II SA/RZ 575/23

II SA/Rz 575/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka
Stanisław Śliwa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1231/24 - Wyrok NSA z 2025-05-28
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1205
art. 30 ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Ł. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 29 grudnia 2022 r. nr SKO.4112/23/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego - skargę oddala -
Uzasadnienie
Decyzją z 29 grudnia 2022 r. nr SKO.4112/23/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z 22 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W podstawie prawnej Organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." w zw. z art. 30 ust. 2 i art. 30 ust. 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1205), określanej w dalszej części jako "u.p.o.a."
Decyzją z 22 sierpnia 2022 r. Burmistrz [...], działając na wniosek Ł. P. (dalej także: "Skarżący"), odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla małoletniej A. Ś. Organ ustalił, że A. Ś. posiada ustalone prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy począwszy od 1 września 2019 r. do nadal z tym, że w okresie od 1 września 2019 r. do 31 sierpnia 2021 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostały wypłacone w wysokości 500 zł miesięcznie; w okresie od 1 września 2021 r. do 30 września 2021 r. w wysokości 367,79 zł miesięcznie, natomiast od 1 października 2021 r. do nadal w wysokości 362,83 zł miesięcznie. Zobowiązany do alimentacji Skarżący odbywa obecnie karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w [...]. Z informacji uzyskanych od komornika sądowego wynika, że postępowanie zabezpieczające od 25 czerwca 2019 r., a następnie egzekucyjne od 18 stycznia 2022 r. jest całkowicie bezskuteczne. W toku prowadzonych postępowań nie wyegzekwowano żadnej kwoty. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 14 lipca 2020 r. - wydane do 15 sierpnia 2022 r. - przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności [...] wskazuje, że Skarżący został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Może On podjąć odpowiednie zatrudnienie w warunkach pracy chronionej; wymaga szkolenia w tym specjalistycznego oraz korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji. Z kolei, z zaświadczenia Zakładu Karnego w [...] z 13 czerwca 2022 r. sygn. [...] wynika, że Skarżący nie jest zatrudniony w tym Zakładzie z uwagi na tymczasową niezdolność do pracy. Burmistrz wskazał także, iż na dzień wydania decyzji zadłużenie z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniej A. wynosi 16 358, 92 zł plus odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości 1 897, 86 zł.
Burmistrz zauważył, że zebrany materiał dowodowy potwierdza, że aktualna sytuacja materialno-bytowa dłużnika alimentacyjnego uniemożliwia Mu regulowanie zobowiązań alimentacyjnych, jednak nie uzasadnia ona zastosowania najdalej idącej ulgi w spłacie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jak bowiem wynika z art. 30 ust. 2 u.p.o.a., odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty czy umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest kompetencją o charakterze uznaniowym, a ich zastosowanie zostało przez ustawodawcę uzależnione od pewnych przesłanek.
Przesłanki te to szczególne, o wyjątkowym charakterze okoliczności w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy dołożeniu najwyższej możliwej staranności i wysiłku. Istotne jest przy tym, aby okoliczności te były wynikiem czynników obiektywnych, niezależnych od dłużnika tj., aby nie znalazł sie on w trudnej sytuacji życiowej na skutek własnego postępowania. W związku z tym,
w ocenie Burmistrza, pobyt Skarżącego w zakładzie karnym nie uzasadnia umorzenia należności. Organ podkreślił także, iż Skarżący jest w wieku produkcyjnym, a obecna sytuacja zdrowotna nie przesądza, że w przyszłości nie będzie mógł podjąć zatrudnienia. Poza tym, każde umorzenie powoduje przerzucenie na społeczeństwo kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. Rozpatrując wniosek
o umorzenie należności wobec Skarbu Państwa, Organ musi się też kierować interesem Państwa i finansów publicznych, gdyż niedochodzenie zwrotu należności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego czy też nieuzasadnione umorzenie takich należności stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych zgodnie z art. 5 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 289).
Skarżący złożył odwołanie od decyzji. Zarzucił dyskryminację Jego osoby poprzez dowolną ocenę Jego sytuacji majątkowej, zdrowotnej i osobistej, nienależyte uzasadnienie decyzji i skupienie się wyłącznie na okolicznościach przemawiających za nieuwzględnieniem wniosku oraz niezgromadzenie kompletnego materiału dowodowego. Wskazał, że brak możliwości spłaty zadłużenia alimentacyjnego nie wynika wcale z pobytu w zakładzie karnym, lecz z określonego stanu zdrowia.
SKO w Rzeszowie, decyzją z 29 grudnia 2022 r., utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie, istotnym jest fakt, iż konstrukcja prawna art. 30 ust. 2 u.p.o.a. została oparta na uznaniu administra-cyjnym. Umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego w oparciu na to unormowanie należy traktować jako sytuację szczególną, wręcz całkowicie wyjątkową, możliwą do zastosowania tylko wtedy, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego nie pozwala na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, a stan taki jest skutkiem czynników obiektywnych, tj. takich, na które zobowiązany nie miał wpływu. Na możliwości dochodowe dłużnika składają się nie tylko aktualnie uzyskiwane dochody, ale także i inne okoliczności, w tym stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu w przyszłości. Kwestie te są o tyle istotne, ponieważ działający w ramach uznania administracyjnego organ, powinien rozważyć, czy sytuacja dłużnika rzeczywiście zmusza go do wystąpienia o umorzenie długu i uzasadnia to umorzenie, czy też nie czyni on żadnych starań, aby dług spłacić lub by on nie narastał.
Zdaniem SKO, Organ I instancji wywiązał się należycie z obowiązków w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego. Organ objął bowiem przedmiotem badania zarówno wcześniejszą, jak i aktualną sytuację rodzinną oraz majątkową Skarżącego. Co prawda obecnie przebywa On w zakładzie karnym, niemniej jednak Jego postawą m. in. brakiem chęci do udziału w kursach, czy szkoleniach w tym specjalistycznych, przeprowadzanych w zakładzie karnym, w celu uzyskania kwalifikacji zawodowych, umożliwiających podjęcie pracy po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności, nie wykazuje chęci spłaty zaległych należności.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z orzeczenia dotyczącego niepełnospraw-ności nie wynika całkowita niezdolności do pracy Skarżącego, a jedynie odnosi się ono do wskazań w zakresie odpowiedniego zatrudnienia, tj. w warunkach pracy chronionej, jak też w zakresie wymogu szkolenia, w tym specjalistycznego. Nadto, z orzeczenia tego wynika, że Skarżący wymaga konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedycz-ne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające jego funkcjonowanie - wg wskazań specjalisty. Jednocześnie, istotnym jest, że nie wymaga On zatrudnienia
w zakładzie aktywności zawodowej, jak też konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nie dotyczy Go - zgodnie z ww. orzeczeniem - prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Nadto, nie spełnia przesłanek określonych, w art. 8a ust. 3a pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Z kolei, z treści zaświadczenia Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z 13 czerwca 2022 r. nr [...] wynika, że Skarżący nie jest zatrudniony w Zakładzie Karnym z uwagi na tymczasową niezdolność do pracy (względy zdrowotne). Zaświadczenie to w żaden sposób nie wskazuje, aby niezdolność do pracy była trwałą jak też, aby istniała przez cały okres pobytu
w Zakładzie Karnym. Skarżący nie wskazał również problemów zdrowotnych, wykluczających możliwości zarobkowania po odbyciu kary. W ocenie SKO, Organ
I instancji zasadnie także podkreślił, że Skarżący jest w wieku produkcyjnym, a obecna sytuacja zdrowotna nie przesądzą że nie będzie mógł on podjąć zatrudnienia; 27 grudnia 2022 r. skończył 33 lata i znajduje się dopiero na początku swej drogi zawodowej. Kolegium zauważyło także, iż zaległe należności nie powstały jedynie
w okresie przebywania Skarżącego w zakładzie karnym, lecz dotyczą również okresu wcześniejszego. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, we wcześniejszym okresie stronił On od pracy i korzystał z przysługujących świadczeń
z pomocy społecznej i także nie płacił alimentów, jak też nie regulował zobowiązań dot. wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W Zakładzie Karnym ma On możliwość odbycia różnego rodzaju kursów, szkoleń, w tym specjalistycznych, co daje szansę, by był atrakcyjny na rynku pracy po opuszczeniu tego miejsca. Poza tym, przebywanie w zakładzie karnym, w którym odbywa karę pozbawienia wolności, stanowi następstwo prawomocnego skazania, wynikającego ze złamania przez Skarżącego obowiązującego porządku prawnego.
Ł. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszo-wie skargę na decyzję Kolegium, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie należności alimentacyjnych, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak też o zbadanie z urzędu okoliczności przemawiających za stwierdzeniem nieważności kwestionowanego aktu. Skarżący podniósł, że SKO
w żaden sposób nie odniosło się do zarzutów, które przedstawił w odwołaniu, a jedynie powieliło stanowisko Organu I instancji. Zauważył, że nie mógł uczestniczyć w różnych kursach w zakładzie karnym, a to z uwagi na zły stan zdrowia. Były to bowiem kursy wymagające siły fizycznej. Podał, że orzeczeniem z 22 grudnia 2022 r. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Skarżący zaznaczył, że przed pobytem w zakładzie karnym pobierał zasiłek stały, a to z uwagi na swój stan zdrowia; od maja 2018 r. do lutego 2020 r. sześciokrotnie przebywał w szpitalu, przeszedł też kilka operacji.
W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej w dalszej części "P.p.s.a." oraz art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Przy czym, jak stanowi ostatni z powołanych przepisów, kontrola ta odbywa się pod względem zgodności z prawem, chociaż nie każde uchybienie regulacjom prawnym przesądza o konieczności usunięcia danego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W świetle art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stwierdzenie zaistnienia przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach obliguje do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Z kolei, wedle art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem skarżonej decyzji w całości lub w części. Przy rozstrzyganiu sprawy sąd czyni to w jej granicach, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
W niniejszym postępowaniu Sąd poddał analizie decyzję SKO w Rzeszowie utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] o odmowie umorzenia Skarżącemu należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń. Podstawę materialnoprawną tych rozstrzygnięć stanowił art. 30 ust. 2 u.p.o.a. Przewiduje on, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Decyzja wydawana w oparciu na tę regulację ma charakter uznaniowy, a zatem to organ rozpoznający wniosek rozstrzyga, czy zasługuje on na uwzględnienie. Przy czym, uznaniowość przejawia się w tym, że nawet, gdy spełnione są określone
w przepisie przesłanki skorzystania z danej instytucji, organ nie ma obowiązku uwzględnić wniosku strony. Musi jednak spełnić określone wymagania, aby jego działanie nie zostało uznane za dowolne, wówczas należałoby je bowiem uznać za nieuprawnione jako przekraczające granice pozostawionego organowi uznania. Organ ma więc obowiązek należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy tj. wyjaśnienia wszystkich istotnych w niej okoliczności przez wyczerpujące zebranie, a następnie rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, jak też załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli i ich należytym wyważeniu, do czego obligują art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Rola sądu kontrolującego zgodność z prawem wydanej decyzji nie polega na ocenie merytorycznej jej zasadności, a sprowadza się do zbadania, czy organ zrealizował ciążące na nim, a wskazane wyżej obowiązki. Sąd musi zatem ocenić, czy organ zebrał w sprawie wystarczający materiał dowodowy, czy poddał go należytej analizie oraz czy analiza ta została w sposób dostatecznie szeroki przedstawiona w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Sąd musi zatem sprawdzić prawidłowość wnioskowania organu administracji stwierdzającego, że w danej sytuacji faktycznej nie było możliwe uwzględnienie wniosku o udzielenie danego rodzaju ulgi lub też, że udzielenie jej było uzasadnione. Przy czym, wywody w tym zakresie muszą być wewnętrznie spójne,
a także zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Przy ocenie rozstrzygnięcia podejmowanego na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.a. należy mieć na względzie, że ulgi w nim przewidziane mają charakter wyjątkowy. Zasadą wyrażoną w art. 27 ust. 1 u.p.o.a. jest bowiem, że dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie
z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odstąpienie od niej możliwe jest więc w jakichś sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. Dotyczy to zwłaszcza umorzenia zaległości alimentacyjnych, bowiem każda tego rodzaju decyzja powoduje przerzucenie kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych na całe społeczeństwo. Tymczasem to rodzic jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania swojego dziecka, którego dobro jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony Państwa (art. 72 Konstytucji RP). Każdy rodzic jest więc odpowiedzialny za zaistniałe w tym zakresie zaległości i winien podjąć działania, które będą skutkować spłatą powstałych zaległości. Podnieść trzeba, że zasadniczo każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego egzekucja okazała się bezskuteczna znajduje się w sytuacji, w której nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie alimentów na rzecz osób uprawnionych. Samo zatem uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Zła sytuacja jest bowiem cechą większości zobowiązanych, za których Fundusz Alimentacyjny wypłacał należności. Dlatego też umarzanie należności tylko z tej przyczyny czyniłoby praktycznie martwą regulację dotyczącą obowiązku zwrotu organowi równowartości wypłaconych z funduszu świadczeń. Skoro dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi, to jego sytuacja rodzinna i dochodowa jako ubiegającego się o umorzenie należności musi go wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21.07.2020 r. I OSK 3074/19, z 27.10.2020.r I OSK 1015/20). Przy czym, stan taki winien być efektem czynników obiektywnych tj. niezależnych od dłużnika. Poza tym, sytuacja dochodowa, o której jest mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. jest pojęciem szerszym, niż pojęcie dochodu i przy jej ocenie należy mieć na uwadze nie tylko sam dochód aktualnie uzyskiwany, lecz również ten możliwy do uzyskania w bliżej określonej przyszłości.
Rozpoznające niniejszą sprawę Organy w uzasadnieniach swoich decyzji podnosiły, że orzeczenie o posiadaniu przez Skarżącego umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zostało wydane do dnia 15 sierpnia 2022 r. i wynika z niego, że może On podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej, a zatem orzeczenie to nie wskazuje na całkowitą niezdolność Strony do pracy. Wskazuje tylko na konieczność szkolenia, w tym specjalistycznego oraz korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, jak i konieczność zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze, pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie – według wskazań specjalisty. Podkreślone zostało, że Skarżący nie wymaga zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej, jak też konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Organy zwracały też uwagę na fakt, że Skarżący nie jest zatrudniony w zakładzie karnym, w którym przebywa, z uwagi na tymczasową niezdolność do pracy. Podkreślały też, że jest w wieku produkcyjnym (33 lata) i znajduje się dopiero na początku swojej drogi zawodowej. SKO zauważyło też, iż zaległości Skarżącego nie powstały tylko w okresie przebywania przez Niego w zakładzie karnym, ale dotyczą też okresu wcześniejszego, gdy nie pracował i utrzymywał się ze świadczeń z pomocy społecznej. Ponadto, przebywanie w zakładzie karnym, w którym odbywa karę pozbawienia wolności, stanowi następstwo prawomocnego skazania, wynikającego ze złamania przez Skarżącego obowiązującego porządku prawnego.
Kwestionując wydane decyzje Skarżący podał, że nie mógł uczestniczyć w różnych kursach w zakładzie karnym, a to z uwagi na zły stan zdrowia. Były to bowiem kursy wymagające siły fizycznej. Ponadto, orzeczeniem z 22 grudnia 2022 r. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Przed pobytem w zakładzie karnym pobierał zasiłek stały, a to z uwagi na swój stan zdrowia; od maja 2018 r. do lutego 2020 r. sześciokrotnie przebywał w szpitalu, przeszedł też kilka operacji.
Ustosunkowując się do powyższego Sąd stwierdza, że decyzje Organów są prawidłowe. Jak już zaznaczono wyżej, ich kontrola jest ograniczona, bowiem Sąd nie ma za zadanie ocenić, czy odmowa udzielenia Skarżącemu ulgi była zasadna czy też nie. To bowiem pozostaje w gestii Organów dysponujących w tym zakresie pewnym luzem decyzyjnym. Sąd ma tylko ustalić, czy nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Zebrane w niniejszym postępowaniu dowody i wysnute na ich podstawie wnioski, przedstawione w uzasadnieniach decyzji są spójne i w sposób logiczny motywują rodzaj rozstrzygnięcia. Nie sposób więc nie zgodzić się z Organami, że przede wszystkim Skarżący jest osobą młodą (33 lata na datę wydawania decyzji) i mającą jeszcze wiele lat pracy zarobkowej przed sobą. Umorzenie należności alimentacyjnych stanowi zaś przecież najdalej idącą ulgę, której koszt ponosi ogół społeczeństwa. Nie można także nie mieć na względzie, że Skarżący przebywa w zakładzie karnym, gdzie możliwości podjęcia zatrudnienia są ograniczone. Wprawdzie Skarżący podniósł, że to nie pobyt w tym miejscu powoduje, że nie może On spłacać zadłużenia alimentacyjnego, a Jego stan zdrowia jednakże należy zauważyć, że z pewnością na wolności istnieje znacznie szerszy wybór prac, które mogą przynieść dochód, dzięki któremu Strona mogłaby zmniejszyć swoje zadłużenie. Jak zaś słusznie podkreśliły Organy, odstępstwo od zasady pokrycia przez dłużnika całości należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń może być kierowane do osoby, która nie przyczyniła się do niemożności regulowania swoich zobowiązań. Zasadnie też podnosiły Organy, że niepełnosprawność Skarżącego tzn. umiarkowany jej stopień nie wyklucza Go całkowicie z rynku pracy, a jedynie wskazuje na pewne ograniczenia w tym zakresie. Ponadto, biorąc pod uwagę młody wiek Dłużnika istnieje prawdopodobieństwo, że stan Jego zdrowia ulegnie poprawie przez co otworzą się przed Nim znacznie szersze możliwości w zakresie zarobkowania.
Trudno zatem, w ocenie Sądu, podważyć zaprezentowaną przez Organy argumentację wskazującą na niemożność zastosowania wobec Skarżącego ulgi w postaci umorzenia Jego należności alimentacyjnych. W wystarczający sposób oddaje ona sytuację, w której Strona się znajduje i nie można jej odmówić racjonalności. Organy oceniły na podstawie zebranych w sprawie dowodów możliwości spłaty zadłużenia alimentacyjnego mając na uwadze nie tylko aktualny stan rzeczy tj. pobyt w zakładzie karnym i określony stan zdrowia, ale także możliwość zmiany w tym zakresie, zwłaszcza w kontekście młodego wieku Skarżącego. Podkreśliły wyjątkowość umorzenia i odpowiedzialność rodzica za utrzymanie swojego dziecka, któremu należą się godne warunki życia. Decyzje o umorzeniu zadłużenia z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego podejmowane są w wyjątkowych sytuacjach np.: gdy niemożność płacenia alimentów wynika z ciężkiej choroby lub innych niezależnych od osoby zobowiązanej czynników i nie ma szans i perspektyw na poprawę obecnej sytuacji.
Podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać arbitralności, dlatego organy administracji publicznej rozstrzygające sprawę winne dołożyć szczególnej staranności przy ich uzasadnianiu tak, by wyjaśnić zasadność przesłanek, którymi się kierowały. Warunek ten został, zdaniem Sądu, w warunkach sprawy spełniony, bowiem została ona rzetelnie rozpoznana, a wydanie decyzji poprzedzone zostało wyjaśnieniem istotnych okoliczności w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej Dłużnika, do czego zobowiązuje zastosowany art. 30 ust. 2 u.p.o.a. Wbrew zarzutom skargi nie istniała potrzeba prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, gdyż wszystkie ważne dla rozpoznania wniosku Skarżącego informacje znajdowały się w aktach sprawy.
W takich okolicznościach brak było podstaw do wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego, dlatego też oddalono skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.