II SA/Rz 51/20

II SA/Rz 51/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /przewodniczący/
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1234/21 - Wyrok NSA z 2024-10-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1990
art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek-Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. E., J. S., A. S., M. S., S. S. i M. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - skargę oddala -
Uzasadnienie
I. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obr. 207 [...], oznaczonej jako działka nr 1475/80 o pow. 0,0147 ha (powstała w wyniku podziału działki nr 1475/29), obj. KW [...], stanowiącej własność Gminy Miasto [...],
II. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obr. 207 [...], oznaczonej jako część działki nr 1475/79 (powstała w wyniku podziału działki nr 1475/29), obj. KW [...], stanowiącej własność Gminy Miasto [...] - oznaczonej kolorem czerwonym na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji,
III. o umorzeniu postępowania w części dotyczącej zwrotu nieruchomości położonej w obr. 207 [...], oznaczonej jako część działki nr 1475/79 (powstała w wyniku podziału działki nr 1475/29), obj. KW [...], stanowiącej własność Gminy Miasto [...], zabudowanej budynkiem [...] "[...]" - oznaczonej kolorem żółtym na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.; dalej: "u.g.n.").
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. radca prawny R. K. działający w imieniu A. E., M. P. , J. S., M. S., A. S., S. S., W. S., wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o zwrot nieruchomości oznaczonej w momencie wywłaszczenia jako działka nr 38 w dawnym obr. 82 miasta [...].
Pismem z [...] marca 2016 r. cofnął wniosek o zwrot nieruchomości w części dotyczącej żądania zwrotu części dawnej działki nr 38 zabudowanej budynkiem [...] oraz drogą wewnętrzną, podtrzymując jednocześnie żądanie zwrotu pozostałej części nieruchomości.
W związku z faktem, iż wnioskowana do zwrotu działka stanowi własność Gminy Miasto [...], Wojewoda działając na podstawie art. 142 u.g.n. postanowieniem z [...] listopada 2015 r. nr [...], sprostowanym postanowieniem z [...] listopada 2015 r. [...] wyłączył Prezydenta Miasta [...]od załatwiania przedmiotowej sprawy wyznaczając do jej rozpatrzenia Starostę [...].
Decyzją z [...] listopada 2016 r., nr [...] Starosta [...] orzekł: w punkcie I o zwrocie nieruchomości położonej w obr. 207 [...], oznaczonej jako działka nr 1475/80 o pow. 0,0147 ha, obj. KW [...] (powstała w wyniku podziału działki nr 1475/29) stanowiącej własność Gminy Miasto [...] na rzecz: A. E. w 192/240 części, M. P. w 8/240 części, J. S. w 8/240 części, M. S. w 8/240 części, A. S. w 8/240 części, S. S. w 8/240 części, W. S. w 8/240 części oraz o tym, iż przejście prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1475/80 położonej w obr. 207 [...] z Gminy Miasto [...] na ww. osoby nastąpi w terminie wykonalności decyzji; w punkcie II o odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w obr. 207 [...], oznaczonej jako część działki nr 1475/79 (powstała w wyniku podziału działki nr 1475/29), obj. KW [...], oznaczonej na załączniku graficznym do decyzji organu I instancji kolorem czerwonym; w punkcie III o umorzeniu postępowania w części dotyczącej zwrotu nieruchomości położonej w obr. 207 [...], oznaczonej jako część działki nr 1475/79 (powstała w wyniku podziału działki nr 1475/29), obj. KW [...], zabudowanej budynkiem [...] "[...]" w [...] - oznaczonej na załączniku graficznym do decyzji organu I instancji kolorem żółtym; w punkcie IV o zwrocie na rzecz Gminy Miasto [...] zwaloryzowanego odszkodowania za zwracaną nieruchomość w łącznej kwocie 1038 zł w następujących wysokościach: A. E. kwotę 759 zł, M. P. kwotę 46,50 zł, J. S. kwotę 46,50 zł, M. S. kwotę 46,50 zł, A. S. kwotę 46,50 zł, S. S. kwotę 46,50 zł, W. S. kwotę 46,50 zł. Starosta [...] orzekł, iż kwotę zwaloryzowanego odszkodowania należy wpłacić w terminie 1 miesiąca od daty jej prawomocności na konto Biura Gospodarki Mieniem Miasta [...]. Ponadto orzekł, że stosownie do treści art. 142 ust. 2 u.g.n. wierzytelność właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania podlega stosownemu zabezpieczeniu, a jeżeli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej; w punkcie V, iż ostateczna decyzja stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej i ewidencji gruntów podziału działki nr 1475/29 na dziatki nr 1475/80 i 1475/79 oraz zmiany właściciela działki nr 1475/80.
Od powyższej decyzji, pismem z [...] grudnia 2016 r., odwołanie złożyła Gmina Miasto [...], reprezentowana przez radcę prawnego A. N. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów u.g.n., w tym powołanych w decyzji art. 137 i art. 141 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w tym art. 130 § 1 i 2.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł w pkt I o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obr. 207 [...], oznaczonej jako działka nr 1475/80 0 pow. 0,0147 ha (powstała w wyniku podziału działki nr 1475/29), obj. KW [...], stanowiącej własność Gminy Miasto [...], w pkt II o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obr. 207 [...], oznaczonej jako część działki nr 1475/79 (powstała w wyniku podziału działki nr 1475/29), obj. KW [...], stanowiącej własność Gminy Miasto [...] - oznaczonej kolorem czerwonym na załączniku graficznym do decyzji Wojewody, oraz w pkt III o umorzeniu postępowania w części dotyczącej zwrotu nieruchomości położonej w obr. 207 [...], oznaczonej jako część działki nr 1475/79 (powstała w wyniku podziału działki nr 1475/29), obj. KW [...], zabudowanej budynkiem [...] "[...]" - oznaczonej kolorem żółtym na załączniku graficznym do decyzji Wojewody.
Na wyżej wymienioną decyzję Wojewody skargę z dnia [...] marca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli A. E., M. S., A. S., S. S., W. S., M. P. i J. S. reprezentowani przez radcę prawnego R. K., zastępowanego przez radcę prawnego Ł. C. Skarżonej decyzji zarzucili niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego, błędy w uzasadnieniu decyzji oraz wskazali na liczne naruszenia przepisów formalnego i materialnego prawa. Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu ww. skargi wyrokiem z 7 września 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 405/17 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że odmienność rozstrzygnięcia Wojewody w stosunku do decyzji organu I instancji wyrażała się w przeciwstawnej ocenie podstaw do zwrotu działki 1475/80. Wojewoda uznał, iż podstawy zwrotowe nie wystąpiły.
Sąd podkreślił, że przewidziana w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. możliwość reformatoryjnego rozstrzygnięcia sprawy występuje jedynie wówczas, gdy organ II instancji nie kwestionując zebranych w sprawie dowodów i poczynionych na ich podstawie ustaleń, dokonuje ich odmiennej oceny w kontekście tych samych norm prawnych, które stanowiły podstawę decyzji organu I instancji. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja tych wymogów nie spełniała. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że nie znajduje podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia tak organu I, jak i II instancji, w zakresie dotyczącym działki nr 1475/29. W tym zakresie Sąd podzielił ustalenia i wynikające z nich oceny prawne, tj. że w stosunku do części działki 1475/29 należało postępowania umorzyć z uwagi na cofnięcie wniosku, a co do pozostałej części tej działki nie wystąpiły podstawy zwrotowe. Działka jest, jak wyjaśnił Sąd, zagospodarowana (hydranty i lampy) w sposób funkcjonalnie spójny z całą inwestycją i stanowi jej strukturalny element.
W odniesieniu z kolei do działki 1475/80, na podstawie akt sprawy stwierdził, że w latach 1974 – 2012 działka stanowiła teren zielony niezwiązany funkcjonalnie z [...]"[...]", ani też nie była wykorzystywana na potrzeby obiektu. W uzasadnieniu decyzji wskazano dowody, na podstawie których sformułowano tę ocenę: protokół oględzin z dnia [...] kwietnia 2016 roku, mapa zagospodarowania i użytkowania terenu z 1984 roku, archiwalna mapa zasadnicza obowiązująca w latach 1976-2002, materiały z zasobu Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] (archiwalne zdjęcia lotnicze z lat 1974 – 2012). Wojewoda przyjmując całkowicie odmienną ocenę, nie przedstawił żadnej rzeczowej, logicznej i przekonywującej argumentacji, która by ją uzasadniała. Odmawiając zwrotu działki 1475/80 Wojewoda był zobowiązany do wykazania, na konkretnie jakich dowodach i ustaleniach sformułował swoje rozstrzygnięcie i wnioski, że działka nr 1475/80 stanowi zagospodarowany teren zielony i że tak urządzony obszar koncepcyjnie i funkcjonalnie stanowi spójną całość z[...]. Tymczasem z przeprowadzonych oględzin wynika, że działka ta w ogóle nie posiada cech zagospodarowania, nie zostały na niej uwidocznione żadne formy celowego działania zmierzające do nadania jej waloru urządzonego terenu zielonego lub rekreacyjnego. Sam fakt występowania na działce elementów tzw. "dzikiej przyrody" nie może stanowić podstawy do ustalenia, że działka ta stanowi teren zielony. Nie wykazał również w żaden sposób, że działka 1475/80 została przeznaczona pod teren zielony. Nie powołał się na żaden dokument; plan, koncepcję, decyzję, mapę, protokół, itd., z którego wynikałoby, że w ramach ogólnej koncepcji realizacji inwestycji: budowa [...], część zajętego pod nią obszaru, odpowiadającego działce 1475/80 miała być przeznaczona pod teren zielony.
Za niczym nieuzasadnione Sąd ocenił stanowisko Wojewody, który w swojej decyzji powołał się na fakt, że działka nr 1475/80 leże w "strefie ochronnej". Organ nie wyjaśnił bowiem o jaką strefę chodzi, na jakiej podstawie została ona ustanowiona, jakie są jej granice i wreszcie, z czego wywodzi stanowisko o braku możliwości zwrotu działki, która się w takiej strefie znajduje. Uchybienia te stanowiły w ocenie Sądu istotne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i niewątpliwie mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Za niczym nieuzasadnione Sąd ocenił również twierdzenie Wojewody, że zwrot działki 1475/80 uniemożliwia fakt, że przebiega przez nią wodociąg (W 250), który zasila hydranty wokół hali. Sąd podkreślił, powołując się również na argumentację skargi, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem budowa infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości, jeżeli ta infrastruktura techniczna nie stanowi celu wywłaszczenia, a związana jest jedynie z realizacją innej inwestycji będącej celem wywłaszczenia – wyrok NSA z dnia 20 września 2013 r. sygn. I OSK 643/12. Sąd podkreślił w związku z tym, że zasadność sformułowanej przez Wojewodę oceny, że budowa wodociągu stanowi przeszkodę w zwrocie działki nr 1475/80, zależy od tego, czy zostaną przedstawione argumenty, z których będzie wynikało, że zwrot działki uniemożliwi funkcjonowanie sieci i tym samym znacząco negatywnie wpłynie na funkcjonowanie inwestycji. Takiej oceny w zaskarżonej decyzji zabrakło.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2159/16, oddalił skargę kasacyjną Gminy Miasto [...] od wyżej opisanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
W uzasadnieniu wyroku wskazał, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – Sąd I instancji trafnie zauważył, iż teza o wykorzystaniu nieruchomości na cel wywłaszczenia winna wynikać z konkretnych dowodów przeprowadzonych na powyższą okoliczność. Natomiast, jak podkreślił NSA, trafnie dostrzeżono w zaskarżonym wyroku, że przeprowadzone w tej sprawie dowody przeczyły temu aby teren działki nr 1475/80 posiadał jakiekolwiek cechy zagospodarowania, zaś stanowisko organu odwoławczego, o tym że działka ta stanowi teren zielony lub teren ochronny nie wynika z analizy żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy (planu, decyzji, mapy, protokołu).
Doceniając trafność stanowiska Sądu I instancji w powyższym zakresie Sąd II instancji zwrócił uwagę na miałkość ustaleń dotyczących przeznaczenia terenu stanowiącego aktualnie przedmiotową działkę ( 1475/80), w związku z jego nabyciem na cel publiczny. Pomimo kilkukrotnych zmian koncepcji zagospodarowania terenu w związku z realizacją przedmiotowej hali sportowej, w aktach sprawy brak było stosownych dokumentów wskazujących w precyzyjny sposób na ewentualne zmiany przeznaczenia ww. działki, w tym dokumentów związanych z samym procesem budowlanym i poprzedzającym go procesem koncepcyjnym oraz planistycznym. Nie została przy tym wyjaśniona kwestia realizacji infrastruktury towarzyszącej hali, w tym w szczególności wodociągu biegnącego pod gruntem przedmiotowej działki i jego związku z budową hali sportowej. Mimo podkreślania istotności tej inwestycji dla możliwości zwrotu wywłaszczonego gruntu zabrakło informacji na temat tego czy jest to wodociąg wykonany wyłącznie dla zrealizowania celu wywłaszczenia, czy też dla realizacji innego celu, a jedynie "przy okazji" realizacji tych innych celów (niezwiązanych z halą sportową) zasila hydranty wokół tej hali. Wszystkie powyższe kwestie mają, jak podkreślił NSA kapitalne znaczenie dla możliwości udzielenia odpowiedzi na pytanie o to czy na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia. Okoliczności te nie zostały dotychczas wyjaśnione. W wyroku tym NSA nie dostrzegł naruszenia zarzucanych przepisów w tym art. 141 § 1 p.p.s.a. Wskazał, że przytoczone w motywach zaskarżonego wyroku okoliczności sprawy wyraźnie wskazywały na to, iż to naruszenia art. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. było przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji, a tym samym nie stwierdził niejasności zarówno co do podstawy faktycznej, jak i prawnej zaskarżonego wyroku. Natomiast ewentualna wadliwość zaprezentowanej przez Sąd I instancji motywacji nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a.
Za bezzasadny ocenił również zarzut wadliwie udzielonych wytycznych co do dalszego postępowania. Sąd I instancji w motywach zaskarżonego wyroku wyraźnie wskazał na ogólnikowość konkluzji wyprowadzonej przez organ odwoławczy przy jednoczesnej jej sprzeczności z dotychczas przeprowadzonymi dowodami. Jednocześnie zasygnalizował wadliwości (pobieżność) dotychczas przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w szczególności brak konkretyzacji dowodowej w odniesieniu do działki objętej żądaniem zwrotu. Powyższe wyraźnie wskazywało na oczekiwanie ze strony Sądu intensyfikacji działań dowodowych podejmowanych pod kątem okoliczności istotnych dla niniejszego postępowania.
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewoda opisaną na wstępie decyzją podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wydając decyzję o identycznym brzmieniu, co poprzednio.
Organ II instancji za bezsporne przyjął, że w sprawie mieliśmy do czynienia z wywłaszczeniem, o którym mowa w art. 216 u.g.n. dotyczącym nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów wymienionych w tym artykule, w tym między innymi, przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64, ze zm.).
Jak wyjaśnił w tym trybie na podstawie aktów notarialnych:
- z dnia [...] czerwca 1973 r. Rep A Nr [...], sporządzonego w Państwowym Biurze Notarialnym w [...], M. E. działając jako właściciel w 8/10 częściach oraz Z. S. działając jako właściciel w 3/80 części zbyli na rzecz Skarbu Państwa swoje udziały w nieruchomości położonej w obr. 82 miasta [...] oznaczonej jako działka nr 38 o pow. 0,2628 ha, obj. KW Nr [...],
- umowy uzupełniającej z dnia [...] czerwca 1973 r., Rep A Nr [...], sporządzonej w Państwowym Biurze Notarialnym w [...], M. E. oraz Z. S. zbyli na rzecz Skarbu Państwa swoje udziały w składnikach budowlanych znajdujących się na działce nr 38 w obr. 82, miasta [...],
- z dnia [...] marca 1974 r. Rep A Nr [...], sporządzonego w Państwowym Biurze Notarialnym w [...], Z. S. działając jako właściciel w 5/80 częściach oraz A. S. s. M. i Z. działając jako właściciel w 8/80 częściach zbyli na rzecz Skarbu Państwa swoje udziały w nieruchomości położonej w obr. 82, miasta [...], oznaczonej jako działka nr 38 o pow. 0,2628 ha, obj. Kw Nr [...].
Powyższe udziały zostały nabyte w związku z budową [...] w [...] (obecna nazwa: [...] "[...]" w [...]), której lokalizacja została zatwierdzona decyzją Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1972 r., znak: [...].
Przedmiotem inwestycji była budowa wielozadaniowego obiektu sportowo widowiskowego, rekreacyjnego, turystycznego, gastronomicznego. Służyć miała organizowaniu imprez sportowych, jakie mogą odbywać się na arenie o wymiarach 24 m x 48 m, zawodów pływackich, imprez typu estradowego, walnych zebrań o różnym charakterze oraz seansów filmowych. Ponadto obiekt miał zapewniać możliwość odbywania bieżących treningów ogólnosportowych i pływackich, dokonywania procesu regeneracji fizycznej ćwiczących, oddziaływania wychowawczo-dydaktycznego oraz stworzyć możliwość czynnego wypoczynku. Zadania typu turystycznego oraz zgrupowań treningowych miała spełniać część hotelowa. Organ II instancji wyjaśnił, że budowę rozpoczęto natychmiast po opracowaniu i zatwierdzeniu projektu wstępnego w 1973 r., a na przełomie lat 1973/74 wykonano na placu budowy badania pali Franki na przenoszenie sił poziomych. Do roku 1975 włącznie wykonano wszystkie roboty w części podziemnej hali głównej oraz rozpoczęto budowę nadziemnej części żelbetowych fundamentów pod dźwigary główne i belki trybun. Po decyzji premiera Jaroszewicza wstrzymującej inwestycje niezwiązane z budownictwem mieszkaniowym i przemysłowym przerwano budowę w roku 1975 (usunięto wówczas wszelkie dowody - zezwolenie na budowę, protokoły zatwierdzeń). Do wykonywania prac budowlanych powrócono w 1978 roku kontynuując inwestycję pod nazwą "[...] [...] [...] "[...]". Do roku 1983 włącznie zmontowano konstrukcję stalową hali, wykonano jej pokrycie, zmontowano konstrukcję stalową ścian szczytowych i wykonano stropy z płyt wielootworowych stanowiące konstrukcję nośną podłóg areny głównej i sali treningowej. Ze względu na brak środków finansowych ponownie przerwano proces inwestycyjny. Powrócono do niego w październiku 1984 r. gdy Prezydent Miasta [...] postanowił dokończyć realizację obiektu z kompletnym wyposażeniem niezbędnym do prowadzenia wszelkich imprez sportowych i widowiskowych oraz przystosować Halę w budowie dla koncertu finałowego zespołów polonijnych w roku 1986. Prace budowlane prowadzono z różną intensywnością do roku 1992 roku włącznie a kolejne Festiwale Zespołów Polonijnych w latach: 1986, 1989, 1992 były etapami nasilenia budowy. Ostatecznie budowę [...] ukończono w 2002 r.
Osoby występujące z wnioskiem o zwrot przedmiotowych nieruchomości, to byli współwłaściciele i spadkobiercy zmarłych byłych współwłaścicieli nieruchomości.
Z dokumentacji geodezyjno — prawnej zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że dawna działka nr 38 w obr. 82, miasta [...], weszła w skład działki nr 1475/29 w obr. 207 [...], obj. KW [...], stanowiącej własność Gminy Miasto [...].
W trakcie przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2016 r. oględzin przedmiotowej nieruchomości stwierdzono, że zawnioskowana do zwrotu część działki nr 1475/29 w obr. 207 stanowi teren zielony porośnięty niekoszoną trawą, przylegający do drogi wewnętrznej, biegnącej wokół [...] "[...]" w [...], z nasadzeniami drzew i krzewów ozdobnych. Na działce znajdują się 2 lampy oświetleniowe oraz hydrant przeciwpożarowy.
Mając na uwadze wskazówki NSA zawarte w wyroku z 11 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2715/17 Wojewoda zwrócił się pismami z [...] listopada 2018 r, oraz z [...] lutego 2019 r. do Prezydenta Miasta [...] z zapytaniami:
-czy wodociąg oznaczony na mapie zasadniczej jako W 250 zasilający hydranty wokół [...] "[...]" w [...] został wykonany wyłącznie dla zrealizowania celu wywłaszczenia, tj. budowy [...] "[...]" w [...], czy też dla realizacji innego celu, a jedynie "przy okazji" realizacji innych celów (niezwiązanych z halą sportową) zasila hydranty wokół tej hali,
- w jakich latach wykonano ww. instalację,
- czy przedmiotowa instalacja wodociągowa może służyć lub służy wyłącznie obiektowi [...], czy też możliwe jest podłączenie do niej również [pic]innych obiektów,
- z jakich środków (publicznych czy prywatnych) została wybudowana wspomniana instalacja wodociągowa,
- czy wspomniana instalacja zaplanowana była w związku z pierwotnym terminem [pic]budowy hali widowiskowej w latach 70 XX wieku, czy ewentualnie w związku z dokończeniem jej budowy na początku XXI wieku.
Odpowiedzi na część ww. pytań, udzieliło pismami z dnia [...] grudnia 2018 r. znak: [...] oraz [...] marca 2019 r. znak: [...] Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w [...]. Spółka w jednym z pism zaznaczyła, iż Wojewoda w celu uzyskania pełnej odpowiedzi na ww. pytania powinien zwrócić się do Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta [...], który nadzorował i wykonywał powyższą inwestycję. Dlatego też, pismami z [...] kwietnia 2019 r. oraz z [...] czerwca 2019 r. nr [...] organ II instancji wystąpił o wyjaśnienie powyższych kwestii.
W dniu [...] lipca 2019 r. Wydział Inwestycji Urzędu Miasta [...] udzielił odpowiedzi, która to według organu II instancji była najbardziej miarodajną informacją w kwestii budowy wodociągu (W 250) zasilającego hydranty wokół [...] "[...]" wskazując, że ww. wodociąg, zasilający siedem hydrantów został zaprojektowany i wykonany dla obiektu [...]w [...], ul. [...] - w latach od 1999 r. do 2001 r. Zrealizowany projekt techniczny (będący aktualnie w posiadaniu Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta [...]) przewiduje zasilanie: budynku hali z dwóch stron i ww. hydrantów. Inwestorem budowy sieci była Gmina Miasto [...], a Inwestorem zastępczym [...] Dyrekcja Inwestycji sp. z o.o. w [...]. Projekt techniczny w roku 1999 r. wykonała [...] w [...]. Wykonawcą sieci było przedsiębiorstwo [...] w [...]. Komisyjny odbiór sieci odbył się w dniu [...] grudnia 2001 r., i został na tą okoliczność spisany protokół nr [...]. W skład Komisji odbiorowej wchodzili przedstawiciele: [...] Sp. z o.o. w [...], [...] w [...], Urzędu Miasta [...], MPWiK Sp. z o.o. w [...] i wykonawcy robót. Projekt techniczny zawiera informację, że wcześniej zadanie nowoprojektowanej sieci wodociągowej spełniała sieć wodociągowa W 200, której przepustowość okazała się niewystarczająca na potrzeby przebudowywanej w latach 2000 - 2001 [...]. Przedmiotowa sieć wodociągowa została wykonana ze środków publicznych.
Powyższe wyjaśnienia wraz z dokumentami zgromadzonymi w sprawie jednoznacznie wskazują, zdaniem Wojewody na nierozerwalny związek infrastruktury wodociągowej (W 250) z budową [...] "[...]" w [...]. Postępowanie wykazało, iż wodociąg wykonany został wyłącznie dla zrealizowania celu wywłaszczenia, dlatego też grunt znajdujący się w otoczeniu infrastruktury wodociągowej (W250) nie powinien podlegać zwrotowi.
W celu określenia powierzchni gruntu zajętego pod wodociąg (W250) organ II instancji wystąpił do Miejskiego Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...] o określenie szerokości pasa ochronnego (technologicznego) niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania i utrzymania ww. wodociągu.
W odpowiedzi Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] poinformowało, że jako właściciel i eksplorator wodociągu (W250) wymaga zachowania min. odległości 3 m od obiektów kubaturowych.
Postanowieniem z [...] lipca 2019 r. nr [...] organ II instancji powołał biegłego z zakresu geodezji w celu sporządzenia dokumentacji geodezyjnej wykreślenia granic dawnej działki nr 38 (wywłaszczonej) położonej w [...] w obr. 82 na obecną mapę zasadniczą. Następnie dokonano wykreślenia strefy ochronnej wodociągu na mapę zasadniczą oraz na mapę podziałową w obrębie działki nr 1475/80 o pow. 0,0147 ha (powstała w wyniku podziału działki nr 1475/29) w wyniku czego stwierdzono, że wodociąg (W250) wraz z jego strefą ochronną zajmuje większą część działki nr 1475/80 (mapy na których dokonano wkreślania zalegają w aktach sprawy). Jedynie część południowa (o powierzchni około 40 m2) działki nr 1475/80 nie jest zajęta pod strefę oddziaływania wodociągu, jednakże nie powinna ona podlegać zwrotowi. Organ II instancji podkreślił, że celem wywłaszczenia nieruchomości była budowa Hali Widowiskowo - Sportowej w [...]. Cel ten został zrealizowany, dlatego też uznał dokonywanie zwrotu kilkudziesięciu metrów kwadratowych z działki wywłaszczonej o powierzchni 0,2628 ha za całkowicie bezzasadne. Na marginesie niejako dodał, iż każda inwestycja posiada wskaźnik zabudowy urbanistycznej czyli procentową możliwość zabudowy działki, obecnie określany jest on w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy. W latach 70-tych czyli w okresie planowania i budowy hali sportowej wskaźnik ten wynosił około 20 procent, resztę terenu stanowić miała "powierzchnia biologicznie czynna" czyli roślinność wraz z wodami powierzchniowymi. Dlatego też, tereny zielone wokół [...] "[...]" w [...] nie powinny być traktowane jako tereny zbędne. Fakt, iż teren ten jest niekoszony nie świadczy o niezrealizowanym celu wywłaszczenia, tylko o zaniedbaniu ze strony zarządcy hali sportowej. Ponadto w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] uchwalonym Uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 1992 r., obowiązującym w trakcie budowy hali sportowej, teren na którym położna jest działka nr 1475/80 przeznaczony był pod rezerwy na obiekty publiczno-społeczne o funkcjach zbliżonych do sportowo rekreacyjnych np. hotel z urządzeniami towarzyszącymi, korty kryte, baseny kryte i otwarte, amfiteatr itp. Takie rezerwy, jak zaznaczył, wyznacza się, gdy chłonność niezabudowanych terenów, na których obowiązują miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego jest niewystarczająca do zabezpieczenia potrzeb. Ich powierzchnia powinna być adekwatna do wyników analiz demograficznych i możliwości gospodarczych gminy. Z informacji posiadanych przez organ wynika, iż w rejonie działki nr 1475/80 powstaje na potrzeby [...] "[...]" w [...] hotel, który ma być zapleczem noclegowym dla organizowanych na hali imprez kulturalno-sportowych. Analiza ogólnego planu realizacyjnego [...] opracowana w 1972 r., a dokładnie jego legenda przewidywała budowę takiego zaplecza noclegowego (hotelu) w sąsiedztwie hali sportowej. Dlatego też, terenu zielonego znajdującego się za halą sportową nie należy traktować jako terenu zbędnego. Odnosząc się do kwestii odmowy zwrotu nieruchomości położonej w obr. 207 [...], oznaczonej jako część działki nr 1475/79, będącej własnością Gminy Miasto [...], oznaczonej kolorem czerwonym na załączniku graficznym do decyzji Starosty [...] oraz kwestii umorzenia postępowania w części dotyczącej zwrotu nieruchomości położonej w obr. 207 [...], oznaczonej jako część działki nr 1475/79, będącej własnością Gminy Miasto [...], zabudowanej budynkiem [...] "[...]" w [...], oznaczonej kolorem żółtym na załączniku graficznym do decyzji Starosty [...], stwierdził, że zaskarżona decyzja w części tej została wydana zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami ustawy [pic]z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy z dnia [pic]14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i z tego powodu analogicznie rozstrzygnięto w decyzji organu II instancji.
W skardze do Sądu A. E., A. S., J. S., M. P., M. S., S. S. oraz W. S. reprezentowani przez radcę prawnego R. K. zarzucili:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy [pic](art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), a to:
a) art. 6, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i dokonanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym sprawy skutkujących niezasadnym przyjęciem, że cel wywłaszczenia w postaci budowy Hali Widowiskowo Sportowej "[...]" w [...] został zrealizowany na całości nieruchomości oznaczonej w chwili wywłaszczenia jako działka nr 38 w obr. 82, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego powinna prowadzić do przyjęcia, że cel ten nie został zrealizowany,
1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), a to:
1) art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1 u.g.n., poprzez niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że cel wywłaszczenia w postaci budowy Hali Widowiskowo — Sportowej "[...]" w [...] został zrealizowany na całości nieruchomości oznaczonej w chwili wywłaszczenia jako działka nr 38 w obr. 82, a w konsekwencji orzeczeniu o odmowie zwrotu, pomimo braku negatywnych przesłanek wyłączających możliwość zwrotu nieruchomości.
Wskazując na powyższe zarzuty, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021r., sygn. akt II SA/Rz 51/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę W. S., który zmarł przed wniesieniem skargi.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organ I instancji prawidłowo przyjął na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że cel wywłaszczenia w postaci budowy [...] "[...]" w [...] nie został zrealizowany. Odmienne rozstrzygnięcie Wojewody pozostaje w ich ocenie sprzeczne z przepisami prawa i całkowicie niezrozumiałe. Wbrew ocenie organu II instancji, z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Z akt sprawy nie wynika, by wykorzystanie obszaru działki nr 1475/29 jako terenu zielonego miało stanowić korzystanie z danej części terenu w sposób zorganizowany i zamierzony jako cel wywłaszczenia. Z oględzin nieruchomości dokonanych w dniu [...] kwietnia 2016 r. wynika, że działka nr 1475/29 stanowi teren zielony z drzewami i krzewami porośnięty niekoszoną trawą. Skarżący podnoszą, że zwrot tych terenów zielonych byłym właścicielom nie będzie w żaden sposób kolidował z potrzebami hali widowiskowo-sportowej, ani nie będzie uniemożliwiał normalnego korzystania z elementów jej infrastruktury, parkingów ani dróg dojazdowych. Nie ma żadnego dowodu, który miałby w sposób nie budzący żadnych wątpliwości potwierdzać, że zwrot nieruchomości uniemożliwi korzystanie z hali widowiskowo-sportowej w dotychczasowym zakresie. Ani z protokołu, ani z innego dokumentu nie wynika również, by mógł istnieć funkcjonalny związek pomiędzy terenem zielonym na działce nr 1475/29 ( aktualnie działki nr 1475/79), a [...] "[...]" w [...]. W szczególności, nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego opracowanie spójnej koncepcji zagospodarowania terenu zielonego na działce nr 1475/29, nie ma dowodów na potwierdzenie, że teren po wywłaszczeniu został celowo urządzony jako teren zielony i od tego czasu jest niezmiennie utrzymywany przez zarządcę hali. Wokół [...] nie został zbudowany park i teren na działce nr 1475/29 nie jest częścią parku, który miałby stanowić zaplecze dla celów rekreacyjnosportowych. Teren na działce nr 1475/29 ani żaden inny wokół hali nie jest ogrodzony i nie stanowi wydzielonej strefy zieleni dla użytkowników hali sportowej. Przeciwnie, jest to tylko teren z roślinnością, która nie ma żadnej cechy zagospodarowania zieleni, która pozwalałaby przyjąć, że stanowią celowe zagospodarowanie terenu służące celom widowiskowo-sportowym. Nikt tego terenu zielonego celowo nie urządzał i nie zagospodarowywał jako elementu zagospodarowania hali widowiskowo-sportowej i nie było na to żadnego dowodu. Żadnego takiego dowodu nie przedstawiła Gmina Miasto [...], pomimo tego, że jej przedstawiciele brali udział w postępowaniu, mieli wiedzę o dokonanych oględzinach i mieli możliwość składania wniosków dowodowych.
Odnoszenie się do bliżej niesprecyzowanej możliwości zagospodarowania nieruchomości w przyszłości przez prywatny podmiot budujący prywatny hotel, jako realizacji celu wywłaszczenia uzasadniającej odmowę zwrotu, zostało ocenione przez skarżących, jako brak rzetelnej analizy materiału dowodowego oraz całkowitej dowolności organu II instancji w ocenie materiału dowodowego i ustalaniu stanu faktycznego. Wskazali również, że Wojewoda w sposób całkowicie dowolny powołuje się na rzekomą strefę ochronną. Z materiału dowodowego nie wynika bowiem, by wokół [... miała być ustanowiona taka strefa. Nie wiadomo co miałaby chronić i co miałoby się znajdować w strefie ochronnej. Ustalenie takie pozostaje więc sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy. Skarżący kwestionują także ustalenia Wojewody, jakoby wodociąg przebiegający przez działkę nr 1475/80 miałby uzasadniać odmowę zwrotu nieruchomości.
Wbrew ocenie dokonanej przez Wojewodę, związek wodociągu z realizacją infrastruktury hali sportowej nie wynika z materiału dowodowego sprawy. Wręcz przeciwnie, z zalegającego w aktach sprawy pisma MPWIK odpowiadającego w sprawie warunków technicznych doprowadzenia wody i odprowadzenia ścieków i wód opadowych wynika, iż miała miejsce zmiana (powiększenie) przekroju projektowanej sieci z 200 na 250, z uwagi na to, iż miała służyć obiektom hali sportowej, budynkowi sanitariatów ogólnie dostępnych, hotelowi oraz budynkowi administracyjnemu. Poza sporem jest fakt, że z ww. obiektów, tylko hala sportowa została zbudowana, co oznacza, iż budowa sieci służyła nie tylko celowi wywłaszczenia, lecz również innym celom. Zgodnie z aktem wywłaszczenia, w oczywisty sposób budowa budynku sanitariatów ogólnie dostępnych, hotelu oraz budynku administracyjnego nie była celem wywłaszczenia. Zwrócono przy tym uwagę, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że infrastruktura techniczna istniejąca na nieruchomości nie uzasadnia odmowy jej zwrotu. Wykonane prace w postaci infrastruktury technicznej nie mogą stać na przeszkodzie do zwrotu wywłaszczonych na konkretny cel nieruchomości. Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z 30 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1088/99 stwierdziwszy, że budowa infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli. Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 12.07.2006r., sygn. I SA/Wa 777/06 orzekł, że: "Budowa infrastruktury technicznej (podziemnego kabla wysokiego napięcia) z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli." Powołano się również na stanowisko orzecznictwa zgodnie, z którym: "Dopuszczalny jest zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie tylko w sytuacji, gdy nie zrealizowano zamierzonej inwestycji, ale również, gdy inwestycję wykonano, ale nie jest ona wykorzystywana bądź przeznaczona na inny cel niż określony przy wywłaszczeniu" (tak: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2000 r. sygn. akt: I SA 1650/99). Zgodnie z tym orzecznictwem, istnienie infrastruktury technicznej, która nie stanowiła realizacji ściśle określonego celu wywłaszczenia nie może uzasadniać odmowy zwrotu nieruchomości. Skarżący podnoszą, że również w niniejszej sprawie należy przyjąć, że istniejąca infrastruktura podziemna w postaci wodociągu w żaden sposób nie wyłącza możliwości zwrotu nieruchomości. Ponadto z samych przepisów prawa wynika możliwość współkorzystania z nieruchomości przez jej właściciela oraz przez podmiot korzystający z urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej (w tym kanalizacji).
Odmowa dopuszczenia takiej sytuacji w niniejszej sprawie poprzez odmowę zwrotu nieruchomości z uwagi na infrastrukturę podziemną byłaby więc całkowicie nielogiczna i powodowałaby wewnętrzną sprzeczność systemu prawnego na gruncie tej samej ustawy.
Skarżący wskazują, że w zakresie, w jakim cel wywłaszczenia został zrealizowany, ich pierwotny wniosek został cofnięty. Odmowa zwrotu nieruchomości byłaby zasadna tylko w tej części, w której została wybudowana [...] "[...]" w [...] oraz na której znajduje się droga dojazdowa. W pozostałym zakresie podtrzymują swój wniosek. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego a to art. 136 i art. 137 u.g.n. poprzez brak wykazania w sposób bezsporny, że na przedmiotowych działkach cel wywłaszczenia został faktycznie zrealizowany. W szczególności Wojewoda w sposób całkowicie dowolny odmawia zwrotu fragmentu nieruchomości o powierzchni "kilkudziesięciu metrów kwadratowych z działki wywłaszczonej o powierzchni 0,2628 ha", pomimo tego, że nawet z jego ustaleń faktycznych wynika, że na tym obszarze nie było żadnej infrastruktury, ani nawet rzekomej strefy ochronnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 15 zzs4 ust 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2020 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Poza brakiem udziału stron w tym postępowaniu, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.: Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 p.p.s.a. Strony zaś zawiadomione o terminie posiedzenia mają prawo przedstawiać swoje stanowiska w sprawie. Ponadto zgodnie z art. 153 p.p.s.a.: ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd nie stwierdził podstaw do uchylenia decyzji.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli stosownie do art. 137 u.g.n. nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie do art. 216 u.g.n. przepisy rozdziału 6, działu II u.g.n. stosuje się odpowiedni do nieruchomości, które zostały wywłaszczone na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz.U. z 1974 r, nr 10, poz. 64).
W sprawie w zasadzie bezsporne jest, że wywłaszczenia dokonano w trybie tych przepisów, a o zwrot wystąpili byli współwłaściciele i spadkobiercy zmarłych byłych współwłaścicieli nieruchomości. Okoliczności te nie były na żadnym etapie kwestionowane.
Z akt sprawy również bezspornie wynika, że dawna działka nr 38 w obr 82 miasta [...] weszła w skład działki nr 1475/29 w obr. 207 [...] obj. KW [...] stanowiącej własność Gminy Miasto [...].
W celu wydzielenia nieruchomości przeznaczonej do zwrotu został zlecony podział działki nr 1475/29 w obr 207 [...]. Zgodnie z wpisanym do ewidencji zasobu Powiatowego Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...] września 2016 r. pod nr [...] projektem podziału, działka nr 1475/29 o pow. 1,8073 ha w obr. 207 podzieliła się na działki 1475/79 o pow. 1,7926 ha i nr 1475/80 o pow. 0,0147 ha.
Aktualnie nie budzi wątpliwości kwestia umorzenia postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości 1475/79, na której znajduje się [...]. Wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. wnioskodawcy reprezentowani przez pełnomocnika cofnęli wniosek w zakresie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w zakresie żądania zwrotu działki, na którym znajduje się [...] "[...]".
Nie jest również przedmiotem rozważań Sądu kwestia odmowy zwrotu części działki nr 1475/29 (działka 1475/79) zabudowanej lampami oraz instalacją przeciwpożarową. Wskazać bowiem należy, że rozpoznając poprzednio skargę na decyzję organu II instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 405/17 podzielił stanowisko organu I, jak i II instancji odnośnie braku podstaw do zwroty tej części działki. Te z kolei ustalenia utrzymane zostały w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie zgodził się z podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami, tak dotyczącymi treści uzasadnienia wyroku, jak również wytycznymi co do dalszego postępowania, którymi Sąd I instancji objął wyłącznie ustalenia w zakresie dotyczącym części działki 1475/29, odpowiadającej działce nr 1475/80. W świetle powyższego Sąd będąc związany oceną prawną i wskazaniami co dalszego postępowania uznał wniesione w tym zakresie zarzuty za bezzasadne. Jedynie w drodze przypomnienia wyjaśnić należy, że z poczynionych przez organ I instancji ustaleń wynikało, że decyzją z dnia [...] października nr [...] Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany pn.: " Hala Sportowa w [...]" obejmujący m.in. ochronę przeciwpożarową, oraz udzielił Gminie Miasto [...] pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych przy obiekcie Hali Sportowej. Z pisma [...] Ośrodka Sportu i Rekreacji Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta z dnia [...] maja 2016 r. wynika, że zarówno lampy oświetleniowe, jak i hydrant przeciwpożarowy stanowią część infrastruktury technicznej Hali, są wykorzystywane na jej potrzeby i zostały wykonane w ramach robót budowlanych zakończonych w 2002 r. Przy czym zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., P 38/11 nie ma znaczenia fakt, że realizacja celu nastąpiła po upływie terminu przewidzianego w art. 137 u.g.n.
Spór aktualnie, jak i poprzednio sprowadza się do zwrotu wydzielonej z działki 1475/29 działki 1475/80. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2018 r. wskazał na "miałkość" ustaleń dotyczących przeznaczenia terenu stanowiącego aktualnie działkę 1475/80, w tym brak wyjaśnienia kwestii realizacji infrastruktury towarzyszącej Hali w szczególności wodociągu biegnącego pod gruntem przedmiotowej działki i jego związku z budową Hali Sportowej.
Dokonując oceny aktualnie przeprowadzonego postępowania pod tym kątem sięgnąć należy do wyjaśnień Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. W piśmie tym wskazano, a znajduje to potwierdzenie w dołączonych do akt dokumentach, że zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] uchwalonego uchwałą Nr [...] Prezydium WRN w [...] z dnia [...] stycznia 1973 r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym WRN nr [...] poz. [...] z dnia [...] lutego 1973 r. przedmiotowy teren znajdował się na obszarze oznaczonym symbolem [...], dla którego obowiązywały następujące ustalenia: Tereny projektowanej Hali Sportowo-Widowiskowej wraz z zespołem usług i urządzeń towarzyszących z ewentualną lokalizacją amfiteatru. Istniejąca zabudowa przewidziana do stopniowej likwidacji. Część zabudowy istniejącej o dobrym stanie technicznym przewidziana do śmierci technicznej lub czasowej adaptacji o ile nie będzie w kolizji dla funkcji i użytkowania projektowanej inwestycji. Do czasu realizacji inwestycji zgodnej z planem – zakaz budowy nowych budynków oraz przeprowadzania podziałów. Wskazano również, że od 1 stycznia 1966 r. projekt w/w planu stanowił jedyną podstawę dla polityki inwestycyjnej w mieście, dla gospodarki terenami, oraz merytoryczną podstawę dla wytycznych do miejscowych planów szczegółowych oraz planów realizacyjnych. Plan ten obowiązywał do 1988 r. Od 1988 r. do 1992 r. na tym obszarze nie obowiązywał żaden plan. W 1992 r. został uchwalony Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] – uchwalony uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z [...] czerwca 1992 r. opublikowaną w Dz.Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] października 1992 r. W planie tym przedmiotowy teren znajdował się w strefie śródmiejskiej C-1 w obszarze oznaczonym symbolem 5.SU, dla którego z kolei obowiązywały następujące ustalenia: tereny adoptowanej hali sportowo - widowiskowej 2,4-3,4 tys. miejsc z parkingiem. Rezerwy terenu przeznaczone pod obiekty publiczno-społeczne o funkcjach zbliżonych do sportowo-rekreacyjnych np. hotel z urządzeniami towarzyszącymi jak korty kryte, baseny kryte i otwarte, amfiteatr itp." Wskazano, że plan stracił ważność z dniem [...] grudnia 2003 r. W chwili obecnej teren nie jest objęty żadnym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia [...] września 1972 r. nr [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej zatwierdziło plan realizacyjny ogólny budowy Hali Sportowo-Widowiskowej. W dniu [...] stycznia 1998 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na zamiar inwestycyjny pod nazwą: rozbudowa hali widowiskowo-sportowej ( przebudowa wejść od strony południowej i północnej) na działce nr 1475/8 w obr. 207 położonej w [...] przy ul. [...]. Decyzją zaś z dnia [...] października 1998 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany pod nazwą: "[...] w [...]", składający się z następujących tomów:
- tom 1 projekt zagospodarowania,
- tom 2 Architektura,
-tom 2.1. Architektura,
- tom 3 Konstrukcja,
-tom 4 Instalacje grzewczo wentylacyjne,
- tom 5 instalacje elektryczne i teletechniczne,
- tom 6 ochrona przeciwpożarowa,
- tom 7 instalacja wodno -kanalizacyjna oraz zezwolił Gminie Miasto [...] na kontynuowanie robót budowlanych przy obiekcie Hali Widowiskowo-Sportowej.
Decyzją z [...] lutego 2002 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie części obiektu "[...]" w [...]. Kolejnymi decyzjami z [...] października 2003 r., z [...] marca 2005 r., [...] kwietnia 2006 r. Prezydent Miasta [...] udzielał pozwoleń na użytkowanie kolejnych pomieszczeń hali widowiskowej.
Stosując się do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2715/17 Wojewoda zwrócił się do Prezydenta Miasta [...], pismem z [...] listopada 2018 r. o:
- przedłożenie dokumentów, z których wynikałoby czy wodociąg W 250, który zasila hydrant wokół Hali Widowiskowo-Sportowej "[...]" w [...] został wykonany wyłącznie dla zrealizowania celu wywłaszczenie, tj. budowy Hali Widowiskowo-Sportowej "[...]" w [...], czy też dla realizacji innego celu niezwiązanego z budową ww. hali, a także o wskazanie, w jakich latach wykonano instalację,
- wyjaśnienie czy realizacja wspomnianej instalacji związana była z pierwotnym terminem budowy hali widowiskowej w latach 70-tych XX wieku, czy ewentualnie w związku z dokończeniem jej budowy na początku XXI wieku, a także z jakich środków została wybudowana.
Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji wskazało, że sieć wodociągowa W 250 zlokalizowana wokół Hali Widowiskowo-Sportowej w [...] została wykonana w 2001 r. Inwestorem sieci była Gmina Miasto [...], wykonawcą [...] sp. z o.o. Do pisma dołączono również protokół odbioru z dnia [...] grudnia 2001 r. z mapą dotyczącą inwentaryzacji przewodów wodociągowych oraz schematem węzłów wodnych. Z kolei w piśmie z [...] lipca 2019 r. Urzędu Miasta [...], Wydział Inwestycji poinformował, że wodociąg W 250 oznaczony kolorem różowym na mapie zasadniczej, zasilający siedem hydrantów został zaprojektowany i wykonany dla obiektu Hali Sportowo-Widowiskowej w [...]. Dalej wskazano, że zrealizowany projekt techniczny przewiduje zasilanie budynku hali z dwóch stron i w/w hydrantów. Wskazano także, że projekt techniczny zawiera informację, że wcześniej zadanie nowoprojektowanej sieci wodociągowej spełniała sieć wodociągowa W 200, której przepustowość okazała się niewystarczająca na potrzeby przebudowanej w latach 2000 -2001 Hali Sportowo-Widowiskowej. Wyjaśniono również, że sieć wodociągowa została wykonana ze środków publicznych.
Z dołączonej do akt fotokopii dokumentów związanych z decyzją z [...] października 1998 r., nr [...] opisu technicznego do projektu budowlanego instalacji wodno – kanalizacyjnych oraz ciepłej wody węzła cieplnego wraz z przyłączami do sieci miejskich Hali Widowiskowo - Sportowej jako opis stanu istniejącego wskazano, że doprowadzenie wody należy przewidzieć z sieci wodociągowej W 200 mm z rur PCV przebiegającej w rejonie Hali Sportowej. Po sprawdzeniu przepustowości przyłącza wody zimnej zaprojektowane przyłącze wody do zespołu budynków o średnicy 200 mm.
Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z [...] lipca 1994 r. Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji wynika, że zasilanie w wodę obiektów: Hala -Usługowa Widowiskowo, budynek sanitariatów ogólnie dostępnych, hotel, budynek administracyjny możliwe jest z istniejącej sieci wodociągowe W 200 biegnącej w rejonie projektowanej zabudowy. Jednocześnie w piśmie tym wskazano, że sieć W 200 biegnąca w rejonie projektowanych budynków nie pokrywa podanego zapotrzebowania wody na cele p.poż. W związku z czym zaproponowano zaprojektowanie i wykonanie zbiornika lub przebudowę wodociągu W 200 na W 250 zasilanego w wodę z istniejącej sieci W 250 biegnącej na zapleczu budynku nr [...] przy ul. [...]. Z pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji z [...] listopada 1996 r. dotyczącego aktualizacji warunków technicznych doprowadzenia wody i odprowadzenia ścieków sanitarnych oraz wód opadowych dla Hali Widowiskowo-Sportowej wraz z obiektami towarzyszącymi wynika, że doprowadzenie wody należy przewidzieć z sieci wodociągowej W 200 mm z rur PCV przebiegającej w rejonie lokalizacji przedmiotowych budynków lub W 250 mm PCV biegnącej na zapleczu budynku nr [...] przy ul. [...]. Wskazano, że włączenie projektowanego wodociągu do sieci miejskiej należy wykonać poprzez wstawienie trójników żel. kołnierzowych i zasuw z uszczelnieniem miękkim.
W świetle przedstawionych dokumentów wynika bezsprzecznie, że nieruchomości zostały wywłaszczone w celu realizacji Hali Sportowej wraz i infrastrukturą towarzyszącą. Wykonany w trakcie inwestycji wodociąg W 250 jest bezpośrednio związany z realizacją zamierzenia budowlanego jakim była Hala Sportowo -Widowiskowa. Nie ulega wątpliwości, że istniejąca sieć wodociągowa nie była wystarczająca dla stwierdzonego zapotrzebowania, w związku z czym konieczne było skorzystanie z instalacji wodociągowej W 250, biegnącej na zapleczu budynku [...]. Pomimo tego, że początkowo realizacja zamierzenia miała korzystać z istniejącej magistrali W 200 biegnącej wzdłuż Hali Sportowej okazało się, że zwiększone zapotrzebowanie związane ze zmianą projektu w czasie wiązało się również z koniecznością budowy wodociągu W 250. Podłączenie do tego wodociągu powodowało konieczność przeprowadzenia magistrali przez działkę 1475/80. Nie ulega również wątpliwości, że przedmiotem realizacji nie było wykonanie samych przyłączy, tak wyglądałaby sytuacja gdyby przyłącz nastąpił do sieci W 200, znajdującej się w bliższej odległości od Hali, lecz chodziło o realizację wodociągu a następnie jego włączenie do sieci za pomocą trójników i zasuw z uszczelnieniem miękkim. Nie ma również wadliwości co do tego, że wodociąg został zlokalizowany na działce 1475/80.
Wątpliwości dotyczą natomiast tego czy zlokalizowanie tego wodociągu uniemożliwia zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w prawomocnym wyroku z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 405/17 stwierdził, że "zasadność sformułowanej przez Wojewodę oceny, że budowa wodociągu stanowi przeszkodę w zwrocie działki nr 1475/80, zależy od tego, czy zostaną przedstawione argumenty, z których będzie wynikało, że zwrot działki uniemożliwi funkcjonowanie sieci i tym samym znacząco negatywnie wpłynie na funkcjonowanie inwestycji.
Organ II instancji zwrócił się do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. o określenie szerokości pasa ochronnego niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania i utrzymania wodociągu. W odpowiedzi Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...] poinformowało, że wodociąg wymaga zachowania minimum 3 m odległości od obiektów kubaturowych. Dokonano wykreślenia strefy ochronnej na mapę zasadniczą oraz mapę podziałową i stwierdzono, że jedynie część południowa działki 1475/80 nie jest zajęta pod strefę ochronną w związku z czym stwierdzono, że zwracanie kilkudziesięciu metrów z wywłaszczanej działki o powierzchni 0,2628 ha jest całkowicie bezzasadne.
Nie ulega wątpliwości, że działka 1475/80 nie jest w ogóle zabudowana, zainwestowana i zagospodarowana. Według ustaleń organu I instancji dokonanych na podstawie przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2016 r. oględzin, działka jest porośnięta trawą z nasadzeniami drzew i krzewów.
Odpowiadając na wyżej postawione pytanie, nie sposób pominąć przyjętego w orzecznictwie, a powoływanego przez skarżących poglądu, zgodnie z którym budowa infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości. Dotyczy to jednak jedynie sytuacji, gdy ta infrastruktura techniczna nie stanowi celu wywłaszczenia, a związana jest jedynie z realizacją innej inwestycji będącej celem wywłaszczenia.
W wyroku z 30 kwietnia 2020 r. I OSK 1116/19 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie, w której cel wywłaszczenia został określony jako budowa osiedla mieszkaniowego, jednym z elementów inwestycji, a tym samym celem wywłaszczenia jest budowa infrastruktury technicznej osiedla. Cel ten został zrealizowany. Zagospodarowanie wywłaszczonej nieruchomości stanowi dopuszczalną prawem modyfikację celu wywłaszczenia. W sytuacji bowiem, gdy celem wywłaszczenia była budowa tzw. obiektów stanowiących infrastrukturę złożoną, w tym wieloetapową, która jest realizowana przez dłuższy okres, może podlegać różnym modyfikacjom. Tego rodzaju inwestycja uzasadnia przyjęcie stanowiska, że poszczególne obiekty, wchodzące w skład takiej złożonej lub wieloletniej infrastruktury technicznej, stanowią jedynie element owej inwestycji. Dokonując oceny realizacji celu wywłaszczenia nie można przy tym odnosić się jedynie do stopnia zagospodarowania gruntu, którego dotyczy żądanie zwrotu, ale należy potraktować go jako część zorganizowanego zespołu obiektów składających się na inwestycję. Takie stanowisko prezentowane jest zwłaszcza w odniesieniu do osiedli mieszkaniowych, gdzie uznaje się, że są one pewnym, swego rodzaju, mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się szczególnymi zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. Dlatego też, w przypadku realizacji dużej inwestycji, na poszczególnych jej etapach może dochodzić do zmian w projektach zagospodarowania poszczególnych części terenu, stanowiących o realizacji osiedla. W przypadku planowania inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego inwestycja ta nie ograniczała się tylko do budowy budynków mieszkalnych, ale obejmowała również całą infrastrukturę tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących jak również takie obiekty jak szkoły, przedszkola, żłobki, ośrodki zdrowia, ciągi komunikacyjne, parkingi, tereny sportowe, rekreacyjne, tereny zieleni osiedlowej, ale również sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze itp. Te szczegółowe ustalenia następowały w planie realizacyjnym. Na etapie realizacji inwestycji możliwa była zmiana planu realizacyjnego, możliwości takiej zmiany nie można było również wykluczyć w przyszłości, gdy uzasadniały to potrzeby mieszkańców. Takie stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął m.in. w wyrokach z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 846/13 i I OSK 850/13; z 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1044/14; z 20 stycznia 2016 r., sygn. I OSK 3237/14.
Z kolei Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z 27 stycznia 1988 r. sygn. akt III AZP 11/87 publ. OSNCP 1988, Nr 11, poz. 149 uznał, że należy odróżnić zmianę celu wywłaszczenia od modyfikacji tego celu. Za zmianę celu Sąd uznał jakościową zmianę inwestycji określonej w decyzji wywłaszczeniowej, konkretyzującej cel wywłaszczenia nieruchomości. Modyfikację zaś celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniająca jego charakteru.
Wobec tego, badanie realizacji takiego celu wywłaszczenia, jak budowa osiedla, odnośnie konkretnej działki/działek wchodzącej w jego zakres należy dokonywać w aspekcie tego właśnie celu podstawowego, jakim jest szeroko rozumiana budowa osiedla mieszkaniowego.
W sytuacji, gdy inwestycja składała się zarówno z budynków mieszkalnych, jak i całej infrastruktury, takich, jak: ciągi piesze, zieleń osiedlowa, instalacje podziemne oraz naziemne stwierdzić należy, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Zrealizowana infrastruktura nierozerwalnie związana jest z obsługą istniejącego osiedla, uznać ją zatem należy za urządzenia służące mieszkańcom osiedla (cel publiczny).
W niniejszej sprawie cel nabycia nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 38 o powierzchni 2628 m2 został określony w orzeczeniu o wywłaszczeniu z dnia [...] listopada 1973 r. dość enigmatycznie: "pod budowę hali widowiskowo – sportowej". Z kolei w decyzji z dnia [...] września 1972 r. zatwierdzono plan realizacyjny z dnia [...] września 1972 r. stwierdzając zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] stycznia 1973 r., przy czym jak wyżej wyjaśniono od 1 stycznia 1966 r. projekt w/w planu stanowił jedyną podstawę dla polityki inwestycyjnej w mieście. W planie teren, na którym znajduje się Hala Sportowa został oznaczony symbolem [...] o powierzchni 7,09 ha jako teren projektowanej hali sportowo – widowiskowej wraz z zespołem usług i urządzeń towarzyszących. Z kolei w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z [...] czerwca 1992 r., tereny adaptowanej Hali Sportowo-Widowiskowej oznaczone zostały symbolem [...] i przeznaczone pod obiekty publiczno-społeczne o funkcjach zbliżonych do sportowo-rekreacyjnych np. hotel z urządzeniami towarzyszącymi jak korty kryte, baseny kryte i otwarte, amfiteatr itp. Realizację instalacji wodno – kanalizacyjnej zatwierdzała decyzja z dnia [...] października 1998 r., która przewidywał wykorzystanie istniejącej magistrali sieci W 200.
Jak się okazało w takcie długiego czasu realizacji założenie wykorzystania istniejącej w najbliższym sąsiedztwie Hali Sportowej wodociągu W 200 okazało się niewystarczające dla zawnioskowanej ilości zużywanej wody.
W ocenie Sądu wykorzystanie działki 1475/80 służyło realizacji celu, jakim była budowa Hali Sportowo -Widowiskowej. Choć nie była to realizacja osiedla mieszkaniowego to jednak było to zamierzenie wielozadaniowe, którego realizacja na przestrzeni lat ewaluowała. Wykorzystania nieruchomości na cel związany z wywłaszczeniem nie może przekreślać fakt, że nie zostało ono wprost wyartykułowane w planach realizacyjnych. Jak wynika z przedstawionej dokumentacji jedyną podstawę polityki inwestycyjnej w mieście stanowił miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dokument ten nie dość szczegółowo określał plan realizacji inwestycji. W dokumentach aktowych znajduje się jedynie plan sytuacyjny z nakreśloną budowlą Hali Sportowej. Nie bez wpływu na ocenę zebranego materiału dowodowego w tym zakresie musi pozostawać podnoszony przez Wojewodę fakt, że z chwilą wstrzymania prac, co nastąpiło decyzją Premiera Jaroszewicza w 1975 r., cała dokumentacja w tym zezwolenia na budowę, protokoły zatwierdzeń została zniszczona. Nie ulega również wątpliwości, że nie od początku realizacji zamierzenia oczywistym była konieczność realizacji na spornej działce 1475/80 wodociągu W 250. Potrzeba ta wyłoniła się w trakcie realizacji, a związana była ze zgłoszonym do realizacji zapotrzebowaniem na użycie wody. Fakt ten nie przekreśla jednak realizacji celu wywłaszczenia, jakim była, co jeszcze raz należy podkreślić Hala Sportowa wraz z urządzeniami towarzyszącymi. Skoro na etapie przygotowania do realizacji inwestycji, wywłaszczono działki, które miały służyć temu celowi, i które w toku przebiegu postępowania inwestycyjnego okazały się konieczne do jego realizacji, to brak jest aktualnie podstaw do żądania zwrotu tych nieruchomości, niezależnie od tego, że infrastruktura znajduje się pod ziemią.
Nie znajdą w tej sprawie zastosowania orzeczenia, zgodnie z którymi nie stanowi przeszkody do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości fakt znajdowania się na niej urządzeń infrastruktury technicznej. Z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia tylko wtedy gdyby na nieruchomości nie został zrealizowany cel, a jednocześnie znajdywały się na niej urządzenia infrastruktury technicznej. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Cel wywłaszczenia został zrealizowany co stanowi samodzielną podstawę do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów, że cel ten został zrealizowany na całej działce, gestor sieci tj. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, stwierdził konieczność wyznaczenia pasa ochronnego w obszarze 3 m. Po wydzieleniu z działki, powierzchni związanej z przebiegiem wodociągu i pasa ochronnego, niewykorzystana działka to 40 m2 przedzielona pasem ochronnym na dwa fragmenty: jeden 16 m 2 drugi 24 m2 . Sąd podziela stanowisko Wojewody, że w takiej sytuacji, tj., wykorzystania nieruchomości na cel wywłaszczenia, brak jest podstaw do zwrotu tak niewielkich odcinków działki w stosunku do powierzchni wywłaszczonej nieruchomości. Prowadziłoby to do nieuzasadnionej fragmentaryzacji działki. W efekcie ewentualnego podziału doszłoby do powstania nieruchomości o niewielkich obszarach oraz nieregularnych kształtach, których ewentualne zagospodarowanie rodziłoby konflikty związane z korzystaniem z tych nieruchomości według różnego przeznaczenia, a także w związku ze znajdującym się w najbliższym otoczeniu wodociągiem.
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.