II SA/Rz 56/21

II SA/Rz 56/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Zaliczka alimentacyjna
Sygn. powiązane
I OSK 1791/21 - Wyrok NSA z 2023-09-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 808
art. 30, art.30 ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych wierzycielowi świadczeń z funduszu alimentacyjnego - skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ( dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji" ) z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] ( dalej: "organ I instancji") odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych wierzycielowi świadczeń z funduszu alimentacyjnego wobec dłużnika alimentacyjnego J. W. ( dalej: "skarżący") na kwotę 132.976,84 zł.
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że skarżący jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz uprawnionych dzieci: B., A. i A. W. w łącznej kwocie 132.976,84 zł. Organ II instancji wyjaśnił, że sytuacja materialno - bytowa rodziny J. W. jest trudna ponieważ musi on zajmować się niepełnosprawną matką, co powoduje brak możliwości zarobkowania, niemniej sytuacja ta nie uzasadnia zwolnienia skarżącego z zadłużenia alimentacyjnego, które powstało na przestrzeni wielu lat. Organy zgodnie ustaliły, że skarżący wraz z matką posiadają stałe źródło utrzymania, a zabezpieczenie społeczne nie może polegać na przejęciu w całości kosztów utrzymania dzieci. Zdaniem organów skarżący powinien liczyć się z koniecznością spłaty tych należności ponieważ powstanie zadłużenia jest następstwem zaniechania, które polegało na niewywiązywaniu się z obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci, ustanowionego wyrokiem sądowym. Dodatkowo organ I instancji wskazał, że skarżący odmawiał podjęcia zatrudnienia, co także negatywnie wpływa na ocenę jego postawy. Organ wskazał również, że pomimo tego, że skarżący powoływał się na zły stan zdrowia to jednak nie przedstawił na to żadnych dokumentów.
W odwołaniu skarżący zarzucił, że ustalenia organu są sprzeczne z jego sytuacją materialną i zdrowotną. Podniósł, że zadłużenie nie powstało z jego winy, ale w wyniku braku zatrudnienia a co za tym idzie braku jakichkolwiek dochodów, na opłacenie około 1360 zł alimentów zasądzonych na czwórkę dzieci. Za oferowaną mu pracę mógł otrzymać co najwyżej 1100 zł miesięcznie. Podniósł, że ubiegał się o pracę w kilku miejscach, również w Urzędzie Gminy [...], jednak jej nie otrzymał ponieważ "Wójt Gminy [...], wolał płacić alimenty na rzecz dzieci niż pozwolić zarabiać pieniądze na ich utrzymanie".
Podniósł również, że od 4 grudnia 2012 r. jest opiekunem prawnym chorej i niepełnosprawnej w stopniu znacznym matki I. W.. Z tego tytułu otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 1830 zł. Prowadzi dom i pokrywa potrzeby z nim związane. Matka pobiera rentę w wysokości 1700 zł. Ich konieczne wydatki domowe to kwota 2 000,00 zł, "reszta na przeżycie 2 osób i nieprzewidziane wydatki".
Odpierając powyższe zarzuty organ II instancji wyjaśnił, że skarżący ma 49 lat i jest w wieku aktywności zawodowej, stan zdrowia pozwala na wykonywanie pracy, a obecna sytuacja może ulec poprawie. Umorzenie należności byłoby w tej sytuacji nieuzasadnioną ulgą i przerzuceniem obowiązku zapewnienia kosztów utrzymania dzieci na podatnika, co jest sprzeczne z interesem społecznym. Brak posiadania na chwilę obecną majątku nie jest okolicznością uzasadniającą umorzenie należności.
Skarżący od 1999r. do 2015r. był osobą bezrobotną, bez dochodu, pozostającą wyłącznie na utrzymaniu matki. Od 1 stycznia 2015r. zrezygnował całkowicie z pracy zarobkowej, podejmując się opieki nad niepełnosprawną matką I. W., z tytułu czego pobierał do 31 sierpnia 2018 specjalny zasiłek opiekuńczy, a od 1 września 2018r. świadczenie pielęgnacyjne. W 2020r. kwota świadczenia wynosiła 1830,00 zł. Organ I instancji opłaca również za skarżącego składki społeczne w wysokości 503,62 zł i składki zdrowotne 164,70 zł. W 2021 r. planowana jest podwyżka świadczenia pielęgnacyjnego do kwoty 1.971,00 zł., składki społeczne wyniosą 542,42 zł, składki zdrowotne 177,39 zł.
Na podstawie zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z 8 listopada 2019r. organ ustalił, że skarżący w 2013r. odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia odpowiedniej pracy lub udziału w innej formie pomocy lub z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie prac. Dowodzi to w ocenie organu tego, że bez pracy, bez dochodu i środków do życia skarżący pozostawał na własne życzenie. Za niestosowne w związku z tym uznał obwinianie za powstałe zadłużenie alimentacyjne Wójta Gminy [...]. Organ ustalił również, że w 2020 roku dokonane przez skarżącego wpłaty alimentacyjne wyniosły 1200,00 zł tj.: styczeń 300,00 zł, lipiec 300,00 zł, sierpień 300,00 zł wrzesień 300,00 zł.( dowód: zaświadczenie Komornika).
Końcowo organ podkreślił, że konieczność spłaty zadłużenia jest konsekwencją wieloletniego niewywiązywania się przez skarżącego z obowiązku alimentacyjnego względem dzieci, które nie są w stanie utrzymać się samodzielnie.
W skardze do Sądu skarżący wniósł o umorzenie zadłużenia w całości w oparciu o art. 30 ust. 2a u.p.a. oraz o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu podniósł, że nie ma możliwości spłaty zadłużenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 15 zzs4 ust 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Poza brakiem udziału stron w tym postępowaniu, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.: Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 p.p.s.a. Strony zaś zawiadomione o terminie posiedzenia mają prawo przedstawiać swoje stanowiska w sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] października 2020r., nr [...] w sprawie odmowy skarżącemu umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych wierzycielowi świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 132.976,84 zł.
Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz.U. z 2020 r., poz. 808 ze zm.; dalej: "u.p.a."):
1. Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:
1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
2. Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
3. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z 7 października 2002 r. wynika, że Wójt Gminy [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu na podstawie następujących tytułów wykonawczych:
- Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2020 r., nr [...],
- Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] września 2019 r., nr [...],
- Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] września 2018 r., nr [...],
- Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] września 2017 r., nr [...],
- Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] września 2015 r., nr [...],
- Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] września 2014 r., nr [...],
- Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] września 2013 r., nr [...],
- Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] września 2012 r., nr [...],
- Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] września 2011 r., nr [...],
- Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 2011 r., nr [...],
- Decyzja Wójta Gminy [...] z [...] marca 2011 r., nr [...],
- wyrok Sądu Rejonowego w [....] z 2 lutego 2011 r., sygn. akt [...] zaopatrzony w klauzulę wykonalności z 11 lutego 2011 r.,
- Decyzja Wójta Gminy [....] z [...] września 2010 r. nr [...],
- wyrok Sądu Rejonowego w [...] z 20 listopada 2009 r., sygn. akt [...] zaopatrzony w klauzulę wykonalności z 20 listopada 2009 r.,
- decyzja Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2019 r., nr [...],
-protokół ugody Sądu Rejonowego w [...] z 27 listopada 2008 r., sygn. akt [...] zaopatrzony w klauzulę wykonalności z 8 grudnia 2008 r. o egzekucję alimentów w kwocie po 300 zł miesięcznie na rzecz A. W., w kwocie po 250 zł miesięcznie na rzecz A. W. oraz w kwocie po 250 zł miesięcznie na rzecz B. W..
Łącznie zobowiązania skarżącego względem Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie u.p.a. wynoszą 132.976,84 zł ( informacja Wójta Gminy [...] z 16 września 2020 r.)
Za pośrednictwem komornika dłużnik dokonał wpłaty, na rzecz B., A. i A. W., kwoty 7.250 zł, w tym w 2020 r. 1200 zł: styczeń 300 zł, lipiec 300 zł, sierpień 300 zł, wrzesień 300 zł.
Z akt sprawy w tym dołączonego przez skarżącego wyroku Sądu Rejonowego w [....] III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 26 lutego 2020 r., sygn. akt [...] wynika, że skarżący początkowo pracował we Francji, zarabiał 1100 euro miesięcznie. Po powrocie do Polski pracował dorywczo na budowach lub świadczył usługi ciągnikiem zarabiając od 300 – 1000 zł miesięcznie. Zobowiązany był także do alimentów z małżeństwa w kwocie po 350 zł miesięcznie.
W dniu 10 września 2013 r. postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] sygn. [...] został ustanowiony kuratorem dla niepełnosprawnej matki I. W. Z tytułu opieki nad matką pobierał zasiłek w kwocie 520 zł. Skarżący ma troje rodzeństwa. Dwóch braci z rodzinami mieszka we Francji spłacają kredyt na budowę domu, siostra także w celach zarobkowych wyjechała do Francji. W jego dyspozycji pozostaje samochód i ciągnik. W 2014 r. skarżący miał otwarte złamanie IV palca i rany szarpane II i III stopnia z uszkodzeniem ścięgien prostowników. Leczenie przebiegało bez powikłań. W 2017 r. przeszedł zabieg usunięcia zaćmy. Obecnie nie leczy się. Nie utrzymuje kontaktu z dziećmi. Od wielu lat pomimo niewielkiej odległości, nawet ich nie odwiedził.
Z ustaleń organów wynika również, że od 1 stycznia 2015 r. zrezygnował całkowicie z pracy zarobkowej, gdyż podjął się opieki nad niepełnosprawną matką, od 31 sierpnia 2018 r. pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy, od 1 września 2018 r. świadczenie pielęgnacyjne. W 2020 r. kwota świadczenia wyniosła 1830, 00 zł. Organ opłaca za skarżącego składki społeczne w wysokości 503,62 zł i składki zdrowotne 164,70 zł. W 2021 r. wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wynosi 1971,00 zł, składki społeczne 542,42 zł, składki zdrowotne 177,39 zł. Matka skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie 1700 zł.
Organy wskazały również, że Wójt Gminy [...] dwukrotnie kierował skarżącego do pracy, którą ten określił jako śmieciową, nie podejmując się zatrudnienia. Z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w [...] wynika, że 11 sierpnia 2013 r. skarżący "odmówił bez uzasadnionej przyczyny podjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie ( art. 33 ust. 4 pkt 3) lub z własnej winy przerwano szkolenie, staż lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73a lub inną formę pomocy określoną w ustawie ( art. 33 ust. 4 pkt 7)".
Na tych podstawach organy zgodnie odmówiły wnioskowi skarżącego o umorzenie powstałych zaległości. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji przyznał, że obecnie z uwagi na opiekę nad matką skarżący nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Niemniej powstałe zadłużenie ma związek z bierną postawą w rozwiązywaniu rosnącego zadłużenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dla rozstrzygnięcia kwestii umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego miarodajna jest ocena sytuacji materialnej i życiowej dłużnika alimentacyjnego z punktu widzenia jej trwałości.
W opozycji do organów skarżący twierdzi, że winę za powstałe zadłużenie ponoszą organy, które nie zapewniły mu wynagrodzenia pozwalającego na godne życie i zapewnienie pomocy dzieciom.
Skarżący systematycznie składa wnioski o umorzenie powstałych względem niego zaległości, w których, jak wynika z jego zachowania upatruje jedyną możliwość zmniejszenia powstałego zadłużenia. Sądowi wiadomo o tym z urzędu z racji rozpatrywania jego skarg na wydawane w tym zakresie decyzje odmowne - sprawy o sygn. akt II SA/Rz 223/14, II SA/Rz 153/15, II SA/Rz 1627/16, II SA/Rz 263/17, II SA/Rz 407/18, II SA/Rz 163/19, II SA/Rz 72/20. Wyrok WSA w Rzeszowie z 7 czerwca 2017 r. II SA/Rz 263/17 uchylający decyzje organów administracji I i II instancji o odmowie umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego został w tym zakresie uchylony wyrokiem NSA z 5 czerwca 2019 r. I OSK 2043/17 z jednoczesnym oddaleniem skargi). Z kolei wyrok II SA/Rz 153/15 oddalający skargę został utrzymany w mocy wyrokiem NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2622/15. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z 7 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2265/15 podkreślił, że instytucja umorzenia świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego uregulowana w art. 30 ust. 2 u.p.a. zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, co wprawdzie nie oznacza dowolności decyzji organu administracyjnego (podjęte rozstrzygnięcia wymagają przekonującego i jasnego uzasadnienia), ale też tylko organ może ją zastosować (umarzając w całości lub w części umorzenia świadczeń alimentacyjnych). Zastosowanie środków przewidzianych w art.30 ust.2 u.p.a. (w kontekście rozwiązań zawartych w art.30 ust.1 pkt 1-3 u.p.a. oraz podstawowej zasady, że dostarczanie środków utrzymania dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem rodziców), w tym zwłaszcza umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych musi mieć charakter wyjątkowy i nadzwyczajny. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodziły. Okoliczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką była znana organom administracji publicznej i znalazła swoje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Co więcej jak wynika z treści skargi kasacyjnej skarżący nie neguje swojego obowiązku wobec dzieci, a zatem powinien go realizować. Sam fakt bezrobocia osoby zobowiązanej nie jest sytuacją nadzwyczajną uzasadniającą zastosowanie instytucji umorzenia z art.30 ust.2 u.p.a. Nadto przepis ten umożliwia nie tylko umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, ale także odroczenie terminu płatności albo ich rozłożenie na raty. Zobowiązany może zatem wnioskować o zastosowanie innych instytucji przewidzianych w tym przepisie.
Z kolei NSA w powołanym wyroku z 5 czerwca 2019 r. I OSK 2043/17 podkreślił, że skarżący nie podejmował zatrudnienia od 1994 r. i przez 20 lat pozostawał na utrzymaniu matki. Wobec powyższego nie można uznać, że sytuacja finansowa, w której się znalazł związana jest z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zadłużenie alimentacyjne występuje od 2009 r. i nie jest rezultatem okoliczności obiektywnych, niezależnych od wnioskodawcy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia, których przeprowadzenia zażądał Sąd I instancji, nie miałyby wpływu na wynik sprawy. Prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego pozwoliłyby co prawda na jeszcze dokładniejsze wyjaśnienie sytuacji życiowej skarżącego, jednakże ustalenia, które poczyniły organy były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. W tych warunkach twierdzeniom organów o braku podstaw do zastosowania wobec skarżącego najdalej idącej ulgi w spłacie zadłużenia w postaci umorzenia w całości kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych nie można zarzucić dowolności. Podkreślił również, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z całą pewnością długotrwałego bezrobocia przy braku aktywności w podejmowaniu prób znalezienia pracy do takich przesłanek nie można zaliczyć. Wszelkiego rodzaju zwolnienia z tego obowiązku mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, bowiem obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.a., powinno zatem mieć miejsce w wyjątkowych okolicznościach. W rozpoznawanej sprawie takie wyjątkowe okoliczności nie zaistniały gdyż sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie dawała podstaw do wydania decyzji o umorzeniu należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Wyrokiem z 17 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 72/20 WSA w Rzeszowie uchylił decyzję Kolegium z [...] grudnia 2019 r., nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2019 r., nr [...]. wyrok nie jest prawomocny.
W ocenie Sądu uwagi zawarte w poprzednich wyrokach wydanych na tle sprawy, pozostają nadal aktualne. Sytuacja skarżącego, występującego co roku z wnioskiem o umorzenie świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie uległa pogorszeniu, a co najwyżej poprawie. Zwiększeniu uległa natomiast kwota zadłużenia.
Wbrew stanowisku skarżącego Sąd stwierdza, że skarżący ponosi winę za powstanie zadłużenia. Analiza sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej skarżącego wskazuje od samego początku na jego bierną postawę w spłacaniu należności związanych z wychowaniem własnych dzieci. Z dokumentów aktowych wynika, że skarżący od 1994 r. pozostaje de facto bez zatrudnienia, na utrzymaniu matki. Z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w [...] wynika, że początkowo pracował we Francji, a po powrocie do kraju dorywczo na budowach a także jako operator koparki. Trwało to jednak krótko. Następnie nie podejmował zatrudnienia, był zarejestrowany jako bezrobotny, przy czym w 2013 r. zrezygnował z propozycji pracy. W 2014 r. całkowicie zrezygnował z zatrudnienia celem opieki nad matką I. W., na którą w 2018 r. otrzymał świadczenie pielęgnacyjne. Oczywistym jest, że aktualnie nie może podjąć zatrudnienia, gdyż wiązałoby się to z utratą świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu okoliczność ta nie może mieć jednak wpływu na powstałe do tej pory zadłużenie. Postawa skarżącego wskazywała na typową roszczeniowość i brak jakiejkolwiek inicjatywy w zmniejszaniu powstałego zadłużenia, z wyjątkiem składania wniosków o jego umorzenie. Powyższego stanowiska nie może podważać kierowane do organów pismo o przyznanie pracy na określonych przez siebie warunkach. Oczekiwanie, że zostanie mu przyznana praca odpadająca jego oczekiwaniom i obwinianie urzędu za jej brak, z oczywistych względów nie może usprawiedliwiać powstałego zadłużenia. Dodatkowo za negatywną oceną postawy skarżącego przemawia również fakt, że pomimo niewielkiej odległości jaka dzieliła go od dzieci, od wielu lat nie utrzymuje z nimi żadnych kontaktów, a co za tym idzie w żaden sposób nie przyczynia się nie tylko do partycypowania w kosztach związanych z ich utrzymaniem, ale również nie bierze żadnego udziału w ich wychowaniu. Ciężar ten spoczywa wyłącznie na jego partnerce, która pomimo licznych schorzeń samodzielnie zajmuje się opieką nad dziećmi. Oceny tej nie zmieniają również niewielkie kwoty jakie skarżący wpłacał na konto komornika, łącznie w kwocie 7250 zł, która w porównaniu z kwotą zadłużenia 132.976,84 zł jest znikoma.
Sąd zgadza się z organami, że sytuacja majątkowo skarżącego nie uprawnia go do skorzystania z wnioskowanej pomocy. Skarżący wraz z matką, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z dochodów, których jak wskazał, łączna kwota wynosi 3530 zł( świadczenie pielęgnacyjne 1830 zł i renta matki 1700 zł).
Sąd z całą stanowczością stwierdza, że nie jest to sytuacja o jakiej mowa w art. 30 ust. 2 u.p.a. Za orzekającymi już w tej sprawie Sądami stwierdzić należy, że samo uzyskiwanie niskich dochodów a nawet nie uzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Sąd zauważa, że matka dzieci skarżącego pracuje na pełny etat i utrzymuje się z dochodów których miesięczna wysokość wynosi 2600 zł brutto, pozostaje pod opieką lekarza choruje na padaczkę i astmę, wychowując przy tym trójkę wspólnych dzieci. Tymczasem skarżący jako wyjątkową podaje sytuację, z której wynika, że wraz z matką koszty jego utrzymania sięgają kwoty 2000 zł na życie pozostaje mu 1530 zł. Wbrew twierdzeniom skarżącego jego sytuacja nie jest wyjątkowa, a wręcz, na tle innych dłużników alimentacyjnych uznać ją należy za dobrą. Należy przy tym podkreślić, że skarżący ma 49 lat i nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, a co za tym idzie jest zdolny do pracy. Pomimo tego, że aktualnie nie może jej podjąć, to nie można jednak pominąć faktu, że zadłużenie powstało wówczas gdy tą pracę mógł podjąć i nie wykluczone jest również, że będzie ją mógł podjąć w przyszłości. Sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia zwolnienia go od spłaty, istniejących względem państwa długów, powstałych w związku z finasowaniem opieki nad dziećmi, od której skarżący uchylał się od początku powstania obowiązku alimentacyjnego. Brak jest jakichkolwiek podstaw ku temu by tego rodzaju zachowania premiować.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.