKOWSAgranice działekdowodyprawda obiektywna

WSA uchylił decyzje odmawiające wznowienia postępowania rozgraniczeniowego, uznając, że organ zbyt formalistycznie potraktował wniosek strony i powinien był wyjaśnić wątpliwości zamiast od razu odmawiać.

Skarżący F.T. domagał się wznowienia postępowania rozgraniczeniowego, kwestionując prawidłowość wcześniejszych ustaleń i dowodów. Po odmowie wznowienia przez Wójta Gminy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że organy zbyt formalistycznie potraktowały wniosek skarżącego, nie wyjaśniając istniejących wątpliwości co do podstaw wznowienia, zamiast od razu odmawiać wszczęcia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi F.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wójt Gminy pierwotnie umorzył postępowanie rozgraniczeniowe w związku z zawartą ugodą, co zostało utrzymane w mocy przez SKO i oddalone przez NSA. Następnie F.T. złożył wniosek o wznowienie postępowania, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowego doręczenia wezwań, braku pełnomocnictwa dla jednego z sygnatariuszy ugody oraz kwestionując charakter aktów ugody. Wójt odmówił wznowienia, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. SKO w kolejnej decyzji również odmówiło wznowienia, uznając, że wniosek nie spełnia przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ zbyt formalistycznie potraktował wniosek skarżącego. Sąd wskazał, że w przypadku wątpliwości co do podstaw wznowienia, organ powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie od razu odmawiać. Sąd podkreślił, że skarżący, nieposiadający wiedzy prawniczej, mógł nie sformułować wniosku w sposób precyzyjny, ale jego zarzuty wskazywały na potencjalne podstawy wznowienia, które wymagały wyjaśnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może odmówić wznowienia postępowania w sposób zbyt formalistyczny, jeśli istnieją wątpliwości co do podstaw wznowienia. Powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i rozpoznać sprawę merytorycznie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek skarżącego, mimo braku precyzyjnego wskazania artykułów k.p.a., zawierał zarzuty dotyczące wadliwości postępowania, które mogły stanowić podstawę wznowienia. Organ powinien był wyjaśnić te wątpliwości, zamiast od razu odmawiać, szczególnie biorąc pod uwagę brak wiedzy prawniczej strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Lit. c - ustalenie istotnych okoliczności na podstawie fałszywych dowodów.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania.

k.p.a. art. 149 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie sprawy po wznowieniu postępowania.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania obywateli do organów Państwa.

k.p.a. art. 148 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy lub uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 17

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ zbyt formalistycznie potraktował wniosek o wznowienie postępowania, nie wyjaśniając wątpliwości. Istniały potencjalne podstawy do wznowienia postępowania związane z wadliwością dowodów i reprezentacji stron.

Godne uwagi sformułowania

organ winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, a dopiero w fazie rozpoznawczej rozstrzygnąć czy w istocie dana przyczyna występuje potraktowanie prośby skarżącego o wznowienie postępowania kierując się zbyt daleko idącym formalizmem be z ich wyjaśnienia było co najmniej przedwczesne

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący

Marian Ekiert

sprawozdawca

Magdalena Józefczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad wznowienia postępowania administracyjnego i zakresu kontroli sądów administracyjnych w tym zakresie, zwłaszcza w kontekście formalizmu organów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego, ale zasady proceduralne są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest, aby organy administracji nie były nadmiernie formalistyczne i wyjaśniały wątpliwości strony, zamiast od razu odrzucać wnioski. Pokazuje też, jak skomplikowane mogą być sprawy rozgraniczeniowe.

Czy formalizm organów administracji może zablokować sprawiedliwość? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 290 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 59/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk
Marian Ekiert /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Marian Ekiert /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].X.2004 r., Nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego F. T. kwotę 290 zł /dwieście dziewięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...].03.2001 r. nr [...] Wójt Gminy wszczął postępowanie w celu ustalenia przebiegu granicy dz. nr 2047 położonej w N., stanowiącej własność F. T., a działkami nr nr 2048 należącej do R. J., 2046 należącej do S. i K. T., 2045/2 należącej do C. T., 2044 należącej do J. D. i 868 należącej do Zarządu Dróg Powiatowych, a następnie decyzją z dnia [...].01.2001 r. nr [...] organ ten działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonych w miejscowości N., należących do F. T., R. J., S. i K. T., C. T., J. D. i Starostwa Powiatowego – Zarząd Dróg Powiatowych, podnosząc w jej uzasadnieniu, iż nastąpiło to w związku z zawartą przez strony ugodą dotyczącą ustalenia przebiegu granicy dz. nr 2047 z działkami nr nr 2048, 2046, 2045/2, 2044 i 868 położonymi w miejscowości N. W skutek odwołania F. T. od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].09.2001 r. nr [...] utrzymało ją w mocy. Po rozpoznaniu skargi na tę ostatnio wymienioną decyzję wniesionej w dniu 16.10.2001 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 31.03.2004 r. sygn. akt SA/Rz 2397/01 oddalił ją.
W tz. międzyczasie, bo w dniu 2.05.2003 r. F. T. wystąpił z wnioskiem skierowanym do Wójta Gminy [...] o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia jego nieruchomości oznaczonej jako dz. nr 2047 z sąsiednimi nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr nr 2048, 2046, 2045/2 i 868 zakończonego decyzją Wójta Gminy z dnia [...].06.2001 r. nr [...] , uzupełnionego w dniu [...].05.2003 r. w zakresie dotyczącym również dz. nr 2044/1.
Uzasadniając wniosek wnioskodawca naprowadził, iż prowadzący uprzednio postępowanie rozgraniczeniowe geodeta Z. M. jedynie powiadomił zainteresowanych o powyższym, podczas gdy powinien ich wezwać, a ponadto zawarty w protokóle granicznym zapis dotyczący daty doręczenia zawiadomień jest nieprecyzyjny, albowiem nie wskazuje komu doręczono zawiadomienia w dniu 28 marca, a komu w dniu 29 marca 2001 r. Ma to o tyle istotne znaczenie, iż wezwanie winno być doręczone na 7 dni przed terminem wyznaczonym. Wreszcie podnosi on wątpliwości dotyczące statusu B. J. jako strony postępowania, która podpisała ugodę nie legitymując się stosownym pełnomocnictwem do działania w imieniu małoletniego R. J. Z faktu zaś, że jest jego matką nie wynika, że mogła ona działać samodzielnie, skoro R. J. posiada także ojca J. J., a tego ostatniego pominięto w postępowaniu. Kwestionuje on również charakter aktów ugody twierdząc, że nie są one aktami ugody, albowiem brak w nich opisu przedmiotu sporu i zarzuca, że w protokóle granicznym opisano jego działkę stosownymi literami alfabetu, co oznacza, że przebieg tak określonej granicy wynika ze stanu prawnego. Celem rozgraniczenia w jego przekonaniu jest ustalenie przebiegu granicy według stanu prawnego i nie może ono służyć do przeniesienia własności części nieruchomości. Poza tym kwestionuje on możliwość umorzenia postępowania w tej sprawie, skoro w odniesieniu do dz. nr 846 w ogóle nie zawarto ugody. To samo dotyczy dz. nr 2046, a także dz. nr 2048 w odniesieniu do której nie podpisano ani aktu ugody, ani protokółu granicznego. W kolejnym piśmie skierowanym do Wójta Gminy, opatrzonym datą 4.05.2003 r. F. T. naprowadza, iż o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia powziął wiadomość po otrzymaniu opracowania geodety A. K., zrealizowanego na jego zlecenie, które wykonane zostało w dniu 4.04.2003 r., a następnie sprostowane w dniu 5.04.2003 r. i uzupełnione w dniu 26.04.2003 r.
Po rozpoznaniu tegoż wniosku Wójt Gminy działając w oparciu o art. 104 i 149 § 3 k.p.a. decyzją z dnia [...].05.2003 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia dz. nr 2047 położonej w miejscowości N.
Po rozpatrzeniu odwołania F. T. od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].07.2003 r. nr [...] działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 i 150 § 1 uchyliło w całości zaskarżoną odwołaniem decyzję i umorzyło postępowanie I instancji z uwagi na jej wydanie przez organ niewłaściwy, skoro ostatnią decyzję w tej sprawie w zwykłym postępowaniu wydawało właśnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dodając przy tym, iż wniosek F. T. rozpoznany zostanie przez Kolegium we właściwym trybie.
Realizując tę zapowiedź Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając w oparciu o art. 17 pkt 1 i art. 149 § 3 k.p.a., decyzją z dnia [...].10.2004 r. nr [...] odmówiło wznowienia postępowania wychodząc z założenia, że wniosek F. T. nie wyczerpuje żadnej z przesłanek, o której stanowi art. 145 § 1 k.p.a.
W związku z tą ostatnią decyzją F. T. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując ją i polemizując ze stanowiskiem Kolegium.
W uzasadnieniu wniosku twierdzi on, że odmowa wznowienia postępowania w tej sprawie była co najmniej przedwczesna. Jeżeli bowiem organ miał wątpliwości co do kompletności wniosku winien był je wyjaśnić zgodnie z zapisem zawartym w art. 7 k.p.a. i wezwać go o uzupełnienie. Postępując zaś tak jak w zakwestionowanym rozstrzygnięciu naruszył postanowienia art. 8 k.p.a., który wyraża zasadę zaufania obywateli do organów Państwa. Wbrew twierdzeniom organu dołączona przez niego opinia sporządzona przez geodetę K. nie jest nowym dowodem w sprawie, ale z niej właśnie wnioskodawca wywodzi nowe fakty, które mają istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Postępowanie poprzedzające wydanie zakwestionowanej decyzji skażone było uchybieniami natury formalnej, zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do kwalifikowania występujących w sprawie podmiotów jako strony postępowania, a przede wszystkim pominięcie tych podmiotów, które winne w niej występować w takim charakterze. W tym zakresie wnioskodawca odwołuje się do stanowiska zaprezentowanego w literaturze przedmiotu /vide: E. Mzyk – Podział i rozgraniczenie nieruchomości/ oraz do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego /vide: wyrok z dnia 19.09.1995 r. sygn. akt SA/Kr 1301/95 i wyrok z dnia 17.12.1995 r. SA/Kr 242/95/ i Sądu Najwyższego /vide: orzeczenie z dnia 30.03.1962 sygn. akt III Cr 297/62/ gdzie podkreśla się niezbędność i konieczność badania przez organ wymogów formalnych ugody zawartej przed geodetą, a więc także tego, czy ugoda została zawarta przez osoby uprawnione, a w konsekwencji badania prawidłowości decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. W przypadku bowiem, gdy ugodę podpiszą nieuprawnione podmioty, trudno mówić o zlikwidowaniu sporu granicznego. W kontekście tych wywodów w pełni uprawnione jest stanowisko, że wydana w tej sprawie decyzja o umorzeniu postępowania dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego /vide: wyrok z dnia 28.05.1981 r./ wynika, że możliwe jest także wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie zakończonej ostateczną decyzją umarzającą postępowanie ze względu na zawarcie ugody przewidzianej w art. 34 ust. 4 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jedną z przesłanek jest ujawnienie nowych dowodów /art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a./. Za nowe dowody uznać należy nie tylko te, które zostały dopiero odkryte, ale również te, które są po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Stąd też uprzednio zwracał on uwagę, iż w sposób błędny ustalono stan faktyczny sprawy, co samo przez się jest wystarczającą przesłanką do wznowienia postępowania i bez znaczenia dla tego typu skutków pozostaje czy nastąpiło to na skutek zaniedbań organu czy też z innych powodów. Inaczej mówiąc wznowienie postępowania następuje wtedy, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, czyli takie, które zostały po raz pierwszy zgłoszone jak i nowo odkryte. Ta wada postępowania może zaistnieć również w wyniku uchybienia zasadzie prawdy obiektywnej, gdy organ nie zebrał i nie rozpatrzył wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy. W grę wchodzi także przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., która odnosi się do ustalenia istotnych okoliczności na podstawie fałszywych dowodów, która polega na braku znajomości stanu faktycznego przez organ. Pojęcie dowodów wiąże się z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej obligującą organ do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a następnie wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, która winna znaleźć odbicie w uzasadnieniu decyzji i czemu organ w tym przypadku nie uczynił zadość.
Po rozpatrzeniu tegoż wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją z dnia [...].11.2004 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium podniosło, iż F. T. dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skonkretyzował żądanie w przedmiocie wznowienia postępowania, podając przyczyny wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Odmowa zaś wznowienia postępowania spowodowana została wadą formalną wniosku z dnia 2.05.2003 r., z uwagi na to, iż podano w nim inne przyczyny niż wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. Stąd też obecnie podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Tę ostatnią decyzję zaskarżył skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie F. T. zarzucają sprzeczność istotnych ustaleń dokonanych przez organ w zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji tegoż organu z treścią zebranego w sprawie materiału, polegającą na rzekomym braku wskazania przez niego we wniosku o wznowienie postępowania przyczyn uzasadniających wznowienie postępowania, czy też podania innych przyczyn niż wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., podczas gdy on konsekwentnie w toku całego postępowania w sposób jednoznaczny określał te przyczyny. W oparciu o te zarzuty wnosi on o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w całości.
Uzasadniając skargę skarżący podnosi, iż już w jego wniosku o wznowienie postępowania wyartykułowane zostały przesłanki wznowienia, a w szczególności, iż dowody, na podstawie których dokonano istotnych dla sprawy ustaleń okazały się fałszywe oraz wskazywał na ujawnienie nowych okoliczności faktycznych oraz dowodowych nieznanych organowi wydającemu decyzję w dniu jej wydania. Nie można natomiast wymagać od niego jako człowieka prostego i nie posiadającego wiedzy prawniczej, aby dodatkowo powoływał się na konkretne punkty czy też artykuły ustawy. Nie można też skutecznie twierdzić, iż we wspomnianym wniosku podał on inne przyczyny, niż wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., skoro nie określa się na czym owa "inność" polega.
Konkretyzując zaś i wyjaśniając powołane przez niego przyczyny, wywodzi on, iż w dniu 5.04.2001 r. geodeta dokonujący rozgraniczenia w trakcie czynności z tym związanych przy pomocy J. D. wbił kołki we wskazanych przez uczestnika miejscach, pod nieobecność skarżącego. Miały one rzekomo wskazywać granice ewidencyjne działki skarżącego z sąsiednimi nieruchomościami. Faktycznie taka zgodność występuje jedynie na niewielkim odcinku, w pozostałym zaś zakresie wskazane granice nie odpowiadają ani granicom ewidencyjnym, ani granicom wynikającym z ostatniego spokojnego stanu posiadania. Na szkicu granicznym sporządzonym później geodeta jako granice objęte ugodą zaznaczył zupełnie inne granice. W dniu 7.04.2001 r. tj. dwa dni później doszło do podpisania protokołu granicznego oraz ugod, które zostały przez geodetę odczytane. Nie zostały one jednak przez niego okazane uczestnikom postępowania. Faktycznie strony podpisywały jedynie dolną część kartek. Każda z kartek była przykryta inną kartką i te podpisywane były uchylane tylko w dolnym fragmencie. Praktycznie strony nie były nawet w stanie stwierdzić czy nie podpisują czystych kartek. To w ocenie skarżącego wskazuje na fałszywość dowodów, na których oparto przedmiotową ugodę. Natomiast o nowych dowodach i okolicznościach skarżący dowiedział się z pisma inż. geodety A. K. mającego charakter prywatnej opinii, następnie uzupełnionej. Opinie te przekazał w uzupełnieniu wniosku o wznowienie przy piśmie z dnia 4.05.2003 r. Wcześniej nie zdawał on sobie sprawy ze skali uchybień geodety dokonującego rozgraniczenia. Tym samym zachował on jednomiesięczny termin, określony w art. 148 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawując w ramach postępowania sądowo-administracyjnego kontrolę określonego aktu administracyjnego, z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne uprawnione są i zarazem zobowiązane do jego oceny z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami regulującymi postępowanie administracyjne, nie będąc przy tym związane zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., treścią podniesionych w skardze zarzutów oraz wskazaną podstawą prawną.
Owa dyrektywa normatywna określa także zakres kognicji Sądu w badanej sprawie.
Przedmiotem oceny w niej pozostaje decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].11.2004 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzje tegoż organu z dnia [...].10.2004 r. nr [...], stanowiącą o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2003 r. nr [...], którą to decyzją organ ten uchylił decyzję Wójta Gminy z dnia [...].05.2003 r. nr [...] odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie z wniosku skarżącego o rozgraniczenie nieruchomości, zakończonej ostateczną decyzją tego ostatnio wymienionego organu z dnia [...].06.2001 r. nr [...], umarzającą postępowanie z uwagi na zawarcie przez strony ugody i umorzył postępowanie I instancji w związku z podjęciem decyzji przez organ niewłaściwy.
Odnosząc się zatem do problemu legalności tej na wstępie wymienionej decyzji w pierwszej kolejności odpowiedzieć sobie należy na pytanie, czy w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 2.05.2003 r. możliwe było wznowienie postępowania w sytuacji, gdy wcześniej, bo w dniu 16.10.2001 r., wystąpił on ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].09.2001 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...].06.2001 r. nr [...]. Inaczej mówiąc, czy skarżący uprawniony był do podjęcia inicjatywy dotyczącej wzruszenia ostatecznej decyzji w tej sprawie jednocześnie przy zastosowaniu skargi wszczynającej postępowanie sądowo-administracyjne i wniosku określonego trybem ekstraordynaryjnym w postępowaniu administracyjnym. Zważyć należy, iż wszystko to działo się pod rządami ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm./, która przewidywała zasadę wyboru nadzwyczajnego środka prawnego w takim wypadku w tym sensie, iż wybór określonego typu środka powodował skonsumowanie możliwości wystąpienia z innym prawem przewidzianym. Tak więc wybór ze strony zainteresowanego środka w postaci skargi do sądu wyłączał możliwość wykorzystania środków przewidzianych przez prawo w postępowaniu wewnątrzadministracyjnym, a uruchomienie postępowania administracyjnego nadzwyczajnego wyłączało możliwości złożenia skargi do sądu. Zasada ta podyktowana była koniecznością eliminacji dwutorowości postępowania w określonej sprawie. Nie mniej jednak zauważyć należy, iż uprzednią skargę F. T. rozpoznał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1271/ oddalając wyrokiem z dnia 31.03.2004 r. sygn. akt SA/Rz 2397/01. Decyzja zaś Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowiąca o odmowie wznowienia postępowania zapadła po prawomocności tegoż wyroku, bo w dniu 19.10.2004 r. Przy wznowieniu postępowania administracyjnego o jego uruchomieniu decyduje jednakże nie data wystąpienia ze stosownym podaniem, ale dzień w którym bądź to wydano postanowienie o wznowieniu postępowania, bądź decyzję o odmowie jego wznowienia, a zatem co do zasady rozstrzygnięcie w powyższym było dopuszczalne. Tak również doktryna /vide: Tadeusz Woś – Postępowanie sądowo-administracyjne, PWN, Warszawa 1996 r., str. 170/.
Jeżeli zaś tak, to w wyniku badanej sprawy decyduje rozstrzygnięcie drugiego z problemów, a mianowicie czy w okolicznościach sprawy zaistniały warunki do odmowy wznowienia postępowania w związku z wnioskiem skarżącego. Taką możliwość przewiduje art. 149 § 3 k.p.a., na który zresztą powołał się organ. Jednakże przy uwzględnieniu skutków jakie wywołuje wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, wynikających z zapisu zawartego w art. 149 § 2, stwierdzić należy, że tego typu decyzję wydać może tylko organ we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego w nader ograniczonych przypadkach, a mianowicie wówczas, gdy z takim żądaniem wystąpiła osoba, która nie jest stroną w sprawie, albo strona z naruszeniem przewidzianego prawem terminu, bądź gdy podanie pochodzi od osoby nie mającej zdolności do czynności prawnych i wreszcie, gdy ze wskazanych przez stronę okoliczności jednoznacznie i z wyłączeniem wszelkich wątpliwości wynika, że wskazana przez nią przyczyna wznowieniowa nie mieści się w katalogu podstaw zawartym w art. 145 § 1 k.p.a. W razie natomiast wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości w tym względzie organ winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, a dopiero w fazie rozpoznawczej rozstrzygnąć czy w istocie dana przyczyna występuje, ale wówczas wydaje decyzję nie w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a., lecz przewidzianą postanowieniami art. 151 k.p.a. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5.11.1999 r., sygn. akt SA 1604/99 – Lex 47257.
Analizując znajdującą się w aktach sprawy prośbę skarżącego z dnia 2.05.2003 r. o wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie należącej do niego nieruchomości z nieruchomościami sąsiednimi zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy z dnia [...].06.2001 r., a zwłaszcza jej uzasadnienie, zauważyć należy iż zakwestionował on reprezentację R. J. – strony tego postępowania, a tym samym jego udział w tym postępowaniu, a także prawidłowość dokumentów stanowiących zasadnicze dowody w sprawie. Faktem jest, że nie wskazał on konkretnego przepisu prawa określającego podstawę wznowienia postępowania ani też nie określił jej "po imieniu" posługując się językiem ustawodawcy, to jednak w tym kontekście hipotetycznie można byłoby przyporządkować te zarzuty pod przesłanki normatywne wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., a w każdym razie wyjaśnić istniejące w tym zakresie wątpliwości. Znamiennym przy tym jest, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący dał temu wyraz. Oznacza to, że w każdym razie istniały w tym zakresie wspomniane wątpliwości i potraktowanie prośby skarżącego o wznowienie postępowania kierując się zbyt daleko idącym formalizmem be z ich wyjaśnienia było co najmniej przedwczesne.
W dalszym zatem postępowaniu organ raz jeszcze odniesie się do prośby F. T. o wznowienie postępowania i po dokonaniu ponownej jej oceny i ewentualnym wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania w tej sprawie, przechodząc do fazy rozpoznawczej ustali, czy w okolicznościach sprawy zaistniały wskazane przez wnioskodawcę podstawy, a następnie rozstrzygnie sprawę przy zastosowaniu reguł zawartych w art. 151 k.p.a. Skoro zatem skarga okazała się zasadną, to działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI