II SA/Rz 378/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-09-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zagospodarowanie przestrzenneinwestycje celu publicznegostacja bazowapola elektromagnetycznestrony postępowaniainteres prawnySKOWSAplanowanie przestrzenne

WSA w Rzeszowie umorzył postępowanie w sprawie skargi M. D. i oddalił skargę B. R. na decyzję SKO w Rzeszowie o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, uznając, że skarżąca B. R. nie wykazała interesu prawnego do udziału w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skarg na decyzję SKO w Rzeszowie umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa stacji bazowej telefonii komórkowej). Skarżąca B. R. kwestionowała brak uznania jej za stronę postępowania, twierdząc, że jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Sąd uznał, że na podstawie analizy inwestora, obszar oddziaływania zamyka się w granicach działki inwestycyjnej, a zatem B. R. nie wykazała interesu prawnego. Postępowanie w części dotyczącej M. D. umorzono na skutek cofnięcia skargi.

Przedmiotem skarg B. R. i M. D. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 grudnia 2022 r. umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa stacji bazowej telefonii komórkowej). SKO umorzyło postępowanie, uznając, że osoby wnoszące odwołanie, poza inwestorem i właścicielami nieruchomości objętej inwestycją, nie wykazały interesu prawnego do udziału w postępowaniu. Skarżąca B. R. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 28 k.p.a., twierdząc, że jej nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji i powinna być uznana za stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie umorzył postępowanie w sprawie skargi M. D. na skutek cofnięcia skargi, a skargę B. R. oddalił. Sąd uznał, że na podstawie analizy przedstawionej przez inwestora, obszar oddziaływania planowanej inwestycji zamyka się w granicach działki inwestycyjnej i nie wykracza na działki sąsiednie, w tym działki skarżącej. W związku z tym, skarżąca nie wykazała interesu prawnego do udziału w postępowaniu, a decyzja SKO o umorzeniu postępowania odwoławczego była prawidłowa. Sąd podkreślił, że kwestia zgodności inwestycji z przepisami dotyczącymi dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych nie jest przedmiotem oceny na etapie postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel nieruchomości, która nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji celu publicznego, nie posiada interesu prawnego do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia jej lokalizacji.

Uzasadnienie

Interes prawny do udziału w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest ściśle powiązany z legitymowaniem się prawem własności lub użytkowania nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Analiza inwestora wykazała, że obszar oddziaływania zamyka się w granicach działki inwestycyjnej, co wyklucza posiadanie interesu prawnego przez właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (21)

Główne

P.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania sądowego w przypadku cofnięcia skargi.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy umarza postępowanie, jeżeli przepis prawa stanowi inaczej.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

u.p.z.p. art. 53 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania i decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 60

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki negatywne do umorzenia postępowania po cofnięciu skargi.

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa, kiedy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter związany.

u.p.z.p. art. 50 § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 56

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Zakaz zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.

k.c. art. 143

Kodeks cywilny

Granice prawa własności nieruchomości.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

Normy dotyczące dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych.

p.o.ś. art. 121-126

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. Prawo ochrony środowiska

Ochrona przed polami elektromagnetycznymi.

p.o.ś. art. 122a

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. Prawo ochrony środowiska

Obowiązek wykonywania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych.

p.o.ś. art. 123

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. Prawo ochrony środowiska

Państwowy monitoring środowiska w zakresie pól elektromagnetycznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działki inwestycyjnej. Brak interesu prawnego skarżącej B. R. do udziału w postępowaniu. Kwestia zgodności z normami pól elektromagnetycznych nie jest rozstrzygana na etapie ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Odrzucone argumenty

Nieruchomości skarżącej B. R. znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego przez organy administracji. Brak należytego uzasadnienia decyzji SKO.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny należy rozumieć jako możliwość naruszenia sytuacji faktycznej podmiotów znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter związany. Same tylko przepisy Kodeksu cywilnego definiujące prawo własności (...) nie są wystarczające dla wyznaczenia prawnie relewantnego obszaru oddziaływania. Organy administracji publicznej nie mają kompetencji do samodzielnego rozstrzygania spraw o charakterze cywilnym, zastrzeżonych do właściwości sądów powszechnych.

Skład orzekający

Maciej Kobak

przewodniczący

Maria Mikolik

sprawozdawca

Elżbieta Mazur-Selwa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, zwłaszcza w kontekście oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz interpretacja pojęcia interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdzie kluczowe jest wykazanie interesu prawnego opartego na obszarze oddziaływania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustalania stron w postępowaniach administracyjnych dotyczących inwestycji, co jest istotne dla prawników i deweloperów. Wyjaśnia kryteria uznania za stronę w kontekście oddziaływania inwestycji.

Kto jest stroną w sprawie budowy masztu? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria interesu prawnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 378/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Maciej Kobak /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 503
art. 53 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2023 r. sprawy ze skarg B. R. i M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 grudnia 2022 r. nr SKO.415/477/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego I. umarza postępowanie sądowe w sprawie ze skargi M. D.; II. oddala skargę B. R.
Uzasadnienie
II SA/Rz 378/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skarg B. R. i M. D. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 14 grudnia 2022 r. nr SKO.415/477/2022 umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji publicznego.
Jak wynika z akt sprawy, Burmistrz [...] decyzja z dnia 3 października 2022 roku nr IDiPP.6733.22.2022.MM ustalił lokalizację inwestycji publicznego pod nazwą: budowa stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] wraz z WIZ i kanalizacją kablową - na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości K., w gminie [...] na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Od powyższej decyzji odwołanie - z zachowaniem ustawowego terminu - wnieśli P. K., B. R. i A. K. wskazując, na status strony w prowadzonym postępowaniu i brak wyrażenia zgody na lokalizację inwestycji.
SKO w Rzeszowie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1 i 4 oraz art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm., dalej: u.p.z.p.) umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało na regulacje, zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 1 oraz art. 50 ust. 1, art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podkreśliło, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter związany, co oznacza, że jeżeli wniosek o ustalenie lokalizacji dotyczy inwestycji, której lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym i z unormowaniami przewidzianymi w przepisach odrębnych oraz czyni zadość warunkom formalnym, organ właściwy w sprawie powinien wydać decyzję pozytywną. Ponadto niedopuszczalne jest oczekiwanie spełnienia wymagań kontynuacji zabudowy określonych w art, 61 ustawy, ponieważ przepisy dotyczące decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie znajdują zastosowania do sprawy o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego; brak w ustawie takiego odesłania. Nadto, sprzeciw lokalnych mieszkańców nie może decydować o wydaniu bądź odmowie wydania decyzji lokalizacyjnej. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidują takiej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji. Decyzja taka jest bowiem aktem administracyjnym o charakterze związanym, co oznacza, że jeżeli planowana inwestycja spełnia wszystkie wymagania określone w przepisach prawa i nie narusza przepisów odrębnych, nie jest prawnie dopuszczalne wydanie decyzji odmownej.
Przywołując art. 28 k.p.a. SKO podniosło, że w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego, wyznaczenie kręgu stron postępowania, innych niż inwestor i właściciele bądź użytkownicy wieczyści terenów, na których prowadzona ma być inwestycja, wiąże się w praktyce ze znacznymi trudnościami, wynikającymi z konieczności wykazania interesu prawnego, wpływającego na legitymację do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Interes ten należy rozumieć jako możliwość naruszenia sytuacji faktycznej podmiotów znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji, stąd stronami będą mogli być również właściciele lub użytkownicy wieczyści terenów, na które rozciąga się oddziaływanie planowanej inwestycji.
Kolegium stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie obszar oddziaływania inwestycji zamyka się na terenie objętym wnioskiem. Zatem każdy inny podmiot, niż właściciel nieruchomości, gdzie zaplanowano inwestycję - nie ma interesu prawnego do kwestionowania decyzji. Interes faktyczny nie stanowi podstawy do udzielania ochrony prawnej w postępowaniu.
B. R. oraz M. D. (następca prawny P. K.), reprezentowani przez radcę prawnego R. W., wnieśli skargi na decyzję
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 14 grudnia 2022 r. nr SKO.415/477/2022 umarzającą postępowanie w sprawie odwołania od decyzji Burmistrza [...] z 3 października 2022 r., znak nr IDiPP.6733.22.2022.MM w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
B. R. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego w celu załatwienia sprawy, a w szczególności:
- w oparciu jedynie o "Analizę występowania obszaru pól E-M o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. 2019 poz.2448), zwana dalej jako "Analiza", załączoną przez inwestora do wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego,
- błędne ustalenie odległości na jaką urządzenie może emitować pola elektromagnetyczne (równoważna moc promieniowania izotropowo) uwzględniając dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności, opierając się jedynie o Analizę załączoną przez inwestora do wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego,
- - brak ustalenia w jakiej odległości od planowanej inwestycji znajdują się miejsca dostępne dla ludności,
- brak ustalenia, iż nieruchomości stanowiące działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...] będące własnością skarżącej znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji,
- brak ustalenia, iż pole elektromagnetyczne emitowane przez planowaną inwestycję będzie znajdować się nad nieruchomością Skarżącej.
W konsekwencji powyższych uchybień organu drugiej instancji oraz braku ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy doszło zdaniem Skarżącej do naruszenia następujących przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik postępowania:
- art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego w stosunku do skarżącej, pomimo, iż powinna zostać uznana za stronę postępowania, a jej odwołanie powinno zostać rozpatrzone merytorycznie przez organ odwoławczy a zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji powinna zostać uchylona a sprawa powinna być przekazana do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.,
- art. 28 k.p.a. w zw. art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. poprzez brak uznania skarżącej za stronę postępowania, pomimo, iż jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, której dotyczy niniejsze postępowanie w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, co stanowi podstawę do uznania jej za stronę postępowania,
- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 144 ustawy Kodeks cywilny (t.j. z 2022, poz. 1360, dalej jako "kc") w zw. z art. 143 kc, poprzez brak uznania Skarżącej za stronę postępowania, pomimo, że planowana inwestycja doprowadzi do nieuprawnionej ingerencji w sferę prawa własności Skarżącej w szczególności poprzez immisje oraz naruszenie przestrzeni nad powierzchnią nieruchomości Skarżącej,
- art. 8 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, brak szczegółowego odniesienia się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także nieustalonych okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz brak należytego uzasadnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego od organu na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniosła, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotne było ustalenie oraz ocena przez organ następujących okoliczności: ustalenie azymutów anten projektowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego; możliwości pochylenia anten projektowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego, tzw. TILT; możliwości zmiany kierunku wiązki promieniowania (na skutek działania ludzi i sił natury); ustalenie jakie przyjęto zabezpieczenia planowanej inwestycji (rozwiązania techniczne) przed możliwą ingerencją ludzi i działaniem sił natury (np. silne wiatry); ustalenie odległości na jaką urządzenie może emitować pola elektromagnetyczne (równoważna moc promieniowania izotropowo) uwzględniając dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych. Ustalenie wszystkich wyżej wymienionych okoliczności miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem rzutowało na dwie kwestie. Po pierwsze wyżej wymienione okoliczności mają wpływ na wyznaczenie obszaru oddziaływania planowanej inwestycji, a w konsekwencji wpływają na ustalenie kręgu podmiotów, którym przysługuje status strony w danym postępowaniu administracyjnym. Po drugie ustalenie tych okoliczności miało istotne znaczenie dla obowiązku zastosowania szeregu przepisów prawa materialnego, a w szczególności zgodności zamierzonej inwestycji z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku.
Zdaniem Skarżącej organ drugiej instancji nie ustalił w żadnej mierze powyższych okoliczności, natomiast organ pierwszej instancji ustalił jedynie część z nich, opierając się bezrefleksyjnie na Analizie dołączonej do wniosku przez inwestora bez dokonania jej oceny. W ocenie Skarżącej, taka sytuacja jest niedopuszczalna, a organ w toku prowadzonego postępowania powinien dokonać samodzielnych ustaleń w oparciu o środki dowodowe zawarte w k.p.a., w tym w szczególności mógł skorzystać z opinii biegłego, stosownie do treści art. 84 § 1 k.p.a.
Skarżąca zarzuciła również, że organ drugiej instancji, powielając uchybienia organu pierwszej instancji w dalszym ciągu nie ustalił dodatkowo następujących okoliczności: możliwości zmiany kierunku wiązki promieniowania (na skutek działania ludzi i sił natury), jakie przyjęto zabezpieczenia planowanej inwestycji (rozwiązania techniczne) przed możliwą ingerencją ludzi i działaniem sił natury (np. silne wiatry), w jakiej odległości od planowanej inwestycji znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Skarżąca podniosła również, że Organ drugiej instancji nie odniósł się w żaden sposób do pisemnej Analizy przedłożonej do wniosku przez inwestora, ale również nie poczynił żadnych własnych ustaleń w tym zakresie. Inwestor w przedłożonej Analizie wskazał, iż planowana inwestycja nie przekracza dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, natomiast zarówno organ pierwszej jak też drugiej instancji przyjął bezrefleksyjnie, iż twierdzenia inwestora mają odzwierciedlenie w rzeczywistości.
Skarżąca wyjaśniła, że jest właścicielem nieruchomości oznaczonych jako działki o nr ewidencyjnych [...] oraz [...], znajdujących się w bliskiej odległości od działki nr [...], na której uczestnik A. Sp. z o. o. planuje inwestycje. Wskazała, że na ww. działkach każdego roku posadowiona jest tzw. pasieka wędrowna, bowiem Skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne, w którym zajmuje się m.in. produkcją miodu. Wedle wyników przeprowadzonych badań, przebywanie pszczół w obszarze pól elektromagnetycznych, może prowadzić do zmian w zachowaniu, fizjologii i morfologii owadów w miarę upływu czasu z powodu wzrostu temperatury ciała, spowodowanego ogrzewaniem dielektrycznym. Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej sieci w bliskości posesji Skarżącej z pewnością doprowadzi do radykalnego spadku wartości jej nieruchomości. Ponadto, wybudowanie ww. obiektu doprowadzi do utrudnień w zbyciu nieruchomości należących do B. R., gdyż zainteresowanie kupnem działek w sąsiedztwie, których wybudowany jest maszt telefonii komórkowej będzie znikome lub żadne. Skarżąca zwróciła uwagę, że anteny sektorowe i radioliniowe przy maksymalnym pochyleniu 12 stopni, zawieszone na wieży, wytwarzać będą pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne na wysokościach od 47,0 do 43,4 m n.p.t., tj. w miejscach niedostępnych dla ludności, jednocześnie wskazując, że po uruchomieniu stacji bazowej, przeprowadzone zostaną pomiary kontrolne rzeczywistego rozkładu gęstości mocy promieniowania elektromagnetycznego w jej otoczeniu. Skoro zaprojektowana inwestycja w przypadku jej realizacji będzie ewidentnie negatywnie oddziaływać na nieruchomość Skarżącej, a ponadto pola magnetyczne przekraczające ponadnormatywne normy będą oddziaływać nad nieruchomością należącą do Skarżącej to należy przyjąć, iż spełnia ona wymóg dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze strony.
W odpowiedzi na skargi SKO w Rzeszowie wniosło o uch oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 21 września 2023 r. pełnomocnik skarżącego M. D. oświadczył, że Skarżący cofa skargę, przedkładając jednocześnie pismo procesowe zawierające to oświadczenie. W piśmie tym wskazano, że Skarżący zbył nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] położoną w K. Wobec powyższego wniesiono o umorzenie postępowania w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd w pkt I sentencji wyroku umorzył postępowanie sądowe ze skargi M. D. na zaskarżoną decyzję na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 P.p.s.a. uznając, że jest związany cofnięciem skargi a nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek, o których mowa w art. 60 P.p.s.a. Sąd nie orzekł o zwrocie wpisu sądowego od złożonej skargi, gdyż została ona cofnięta po rozpoczęciu rozprawy, a zatem nie zachodzi przypadek wskazany w art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. obligujący Sąd do jego zwrotu.
Rozpoznając natomiast skargę B. R. w granicach wskazanych w art. 134 § 1 P.p.s.a. uznał, że nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Organu II instancji o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak przymiotu strony osób, które wniosły odwołania. W konsekwencji również Sąd w niniejszym postępowaniu rozstrzygał jedynie tę kwestię tj. legitymacji Skarżącej do udziału w charakterze strony. Poza zakresem niniejszego postępowania sądowego pozostaje natomiast ocena prawidłowości decyzji organu I instancji w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Należy również wskazać, że spośród trzech odwołujących jedynie B. R. wniosła i podtrzymała skargę do dnia wyrokowania. W związku z powyższym Sąd dokonał oceny co do interesu prawnego i legitymacji skargowej jedynie w odniesieniu do osoby skarżącej B. R.
Należy w pierwszej kolejności wskazać, że co do zasady stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są przede wszystkim właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja celu publicznego.
Na powyższe wskazuje treść art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Inne podmioty również mogą być stronami tego postępowania, gdy spełnione są ogólne warunki z art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Istotą interesu prawnego, o jakim mowa w art. 28 k.p.a., jest ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania. Przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy interes prawny tej osoby został naruszony, a jedynie to, czy interes taki jej przysługuje (por. wyrok NSA z 09 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 46/13, dostępny w bazie CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na tle cytowanych przepisów w orzecznictwie sądowym zasadnie wskazuje się, że stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są: inwestor (który nie musi mieć tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy jego wniosek) oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych inwestycją. Stronami tego postępowania mogą być również właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich oraz, w zależności od okoliczności, właściciele i użytkownicy wieczyści działek nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych ostatnich przesądza jednak, co do zasady, zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki WSA: z 24 stycznia 2017 r., IV SA/Wa 2802/16; z 19 kwietnia 2017 r., II SA/Po 842/16 – CBOSA – i przywołane w nich dalsze orzeczenia).
Należy przy tym podkreślić, że same tylko przepisy Kodeksu cywilnego definiujące prawo własności (art. 140 i art. 143 k.c.), czy wprowadzające ogólny zakaz zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 k.c.), nie są wystarczające dla wyznaczenia prawnie relewantnego obszaru oddziaływania.
Zdaniem Sądu dla oceny legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym istotne jest, aby owe uciążliwe immisje (ich poziom) były określone normami prawnymi, gdyż oddziaływanie musi być sprawdzalne. Tylko wówczas możliwe jest obiektywne ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z tych też względów nie można uznać, że na tle art. 28 k.p.a. w zw. z art. 144 k.c. źródłem interesu prawnego może być jakiekolwiek oddziaływanie projektowanej inwestycji, także niemające charakteru "ponadprzeciętnego". Już z treści art. 144 k.c. wynika expressis verbis, iż prawnie relewantne odziaływanie musi przekraczać określoną "miarę" (cyt.: "przeciętną, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych"). Organy administracji z pewnością nie są powołane do ustalania takiej miary w konkretnym przypadku, gdyż spory na tym tle mają charakter cywilny, do których rozstrzygania powołane są sądy powszechne. Organy administracji publicznej nie mają kompetencji do samodzielnego rozstrzygania spraw o charakterze cywilnym, zastrzeżonych do właściwości sądów powszechnych (por. m.in. wyroki NSA: z 10 maja 2006 r., I OSK 755/05; z 16 marca 2011 r., II FSK 1981/09; z 16 marca 2011 r., II FSK 1995/09; z 16 marca 2011 r., II FSK 1996/09; z 1 sierpnia 2013 r., I FSK 864/13; z 9 grudnia 2014 r., II OSK 1226/13; z 25 kwietnia 2017 r., I OSK 1909/15; z 13 grudnia 2017 r., I OSK 389/16 – dostępne w CBOSA). Z tych względów w postępowaniu administracyjnym niezbędne jest, co do zasady, odwoływanie się do bardziej zobiektywizowanych "miar" poszczególnych rodzajów "uciążliwości", wynikających zwłaszcza z ustanowionych norm lub standardów (II SA/Po 26/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 10 maja 2022r. dost. baza CBOSA).
Wobec powyższego ustalenie kręgu osób, które mają interes prawny w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wiąże się z koniecznością wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu.
W niniejszej sprawie Inwestor do wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dołączył analizę występowania obszaru pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019r w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Z analizy tej wynika, że przewidywane obszary występowania pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych w całości zamykają się w granicach działki inwestycyjnej, uwzględniając zasięg sumaryczny. Z przedstawionej przez Inwestora analizy wynika więc, że obszar oddziaływania inwestycji w całości zawierać się będzie w granicach działki inwestycyjnej i nie będzie wkraczał na działki bezpośrednio przylegające di działki nr [...]. Tym bardzie więc działki Skarżącej nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu ze względu na ich usytuowanie w stosunku do działki inwestycyjnej, co obrazuje mapa znajdująca się w aktach sądowych.
Z tego powodu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie było uprawnione do przyjęcia, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na działki Skarżącej. Wbrew zarzutom skargi, oparcie się na ww. analizie Inwestora nie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania. Dokumentacja przedłożona przez inwestora jest logiczna i wyczerpująca. W analizie tej zobrazowano m.in. na rzucie poziomym (naniesionym na kopię mapy sytuacyjno-wysokościowej) i rzutach pionowych maksymalny zasięg występowania obszarów pól elektromagnetycznych większych lub równych wartościom określonym w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Z dokumentacji tej wynika, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w zasięgu negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji.
Skarżąca podnosiła, że Organ powinien był dokonać samodzielnych ustaleń dotyczących obszaru oddziaływania inwestycji podczas gdy bezrefleksyjnie oparł się na danych wynikających z analizy przedstawionej przez Inwestora. Sąd ocenił zarzuty w tym zakresie za bezzasadne. Nie ma bowiem podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, tj. innym układzie i nachyleniu do gruntu anten niż wskazuje inwestor w karcie przedsięwzięcia czy dokumentacji projektowej. Podane parametry są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji (tak NSA w uchwale w składzie 7 sędziów z 7 listopada 2022 r., III OPS 1/22, LEX nr 3429156).
Organ odwoławczy był więc uprawniony do stwierdzenia, że obszar oddziaływania inwestycji zamyka się na terenie objętym wnioskiem. Powyższe stwierdzenie Organu odwoławczego wynika bowiem z treści analizy dołączonej do wniosku Inwestora. Powyższe w konsekwencji oznacza, że Skarżąca – jako właścicielka nieruchomości znajdujących się poza obszarem oddziaływania obiektu nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z tego powodu Sąd uznał, że SKO prawidłowo, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze.
Status strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego jest bowiem ściśle powiązany z legitymowaniem się prawem własności lub prawem użytkowania nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. W przypadku braku tego rodzaju praw, po stronie podmiotów wykazujących wolę uczestnictwa w postępowaniu zachodzi zatem jedynie interes faktyczny, który nie jest tożsamy z interesem prawnym, będącym warunkiem koniecznym do uznania za stronę postępowania (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 24 czerwca 2020r., II SA/Rz 196/20 – dost. baza CBOSA).
Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących konieczności oceny inwestycji pod względem zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. należy wskazać, że przepisy te znajdują zastosowanie albo w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, albo w przypadku, gdy nie jest ona wymagana w toku innych dalszych postępowań zmierzających do realizacji inwestycji, tj. pozwoleniu na budowę. Dopiero w ich trakcie właściwy organ, na podstawie wymaganej w tych postępowaniach dokumentacji (ewentualnego raportu oddziaływania na środowisko, pozwolenia na budowę) dokonuje sprawdzenia, czy instalacja nie będzie emitowała pola elektromagnetycznego na poziomie przekraczającym obowiązujące normy. Z kolei ochrona przed polami elektromagnetycznymi w przypadku rzeczywiście działających instalacji jest przedmiotem regulacji zawartych w ustawie Prawo ochrony środowiska w Dziale VI zatytułowanym "Ochrona przed polami elektromagnetycznymi" (art. 121-126). Nakładają one na prowadzącego instalacje i jej użytkownika obowiązek wykonywania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania instalacji lub urządzenia oraz każdorazowo w przypadku zmiany warunków pracy instalacji lub urządzenia, w tym zmiany spowodowanej zmianami w wyposażeniu instalacji lub urządzenia, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych, których źródłem jest instalacja lub urządzenie i zgłaszania ich właściwemu organowi (art. 122a). Nakazują też uwzględniać w ramach państwowego monitoringu środowiska zadania związane z okresowymi badaniami kontrolnymi poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (art. 123) – zob. ww. uchwała NSA z 7 listopada 2022 r., III OPS 1/22. Zatem kwestia dotycząca zgodności inwestycji z powoływanymi przez Skarżącą przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019r. nie jest przedmiotem oceny na etapie postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu a Organ II instancji nie dopuścił się takich naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi M. D. na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 P.p.s.a. a skargę B. R. oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI