II SA/Rz 53/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu nadzoru geodezyjnego, uznając, że spór o własność części działki ewidencyjnej, wynikający z rozbieżności w księgach wieczystych, nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ewidencji gruntów.
Sprawa dotyczyła wniosku o sprostowanie błędu w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegającego na włączeniu części działek skarżącej do działki sąsiada. Organ I instancji odmówił, wskazując na potrzebę rozstrzygnięcia sporu własnościowego przez sąd powszechny. Organ II instancji uchylił tę decyzję, nakazując ponowne rozpatrzenie i analizę materiałów ewidencyjnych. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu II instancji, stwierdzając, że organ ten błędnie uznał, iż rozbieżności w księgach wieczystych dotyczące tej samej części działki mogą być korygowane w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Starosty i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spór dotyczył wniosku S. G. o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów, polegającej na sprostowaniu błędu w odniesieniu do działki nr 1840/3, do której bezpodstawnie włączono część jej działek. Organ I instancji pierwotnie odmówił, wskazując na konieczność rozstrzygnięcia sporu własnościowego przez sąd powszechny. Po uchyleniu tej decyzji przez organ II instancji i ponownym rozpatrzeniu, Starosta ponownie odmówił, powołując się na istnienie dwóch ksiąg wieczystych obejmujących tę samą część działki nr 1840/3, co wymagało postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Organ II instancji uchylił tę decyzję, uznając, że twierdzenie o dwóch księgach wieczystych nie znajduje uzasadnienia i nakazując organowi I instancji przeprowadzenie dalszego postępowania dowodowego, w tym analizę materiałów z odnowienia operatu ewidencyjnego. Sąd administracyjny, kontrolując decyzję organu II instancji, uznał ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie rozstrzyga o prawie własności. Wskazał, że sytuacja, w której ten sam fragment działki nr 1840/3 jest wykazany w dwóch księgach wieczystych jako własność różnych osób, nie może być skorygowana w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ewidencji gruntów, a wymaga postępowania przed sądem powszechnym. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji z uwzględnieniem stanowiska sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spór o własność części działki ewidencyjnej, wynikający z rozbieżności w księgach wieczystych, nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ewidencji gruntów, a wymaga postępowania przed sądem powszechnym.
Uzasadnienie
Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie rozstrzyga o prawie własności. Sytuacja, w której ten sam fragment działki jest wykazany w dwóch księgach wieczystych jako własność różnych osób, nie może być skorygowana w postępowaniu administracyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.g.k. art. 20 § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach, zawierającym dane o położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych, właścicielach i władających. Zapisy mają charakter techniczno-deklaratoryjny i nie rozstrzygają o prawie własności.
u.k.w.h. art. 26 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków.
Pomocnicze
u.p.g.k. art. 7b § ust.2 pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozbieżność w księgach wieczystych dotycząca tej samej części działki nr 1840/3 nie może być rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie rozstrzyga o prawie własności.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organu I instancji, że na część działki nr 1840/3 założone są dwie księgi wieczyste, nie znajduje uzasadnienia. Organ I instancji prawidłowo stwierdził, że podstawę dokonania zmian w operacie ewidencji gruntu stanowiły czynności cywilno-prawne oraz orzeczenia sądowe, które nie mogą być zmienione w oparciu o decyzję administracyjną.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, a dokonywane zmiany nie mogą rozstrzygać o prawie własności ani przedmiocie własności. Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące między innymi przebiegu granic nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów.
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący sprawozdawca
Marian Ekiert
sędzia
Jolanta Ewa Wojtyna
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że spory o własność wynikające z rozbieżności w księgach wieczystych nie podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ewidencji gruntów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności w księgach wieczystych dotyczących tej samej nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem prawny związany z rozbieżnościami między ewidencją gruntów a księgami wieczystymi, co jest częste w praktyce prawniczej.
“Ewidencja gruntów a księgi wieczyste: Kto ma rację, gdy dane się nie zgadzają?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 53/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2005-10-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-01-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jolanta Ewa Wojtyna Marian Ekiert Stanisław Śliwa /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Ewidencja gruntów Geodezja i kartografia Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086 art. 20 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361 art. 26 Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Marian Ekiert AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 26 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję Uzasadnienie do wyroku z dnia 26 października 2005 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 2 KPA, art. 20 ust. 1 i 2 i art. 7b ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 100 z 2000 r., poz. 1086 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania S. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...].09.2004 r., Nr [...] odmawiającej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi R. zmiany w odniesieniu do działki nr 1840/3 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że S. G. domagała się sprostowania błędu w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi R. w odniesieniu do działki nr 1840/3 i zarzuciła, że część jej działek nr 1841 i 1842 bez żadnej podstawy została włączona do działki sąsiadów. Organ I instancji decyzją z dnia [...].06.2001r. nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji żądanej zmiany. Po rozpatrzeniu odwołania S. G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...].09.2001r. nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność szczegółowej analizy materiałów z przeprowadzonego w 1987 r. odnowienia operatu ewidencyjnego i ustalenia czy nie został wówczas popełniony oczywisty błąd pomiarowy lub kreślarski w wyniku którego na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 do działki nr 1840/3 włączono część działek S. G. Skarga S. K. na tę decyzję organu odwoławczego została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 17 marca 2004 r., sygn. akt SA/Rz 2242/01. Starosta [...] po przeprowadzeniu postępowania dowodowego decyzją z dnia [...].09.2004 r., Nr [...] ponownie odmówił dokonania w operacie ewidencyjnym wsi R. żądanej zmiany. W uzasadnieniu decyzji podał, że część działki nr 1480/3 objęta jest dwoma księgami wieczystymi założonymi na różne osoby i uregulowanie tej sprawy powinno nastąpić w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a nie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Od tej decyzji Starosty [...] odwołanie złożyła S. G. zarzucając, że twierdzenie organu I instancji, iż na tę samą nieruchomość założone są dwie księgi wieczyste nie polega na prawdzie i w przedmiotowej sprawie zbędne jest postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Podała, że podczas odnowienia ewidencji gruntów został popełniony rażący błąd kreślarski w wyniku którego jej działki zostały sztucznie podzielone i część jej gruntu została włączona do działki nr 1840/3. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji stwierdził, że K. D. była właścicielką parcel gruntowych nr 5648, 5649 i 5654/3 oraz parceli budowlanej nr 705. W 1962 r. zgodnie planem sytuacyjnym opracowanym w wyniku pomiaru na gruncie parcela nr 5648 podzieliła się na pgr 5648/1, 5648/2 i 5648/3 a parcela 5654/3 na parcele 5654/3, 5654/7 i 5654/8. Następnie K. D. aktem notarialnym Rep.[...] darowała K. C. parcele gruntowe nr 5648/1, 5649 i 5654/3 oraz parcelę budowlaną 705, J. F. parcele gruntowe nr 5648/2 i 5654/7, a S. G. parcele gruntowe nr 5648/3 i 5654/8. Wymienionym wyżej aktem notarialnym K. D. ustanowiła również służebność przejazdu i przechodu o szerokości 3 metrów na parcelach gruntowych nr 5654/3 i 5654/7 i prawo to zostało wpisane w księgach wieczystych. Podczas założenia ewidencji gruntów wsi R. parcele gruntowe nr 5654/8 i 5648/3 utworzyły działkę ewidencyjną nr 1842, parcele nr 5654/7 i 5648/2 działkę nr 1841 a parcele gruntowe nr 5654/3, 5648/1 i 5649 oraz parcela budowlana 705 działkę nr 1840 i zgodnie z tym stanem zostały założone księgi wieczyste na poszczególne działki. W świetle zabranego w sprawie materiału dowodowego, twierdzenie organu I instancji, że na część działki nr 1840/3 założone są dwie księgi wieczyste nie znajduje uzasadnienia. Z treści odpisu z Księgi Wieczystej Nr [...] wynika, że działka nr 1840 z podziału której powstała obecna działka nr 1840/3 odpowiada dawnym parcelom gruntowym nr 5648/1, 5649, 5654/3 oraz parceli budowlanej nr 705. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ I instancji pomimo zalecenia organu odwoławczego nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego z materiałów z odnowienia ewidencji gruntów wsi R. W szczególności nie ustalił w oparciu o jakie dokumenty na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 została wykazana działka nr 1840/3 i czy dokonywany był wówczas pomiar na gruncie. Nie wyjaśnił również powodów zaistniałej rozbieżności pomiędzy stanem wykazanym na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000, a stanem na mapie w skali 1:2880 sprzed odnowienia operatu ewidencyjnego. Pomimo zalecenia organu odwoławczego Starosta [...] w zaskarżonej decyzji nie odniósł się również do wydanego po odnowieniu operatu ewidencyjnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...].06.1989r. Sygn. [...] stwierdzającego, że S. G. nabyła własność całej działki nr 1841. W tej sytuacji zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego i ustalenia wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W szczególności należy przeprowadzić dowód z materiałów z odnowienia operatu ewidencyjnego i ustalenia czy nie popełniono wówczas oczywistego błędu w wyniku którego część gruntu S. G. włączono do działki nr 1840/3 i co przyczyniło się do powstania pomiędzy stronami sporu. W postępowaniu tym należy również doprowadzić do zgodności wpisu w operacie ewidencyjnym odnoszącego się do użytku gruntowego działki nr 1840/3. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka ta stanowi w całości użytek gruntowy - Ps IV, natomiast na mapie ewidencyjnej wykazana jest jako dr. Przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy należy również ustalić czy po założeniu ewidencji gruntów i budynków wsi R. były dokonywane jakiekolwiek pomiary na gruncie z udziałem zainteresowanych oraz przeprowadzić dowód z operatu geodezyjnego sporządzonego podczas podziału działki nr 1840. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył S. K. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że stanowisko organu II instancji jest błędne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w ogóle nie odniósł się do przesłanki która legła u podstaw orzeczenia Starosty [...]. Organ I instancji prawidłowo stwierdził, że podstawę dokonania zmian w operacie ewidencji gruntu - kwestionowanych przez wnioskodawczynię S. G. - stanowiły czynności cywilno-prawne oraz orzeczenia sadowe - które w żadnym razie nie mogą być zmienione w oparciu o decyzję administracyjną. Żądanie wniosku w swojej istocie sprowadza się do uregulowania kwestii własnościowych, która to materia zastrzeżona jest do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Niedopuszczalny jest tutaj tryb postępowania administracyjnego. Sama wnioskodawczym nie jest pozbawiona możliwości dochodzenia swoich praw - organ I instancji wskazał właściwy tryb postępowania. Taki właśnie pogląd jest zbieżny z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podał, że stanowisko organu I instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].09.2004 r., że na część działki nr 1840/3 założone są dwie księgi wieczyste nie znajduje uzasadnienia. Z treści odpisu z Księgi Wieczystej Nr [...] wynika, że działka nr 1840 z podziału której powstała obecna działka nr 1840/3 odpowiada dawnym parcelom gruntowym nr 5648/1, 5649, 5654/3 oraz parceli budowlanej nr 705. W 1987 r. podczas odnowienia ewidencji gruntów wsi R., działka nr 1840 zmieniła oznaczenie na działki nr 1840/1, 1840/2 i 1840/3 i do działki nr 1840/3 została włączona część działek nr 1841 i 1842 ( akta I instancji k.3). Działka nr 1840/3 o pow. 0,05 ha wykazana jest w operacie ewidencyjnym na rzecz S. P. w 1/2 części oraz M. i S. K. w 1/2 części ( akta I instancji k. 54). Organ I instancji pomimo zalecenia organu odwoławczego nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego i nie ustalił w oparciu o jakie dokumenty została utworzona działka nr 1840/3 w granicach wykazanych na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 i nie przeprowadził w tym zakresie dowodu z materiałów z odnowienia operatu ewidencyjnego. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że w 1987 r. granice działki nr 1840/3 zostały na gruncie zamierzone przy udziale zainteresowanych stron. Pomimo zalecenia organu odwoławczego zawartego w decyzji z dnia [...].09.2001 r. nr [...] (akta II instancji k. 7-8) organ I instancji w decyzji z dnia [...].9.2004 r. nr [...] (akta I instancji k. 68-70) nie odniósł się również do wydanego po odnowieniu operatu ewidencyjnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...].06.1989 r., sygn. [...] stwierdzającego, że S. G. nabyła własność całej działki nr 1841 (akta I instancji k. 18). W tej sytuacji zachodzi konieczność przeprowadzenia w znacznej części postępowania dowodowo-wyjaśniającego i ustalenia wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w obrocie prawnym ostać się nie może. Stan sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następujący. S. G. domaga się wprowadzenia w ewidencji gruntów zmiany polegającej na wpisaniu na jej rzecz części działek 1841 i 1842 położonych w R., przez które przebiega droga oznaczona obecnie nr 1840/3. Część tej drogi na odcinku przebiegającym na wysokości działek 1841 i 1842, zdaniem skarżącej, został bezprawnie włączony do działki 1840/3. Starosta Powiatowy w [...] rozpatrując ten wniosek decyzją z dnia [...].06.2001 r., Nr [...] odmówił jego uwzględnienia, podając w motywach aktu, że pomiędzy S. G. właścicielką działek nr 1841 i 1842, a właścicielem działki 1840/3 zachodzi spór o własność, który rozstrzygnięty może być przez Sąd powszechny, a nie organ prowadzący ewidencję. Decyzja ta została uchylona przez organ II instancji aktem z dnia [...].09.2001 r., Nr [...], a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoją decyzjęi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podał, że zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie w kierunku wyjaśnienia w oparciu o jakie dokumenty na mapie ewidencyjnej w skali 1 : 2000 została wykazana działka 1840/3, ustalenia czy przed opracowaniem tej mapy granice spornej działki zostały zamierzone na gruncie z udziałem zainteresowanych stron. Organ wskazał na potrzebę przeprowadzenia dowodu z akt uwłaszczeniowych, materiałów dotyczących sporządzenia mapy zasadniczej w skali 1 : 2000, materiałów z odnowienia ewidencji gruntów. Organ I instancji miał również sprawdzić, czy podczas prac związanych z odnowieniem ewidencji gruntów nie został, co do działki 1840/3 popełniony błąd pomiarowy lub kreślarski. Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...].09.2001 r., Nr [...] S. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wskazując w skardze między innymi, że z księgi wieczystej nr [...] w sposób jednoznaczny wynika, że jest on właścicielem działki 1840/3, co przesądza o konieczności rozstrzygnięcia sporu pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił ją wyrokiem z dnia 17.03.2004 r., sygn. akt SA/Rz 2242/01. Uzasadnienie do tegoż wyroku nie zostało sporządzone. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji - decyzją z dnia [...].09.2004 r., Nr [...] - odmówił uwzględnienia wniosku S. G. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że działka nr 1840/3 pojawiła się po odnowieniu operatu ewidencji gruntów przeprowadzonego w 1987 r. Operat z wykonania odnowienia ewidencji gruntów był wyłożony i S. G. oraz H. F. przyjęły wykazany w odnowionym operacie stan posiadania, co potwierdziły własnoręcznym podpisem. Działka 1840/3 została wówczas wykazana w całości na rzecz M. P. - poprzednika prawnego obecnych współwłaścicieli. Organ podał również, że działka 1840/3 została wykazana w księdze wieczystej nr [...] w całości na rzecz S. P. w 1/2 cz. oraz M. i S. K. w 1/2 cz. W księdze wieczystej nr [...] na rzecz S. G. wpisane są pgr 5648/3 i 5654/8. Z materiału zebranego w sprawie wynika, że działka 1840/3 powstała w części z pgr 5648/3 i 5654/8, tak więc istnieją dwie różne księgi wieczyste, obejmujące część działki nr 1840/3, w księgach tych wpisani są różni właściciele. W takiej sytuacji organ uznał, że rozstrzygnięcie sporu pomiędzy S. G., a S. K. nastąpić może na drodze postępowania przed sądem powszechnym w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji organ II instancji aktem z dnia [...].11.2004 r., Nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie wskazał, że nietrafne jest stwierdzenie, że na część działki nr 1840/3 założone są dwie księgi wieczyste, bowiem z odpisu z Księgi Wieczystej Nr [...] wynika, że działka nr 1840 z podziału której powstała obecna działka nr 1840/3 odpowiada dawnym parcelom gruntowym nr 5648/1, 5649, 5654/3 oraz parceli budowlanej nr 705. Organ I instancji pomimo zalecenia organu odwoławczego nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego z materiałów z odnowienia ewidencji gruntów wsi R., nie ustalił w oparciu o jakie dokumenty na mapie ewidencyjnej w skali 1: 2000 została wykazana działka nr 1840/3 i czy dokonywany był wówczas pomiar na gruncie. Nie wyjaśnił również powodów zaistniałej rozbieżności pomiędzy stanem wykazanym na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000, a stanem na mapie w skali 1:2880 sprzed odnowienia operatu ewidencyjnego. Ostatnia z powołanych decyzji jest przedmiotem niniejszej skargi. Stanowisko organu II instancji nie jest uzasadnione. Z przepisu art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 100 , poz. 1086) wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Co do gruntów zawiera ona dane o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ich ksiąg wieczystych łub zbiorów dokumentów, właścicielach i władających. Z takiego statusu ewidencji gruntów wynika to, że doktryna i orzecznictwo zgodnie przyjmują, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, a dokonywane zmiany nie mogą rozstrzygać o prawie własności ani przedmiocie własności. Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące między innymi przebiegu granic nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 1996 r. II SA 1824/95). Zmian w ewidencji gruntów w zakresie przebiegu granic dokonuje się tylko na podstawie dokumentów urzędowych. Mogą nimi być prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, czy akty normatywne. Ewentualne kwestionowanie tych dokumentów może odbyć się w przepisanym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 1993 r. II SA 1155/92). Prowadzenie ewidencji gruntów polega na utrzymaniu operatu ewidencji w stałej aktualności tj. zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Utrzymanie ewidencji w stanie aktualnym następuje przez wprowadzenie do operatu zmian, jakie zaszły w danych objętych ewidencją gruntów. Przez zmiany danych objętych ewidencją gruntów rozumie się między innymi zmianę granic działek wchodzących w skład jednostki rejestrowej i ich powierzchni. W świetle wskazanej wyżej roli ewidencji gruntów stanowisko Starosty [...], że wykazanie tego samego odcinka spornej drogi w dwóch księgach wieczystych uniemożliwia korektę takiego stanu rzeczy w drodze postępowania przed organami prowadzącymi ewidencję gruntów jest uzasadnione. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, że wpisy w księgach wieczystych nr 10255 i 10257 dotyczą innych odcinków działki nr 1840/3, stanowiącej drogę. Poza sporem pozostaje, a przynajmniej wynika w sposób jednoznaczny ze znajdującej się na k-3 kopii mapy ewidencyjnej, że działka nr 1840/3 biegnie od drogi oznaczonej na tej mapie nr 1736/2 do działki nr 1838. Na całej swojej długości jest ona wyodrębniona, jak jedna działka. Zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków. W takiej sytuacji obecny wpis w ewidencji gruntów wskazuje, że prowadzona przez Sąd Rejonowy w Ł. księga wieczysta nr [...] obejmuje swoim wpisem działkę nr 1840/3 w granicach wynikających z ewidencji gruntów, a więc również na spornym odcinku. Działka ta jest wpisana na rzecz S. P. w 1/2 cz. oraz M. i S. K. w ½ cz. Jednocześnie w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ł. widnieje wpis pgr nr 5654/8 i 5648/3. Parcele te utworzyły późniejszą działkę nr 1842. Parcele te są wykazane na rzecz S. G. Tak więc przyjmując oznaczenie nieruchomości z tej księgi wieczystej stwierdzić również należy, że obejmuje ona swoim wpisem sporny odcinek działki 1840/3. Wskazana wyżej sytuacja, gdzie ten sam wycinek działki nr 1840/3 wykazany jest w dwóch księgach wieczystych, jako przedmiot własności różnych osób nie może zostać skorygowana w postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków. Organ ten nie jest powołany do rozstrzygania o własności spornego odcinka drogi. Odnosząc się do stwierdzenia organu II instancji dotyczącego wydania przez Sąd Rejonowy w Ł. postanowienia z dnia [...].06.1989 r., sygn. akt [...] należy zwrócić uwagę na fakt, że postanowieniem tym orzekł Sąd, iż S. G. stała się właścicielką działki nr 1841 z mocy prawa. Stan władania tą działką badał Sąd na dzień [...].11.1971 r., a więc znacznie przed dokonaniem odnowienia operatu ewidencyjnego. Poza tym okoliczność ta nie zmienia faktu, że ten sam sporny odcinek działki 1840/3 wykazany jest w dwóch księgach wieczystych, jako przedmiot własności różnych osób. Na marginesie trzeba dodać, że Sąd rozstrzygając w niniejszej sprawie był związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17.03.2004 r., sygn. akt SA/Rz 2242/01. Ponieważ nie zostało sporządzone uzasadnienie do tegoż wyroku przyjąć należy, że oddalając skargę Sąd przesądził o bezzasadności zarzutów skargi oraz nie dopatrzył się innego naruszenia przepisów prawa przez organy. Kwestia stwierdzenia istnienia wpisu w innej księdze wieczystej odnośnie części tej samej nieruchomości ujawniła się dopiero w miesiącu wrześniu 2004 r., po dołączenia odpisów ze wskazanych wyżej ksiąg wieczystych, tak więc nie mogła być Sądowi znana w dniu [...].03.2004 r., kiedy to zapadł wyrok w sprawie SA/Rz 2242/01. Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji wyda decyzję, kierując się wskazanym wyżej stanowiskiem Sądu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI