II SA/Rz 530/22

II SA/Rz 530/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Boratyn
Jacek Surmacz /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Popek
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Kara administracyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art. 71 ust. 7, art. 140 mb pkt 1, art. 140n ust. 1, 2a, 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 189d, art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2022 r. spraw ze skarg M.F. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 10 lutego 2022 r. - nr SKO 4120.32.2022, - nr SKO.4120.17.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargi.
Uzasadnienie
II SA/Rz 530/22
UZASADNIENIE
Przedmiotem skarg – w sprawach ze skarg M. F. (dalej: Skarżący) zarejestrowanych pod sygnaturami: II SA/Rz 530/22 i II SA/Rz 536/22, a połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzonych pod sygnaturą II SA/Rz 530/22 (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie [dalej: WSA] wydane na rozprawie 28 lipca 2022 r.) są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: SKO) z:
1) 10 lutego 2022 r. nr SKO 4120.32.2022, którą SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: organ pierwszej instancji) z 22 stycznia 2022 r. nr K.5410.6.923.2021;
2) 10 lutego 2022 r. nr SKO 4120.17.2022, którą SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 5 stycznia 2022 r. nr K.5410.6.872.2021.
Z akt administracyjnych przekazanych przez SKO, w tym z uzasadnień zaskarżonych decyzji wynika, że Skarżący:
- 13 września 2021 r. złożył wniosek o zarejestrowanie pojazdu marki OPEL VECTRA nr VIN:[...], który 12 kwietnia 2021 r. został sprawdzony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,
- 27 września 2021 r. sprzedał bez rejestracji pojazd marki MERCEDES A140 nr VIN: [...], sprowadzony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej 7 czerwca 2021 r.
Organ pierwszej instancji decyzjami opisanymi powyżej, nałożył na Skarżącego kary pieniężne w kwotach po 200 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wobec przepisów zawartych w art. 71 ust. 7, art. 140 mb pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 450; dalej: ustawa) nie budzi wątpliwości, że Skarżący uchybił ustawowemu obowiązkowi i organ był zobowiązany do nałożenia kary pieniężnej. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że ustalając wysokość kary pieniężnej w minimalnej wysokości, rozważył i uwzględnił art. 140n ust. 4 ustawy.
Skarżący wniósł odwołania od decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji. SKO, po rozpatrzeniu spraw w postępowaniu odwoławczym, decyzjami będącymi przedmiotem skarg, utrzymał w mocy decyzje wydane przez organ pierwszej instancji.
SKO motywując swoje rozstrzygnięcia i odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniach wskazało, że powołane przez organ pierwszej instancji przepisy ustawy mają zastosowanie do wszystkich podmiotów sprowadzających do Polski samochody, przy czym nie ma znaczenia czy pojazd jest sprowadzony na sprzedaż, w ramach działalności gospodarczej, czy na prywatny użytek. Spod obowiązku rejestracji w terminie 30 dni od sprowadzenia z innego kraju UE wyłączono pojazdy nowe.
SKO zwróciło nadto uwagę na art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: K.p.a.). Zaznaczyło, że Skarżący nie wykazał, że w okresie od dnia nabycia pojazdów do dnia wezwania o złożenie wyjaśnień czynił jakiekolwiek starania dla wypełnienia obowiązku ustawowego, nie uprawdopodobnił też żadnych okoliczności potwierdzających niemożność zadośćuczynienia ustawowemu obowiązkowi, a więc brak jest okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary (art. 189 f K.p.a.).
Skarżący w skargach na decyzje SKO podniósł, że obowiązek z art. 71 ust. 7 ustawy nie powinien być stosowany wobec podmiotów gospodarczych trudniących się sprowadzeniem używanych pojazdów do Polski ponieważ stosowanie się do tych obowiązków przez te podmioty uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej, a nawet samo zastosowanie się do tego obowiązku, w niektórych sytuacjach, jest niemożliwe do wykonania.
SKO, jak i organ pierwszej instancji, nie rozważyły konsekwencji, z którymi musi się zmierzyć przedsiębiorca sprowadzający do Polski pojazdy używane.
Skarżący wskazał, że trzy najbardziej uciążliwe konsekwencje dotykające podmioty gospodarcze sprowadzające do Polski pojazdy używane to:
a) po rejestracji sprowadzonego pojazdu przedsiębiorca traci możliwość sprzedaży tego pojazdu przez okres 30 dni z powodu otrzymania tymczasowego dowodu rejestracyjnego, z którym sprzedaż samochodu jest niemożliwa (nowy nabywca otrzymując od sprzedawcy tylko tymczasowy dowód rejestracyjny nie będzie mógł zarejestrować tego pojazdu na siebie),
b) rejestracja pojazdów wiąże się również z dodatkowymi kosztami, które są znaczące biorąc pod uwagę proporcje tych kosztów do wartości pojazdów używanych i w konsekwencji do "zarobków" przedsiębiorcy,
c) przedsiębiorca ma prawo sprowadzać i sprzedawać również pojazdy uszkodzone, które ze względu na stan techniczny nie mogą uzyskać pozytywnego badania technicznego, co jest niezbędne do rejestracji pojazdu.
Skarżący podkreślił, że sprzedawcy nowych pojazdów zostali zwolnieni z obowiązkowej rejestracji pojazdów, co ma charakter nierównego traktowania przedsiębiorców.
Prostym sposobem rozwiązania problemu byłoby objęcie przedsiębiorców sprowadzających pojazdy używane do Polski obowiązkiem zgłoszenia każdego pojazdu bez konieczności ich rejestracji.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, a także decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji.
W odpowiedziach na skargi SKO wniosło o ich oddalenie. Podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, zauważając że argumenty i zarzuty podnoszone przez Skarżącego stanowią w istocie postulat de lege ferenda (ewentualne przyszłe zmiany w obowiązującym ustawodawstwie).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył,
co następuje:
Skargi nie są uzasadnione.
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.).
Wspomnianą kontrolę sprawuje pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. z 2021 r. poz. 137).
Przywołane powyżej kompetencje sądów administracyjnych jednoznacznie wskazują, że sądy te nie mają uprawnień do rozpatrywania spraw administracyjnych, ani też do stanowienia prawa, co oznacza- w kontekście sformułowanych zarzutów w skargach – że wykładnia przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie nie może wkraczać w sferę zarezerwowaną do wyłącznej kompetencji ustawodawcy, względnie normodawcy.
Nawet prokonstytucyjna dyrektywa wykładni, a więc nakaz interpretacji przepisów w kontekście zasad i wartości zagwarantowanych konstytucyjnie nie może prowadzić do zakłócenia podziału władzy.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości (art. 1 § 1 cyt. ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Oznacza to, że nie mają kompetencji do "wyręczania" ustawodawcy poprzez zawężanie, rozszerzanie, uzupełnianie norm prawnych (w procesie wykładni przepisów prawa).
W przedmiotowych sprawach okoliczności faktyczne są bezsporne, nie kwestionowane przez Skarżącego, który zarzuca wadliwość normom prawa materialnego. Kieruje zarzuty do ustawodawcy podnosząc, że at. 71 pkt 7 ustawy jest wadliwy, gdyż nie uwzględnia wszystkich jego konsekwencji (uniemożliwienie lub przynajmniej poważne utrudnienie prowadzenia działalności gospodarczej). Natomiast organy stosując omawiane normy prawne nie udzielają wskazówek (pouczeń) przedsiębiorcom, w jaki sposób mają wypełnić ustawowy obowiązek, aby jednocześnie zachować możliwość dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Nie dostrzegają złożoności problemu.
Przechodząc do oceny stanowiska organu i zarzutów sformułowanych przez Skarżącego należy wskazać, że z mocy art. 71 ust. 7 ustawy właściciel pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia.
Z kolei zgodnie z art. 140 mb pkt 1 ustawy, kto będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 1000 zł.
Zgodnie z art. 140n ust. 1 ustawy kary pieniężne w sprawach określonych – w art. 140 m – 140mb ustawy są nakładane w drodze decyzji administracyjnej – wydanej przez starostę (art. 140n ust. 2a ustawy).
Z kolei stosownie do art. 140n ust. 4 ustawy ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy.
Z mocy art. 189d K.p.a. wymierzając karę administracyjną organ administracji publicznej bierze pod uwagę:
1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;
2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;
3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;
4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;
5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;
6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;
7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.
Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępując od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli, między innymi, waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa (art. 189f § 1 K.p.a.).
Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że uprawniony organ ma obowiązek nałożyć karę pieniężną, jeżeli zaistnieją okoliczności przewidziane przez ustawę. Przeciwnie nie zastosowanie przepisów ustawy, gdy zaistnieją podstawy do ich zastosowania musiałoby prowadzić do oceny, że organ bezpodstawnie nie zastosował obligatoryjnych przepisów rangi ustawowej. Za zupełnie dowolne należy uznać twierdzenia zawarte w skargach, że "(...) gorliwe zaangażowanie Starostwa Powiatowego i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w podważanie i krytykowanie moich argumentów pojawiają się wątpliwości co do faktycznych celów jakie podmioty te chcą uzyskać, a cały spór z rozsądnego punktu widzenia nabiera podejrzanego charakteru".
Zarzuty podnoszone przez Skarżącego, co do nierównego traktowania przedsiębiorców poprzez kryterium podziału pojazdów na nowe i używane nie mogą prowadzić do takiej interpretacji, że z uwagi na konsekwencje utrudniające prowadzenie działalności gospodarczej, w procesie stosowania prawa możliwe jest – wbrew przepisom ustawy – wyłączenie z dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 71 ust. 7 ustawy – przedsiębiorców prowadzących działalność polegającą na sprowadzaniu z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej używanych pojazdów na terytorium Polski. Stanowiska przeciwnego nie uzasadniają dyrektywy wykładni prokonstytucyjnej (honorującej wartości konstytucyjne), gdyż z woli ustawodawcy, rozróżniono pojazdy nowe i używane w kontekście obowiązku rejestracji w określonym czasie. Sąd nie dopatruje się w tym przepisie zakłócenia równości wobec przedsiębiorców. Ustawodawca nie różnicuje adresatów omawianej normy według kryteriów podmiotowych, ale przedmiotowych.
Rodzaj sprowadzanych pojazdów zależy od autonomicznej decyzji przedsiębiorcy, a "preferowanie" pojazdów nowych należy do wyłącznej sfery ustawodawcy.
Sąd czyniąc powyższe uwagi w żadnej mierze nie ocenia, czy to rozwiązanie ustawowe jest racjonalne z punktu widzenia ekonomicznego przedsiębiorców prowadzących obrót pojazdami używanymi, ale jeszcze raz powtarza, że ewentualne przepisy mogą być zmienione jedynie przez ustawodawcę (postulat zmiany przepisów – de lege farenda).
Uwzględnienie oczekiwań Skarżącego nie może jednak, nastąpić w drodze wykładni art. 71 ust. 7 ustawy.
Organ rozważył kryteria ustawowe, co do wysokości kary pieniężnej i nałożył te kary w najniższej możliwej wysokości.
Rozważył wymogi art. 140n ust. 4 ustawy i art. 189d, a także 189f K.p.a.
Rezultat tych rozważań jest logiczny i przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skarg.
Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) skargi oddalił.