II SA/RZ 576/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego. Budynek ten, zgłoszony do budowy w 2013 r., znajdował się w odległości zaledwie 0,10-0,20 m od gazociągu wysokiego ciśnienia. Organy administracji umorzyły postępowanie, powołując się na przepisy intertemporalne i stwierdzając, że w dacie zgłoszenia budowy nie obowiązywały przepisy nakładające wymóg zachowania określonej odległości od gazociągu, a oceny techniczne nie wykazały bezpośredniego zagrożenia. Spółka A. S.A. wniosła skargę, zarzucając organom zignorowanie zaleceń sądowych z poprzednich postępowań i niewyjaśnienie kwestii realnego zagrożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż kolizyjne usytuowanie budynku z gazociągiem stwarza zagrożenie bezpieczeństwa, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że poprzednie orzeczenia sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, wiążą organy i wskazują na konieczność wyjaśnienia tej kwestii. Sąd stwierdził, że organy nie mogą uchylać się od wyjaśnienia sprawy i opierać się wyłącznie na dowodach stron, gdy kluczowe okoliczności nie zostały ustalone. W szczególności, ocena stanu technicznego budynku nie wykazała świadomości autora co do kolizyjnego położenia z gazociągiem. Sąd nakazał organom uzupełnienie postępowania dowodowego, w tym rozważenie opinii biegłego, aby ustalić, czy istnieje realne zagrożenie oraz czy budynek jest zgodny ze zgłoszeniem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) w kontekście przepisów technicznych budowlanych i gazowniczych. Konieczność dokładnego wyjaśniania kwestii zagrożenia bezpieczeństwa przez organy administracji, nawet w przypadku budowy zgłoszonej na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zgłoszenia.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego (budynek gospodarczy w bliskości gazociągu) i konkretnych przepisów intertemporalnych. Orzeczenie podkreśla wagę indywidualnej oceny zagrożenia, a nie tylko formalnego braku zgodności z przepisami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy budynek gospodarczy posadowiony w bezpośredniej bliskości gazociągu wysokiego ciśnienia, wzniesiony na podstawie zgłoszenia, stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco tej kwestii, a samo niezachowanie wymaganej odległości nie przesądza o istnieniu zagrożenia. Konieczne jest dalsze postępowanie dowodowe.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że poprzednie wyroki sądów administracyjnych wiążą organy i nakazują wyjaśnienie, na czym polega zagrożenie. Ocena stanu technicznego budynku nie wykazała świadomości kolizyjnego położenia, a organy nie przeprowadziły wystarczających dowodów, w tym opinii biegłego, aby ustalić istnienie zagrożenia.
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2013 r. dotyczące warunków technicznych sieci gazowych i ich usytuowania, w tym przepisy intertemporalne, mogą być stosowane do budowy zgłoszonej przed wejściem w życie tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia z 2013 r. nie mogą być stosowane wstecz do zdarzeń, które miały miejsce przed jego wejściem w życie, zgodnie z zasadą niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, zgodnie z którym zasada niedziałania prawa wstecz jest elementem państwa prawnego i może być naruszona tylko w wyjątkowych sytuacjach, które w tej sprawie nie wystąpiły. Zastosowanie przepisów z mocą wsteczną naruszałoby zasadę zaufania obywateli do państwa.
Czy organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, opierając się jedynie na ocenie stanu technicznego budynku i braku przepisów nakładających obowiązek zachowania odległości od gazociągu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że umorzenie było przedwczesne, ponieważ nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności kwestii realnego zagrożenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie wykonały wiążących wskazań sądów z poprzednich postępowań i nie ustaliły, czy kolizyjne położenie budynku stwarza zagrożenie. Brak było podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego bez wyczerpania możliwości dowodowych.
Przepisy (10)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
K.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
u.P.b. art. 50 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, gdy jego wykonanie może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo środowiska.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążący charakter oceny prawnej i wskazań sądu dla organów.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
u.P.b. art. 51 § 1 pkt 1 i ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek nałożenia na stronę czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe art. 89
Przepis intertemporalny wyłączający stosowanie rozporządzenia do gazociągów wybudowanych przed jego wejściem w życie i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie art. 110
Przepis intertemporalny, który sąd uznał za naruszający zasadę niedziałania prawa wstecz w kontekście stosowania do zdarzeń sprzed jego wejścia w życie.
Ustawa z dnia 27 listopada 1961 r. o normalizacji art. 7 § 1 pkt 2
Normy branżowe obowiązywały w zakresie określonej branży, niekoniecznie adresowane do inwestorów obiektów innych niż te związane z daną branżą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wyjaśniły, czy kolizyjne położenie budynku gospodarczego względem gazociągu stwarza realne zagrożenie bezpieczeństwa. • Zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) wyklucza stosowanie przepisów rozporządzenia z 2013 r. do budowy zgłoszonej przed jego wejściem w życie. • Poprzednie wyroki sądów administracyjnych wiążą organy i nakazują wyjaśnienie kwestii zagrożenia.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące naruszenia przepisów technicznych (rozporządzeń) z 2013 r. i wcześniejszych, które sąd uznał za nie mające zastosowania z uwagi na zasadę niedziałania prawa wstecz.
Godne uwagi sformułowania
„samo niezachowanie wymaganej odległości obiektu od gazociągu nie stanowi zagrożenia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b.” • „zasadnie Sąd I instancji uznał, że nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, w szczególności organy nie ustaliły, czy wzniesiony legalnie obiekt stanowi zagrożenie o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co czyni niewątpliwie decyzje organów przedwczesnymi.” • „zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) jest jednym z elementów państwa prawnego” • „nie można uchylać się od wyjaśnienia sprawy zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i opierać się wyłącznie na dowodach przedstawionych przez strony, wtedy gdy z tych dowodów nie wynikają okoliczności kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy.”
Skład orzekający
Ewa Partyka
sprawozdawca
Magdalena Józefczyk
przewodniczący
Piotr Godlewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) w kontekście przepisów technicznych budowlanych i gazowniczych. Konieczność dokładnego wyjaśniania kwestii zagrożenia bezpieczeństwa przez organy administracji, nawet w przypadku budowy zgłoszonej na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zgłoszenia."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego (budynek gospodarczy w bliskości gazociągu) i konkretnych przepisów intertemporalnych. Orzeczenie podkreśla wagę indywidualnej oceny zagrożenia, a nie tylko formalnego braku zgodności z przepisami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa związanego z budową w pobliżu infrastruktury krytycznej (gazociąg) i pokazuje, jak zasady prawa intertemporalnego oraz obowiązek dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego przez organy wpływają na rozstrzygnięcia. Jest to przykład złożonego sporu, w którym sąd musiał rozstrzygnąć kwestie techniczne i prawne.
“Budynek gospodarczy zbyt blisko gazociągu: czy prawo działa wstecz?”
Dane finansowe
WPS: 997 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.