II SA/Rz 570/25

II SA/Rz 570/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Karina Gniewek-Berezowska
Piotr Godlewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 119 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 7 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 682
art. 48 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 24 maja 2024 r. nr OA.7722.10.4.2024 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych – skargę oddala –
Uzasadnienie
II SA/Rz 570/25
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi P.J. jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z Rzeszowie (dalej: PWINB) z 24 maja 2024 r. nr OA.7722.10.4.2024 dotyczące wstrzymania robót budowlanych.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, 13 grudnia 2023 r. pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) przeprowadzili kontrolę budowy należącej do P.J. wagi najazdowej zlokalizowanej na należącej do Gminy [...] działce nr [...] w K. Ustalono, że na budowę tej budowli nie uzyskano pozwolenia na budowę ani nie dokonano zgłoszenia jej budowy.
PINB postanowieniem z 8 marca 2024 r. nr NB.5140.2.2024 - na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej: u.P.b.) - wstrzymał budowę wagi najazdowej, wybudowanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w miejscowości K., gm. [...]. Jednocześnie, stosownie do art. 48 ust. 3 i art. 48a ust. 1 u.P.b. poinformował, iż:
1/ w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. obiektu budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca tego obiektu, w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia, może złożyć wniosek o jego legalizację;
2/ uzyskanie decyzji o legalizacji wiąże się z koniecznością wniesienia opłaty legalizacyjnej;
3/ zasady obliczania opłaty legalizacyjnej określa art. 49d u.P.b.
Art. 49d ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.P.b. stanowi, że wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku: 1) budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 - oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu; 2) do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59g. Stosownie do art. 49d ust. 1 pkt 1 i art. 59f ust. 1-3: 1/ opłatę legalizacyjną stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), podwyższony pięćdziesięciokrotnie, 2/ stawka opłaty (s) wynosi 500 zł, 3/ kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy. Odpowiednią kategorią dla wagi najazdowej jest kat. VIII - inne budowle, dla której współczynnik (k) wynosi 5, a współczynnik (w) wynosi 1. W niniejszej sprawie wysokość opłaty legalizacyjnej wynosić będzie 500 zł x 5 x 1 x 50 = 125 000 zł.
W uzasadnieniu postanowienia PINB wyjaśnił, że waga najazdowa należąca do kategorii wolnostojących, trwale związanych z gruntem urządzeń stanowiących całość techniczno - użytkową, jest budowlą, o której mowa w art. pkt 3 pkt 1 u.P.b. Trwałość finalnej konstrukcji wynikająca m.in. z ciężaru poszczególnych jej części oraz jej rozmiary wskazują, że prace budowlane poprzedzające powstanie wagi należy zakwalifikować jako budowę. Efektem prac była bowiem realizacja trwałej budowli, opierającej się czynnikom zewnętrznym, zdolnej wytrzymać wielotonowy nacisk.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, przy czym w art. 29 ww. ustawy zawarto zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych, których wykonanie zostało zwolnione z obowiązku uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wśród obiektów wymienionych w art. 29-31 ustawodawca nie wymienia wagi najazdowej, a co za tym idzie budowa takiego obiektu objęta jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Organ I instancji pouczył, że w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wyznaczonym terminie, organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 49e ww. ustawy wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego.
W zażaleniu na postanowienie PINB P.J. zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107, art. 112 i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.). Podniósł również naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 5. u.P.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Podał, że przedmiotowa waga została przywieziona w trzech częściach: trzy podesty betonowo-stalowe wraz z czterema płytami betonowymi stanowiącymi integralny element pomostów. Konstrukcja wagi wymagała jedynie wypoziomowania gruntu oraz ułożenia za pomocą dźwigu płyt betonowych, na których następnie ustawiono pomosty, których stopy zostały złączone do płyt metalowych zatopionych w płytach betonowych. Waga służy potrzebom własnym gospodarstwa, co nie wymaga jej atestowania w Urzędzie Miar i Wag. Zdaniem skarżącego, organ nieprawidłowo stwierdził, iż waga najazdowa jest trwale związana z gruntem, a co za tym idzie nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7 u.P.b.
PWINB opisanym na wstępie postanowieniem z 24 maja 2024 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 5 w zw. z art. 48a ust. 3 u.P.b. - uchylił postanowienie PINB w całości i jednocześnie wstrzymał P.J. budowę wagi najazdowej, zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w miejscowości K., gm. [...]. Poinformował też, że w terminie 30 dni od dnia w którym postanowienie stało się ostateczne, inwestor, właściciel lub zarządca ww. obiektu budowlanego może złożyć wniosek o jego legalizację oraz że w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. obiektu budowlanego koniecznym będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej, której zasady obliczania są określone w przepisach art. 49d ust. 1 pkt 1 i art. 59 f u.P.b.
W uzasadnieniu postanowienia PWINB przytoczył ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, z których wynika, że inwestor w 2023 r. na działce nr [...] zrealizował roboty budowlane polegające na budowie wagi najazdowej o wymiarach całkowitych 18,60 m x 3,30 m (długość x szerokość). Waga najazdowa to płyta betonowo - stalowa o wymiarach 18 m x 3 m (długość x szerokość), składająca się z trzech tzw. pomostów, posadowiona na czterech płytach betonowych (o wymiarach 3,30 m x 1,60 m - dwie skrajne płyty oraz 3,30 m x 1,2m - dwie płyty środkowe). Płyty betonowe posadowione są na wypoziomowanym gruncie. Najazdy do wagi od strony wschodniej wykonano jako nasyp z mieszanki gruntu i gruzu. Od strony zachodniej zjazd z wagi posadowiono w poziomie terenu. Z południowo wschodniego naroża wagi do wyświetlacza zamontowanego przy podajniku silosów poprowadzony jest przewód. W celu zasilenia wyświetlacza każdorazowo rozciągany jest przewód i podłączany do instalacji w budynku gospodarczym. Budowa wagi polegała, jak podał skarżący, na wypoziomowaniu gruntu i ułożeniu za pomocą dźwigu płyt betonowych, na których następnie ustawiono pomosty, których stopy zostały przyspawane do płyt metalowych zatopionych w płytach betonowych.
Organ II instancji przytoczył definicję budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.P.b., wskazując, że należy przez nią rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Stosownie zaś do art. 3 pkt 9 u.P.b., przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
W ocenie organu II instancji z definicji tych wynika, że samochodowa waga najazdowa wraz z instalacją sterowania stanowi całość techniczno-użytkową służącą do pomiaru masy pojazdów, co z kolei przesądza o konieczności jej zakwalifikowania jako budowli w rozumieniu u.P.b.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Odstępstwa (wyjątki od zasady) od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę określono w art. 29 - 31. Mając na względzie okoliczność, że budowa przedmiotowej wagi nastąpiła bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, organ I instancji prawidłowo wdrożył procedurę wynikającą z art. 48 u.P.b. i wydał postanowienie w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 5 u.P.b., umożliwiając tym samym inwestorowi zalegalizowanie powstałej samowoli budowlanej po złożeniu stosownego wniosku o legalizację i przedłożeniu wymaganych dokumentów legalizacyjnych oraz wniesieniu opłaty legalizacyjnej ustalonej w rozpatrywanej sprawie zgodnie z art. 49 ust. 2 u.P.b. na kwotę 125 000 zł. Organ jednocześnie pouczył, że legalizacja samowoli budowlanej jest prawem a nie obowiązkiem inwestora, który może nie chcieć jej przeprowadzić. Alternatywą dla legalizacji jest decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego wydana na podstawie art. 49e u.P.b.
Z uwagi na konieczność sformułowania sentencji postanowienia zgodnie z brzmieniem przepisów zastosowanych w podstawie prawnej, osnowę rozstrzygnięcia organu I instancji zreformowano na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Końcowo organ odwoławczy pouczył o możliwości złożenia do właściwego wojewody wniosku o umorzenie należnej opłaty legalizacyjnej (w części lub całości), lub rozłożenia jej na raty. Wskazał, że odpowiedź na zarzuty znajduje się w uzasadnieniu niniejszego postanowienia. Nadmienił, że PINB nie zajął stanowiska w zakresie wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, złożonego na podstawie art. 143 k.p.a. Uprawnienie do wydania takiego postanowienia posiada jedynie organ I instancji. Wydanie rozstrzygnięcia przez organ II instancji wyłącza możliwość zastosowania art. 143 k.p.a.
Postanowienie PWINB z 24 maja 2024 r. P.J. zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając:
1. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, nieuwzględnienie wszystkich faktów i nieprzypisanie im odpowiedniego znaczenia a uwzględnienie okoliczności nienależących do sprawy;
b) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej w związku z brakiem wyjaśnień oraz wskazania stronom obowiązujących przepisów oraz brak ustosunkowania się do zgłoszonych twierdzeń i wniosków stron oraz nieuwzględnienie i nieustosunkowanie się do ich interesów;
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 5. p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji wydanie zaskarżonego postanowienia;
b) art. 3 pkt 7 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji wydanie zaskarżonego postanowienia.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.
Wyjaśnił, że waga została przywieziona w trzech częściach: trzy podesty betonowo stalowe wraz z czterema płytami betonowymi. Płyty betonowe stanowią integralny element pomostów. Konstrukcja wagi wymagała jedynie wypoziomowaniu gruntu oraz ułożenia za pomocą dźwigu płyt betonowych, na których następnie ustawiono pomosty, który stopy zostały połączone z płytami metalowymi zatopionymi w płytach betonowych. Waga służy jedynie potrzebom własnym gospodarstwa, zatem nie wymaga atestowania w Urzędzie Miar i Wag. Organ nieprawidłowo stwierdził, iż waga najazdowa jest trwale związana z gruntem, a co za tym idzie, nie stanowiła robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7 u.P.b., który stanowi, że należy przez nie rozumieć budowę, a takie prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Powyższe implikuje stwierdzenie, iż organ nadzoru budowlanego wybiórczo przenalizował zgromadzony w sprawie materiał i wydał zaskarżone postanowienie z oczywistym naruszeniem przepisów obowiązującego prawa.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), obejmując badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie PWINB wstrzymujące roboty budowlane przy obiekcie budowlanym w postaci należącej do skarżącego wagi najazdowej, zlokalizowanej na należącej do Gminy [...] działce nr [...] w K..
Materialnoprawną podstawę tego postanowienia (a także uchylonego postanowienia organu I instancji) stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 u.P.b. Zgodnie z tą regulacją, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.
W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, iż inwestor w 2023 r. na należącej do Gminy [...] działce nr [...] w K. zrealizował roboty budowlane polegające na budowie wagi najazdowej o wymiarach całkowitych 18,60 m x 3,30 m wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną. Waga składa się z płyty betonowo - stalowej o wymiarach 18 m x 3 m, złożonej z trzech tzw. pomostów, posadowionej na czterech płytach betonowych. Najazd do wagi od strony wschodniej wykonano jako nasyp z mieszanki gruntu i gruzu, zaś od strony zachodniej zjazd z wagi posadowiono w poziomie terenu. Budowa wagi, jak podał skarżący, polegała na wypoziomowaniu gruntu i ułożeniu za pomocą dźwigu płyt betonowych, na których następnie ustawiono pomosty, których stopy zostały przyspawane do płyt metalowych zatopionych w płytach betonowych. Nie budzi także wątpliwości w sprawie, iż na wykonanie powyższej inwestycji inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę ani nie dokonywał jej zgłoszenia.
Kwestią sporną jest kwalifikacja powyższej inwestycji. W ocenie organów nadzoru budowanego przedmiotowa waga najazdowa stanowi budowlę - wolno stojące urządzenie techniczne, które wraz z osprzętem stanowi całość techniczno-użytkową. Jest ona trwale związane z gruntem, albowiem posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom zewnętrznym. Sama waga zdolna jest wytrzymać wielotonowy nacisk i powstała w wyniku robót budowlanych stanowiących budowę.
W ocenie skarżącego natomiast przedmiotowa waga najazdowa nie jest budowlą, albowiem nie każde urządzenie techniczne stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 ust. 3 u.P.b. Wg niego waga ta stanowi urządzenie pomiarowe regulowane odrębnymi przepisami, a jej instalacja i użytkowanie pozostaje poza zakresem u.P.b.
Stosownie do art. 3 ust. 3 u.P.b., pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Niewątpliwe zatem wolnostojące obiekty – jak np. badana waga najazdowa – mogą być zakwalifikowane jako urządzenie techniczne w rozumieniu powyższego przepisu. Organy administracji trafnie w tym zakresie uznały potrzebę dokonania oceny, czy waga wraz z jej osprzętem stanowi całość użytkową oraz czy jest trwale związana z gruntem. Posiadanie takich cech przesądza bowiem o konieczności uznania wagi najazdowej za budowlę wraz ze wszystkimi związanymi z tym konsekwencjami, w tym w zakresie obowiązku uzyskania pozwolenia na jej budowę.
W ocenie Sądu zgromadzona w sprawie dokumentacja w postaci protokołów z kontroli oraz dokumentacja fotograficzna daje podstawy do przyjęcia, iż waga wraz z osprzętem oraz betonowymi najazdami stanowi całość techniczno – użytkową.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, pojęcia całości techniczno-użytkowej nie można utożsamiać z rzeczą i jej częściami składowymi w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Prawo budowlane nie odwołuje się bowiem do art. 45 i 47 K.c. Tworzenie całości techniczno-użytkowej należy natomiast rozumieć jako połączenie poszczególnych elementów w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do użytku. Nie można przy tym wykluczyć, iż każdy z tych elementów może być samodzielnym obiektem, choć nie zawsze będzie mógł być samodzielnie wykorzystywany do określonego celu, budowla stanowić ma zaś całość techniczno -użytkową (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2010 r. II FSK 2049/09). Zatem fakt, że waga najazdowa nie została wprost wskazana w treści art. 3 pkt 3 u.P.b. nie stanowi przeszkody, aby uznać ją za budowlę.
Rację mają organy nadzoru budowlanego, wskazując, iż będąca przedmiotem postępowania waga jest trwale związana z gruntem. Również, jak utrwaliło się w orzecznictwie sądowym, dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r. II OSK 1224/19).
Powyższej oceny nie zmienia okoliczność, że waga najazdowa została przywieziona w częściach. Odrębność elementów składających się na konstrukcję wagi najazdowej i ewentualna techniczna możliwość rozłączenia tychże elementów, umożliwiająca ich demontaż i przeniesienie w inne miejsce, nie pozbawia spornego obiektu cech obiektu budowlanego (budowli).
Uwzględnienia wymaga, że obiektami budowlanymi są również obiekty przewidziane do przeniesienia w inne miejsce, a także obiekty niepołączone trwale z gruntem (art. 3 pkt 5 u.P.b.), przy czym, jeżeli nie stanowią one wyłącznie eksponatów wystawowych niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych (art. 29 ust. 2 pkt 22 u.P.b.), to tego rodzaju tymczasowe obiekty budowlane nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę jedynie pod warunkiem, że są przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia przez zgłaszającego w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie późniejszym niż 180 dni (art. 29 ust. 1 pkt 7 u.P.b.). W kontrolowanej sprawie przy ocenie sposobu połączenia wagi najazdowej z gruntem uwzględnienia wymagało przede wszystkim jednak to, że cecha trwałego związania spornego obiektu budowlanego z gruntem sprowadzać się powinna do rozważenia, czy jego posadowienie jest na tyle trwałe, że zapewnia mu ono wymaganą stabilność. Nie chodzi zatem o możliwość rozłączenia obiektu niepowodującą jego uszkodzenia, ale o konieczność uwzględnienia takich czynników jak wielkość (ciężar) obiektu, jego szczególna konstrukcja, przeznaczenie i inne względy, które wymagają trwałego powiązania z podłożem (wyrok NSA z 27 lutego 2024 r. II OSK 2479/22).
Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania stanowiska organów, iż powyższa waga jest posadowiona na tyle trwale, że opiera się czynnikom zewnętrznym mogącym zniszczyć jej konstrukcję oraz że jej wykonanie nie polegało na montażu jej elementów lecz na budowie. Bez znaczenia pozostaje udźwig wagi i jej wielkość, przepisy nie uzależniają bowiem uznania obiektu za urządzenie techniczne od tego rodzaju kryteriów.
Nie jest zasadny zarzut, jakoby organy nie zebrały oraz nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie oraz nie dokonały z należytą starannością wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, zarówno zakres zgromadzonego materiału dowodowego jak i jego ocena są prawidłowe. Prawidłowo zastosowano też przepisy prawa materialnego. W szczególności organy trafnie uznały, że na wykonanie przedmiotowej najazdowej wagi samochodowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną wymagane było pozwolenie na budowę, którego inwestor nie posiadał.
Zasadnie zatem orzekające w sprawie organy zastosowały art. 48 ust. 1 pkt 1 u.P.b., stanowiący, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zastosowanie tej regulacji zostało zaś poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, przeprowadzonym zgodnie z regułami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy bowiem dążyły do ustalenia istotnych w sprawie okoliczności podejmując w tym celu niezbędne czynności dowodowe, co odzwierciedla uzasadnienie zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Sprawa została rozpoznania w trybie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.