II SA/Rz 581/22

II SA/Rz 581/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Surmacz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 2065/22 - Wyrok NSA z 2026-03-26
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 92a ust. 2, art. 82g, art. 82h ust. 1 pkt 17
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia NSA Jacek Surmacz /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi G.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 marca 2022 r., nr BP.501.1947.2021.1001.KI13.184608 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego G.D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 581/22
UZASADNIENIE
G. D. (dalej: Skarżący) wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Organ) z 11 marca 2022 r. nr BP.501.1947.2021.1001.KI13.184608, którą Organ utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Organ pierwszej instancji) z 22 września 2021 r., nr WITD.DI.0152.XIII0466/105/21 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
[...] maja 2021 r. podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w miejscowości W. na drodze krajowej nr [...] – zespołu pojazdów składającego się z samochodu marki SCANIA o nr rej. [...] oraz naczepy [...], w trakcie wykonywania krajowego transportu drogowego rzeczy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy B. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Firma Usługowo Handlowa [....] z siedzibą w S. (dalej: Firma) ustalono, że samochód SCANIA nie został poddany badaniom technicznym, a termin pierwszego badania technicznego upłynął [...] kwietnia 2021 r.
Skarżący został zawiadomiony, pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] przez Organ pierwszej instancji o wszczęciu z urzędu postępowania wobec osoby zarządzającej transportem w Firmie (zawiadomienie zostało doręczone 6 września 2021 r.)
W piśmie z [...] września 2021 r. skierowanym do Organu pierwszej instancji Skarżący podniósł, że w Firmie jest jednym z zarządzających transportem i do jego obowiązków nie należy zarządzanie operacyjne pojazdami wykonującymi przewozy z cementem na terenie kraju; obowiązki zarządzającego w tym zakresie wykonuje właściciel Firmy.
Opisaną na wstępie decyzją z 22 września 2021 r. Organ pierwszej instancji, na podstawie art. 92 a ust.2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001 r. poz. 919) nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Zaznaczył, że zgodnie z danymi systemu KREPTD (Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego; dalej: Rejestr) jedyną osobą zarządzającą w Firmie, zgłoszoną do systemu jest Skarżący. Zasady podziału kompetencji ustalone wewnątrz Firmy nie stanowią podstawy do zwolnienia Skarżącego z odpowiedzialności jako zarządzającego transportem.
Art. 2 pkt 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE stanowi, że "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę, lub jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
W sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączenia odpowiedzialności Skarżącego.
W odwołaniu od decyzji wydanej przez Organ pierwszej instancji Skarżący podniósł, że jego funkcja jako osoby zarządzającej transportem ma dotyczyć pojazdów, które wykonują przewozy międzynarodowe. Według właściciela Firmy właśnie właściciel zgłoszony jest jako osoba zarządzająca transportem w zakresie przewozów krajowych; figuruje jako osoba zarządzająca transportem w licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wydanej przez Wydział Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w [...]. Skarżący podniósł, że nie ma wiedzy dlaczego Starosta Powiatowy w [...] nie zgłosił właściciela Firmy jako osoby zaradzającej transportem. Uważa, że dla bezspornego wyjaśnienia sprawy niezbędnym jest dokonanie ustaleń w Starostwie Powiatowym w [...].
Organ, po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Organ pierwszej instancji.
Ustalił stan faktyczny tożsamy ze stanem faktycznym przedstawionym przez Organ pierwszej instancji, dokonał identycznej oceny prawnej tego stanu, a odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że podział kompetencji wewnątrz Firmy nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność Skarżącego, jako zarządzającego transportem wykazanego w Rejestrze.
W skardze na decyzję Organu Skarżący ponowił podawane wcześniej wątpliwości w zakresie prawidłowości wprowadzenia do Rejestru tylko jego jako zarządzającego transportem w Firmie. Wskazał również na niepełne wyjaśnienie sprawy, przy czym o braku zupełności postępowania stanowi brak zwrócenia się do Starostwa Powiatowego w [...], odnośnie do tego kto jest zgłoszony jako osoba zarządzająca transportem w Firmie.
Przedstawione wyżej supozycje zostały sformułowane przez Skarżącego jako rażące naruszenia przepisów:
← art. 92 a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy poprzez jego bezpodstawne zastosowanie,
← art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: K.p.a.) poprzez niepodjęcie przez Organ pierwszej instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie w zaskarżonym akcie wagi przedkładanych wyjaśnień,
← art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego,
← art. 7, 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez wydanie decyzji, podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy budził wątpliwości i nie został ustalony przez Organ należycie oraz nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji wydanej przez Organ pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania, jak również kosztów postępowania.
Do Sądu w dniu [...] czerwca 2022 r. wpłynęło pismo podpisane przez B. K. Właściciela Firmy, który twierdzi, że pełni funkcję osoby zarządzającej transportem w swoim przedsiębiorstwie. Jest zgłoszony jako zarządzający do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wydanej przez Starostę Powiatu [...]; podał również nr certyfikatu kompetencji.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył,
co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, o ile zarzuca że zaskarżona decyzja jest przynajmniej przedwczesna, a postępowanie poprzedzające jej wydanie nie spełnia wymogu zupełności. Nie zostały ustalone w sposób pewny wszystkie podstawy dla wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym – na podstawie art. 92 a ust. 2 ustawy.
Regułą jest, że sąd administracyjny dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej, w pierwszej kolejności ocenia czy mające w sprawie zastosowanie przepisy postępowania zostały należycie wyłożone i stosowane, ustalony stan faktyczny jest stanowczy, poprzedzony swobodną oceną dowodów, bo tylko po stwierdzeniu że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które należy zakwalifikować jako podstawę do jego wznowienia, albo jako mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd może dokonać prawidłowości dokonanej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego. Kontrola w zakresie przepisów prawa materialnego dotyczy interpretacji przepisów i ich zastosowania.
W wielu przypadkach jednak rozważania muszą się rozpocząć od oceny przepisów prawa materialnego, gdyż prawidłowa ich wykładnia determinuje zakres postępowania.
W aspekcie konsekwentnie podnoszonych prze Skarżącego zarzutów, które w istocie sprowadzają się do przesądzenia, czy dane pobrane z Rejestru przez organ rozpatrujący sprawę są dla organu wiążące, niepodlegające weryfikacji w tym postępowaniu oraz czy strona takiego postępowania może kwestionować wpisy w Rejestrze.
Stanowiska Organu, jak i Organu pierwszej instancji, co wynika z uzasadnień wydanych przez te organy decyzji są takie, że zapisy w Rejestrze są wiążące w sprawie naruszenia przepisów w zakresie wykonywania przewozu drogowego.
Z mocy art. 82g ustawy tworzy się Rejestr (ust.1 ), który jest prowadzony w systemie teleinformatycznym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (ust. 2); Rejestr zawiera ewidencje: przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego; poważnych naruszeń o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE)nr 1071/2009; osób, które zostały uznane za niezdolne do kierowania operacjami transportowymi przedsiębiorców do czasu przywrócenia dobrej reputacji, zgodnie z art. 6 ust.3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 (ust.4 ).
W ewidencji przedsiębiorców gromadzi się miedzy innymi dane określające imię i nazwisko osoby zarządzającej transportem (art. 82 h ust.1 pkt 17 ustawy). Dane, o których mowa w art. 82 h ust.1 pkt 17 przekazują niezwłocznie starostowie właściwi dla siedziby przedsiębiorstwa lub Główny Inspektor Transportu Drogowego (art. 82 i ust. 1 pkt 1 ustawy).
Wydruk (dane pobrane) z Rejestru dokonany przez właściwy organ jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Oznacza to, że ustawodawca przewidział możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu (art. 76 § 3 K.p.a.).
Stanowisko Organu, tak z resztą jak Organu pierwszej instancji, poparte przywołanymi wyrokami sądów administracyjnych, w zakresie tego, że w wypadku zgłoszenia osoby zarządzającej do Rejestru, umowy zawierane wewnątrz przedsiębiorstwa transportu drogowego, kształtujące odmiennie zakres obowiązków i odpowiedzialności w zakresie transportu drogowego nie mają wpływu na odpowiedzialność wykazanej w Rejestrze osoby zarządzającej transportem należy stanowczo potwierdzić. Natomiast w przedmiotowej sprawie problem prawny wynikający z podnoszonych zarzutów przez Skarżącego nie dotyczy takiej sytuacji. Skarżący wskazuje na wadliwość wpisu w Rejestrze, która spowodowana została przez Organ (Starostę Powiatowego w [...]), który z mocy ustawy był zobowiązany do przekazania danych do Rejestru.
W ocenie Sądu obowiązkiem Organu było dokonanie ustaleń w tym zakresie, czego nie uczyniono, a co – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji- było konsekwencją przyjęcia takiej interpretacji, że wiążące dla organu są wpisy w Rejestrze. Skoro dopuszczalnym jest prowadzenie dowodu przeciwko wpisowi w Rejestrze, a Skarżący wskazuje na wadliwości, a właściciel Firmy uprawdopodabnia te wątpliwości, to Organ powinien zweryfikować stanowisko Skarżącego.
Z tego powodu Sąd był zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji, a to wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.).
W ponownym postępowaniu Organ uwzględni konieczność weryfikacji twierdzeń Skarżącego, co do wadliwości wpisu w Rejestrze i dopiero po usunięciu tych wątpliwości ostatecznie rozpatrzy sprawę.
Sąd nie przesądza kierunku rozstrzygnięcia.
Wobec takich powodów uchylenia zaskarżonej decyzji, wnioski skargi o zastosowanie art. 135 i art. 145 § 3 P.p.s.a., a więc o uchylenie decyzji wydanej przez Organ pierwszej instancji i umorzenia postępowania administracyjnego są nieuzasadnione.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na postawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., przy czym koszty te sprowadzają się do kwoty uiszczonego wpisu, należnego od skargi.