II SA/Rz 574/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Prezesa ZUS utrzymująca w mocy decyzję ZUS o uchyleniu prawa do świadczenia "Dobry start" przyznanego skarżącemu (ojcu) na dziecko J.M. ZUS uznał, że skarżący nie sprawował faktycznej opieki nad dzieckiem, a świadczenie powinno przysługiwać matce, opierając się na wyroku rozwodowym ustalającym miejsce pobytu dziecka przy matce. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując, że od czerwca 2022 r. faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem, co potwierdzają dokumenty sądowe i pomocowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS. Sąd uznał, że ZUS naruszył przepisy k.p.a. i rozporządzenia dotyczące świadczenia "Dobry start", nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia faktycznego opiekuna dziecka. Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne sprawowanie opieki, a nie tylko prawne uregulowania dotyczące władzy rodzicielskiej. Wskazał, że dowody przedstawione przez skarżącego, w tym późniejsze postanowienia sądowe ustalające miejsce zamieszkania dzieci przy ojcu, potwierdzają sprawowanie przez niego faktycznej opieki nad dzieckiem w okresie, gdy złożył wniosek o świadczenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem w kontekście świadczeń rodzinnych, obowiązki organów rentowych w postępowaniu wyjaśniającym.
Dotyczy specyfiki świadczenia "Dobry start" i przepisów rozporządzenia, ale zasady dotyczące ustalania stanu faktycznego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ rentowy prawidłowo ustalił, który z rodziców sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem w celu przyznania świadczenia "Dobry start", opierając się wyłącznie na wyroku rozwodowym, a nie na faktycznym stanie rzeczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy nieprawidłowo ustalił, który z rodziców sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem, naruszając przepisy k.p.a. i rozporządzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ rentowy zaniechał przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego opiekuna dziecka, co jest kluczowe dla przyznania świadczenia "Dobry start". Organ powinien był zweryfikować podnoszone przez skarżącego okoliczności faktyczne, a nie opierać się jedynie na orzeczeniu sądu dotyczącym władzy rodzicielskiej.
Czy orzeczenie sądu o miejscu zamieszkania dziecka w wyroku rozwodowym jest jedynym kryterium przyznania świadczenia "Dobry start", czy też decydujące jest faktyczne sprawowanie opieki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decydujące jest faktyczne sprawowanie opieki nad dzieckiem, a nie tylko orzeczenie sądu o miejscu zamieszkania lub władzy rodzicielskiej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy rozporządzenia dotyczące świadczenia "Dobry start" jasno wskazują na kryterium faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem w przypadku zbiegu praw rodziców. Organ powinien był ustalić ten stan faktyczny, a nie polegać wyłącznie na dokumentach prawnych, które nie odzwierciedlały rzeczywistej sytuacji.
Przepisy (13)
Główne
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie art. 28 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start"
W przypadku zbiegu prawa rodziców do świadczenia, wypłaca się je temu, kto faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie art. 28 § ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start"
Jeżeli opieka sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, świadczenie wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek.
rozporządzenie art. 28 § ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start"
W przypadku złożenia wniosku przez drugiego rodzica po przyznaniu świadczenia pierwszemu, ZUS ustala, kto sprawuje opiekę, może zwrócić się o wywiad środowiskowy.
rozporządzenie art. 28 § ust. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start"
ZUS może wystąpić o informacje dotyczące sprawowania opieki z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania wniosku o informację.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy nie ustalił prawidłowo faktycznego opiekuna dziecka, opierając się wyłącznie na wyroku rozwodowym. • Skarżący od czerwca 2022 r. faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem, co potwierdzają dokumenty. • Organ rentowy zaniechał przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, mimo że był do tego uprawniony i sytuacja tego wymagała.
Godne uwagi sformułowania
kryterium decydującym o przyznaniu omawianego świadczenia nie jest rozstrzygnięcie w przedmiocie władzy rodzicielskiej, ale faktyczne przebywanie dziecka u danego rodzica. • chodzi więc o ustalenie, który z rodziców rzeczywiście sprawuje opiekę nad dzieckiem. • To bowiem faktyczna opieka nad dzieckiem będzie uprawniała rodzica do ubiegania się o pomoc Państwa w ramach świadczenia dobry start.
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący
Maria Mikolik
sprawozdawca
Piotr Godlewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem w kontekście świadczeń rodzinnych, obowiązki organów rentowych w postępowaniu wyjaśniającym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki świadczenia "Dobry start" i przepisów rozporządzenia, ale zasady dotyczące ustalania stanu faktycznego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne sprawowanie opieki nad dzieckiem w kontekście świadczeń socjalnych, nawet jeśli dokumenty prawne wskazują inaczej. Jest to przykład, gdzie sąd koryguje błędy administracji w ocenie sytuacji rodzinnej.
“Kto naprawdę opiekuje się dzieckiem? Sąd wyjaśnia, kiedy ZUS może odebrać świadczenie "Dobry start".”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.