II SA/Rz 56/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody Podkarpackiego utrzymująca w mocy decyzję Starosty L. ustalającą odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną pod inwestycję drogową. Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. domagało się powiększenia odszkodowania o 5% na podstawie art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, argumentując, że zadeklarowało gotowość do wydania nieruchomości w terminie, jednak faktyczne wydanie opóźniło się z powodu konieczności wycinki drzew poza okresem lęgowym ptaków (od marca do sierpnia). Organy administracji odmówiły przyznania premii, uznając, że nieruchomość nie została wydana w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia o decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że celem przepisu jest premiowanie dobrowolnego wydania nieruchomości, a w przypadku Lasów Państwowych, które mają obowiązek wycinki drzew, termin wydania powinien być interpretowany w powiązaniu z przepisami dotyczącymi tej wycinki, w tym ograniczeniami czasowymi wynikającymi z okresu lęgowego ptaków. Sąd wskazał, że działania Skarżącego świadczyły o woli dobrowolnego wydania nieruchomości, a opóźnienie było spowodowane okolicznościami od niego niezależnymi. Ponadto, Sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowe określenie strony postępowania, wskazując, że odszkodowanie przysługuje Skarbowi Państwa, a nie Lasom Państwowym jako jednostce zarządzającej. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 18 ust. 1e specustawy drogowej w kontekście opóźnień w wydaniu nieruchomości spowodowanych obowiązkami zarządcy (np. Lasy Państwowe) oraz prawidłowe określenie podmiotu uprawnionego do odszkodowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości zarządzanych przez Lasy Państwowe pod inwestycje drogowe, gdzie wycinka drzew jest niezbędna przed wydaniem nieruchomości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przysługuje premia w wysokości 5% odszkodowania, jeśli wydanie nieruchomości nastąpiło z opóźnieniem spowodowanym okolicznościami niezależnymi od niego (np. koniecznością wycinki drzew w okresie poza lęgowym)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w przypadku Lasów Państwowych, które mają obowiązek wycinki drzew na wywłaszczanej nieruchomości, termin wydania nieruchomości, od którego zależy premia, powinien być interpretowany w powiązaniu z przepisami dotyczącymi tej wycinki, w tym ograniczeniami czasowymi (np. okres lęgowy ptaków). Działania Skarżącego świadczyły o woli dobrowolnego wydania nieruchomości, a opóźnienie było spowodowane okolicznościami od niego niezależnymi.
Kto jest właściwym podmiotem uprawnionym do otrzymania odszkodowania za nieruchomość Skarbu Państwa oddaną w trwały zarząd Lasom Państwowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nieruchomości państwowe oddane w trwały zarząd jednostkom organizacyjnym (jak Lasy Państwowe) nie stają się z tego tytułu ich własnością. Podmiotem praw i obowiązków dotyczących mienia państwowego jest Skarb Państwa, który działa przez swoje stationes fisci. Dlatego decyzja odszkodowawcza powinna być kierowana do Skarbu Państwa.
Przepisy (19)
Główne
specustawa drogowa art. 18 § ust. 1e
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Wysokość odszkodowania powiększa się o 5% wartości nieruchomości, jeżeli dotychczasowy właściciel wyda ją niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia o decyzji, postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności lub od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, gdy uchylono decyzję organu odwoławczego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Pomocnicze
specustawa drogowa art. 20b § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Lasy Państwowe są obowiązane do nieodpłatnej wycinki drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia w terminie ustalonym w porozumieniu z zarządcą drogi.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
u.g.n. art. 43 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Zakres uprawnień jednostki organizacyjnej posiadającej nieruchomość w trwałym zarządzie.
u.g.n. art. 50
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego o użytkowaniu do trwałego zarządu w sprawach nieuregulowanych.
k.c. art. 34
Kodeks cywilny
Podmiotem praw i obowiązków dotyczących mienia państwowego jest Skarb Państwa.
k.c. art. 44
Kodeks cywilny
Podmiotem praw i obowiązków dotyczących mienia państwowego jest Skarb Państwa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego rozpoznania sprawy.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie w wydaniu nieruchomości było spowodowane okolicznościami niezależnymi od Skarżącego (okres lęgowy ptaków uniemożliwiający wycinkę drzew), co nie powinno pozbawiać go prawa do 5% premii odszkodowawczej. • Skarb Państwa jest właściwym podmiotem uprawnionym do odszkodowania za nieruchomość oddaną w trwały zarząd Lasom Państwowym.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis regulacji ustanowionej w przepisach art. 18 ust. 1e specustawy drogowej opiera się na założeniu, że zakresem szczególnego uprawnienia do premii odszkodowawczej są objęte sytuacje, w których w następstwie działania (...) lub zaniechania (...) dotychczasowy właściciel (...) manifestuje wolę dobrowolnego wydania tej nieruchomości zarządcy drogi, przez co możliwe staje się niezwłoczne objęcie nieruchomości we władanie i rozpoczęcie realizacji inwestycji bez konieczności składania wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. • W przypadku zajęcia nieruchomości pod drogę może to nastąpić np. poprzez brak czynienia przeszkód w wykonywaniu prac inwestycyjnych. • W sporze tym rację należy przyznać Skarżącemu. • W świetle brzmienia powyższych przepisów oczywiste jest, że jeśli decyzja dotyczy nieruchomości znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych, na których spoczywa obowiązek wycinki znajdujących się na niej drzew, to fizyczne wydanie nieruchomości nie może nastąpić przed wykonaniem tego obowiązku.
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący
Karina Gniewek-Berezowska
sprawozdawca
Maria Mikolik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 18 ust. 1e specustawy drogowej w kontekście opóźnień w wydaniu nieruchomości spowodowanych obowiązkami zarządcy (np. Lasy Państwowe) oraz prawidłowe określenie podmiotu uprawnionego do odszkodowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości zarządzanych przez Lasy Państwowe pod inwestycje drogowe, gdzie wycinka drzew jest niezbędna przed wydaniem nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wywłaszczeń pod inwestycje drogowe – premii za dobrowolne wydanie nieruchomości, a także kwestii prawnej własności nieruchomości państwowych. Wyjaśnia, jak interpretować terminy w specyficznych sytuacjach.
“Czy opóźnienie w wydaniu nieruchomości przez Lasy Państwowe pozbawiło ich 5% premii do odszkodowania? Sąd Administracyjny odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.