II SA/RZ 588/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga właścicieli nieruchomości, Ł. P. i J. P., na decyzję Wojewody Podkarpackiego zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Skarżący zarzucili, że pod realizację inwestycji zajęto większe części ich nieruchomości niż pierwotnie ustalono, co znacząco utrudni korzystanie z nich i obniży ich wartość. Kwestionowali również sposób przeprowadzenia postępowania administracyjnego, w tym zmiany wprowadzone przez organ odwoławczy. Wojewoda Podkarpacki, rozpatrując odwołania, uchylił częściowo decyzję Starosty, wprowadzając korekty w załącznikach projektowych i opisach nieruchomości. Sąd administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi, uznając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a organ nie naruszył przepisów prawa. Sąd podkreślił, że inwestycje drogowe służą celowi publicznemu, który ma prymat nad interesem jednostki, o ile nie narusza on prawa w sposób niezgodny z prawem. Wskazano, że ingerencja w prawo własności była konieczna i zgodna z przepisami specustawy drogowej, a właścicielom przysługuje prawo do odszkodowania. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej i zasady dwuinstancyjności, uznając zmiany wprowadzone przez Wojewodę za porządkujące i korygujące błędy, a nie naruszające prawa odwołujących się.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności ingerencji w prawo własności na cele publiczne w ramach specustawy drogowej, ograniczenia kompetencji organów administracji w ocenie rozwiązań projektowych inwestycji drogowych oraz dopuszczalność reformacji decyzji przez organ odwoławczy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury związanej z inwestycjami drogowymi i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów inwestycji lub postępowań administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ingerencja w prawo własności nieruchomości w celu realizacji inwestycji drogowej, polegająca na zajęciu części nieruchomości, jest zgodna z prawem i Konstytucją RP, zwłaszcza gdy istnieją alternatywne rozwiązania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ingerencja w prawo własności jest zgodna z prawem, jeśli służy realizacji celu publicznego, jest niezbędna i następuje za odszkodowaniem. Prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i może być ograniczone w sposób zgodny z prawem.
Uzasadnienie
Budowa drogi publicznej jest inwestycją celu publicznego, która ma prymat nad interesem jednostki. Ograniczenie prawa własności jest dopuszczalne, jeśli jest niezbędne, zgodne z prawem i zapewnia słuszne odszkodowanie. Organ nie jest związany alternatywnymi propozycjami przebiegu drogi, jeśli przedstawione rozwiązanie jest zgodne z prawem i celowe.
Czy organ odwoławczy może dokonać istotnych zmian w decyzji organu pierwszej instancji w ramach postępowania odwoławczego, nie naruszając zasady dwuinstancyjności i zakazu reformationis in peius?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy może dokonać częściowej reformacji decyzji, wprowadzając korekty merytoryczne i porządkujące, o ile nie pogarsza sytuacji strony odwołującej się i nie narusza istoty rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Zmiany wprowadzone przez organ odwoławczy miały charakter porządkujący i korygujący błędy, nie zmieniając istoty przyjętych rozwiązań projektowych ani przebiegu inwestycji. Działania te nie naruszyły zasady dwuinstancyjności ani zakazu reformationis in peius, ponieważ nie pogorszyły sytuacji skarżących.
Czy organ administracji w postępowaniu o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej ma kompetencje do oceny racjonalności lub słuszności przyjętych przez inwestora rozwiązań projektowych i przebiegu drogi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie ma kompetencji do oceny racjonalności lub słuszności przyjętych przez inwestora rozwiązań projektowych i przebiegu drogi. Jego rola ogranicza się do kontroli zgodności wniosku i projektu z przepisami prawa.
Uzasadnienie
Ustawodawca nie nałożył na inwestora obowiązku przedstawiania rozwiązań wariantowych, a organ sprawdza jedynie, czy wniosek spełnia ustawowe wymogi i czy projekt jest zgodny z prawem. Ocena racjonalności rozwiązań projektowych wykracza poza zakres kontroli sądowej w tym postępowaniu.
Przepisy (17)
Główne
specustawa drogowa art. 11a § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 11f § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 12
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1 i ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2 i ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo budowlane art. 12 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 34 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa drogi publicznej jest inwestycją celu publicznego, która ma prymat nad interesem jednostki. • Ingerencja w prawo własności jest dopuszczalna, jeśli jest niezbędna, zgodna z prawem i zapewnia słuszne odszkodowanie. • Organ administracyjny nie ma kompetencji do oceny racjonalności lub słuszności przyjętych przez inwestora rozwiązań projektowych i przebiegu drogi. • Zmiany wprowadzone przez organ odwoławczy miały charakter porządkujący i korygujący błędy, nie naruszając prawa strony odwołującej się.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności poprzez zajęcie nadmiernej części nieruchomości. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności i zakazu reformationis in peius z powodu istotnych zmian wprowadzonych przez organ odwoławczy. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego. • Brak możliwości wykorzystania alternatywnej lokalizacji drogi, która mniej ingerowałaby w prawo własności.
Godne uwagi sformułowania
inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem • ocena racjonalności czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych nie mieści się w zakresie przewidzianej prawem dla decyzji z.r.i.d. kontroli sądowej • zmiany miały charakter porządkujący, uzupełniający, korygujący zauważone błędy, ale ich charakter żadną miara nie doprowadził do orzeczenia na niekorzyść odwołujących się
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Kłoda-Szeliga
członek
Karina Gniewek-Berezowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności ingerencji w prawo własności na cele publiczne w ramach specustawy drogowej, ograniczenia kompetencji organów administracji w ocenie rozwiązań projektowych inwestycji drogowych oraz dopuszczalność reformacji decyzji przez organ odwoławczy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury związanej z inwestycjami drogowymi i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów inwestycji lub postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między interesem publicznym (budowa drogi) a prawem własności, co jest częstym tematem budzącym zainteresowanie. Wyjaśnia granice ingerencji państwa w prawo własności i rolę sądów administracyjnych.
“Droga przez czyjeś podwórko? Sąd wyjaśnia, kiedy cel publiczny może ograniczyć prawo własności.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.