II SA/Rz 531/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (boreliozy), uznając, że organ II instancji naruszył przepisy proceduralne, nie weryfikując opinii jednostki orzeczniczej I stopnia przez jednostkę II stopnia.
Skarżący domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci boreliozy, wskazując na wieloletnią pracę w narażeniu na czynniki biologiczne. Organy administracji, opierając się na orzeczeniu lekarskim jednostki I stopnia, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, że dolegliwości bólowe stawów mają inne podłoże. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ II instancji naruszył przepisy proceduralne, nie zlecając weryfikacji opinii przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, co było niezbędne w świetle przedstawionych przez skarżącego dodatkowych badań i wątpliwości.
Sprawa dotyczyła skargi B.F. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie, utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – boreliozy. Skarżący, pracujący od 1971 r. w Lasach Państwowych, w tym na stanowiskach kierowniczych, podnosił, że borelioza, na którą choruje, jest skutkiem narażenia zawodowego. Organy administracji, opierając się na orzeczeniu lekarskim Poradni Chorób Zakaźnych Ośrodka Medycyny Pracy, stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazując, że badania laboratoryjne nie potwierdziły boreliozy, a dolegliwości stawowe mają inne podłoże (reumatoidalne zapalenie stawów). Skarżący zarzucił organom bezkrytyczne oparcie się na jednym orzeczeniu lekarskim i pobieżne potraktowanie jego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że organ II instancji naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, nie zlecając weryfikacji orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. W ocenie Sądu, w sytuacji przedstawiania przez skarżącego dodatkowych badań i istnienia wątpliwości co do diagnozy, taka weryfikacja była niezbędna do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Brak takiej weryfikacji uniemożliwił kategoryczne wykluczenie podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy naruszył przepisy, w szczególności § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, nie występując do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy strona przedstawia dodatkowe badania i istnieją wątpliwości co do diagnozy choroby zawodowej, a organ I instancji zwrócił się o ponowne stanowisko do jednostki orzeczniczej I stopnia, organ II instancji powinien zlecić weryfikację orzeczenia przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Brak takiej weryfikacji stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p. art. 235¹
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
K.p. art. 235²
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 8 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 8 § ust. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ II instancji naruszył przepisy proceduralne, nie zlecając weryfikacji orzeczenia lekarskiego jednostki I stopnia przez jednostkę II stopnia, co było niezbędne w świetle przedstawionych przez skarżącego dodatkowych badań i wątpliwości co do diagnozy boreliozy.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby, bądź w sposób sprzeczny z tą opinią wydanie jednego tylko orzeczenia lekarskiego nie stwierdzającego choroby zawodowej może mieć wpływ na wynik sprawy brak było orzeczenia jednostki II stopnia, która mogłaby zweryfikować orzeczenie jednostki orzeczniczej I stopnia
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
członek
Maria Mikolik
sprawozdawca
Paweł Zaborniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność weryfikacji orzeczeń lekarskich przez jednostkę II stopnia w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej, obowiązki organów administracji w zakresie uzupełniania materiału dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie chorób zawodowych, w szczególności boreliozy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście chorób zawodowych, które może mieć znaczenie dla wielu osób pracujących w narażeniu. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego.
“Czy jedno orzeczenie lekarskie wystarczy, by odmówić stwierdzenia choroby zawodowej? Sąd wskazuje na kluczowy błąd organu.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 531/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2022-09-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa Maria Mikolik /sprawozdawca/ Paweł Zaborniak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Sanitarny Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2013 poz 1367 § 5, § 6, § 8 ust. 1, ust. 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur – Selwa AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2022 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 24 marca 2022 r. nr SP.906.1.13.2022.EW w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 24 marca 2022 r. nr SP.906.1.13.2022.EW, Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie (dalej: PPWIS), po rozpoznaniu odwołania B.F. (dalej: Skarżący), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: PPIS) z dnia 25 stycznia 2022 r. nr 2/2022, orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Jak wynika z akt sprawy, Skarżący od 1971 r. był zatrudniony w Lasach Państwowych na różnych stanowiskach, w szczególności w okresie od 1 stycznia 1994 r. do 28 sierpnia 2014 r. w Nadleśnictwie R. na stanowisku Nadleśniczego oraz w okresie od 29 sierpnia 2014 r. do 28 stycznia 2016 r. na stanowisku [...]. Skarżący pełniąc funkcje kierownicze zobowiązany był także do wykonywania zadań z zakresu gospodarki leśnej w terenie. Poradnia Chorób Zakaźnych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K., orzeczeniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Jednakże Skarżący informował organ, że aktualne badania na boreliozę nadal potwierdzają występowanie choroby. W związki z powyższym PPIS w K. wystąpił do [...] Ośrodka Medycyny Pracy z wnioskiem o wypowiedzenie się odnośnie przedłożonego przez Skarżącego dowodu, tj. wyniku badania. W odpowiedzi, MOMP w K. poinformował, że po przeprowadzeniu wnikliwej analizy całości dokumentacji medycznej nie znajduje podstaw do zmiany wydanego orzeczenia lekarskiego. Po tak przeprowadzonym postępowaniu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia 25 stycznia 2022 r. nr 2/2022 nie stwierdził u Skarżącego choroby zawodowej: choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo ich następstw – boreliozy wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367 z późn. zm.; dalej: Rozporządzenie). W uzasadnieniu decyzji, Organ I instancji wskazał, że na podstawie dokonanej oceny narażenia zawodowego oraz orzeczenia MOMP w K. nie stwierdził choroby zawodowej, gdyż nie zostały spełnione warunki określone w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1320 ze zm.; dalej: K.p.), zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji i wydanie orzeczenia stwierdzającego istnienie choroby zawodowej - boreliozy wraz z następstwami. W uzasadnieniu odwołania, Skarżący wskazał, że nie kwestionuje ustaleń Organu I instancji w zakresie okresów zatrudnienia, potwierdzających cały okres pracy zawodowej w jednostkach leśnictwa. Zdaniem Skarżącego PPIS w K. słusznie uznał, że pracował w ekspozycji zawodowej na czynniki biologiczne w tym na krętki Borelia przenoszone przez kleszcze. Skarżący wskazał, że z ww. czynnikami wiąże skutek w postaci zachorowania na boreliozę, gdyż dolegliwości związane z boreliozą zaczęły występować wiele lat temu z różnym nasileniem a w szczególności z dolegliwościami stawowymi. Wielokrotne wizyty u specjalistów doprowadziły do leczenia na reumatoidalne zapalenie stawów, jednak bez szczegółowego wnikania w etiologię choroby. Tymczasem choroba postępowała, dolegliwości nasilały się doprowadzając do znacznego zniekształcenia stawów a w szczególności łokciowych i dłoni, co utrudnia mu znacznie wykonywanie prostych czynności takich jak pisanie, czy posługiwanie się narzędziami. Skarżący podał, że w 2003 r. podjął działania zmierzające do ustalenia istnienia boreliozy oraz prób leczenia. Przeprowadzone badania laboratoryjne wykryły przeciwciała boreliozy w klasie IgM (znaczne przekroczenie normy). Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z dnia 24 marca 2022 r. nr SP.906.1.13.2022.EW, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) oraz § 8 ust. 1 Rozporządzenia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że aby orzec istnienie choroby zawodowej organ administracji musi stwierdzić wystąpienie trzech przesłanek, tj. ustalić, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową, stwierdzić, że powołani biegli w sprawie rozpoznają u strony rozpatrywaną chorobę w sensie medycznym oraz musi ustalić związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy, a chorobą strony. Zdaniem Organu II instancji jedynie spełnienie wszystkich ww. przesłanek pozwala na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy, natomiast brak którejkolwiek z nich skutkuje wydaniem decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej. Ponadto do oceny skutków zdrowotnych, będących następstwem działania zawodowych czynników szkodliwych niezbędne jest określenie rodzaju, stopnia natężenia, czasu działania czynnika szkodliwego, sposobu wykonywania pracy i kontaktu z czynnikiem szkodliwym. Zdaniem PPWIS w niniejszej sprawie można przyjąć, że Skarżący wykonując pracę w terenach leśnych, w czasie pełnienia różnych stanowisk, pracował w ekspozycji zawodowej na czynniki biologiczne w tym krętki Borrelia, przenoszone przez kleszcze i był w bezpośrednim narażeniu na możliwość zakażenia boreliozą, jednak ustalenie występowania u Skarżącego choroby w sensie medycznym jest zadaniem biegłych z zakresu medycyny pracy, którzy w ramach przeprowadzenia diagnostyki orzeczniczej choroby zawodowej boreliozy wykonali u Skarżącego ogólne i specjalistyczne badania lekarskie oraz badania serologiczne (test Western-blot) na obecność przeciwciał w klasie IgM i IgG przeciwko krętkom Borrelia, oznaczenia białka ostrej fazy CRP oznaczające stan zapalny, czynnika reumatoidalnego RF, miano przeciwciał anty-CCP wykorzystywanego do diagnostyki rozpoznawania reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). Biegli opisali zgodne z aktualną wiedzą medyczną kliniczne postacie boreliozy z podziałem na wczesne i późne, jednak wyniki przeprowadzonych u Skarżącego testów w kierunku boreliozy nie potwierdziły obecności przeciwciał w klasie IgG, świadczących o możliwym zachorowaniu w przeszłości na boreliozę, natomiast stwierdzono podwyższone stężenie białka CRP, miano przeciwciał przeciw cyklicznemu cytrulinowemu peptydowi 3 oraz podwyższone stężenie czynnika RF. Zdaniem biegłych orzekających w przedmiotowej sprawie otrzymane wyniki badań laboratoryjnych, brak objawów klinicznych typowych dla boreliozy, dostarczona dokumentacja medyczna, w tym badania obrazowe stawów dłoni i stóp wskazują na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, jaką jest borelioza, natomiast wskazują na reumatoidalne zapalenie stawów, jako przyczynę dolegliwości występujących u Skarżącego. Dolegliwości bólowe występujące ze strony stawów są skutkiem rozpoznanej u Skarżącego choroby przewlekłej innej niż borelioza. Końcowo Organ odwoławczy stwierdził, że opinie biegłych korzystają w zakresie wiedzy specjalistycznej z domniemania prawdziwości, co oznacza, że organ administracyjny nie ma prawa ich podważać i musi uznać je za wiążące. Wobec powyższego Organ II instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej u Skarżącego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, B.F. zarzucił niedopełnienie przez organ obowiązku w zakresie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, a w konsekwencji prawnego, poprzez bezkrytyczne oparcie się wyłącznie na orzeczeniu lekarskim nr [...] wydanym przez Poradnię Chorób Zakaźnych MOMP w K. Wobec tak sformułowanych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji PPIS w K. z dnia 25 stycznia 2022 r. nr 2/2022 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz ponowne przeprowadzenie postępowania z udziałem innego zespołu biegłych. W uzasadnieniu skargi, B.F. wskazał, że ustalenia dokonane przez organ pozostają w oczywistej sprzeczności z ustaleniami poradni chorób zakaźnych, które pomimo treści dołączonych zaświadczeń lekarskich wykluczyły u niego boreliozę. Skarżący podniósł, że podstawą wydania orzeczenia było badanie powierzchowne w przychodni, które odbyło się w czerwcu 2020 r., natomiast orzeczenie zostało wydane w marcu 2021 r., tj. po upływie 8 miesięcy od dnia badania. Ponadto podniósł, że orzeczenie w niewielkim zakresie odnosi się do jego indywidualnej sytuacji, w większości zawiera informacje zaczerpnięte z publikacji internetowych, co spowodowało pobieżne potraktowanie jego choroby. Zdaniem Skarżącego jednorazowe badanie nie może stanowić jednoznacznej podstawy do wykluczenia u niego boreliozy i jej bezpośredniego związku z reumatoidalnym zapaleniem stawów. W odpowiedzi na skargę PPWIS w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Jednocześnie Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 2351 K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (tak art. 2352 K.p.). W niniejszej sprawie na podstawie przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej organy I oraz II instancji przyjęły, że Skarżący w czasie świadczenia pracy na różnych stanowiskach w ramach jednostek Lasów Państwowych pracował w warunkach narażenia na czynnik biologiczny w postaci krętki Borrelia i pracował w bezpośrednim narażeniu na możliwość zakażenia boreliozą. Przedmiotem sporu pomiędzy Skarżącym a Organami stała się natomiast podstawa do stwierdzenia, że u Strony skarżącej mamy do czynienia z występowaniem choroby zawodowej w postaci boreliozy. Do orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej uprawniony jest stosownie do § 5 i § 6 rozporządzenia lekarz, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I a następnie II stopnia. Orzeczenie takie wydaje się na podstawie na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia, narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do: 1) czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego; 2) czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie kontaktu, okresu utajenia oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika; 3) czynników o działaniu uczulającym (alergenów) - rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika; 4) czynników o działaniu rakotwórczym - substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone w przepisach wydanych na podstawie art. 222 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy oraz pierwotną lokalizacje nowotworu i okres latencji; 5) sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Zatem podstawowym - choć nie jedynym - warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywna opinia lekarska wydana w trybie rozporządzenia z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W orzecznictwie przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w opinii lekarskiej wydanej przez uprawnioną jednostkę medyczną. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (zob. wyrok NSA z dnia 20 maja 2020 r., sygn.. II OSK 3324/19 LEX nr 3091646). Przyjmuje się bezspornie, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby, bądź w sposób sprzeczny z tą opinią i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to oczywiście zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. I SA 1200/98; wyrok NSA z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1220/16, wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2020 r. II OSK 3809/19, dost. w bazie CBOSA ). W realiach niniejszej sprawy organy, nie stwierdzając choroby zawodowej oparły się na orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia (Poradni Chorób Zakaźnych [...] Ośrodka Medycyny Pracy). Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie, orzeczenia w sprawie Skarżącego nie wydawała jednostka orzecznicza II stopnia. Skarżący w toku postępowania przed organem I instancji przedstawiał natomiast własne badania, które miały wykazywać, że diagnoza zawarta w orzeczeniu [...] Ośrodka Medycyny Pracy jest nietrafna. Skarżący przedstawiał własne badania na oznaczenie poziomu przeciwciał Igg i Igm. W reakcji na powyższe organ I instancji zwrócił się do ww. jednostki orzeczniczej I stopnia o zajęcie ponownego stanowiska w sprawie. Jednostka ta w piśmie z 28 grudnia 2021r wskazała, że przedstawione przez Skarżącego badania nie mogą stanowić podstawy do zmiany wcześniejszego orzeczenia lekarskiego. W związku z przedstawionymi przez Skarżącego dodatkowymi badaniami, stosowanymi w diagnostyce boreliozy zaistniały wątpliwości co do przeprowadzonej oceny medycznej, czego przejawem było zwrócenie się przez PPIS do [...] Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o ustosunkowanie się do przedstawionych wyników badań. Przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia przewiduje, że jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Wobec podnoszonych przez Skarżącego argumentów co do okoliczności pojawiania się objawów oraz sposobu diagnostyki boreliozy a przede wszystkim wobec przedstawianych dodatkowych wyników badań istotnego znaczenia nabiera fakt, że w niniejszej sprawie brak było orzeczenia jednostki II stopnia, która mogłaby zweryfikować orzeczenie jednostki orzeczniczej I stopnia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślano, że wydanie jednego tylko orzeczenia lekarskiego nie stwierdzającego choroby zawodowej może mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 885/15, podobnie w wyroku NSA z 25 października 2018 r. sygn. akt II OSK 289/18). Mając na uwadze, że orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia, wskazane jest, aby pracownik (były pracownik) został poddany stosownym badaniom dwukrotnie, a więc również przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (tak wyrok NSA z 10 lutego 2021 r., II OSK 1641/18, LEX nr 3144607). Taka potrzeba niewątpliwie istniała w tej sprawie, skoro Skarżący przez wiele lat pracował w narażeniu na czynniki Borrelia, czego nie negowały organy orzekające w sprawie a Strona przedstawiała w toku postępowania własne wyniki badań mające wykazywać istnienie przeciwciał obserwowanych w przebiegu boreliozy. Z tego powodu oparcie się przez organy wyłącznie na stanowisku jednostki orzeczniczej I stopnia (wyrażonej w orzeczeniu lekarskim oraz w dodatkowym piśmie z 28 grudnia 2021r.) bez zweryfikowania prawidłowości tego orzeczenia przez jednostkę orzeczniczą II stopnia nie pozwala zdaniem Sądu na wykluczenie w sposób kategoryczny podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ II instancji nie występując do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację naruszył przede wszystkim § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych i w konsekwencji nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, naruszając w ten sposób również art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W toku ponownego rozpoznania sprawy brak ten w zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego należy uzupełnić. W ocenie Sądu przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia nie wprowadza ograniczenia co do etapu postępowania, na którym właściwy organ może się zwrócić o dodatkową konsultację. Pozwala to zatem na przyjęcie, że wskazane uprawnienie przysługuje również organowi drugiej instancji, zwłaszcza że taką możliwość daje mu również art. 136 § 1 k.p.a., pozwalający na samodzielne przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w toczącej się przed nim sprawie (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2020 r. IV SA/Wr 479/19, LEX nr 2809315). Mając na względzie powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI