II SA/RZ 542/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-10-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzennestacja paliwnieważność decyzjiprawo administracyjnepostępowanie administracyjneSKOWSAnaruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla stacji paliw z powodu rażącego naruszenia prawa, polegającego na prowadzeniu postępowania bez udziału następców prawnych zmarłych stron.

Sprawa dotyczyła skargi A. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta ustalającej warunki zabudowy dla stacji paliw. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta, zarzucając sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego. Kolegium początkowo stwierdziło nieważność, a następnie utrzymało ją w mocy, zmieniając podstawę prawną. Sąd administracyjny uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność obu decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa – prowadzenia postępowania bez udziału następców prawnych zmarłych stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę ze skargi A. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte w związku ze sprzeciwem Prokuratora Rejonowego, który zarzucił decyzji Prezydenta sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta, a następnie, po wniosku A. sp. z o.o. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało ją w mocy, zmieniając podstawę prawną stwierdzenia nieważności. Kluczowym problemem, na który zwrócił uwagę Sąd, było prowadzenie postępowania przez Kolegium bez udziału następców prawnych zmarłych stron postępowania (Ł. B., Z. i K. B.). Sąd stwierdził, że zmarłe strony były właścicielami sąsiednich działek, a ich następcy prawni powinni zostać dopuszczeni do udziału w postępowaniu. Prowadzenie postępowania z udziałem osób zmarłych, które nie miały następców prawnych lub których następcy nie zostali prawidłowo zawiadomieni, stanowi rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z tym Sąd stwierdził nieważność zarówno zaskarżonej decyzji SKO, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. sp. z o. o.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie postępowania administracyjnego z udziałem osób zmarłych, które nie miały następców prawnych lub których następcy nie zostali prawidłowo zawiadomieni, stanowi rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że jeśli strona postępowania zmarła przed wszczęciem postępowania lub po jego wszczęciu, organ ma obowiązek zapewnić udział następców prawnych zmarłej strony. Prowadzenie postępowania bez udziału następców prawnych zmarłych stron jest rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i art. 135 P.p.s.a.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 119 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustalenie wady nieważności stanowiło podstawę do skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

SKO zmieniło podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta na art. 156 § 1 pkt 7 Kpa, uznając decyzję za sprzeczną z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

k.p.a. art. 184 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna wniosku Prokuratora o sprzeciw od decyzji.

u.o.z.p. art. 46 a § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 07.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym

SKO przyjęło, że decyzja Prezydenta Miasta jest nieważna na podstawie tego przepisu.

u.o.z.p. art. 43

Ustawa z dnia 07.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym

SKO stwierdziło, że decyzja Prezydenta Miasta została wydana z rażącym naruszeniem tego przepisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa, ponieważ organ nie zapewnił udziału następców prawnych zmarłych stron postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty strony skarżącej dotyczące merytorycznej oceny decyzji Prezydenta Miasta (sprzeczność z planem zagospodarowania, uciążliwość inwestycji) nie zostały przez Sąd rozstrzygnięte z uwagi na stwierdzenie nieważności z przyczyn proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

Rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania, uznać należy za rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego. W taki sam sposób należy potraktować sytuację, w której strona zmarła przed datą wszczęcia postępowania administracyjnego, a organ prowadzi postępowanie bez udziału następców prawnych tej strony i osobę zmarłą czyni adresatem decyzji.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność postępowania administracyjnego i obowiązek zapewnienia udziału następców prawnych zmarłych stron."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których strony postępowania zmarły przed lub w trakcie jego trwania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, takie jak prowadzenie postępowania z udziałem osób zmarłych, mogą doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli pierwotne zarzuty dotyczyły merytoryki sprawy.

Czy można prowadzić sprawę administracyjną z udziałem zmarłych? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 542/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. sp. z o. o. kwotę 500zł (pięćset) tytułem kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Prokurator Rejonowy [...] na podstawie art. 184 § 1 i 2 kpa. oraz art. 156 § 1 pkt 7 kpa w związku z art. 46 a ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. nr 15, poz. 139 ze zm. ) wniósł sprzeciw od ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].09.2003r. nr [...] ustalającej dla A. Sp. z o.o. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych obejmującej : budynek obsługi ( sklep o po w. zabudowy ok. 200 m 2), budynek myjni automatycznej ( po w. zabudowy ok. 100m2 ), wiatę nad dystrybutorami, 2-3 dystrybutory wieloproduktowe, 2 zbiorniki paliw -podziemne, studnię zlewową paliw, zbiornik LPG podziemny do 10 m3, elementy reklamowe ( pylon cenowy, znaki informacyjne ), stanowisko obsługi pojazdów ( odkurzacz, powietrze), miejsca parkingowe na działce nr 2573 w obr. [...], z infrastrukturą techniczną na działkach nr 2573, 1965/200, 2572/6, 2572/5, 2571, 2570, 2569, 2564, 2563, 2561/2, 2560/6, 2559, 2731, 2565 w obr. [...], oraz włączeniem komunikacyjnym do ulic L. i G. na działkach nr 1965/203, 1965/201, 1965/200, 2572/4, 2572/6, 2572/9, 2572/7, 2573 w obr. [...], położonych w R. u zbiegu ulic L. i G. Prokurator zarzucił zaskarżonej decyzji nieważność z mocy prawa z uwagi na jej sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wniósł o stwierdzenie jej nieważności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].01.2005r. SKO stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003r. napodst. art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W uzasadnieniu SKO stwierdziło, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz, że decyzja Prezydenta Miasta została wydana z rażącym naruszeniem art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że planowana stacja paliw jest drobną usługą, nieuciążliwą dla środowiska i dla jej otoczenia.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy A. Sp. z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego M. B. zakwestionowała orzeczenie SKO podnosząc, że organ bezpodstawnie i dowolnie przyjął, iż:
- planowana inwestycja nie jest związana ze świadczeniem drobnych usług, nieuciążliwych
dla otoczenia,
* nastąpi negatywne oddziaływanie stacji na otoczenie, poza granice działki co uzasadnia odmowę wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu,
* element składowy stacji paliw jakim jest zbiornik podziemny jest magazynem paliw w rozumieniu obiektu, którego lokalizacja na przedmiotowym obszarze jest niedopuszczalna. Pełnomocnik zarzucił również nieprawidłowe przyjęcie wystąpienia pozytywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta w postaci rażącego naruszenia prawa i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo do akt sprawy przedłożono sporządzoną przez biegłego opinię urbanistyczną oraz raport uciążliwości dla środowiska zamierzonej inwestycji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].04.2005r. [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 7 kpa. oraz art. 40 ust. 4 pkt 2 , art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 4, art.41 ust 2a, art. 42 ust. 1 pkt 2 i 6, a także art. 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że zebrany materiał dowodowy i przedstawione przez stronę zarzuty nie pozwalają na uwzględnienie wniosku strony. Po ponownym rozpoznaniu sprawy SKO zmieniło jedynie kwalifikację prawną naruszenia prawa w decyzji Prezydenta Miasta, co skutkowało zmianą podstawy stwierdzenia jej nieważności: z art. 156 § 1 pkt 2 - na art. 156 § 1 pkt 7 Kpa. Organ przyjął, że decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co zgodnie z art. 46 a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym powoduje nieważność tej decyzji z mocy prawa, na zasadzie art. 156 § 1 pkt 7 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. Sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem przepisu art. 46 a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, iż decyzja Prezydenta Miasta jest nieważna, co skutkowało zastosowaniem art. 156 § 1 pkt. 7 kpa. W argumentach skargi Spółka podniosła, że stan faktyczny sprawy został dowolnie i bezpodstawnie przez organ oceniony: uznanie przez SKO, że stacja paliw nie jest usługą drobną nieuciążliwą dla otoczenia zostało dokonane w sposób błędny, nie poparty żadnymi dowodami i pozostaje w sprzeczności z treścią warunków wynikających z miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego.
Zaskarżona decyzja jest także wadliwa z powodu uznania, że planowana inwestycja pogorszy znacznie stan środowiska w otoczeniu stacji benzynowej. Na poparcie swoich argumentów strona skarżąca wskazała na raport o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz na opinię Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie z innych jednak przyczyn niż te, na które wskazuje.
Stan faktyczny przedstawia się następująco: w związku ze sprzeciwem Prokuratora [...] z daty: Rzeszów, 19.11.2004 r., od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 9.12.2004 r. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowano m. in. do Ł. B. oraz Z. i K. B.; przesyłka nie została doręczona z adnotacją, że osoby nie żyją. Pomimo to Kolegium rozpoznało sprawę i decyzją z dnia [...].01.2005 r. [...] stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003 r. W rozdzielniku organ jako strony postępowania wskazał ponownie Ł. B. oraz Z. i K. B. Decyzja nie została doręczona wymienionym osobom z ponowną adnotacją Poczty, że osoby te nie żyją. W związku z wnioskiem A. Sp. z o. o. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Organ podjął kolejną decyzję stanowiącą przedmiot skargi. I ta decyzja skierowana została do Ł. B. oraz Z. i K. B.; doręczenia nie dokonano, wobec adnotacji, iż adresat nie żyje.
Prawem materialnym, na podstawie którego decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003 r. nr [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana, a której postępowanie nadzwyczajne dotyczy, jest ustawa z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 15 z 1999 r., poz. 139 ze zm.). Nie wymaga w tym miejscu szerszego uzasadnienia, że stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji są osoby, którym status stron przysługiwał w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta. Do kręgu tych osób należeli właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek (zob. uchwałę Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r. sygn. VI SA 13/95 - ONSA 1995/4 poz. 154), a więc m.in. Ł. B. oraz Z. i K. B.
Jak ustalił Sąd Z. B. zmarła w dniu 22.02.2002r. (nr aktu zgonu [...]), a K. B. w dniu 17.04.1992r. (nr aktu zgonu [...]); odnośnie do informacji Poczty o śmierci Ł. B. - Sąd kwestii tej już nie badał. Skoro tak, to wobec informacji o śmierci stron postępowania powziętej już na etapie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, organ miał obowiązek zapewnić udział następcom prawnym zmarłych stron.
Rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania, uznać należy za rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, z postawy prawnej przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa (zob. wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r. sygn. I SA 428/2001 - OSP 2004/3 poz. 33). W taki sam sposób należy potraktować sytuację, w której strona zmarła przed datą wszczęcia postępowania administracyjnego, a organ prowadzi postępowanie bez udziału następców prawnych tej strony i osobę zmarłą czyni adresatem decyzji.
Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą nieważności stanowiło podstawę do skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002r., ze zm.), na posiedzeniu niejawnym (art.120 ustawy).
Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i art. 135 P.p.s.a.
Stwierdzenie przez Sąd przyczyny nieważności dotyczącej zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji powoduje, że zbędnym jest odniesienie się do treści i zarzutów skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI