II SA/Rz 509/22

II SA/Rz 509/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Karina Gniewek-Berezowska
Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a)
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi P. S.A. w B. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia 1 marca 2022 r. nr RZ.ZUO.1.470.3386.OZ.2018.MU w przedmiocie określenia opłaty zmiennej - skargę oddala -
Uzasadnienie
Informacją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 z późn. zm.) – dalej: "u.P.w.", Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ" lub "Dyrektor",) ustalił P. S.A. z/s w B. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca"), opłatę zmienną w wysokości 4 014 zł za II kwartał 2018 r. za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do powierzchniowych wód płynących rzeki S.
Organ wskazał, że opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 5 ustawy Prawo wodne oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 736 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie", jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, ilości odprowadzanych wód (5325,28125 m3) i czasu (I kwartał).
Skarżąca wniosła reklamację od powyższej informacji podnosząc, że woda odprowadzana jest poza granice administracyjne miasta [...], a zatem w jej ocenie brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie. Spółka podkreśliła, że taki sposób odprowadzania wód jest zgodny z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym jej decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...].
Nieuwzględniając złożonej reklamacji, decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił P. S.A. z/s w B. opłatę zmienną w wysokości 2 881 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do powierzchniowych wód płynących rzeki S., za okres II kwartału 2018 r.
Organ podał, że stosowni do treści art. 270 ust. 11 w zw. z art. 272 ust. 5 u.P.w., opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ponosi się za odprowadzanie wód z terenów uszczelnionych położonych w granicach administracyjnych miast. Lokalizacja odbiornika, do którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe ujęte w systemy kanalizacji deszczowej, jak również lokalizacji wylotu takiego systemu kanalizacji, nie ma znaczenia dla obowiązku ponoszenia opłaty zmiennej za korzystanie z tego rodzaju usługi wodnej. Skoro teren zakładu Skarżącej, z którego odprowadzane są wody, zlokalizowany jest na działkach nr [...] położonych w granicach administracyjnych miasta [...], to obowiązkiem organu było ustalenie opłaty zmiennej. Jednocześnie Dyrektor podał, że rozpatrując reklamację i ustalając wysokość opłaty wziął pod uwagę dane odnośnie ilości odprowadzonych wód przedstawione przez Skarżącą w piśmie z dnia 25 stycznia 2022 r. Finalnie opłatę ustalono jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych, określonej w § 8 pkt 1 rozporządzenia (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzanych wód (3840,797 m3) i czasu (I kwartał).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, P. S.A. z/s w B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem Skarżącej, decyzja został wydana z naruszeniem art. 268. ust. 1 pkt 3) lit. a), art. 270. ust. 11 i art. 272. ust. 5 u.P.w. przez przyjęcie, że powstały przesłanki do określenia stronie za II kwartał 2018 roku opłaty zmiennej w wysokości 2 881 złotych za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do powierzchniowych wód płynących rzeki S., podczas gdy organ nie był uprawniony do wydania zaskarżonej decyzji, ponieważ wody opadowe i roztopowe odprowadzane są na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...], poza granice administracyjne [...], co w świetle przywołanych powyżej przepisów nie stanowi podstawy do określenia opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna, a przez to została przez Sąd oddalona w całości.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Przedmiotem oceny legalnościowej Sądu była w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określająca dla skarżącej Spółki za okres II kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 2881 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do powierzchniowych wód płynących rzeki S. W podstawach prawnych w/w decyzji podano m.in. przepis art. 273 ust. 6, art. 272 ust. 17 u.P.w. oraz pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę [...] z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...]. Spółka kwestionuje tą decyzję podnosi, że wody opadowe i roztopowe powstające na terenie należącym do Strony odprowadzane są do rzeki S., poza granice administracyjne [...], co w świetle art. 268 ust. 1 pkt 3, lit. a, art. 270 ust. 11 i art. 272 ust. 5 u.P.w., uniemożliwia żądanie od niej uiszczenia opłaty zmiennej. Nie jest przy tym kwestionowany fakt korzystania z wód przez odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu przemysłowego za pomocą kanalizacji deszczowej, położonego na działkach znajdujących się w granicach administracyjnych Miasta [...] (vide operat wodnoprawny na szczególne korzystanie z wód dla P. S.A. [...], październik 2017 r.).
Stanowisko Organu Wód Polskich wyrażone w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, gdyż opiera się na właściwej wykładni przepisów u.P.w. nakładających obowiązek ponoszenia opłaty za usługi wodne polegające na możliwości odprowadzenia wód opadowych lub roztopowych do wód - art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.P.w.
Przepis art. 268 ust. 1 pkt 3 w pkt a) u.P.w. statuuje powinność uiszczenie opłaty stałej i zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych w dwóch przypadkach:
1) gdy są one ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych, albo
2) gdy są one ujęte w systemy kanalizacji zbiorczej.
Natomiast sformułowanie "w granicach administracyjnych miast" odnosi się nie tylko "systemów kanalizacji zbiorczej", lecz także do "otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych. Opłata jest ustalana niezależnie zarówno w pierwszym jak i w drugim z wymienionych przypadków; kryterium miejsca wiąże się zaś wyłącznie z obszarem z którego mają pochodzić opady atmosferyczne, tj. obszarem znajdującym się w granicach administracyjnych miast (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 5 październik 2018 r. o sygn. II SA/Rz 681/18, LEX). To samo kryterium miejsca występuje w art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. b u.P.w. - odprowadzanie do wód, wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast
Wykładnia literalna przytoczonych regulacji dowodzi, iż miejsce odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, a więc lokalizacja wylotu systemu kanalizacji deszczowej nie ma znaczenia dla powstania obowiązku wnoszenia opłaty stałej i zmiennej za usługi wodne określone w art. 35 ust. 3 pkt 7 u.P.w. Kluczowe dla tej regulacji ma ustalenie czy w ogóle dochodzi do odprowadzania do wód opadowych lub roztopowych w sposób określony mocą art. 35 ust. 3 pkt 7 i art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.P.w. Nie powinno bowiem stanowić kwestii, iż odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych stanowi usługę wodną tylko wtedy, gdy zachodzi przez otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo przez systemy kanalizacji zbiorczej. Dlatego Sąd przyznaje racje twierdzeniom Organu o tym, iż lokalizacja odbiornika, do którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe pochodzące z obszaru zlokalizowanego w granicach administracyjnych miast nie ma znaczenia dla powstania obowiązku ponoszenia opłaty zmiennej za korzystanie z tej usługi wodnej. Znaczenie decydujące dla tej oceny ma początkowa część art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.P.w. o treści : Opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód (...). Oznacza to, że ustawodawca nie rozróżnia miejsca w jakim następuje odprowadzanie opadów atmosferycznych do wód, lecz obszar z którego wody odprowadzane pochodzą w postaci terenu miejskiego. Wiąże się to z kwestią wyższego poziomu zanieczyszczenia opadów pochodzących z tego rodzaju obszarów.
W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że teren działek z których odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe za pomocą kanalizacji deszczowej jest terenem przemysłowym położonym przy ul. R. w [...]. Jak wynika z treści operatu wodnoprawnego na działkach należących do Spółki znajduje się kanalizacja deszczowa zaś oczyszczone wody opadowe i roztopowe płyną kolektorem o długości około 450 m. Wylot kanalizacji znajduje się w stosunku do Zakładów Spółki w kierunku północno - zachodnim. Wobec tego, ma miejsce odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu znajdującego się w granicach administracyjnych miasta [...] za pomocą systemu kanalizacji deszczowej, co z mocy art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.P.w. aktualizuje obowiązek Spółki do wnoszenia naliczonej decyzją opłaty zmiennej.
Stanowisko Sądu jak i Organu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Otóż WSA w Lublinie w wyrokach o sygn. II SA/Lu 211/22 i II SA/Lu 212/22 (CBOSA) z 15 czerwca 2022 r. w odniesieniu do analogicznych zarzutów skargi Spółki stwierdza zasadnie, iż z przepisu art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a i "b" u.P.w. jednoznacznie wynika, że opłata dotyczy odprowadzania wód "ujętych w granicach administracyjnych miast" (a), czy wód "pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast" (b). Ustawodawca nie precyzuje natomiast gdzie (w jakie miejsce) wody, zgromadzone z obszarów administracyjnych miast, mają zostać odprowadzone. Z punktu widzenia nałożenia opłaty za takie usługi wodne nie ma znaczenia, czy miejsce wprowadzenia ujętych na obszarze miasta wód leży jeszcze w granicach administracyjnych tego miasta, czy poza nim.
Sąd działając poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w działaniach procesowych Organu powodów do zastosowania kompetencji kasacyjnych – art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a. Decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich, jako zgodna z przepisami procesowymi i materialnoprawnymi powinny pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w nich skutki.
Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania przez WSA nie orzeczono z uwagi na art. 200 P.p.s.a.