II SA/RZ 507/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Rzeszowie oddalił skargę na postanowienie WINB uchylające postanowienie PINB w sprawie opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany budynek rekreacyjny, uznając, że nie spełniono wymogów formalnych do jej ustalenia.
Skarżąca M.W. wniosła skargę na postanowienie Podkarpackiego WINB, które uchyliło postanowienie PINB w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany budynek rekreacyjny. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że mimo uchylenia przez WINB postanowienia PINB, nie spełniono wymogów formalnych do ustalenia opłaty legalizacyjnej, w szczególności z uwagi na naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nieprawidłowe posadowienie budynku na terenie zagrożonym powodzią.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę M.W. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) w Rzeszowie, które uchyliło w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Powiatowego (PINB) w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego budynku rekreacji indywidualnej. PINB ustalił opłatę legalizacyjną w kwocie 5.000 zł, wskazując na brak wymaganego zgłoszenia budowy oraz naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wymogów dotyczących posadowienia budynku na terenie zagrożonym powodzią. PWINB, po wcześniejszym uchyleniu jego postanowienia przez WSA, ponownie uchylił postanowienie PINB, wskazując na konieczność umożliwienia inwestorowi poprawienia dokumentów. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów K.p.a., w tym brak podstawy prawnej do uchylenia postanowienia organu I instancji i naruszenie zakazu reformationis in peius. Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo omyłki pisarskiej w oznaczeniu podstawy prawnej uchylenia, postanowienie PWINB było uzasadnione. Sąd podkreślił, że budowa bez wymaganego zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną, a w przypadku budynku położonego na terenie zagrożonym powodzią, kluczowe jest spełnienie wymogów dotyczących jego posadowienia. Ponieważ skarżąca nie spełniła tych wymogów, nie było podstaw do ustalenia opłaty legalizacyjnej, a PWINB prawidłowo uchylił postanowienie PINB, dążąc do wyjaśnienia sprawy i umożliwienia inwestorowi poprawy dokumentacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, wskazanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. zamiast art. 138 § 2 K.p.a. należy uznać za omyłkę pisarską, która nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza gdy uzasadnienie postanowienia wskazywało na art. 138 § 2 K.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wskazanie błędnego przepisu stanowiło omyłkę pisarską, która nie wpłynęła na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy ani na możliwość obrony praw strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
P.b. art. 49b § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 30 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 136 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 137
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów Prawa budowlanego i planistycznych poprzez posadowienie budynku rekreacyjnego poniżej wymaganej rzędnej terenu zagrożonego powodzią. Brak spełnienia wymogów formalnych do ustalenia opłaty legalizacyjnej z uwagi na naruszenie przepisów. PRAWIDŁOWOŚĆ uchylenia przez PWINB postanowienia PINB i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w celu umożliwienia inwestorowi poprawy dokumentacji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. (art. 156 § 1 pkt 2, art. 138 § 2, art. 139, art. 137, art. 7, 7a, 8 K.p.a.) zostały uznane za nieuzasadnione. Argument omyłki pisarskiej w podstawie prawnej uchylenia postanowienia nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Argument o naruszeniu zakazu reformationis in peius został odrzucony. Argument o niedopuszczalności cofnięcia zażalenia został odrzucony.
Godne uwagi sformułowania
nie zostały spełnione wymogi formalne do wymierzenia opłaty legalizacyjnej podłoga budynku jest usytuowana poniżej wymaganej rzędnej stanowisko PWINB, że zachodzi konieczność podjęcia czynności, które umożliwią inwestorowi poprawienie przedłożonych dokumentów potrzebnych do legalizacji przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej, jest w pełni uzasadnione tego rodzaju zapis należy uznać za omyłkę pisarską nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że organ II Instancji był uprawniony do nieuwzględnienia cofnięcia odwołania
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący
Stanisław Śliwa
sprawozdawca
Marcin Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, opłat legalizacyjnych, a także postępowania w przypadku budynków na terenach zagrożonych powodzią."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z posadowieniem budynku na terenie zalewowym i naruszeniem MPZP. Interpretacja przepisów K.p.a. w zakresie omyłek pisarskich i cofnięcia zażalenia ma charakter ogólny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście terenów zagrożonych powodzią i konieczności przestrzegania planów zagospodarowania przestrzennego. Pokazuje również zawiłości procedury administracyjnej i sądowej.
“Samowola budowlana na terenach zalewowych: dlaczego Twój budynek może nie zostać zalegalizowany?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 507/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2022-10-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jerzy Solarski /przewodniczący/ Marcin Kamiński Stanisław Śliwa /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 489/23 - Wyrok NSA z 2025-07-30 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 49b ust. 2, art. 30 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 29 marca 2022 r. nr OA.7722.2.2.2021 w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej - skargę oddala - Uzasadnienie Postanowieniem z 5 marca 2022 r. nr OA.7722.2.2.2021 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (PWINB) w Rzeszowie, na skutek zażalenia M. W. (dalej także: "Skarżąca"), uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Powiatowego (PINB) w [....] z dnia 7 kwietnia 2021 r. w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.". Wskazanym postanowieniem z 7 kwietnia 2021 r. PINB w [...] ustalił dla M. W. opłatę legalizacyjną w kwocie 5.000 zł wskazując, że należy ją wnieść w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Organ ustalił, że na działce nr [...] w K. istnieje budynek rekreacji indywidualnej parterowy z użytkowym poddaszem. Jego wymiary to 5,05 x 6,04 m (30,5m2). Przy budynku znajduje się wiata o wym. 5,05x 4,73 m i taras (zadaszenie) o wym. 5,05 x 4,06 m. Przedmiotowy budynek został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia, a wykonane roboty stanowią samowolę budowlaną wobec których wdrożono postępowanie naprawcze z art. 49b P.b. Zdaniem organu, budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jest ona zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego " [....]" uchwalonym przez Radę Gminy w [...] uchwałą Nr [...] z [...] lutego 1998 r. (Dz. Urz. Woj. [....]Nr [...] poz. [....] z [...] maja 1998 r.). M. W. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Wskazała, że złożyła w dniu 3 stycznia 2017 r. zgłoszenie o zamiarze przystąpienia do budowy małej 30 m drewnianej altany na działce rekreacyjnej. Okazało się jednak, że do tego zgłoszenia należało dołączyć pozwolenie wodnoprawne, o czym organ poinformował postanowieniem z 4 stycznia 2017 r. Niezwłocznie podjęła więc działania celem uzyskania przedmiotowego pozwolenia, jednak uzyskała je dopiero po ponad dwóch latach - 29 marca 2019 r. i niezwłocznie przekazała je do organu budowlanego. Gdyby udzielono go w ustawowym terminie 30 dni, miałaby możliwość przekazania organowi budowlanemu tego pozwolenia przed rozpoczęciem budowy swojej altany. PWINB w Rzeszowie, postanowieniem z 24 maja 2021 r. uchylił w całości postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozstrzygnięcie to zostało z kolei uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 20 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 951/21. Sąd zauważył, że w układzie faktycznym i przedstawionych przez organ odwoławczy ocenach prawnych, niejasne jest na jakiej podstawie wydane zostało postanowienie kasacyjne. Z przedstawionej argumentacji wynika bowiem, że wszystkie okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone i nie ma potrzeby podejmowania żadnych dodatkowych czynności dowodowych. Sąd podniósł, że PWINB w żaden sposób nie ukierunkował organu I instancji co do dalszego postępowania w sprawie, jak też nie wyjaśnił w ogóle, z jakich przyczyn sam nie mógł podjąć merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżąca w piśmie z 17 lutego 2022 r. cofnęła zażalenie na postanowienie PINB w [...] z 7 kwietnia 2021r. i przesłała potwierdzenie uiszczenia opłaty legalizacyjnej. PWINB nie uwzględnił jednakże powyższej okoliczności, bowiem w jego ocenie, cofnięcie zażalenia spowodowałoby pozostawienie w obrocie prawnym postanowienia naruszającego prawo. Organ wskazał, że biorąc pod uwagę, iż postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało w grudniu 2017 r., to z mocy art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw zastosowanie znajdą przepisy dotychczasowe tj. w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. Zdaniem PWINB, przyjęta procedura oraz rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o art. 49b P.b. jest w pełni uzasadnione. Przepis ten stosuje się bowiem w przypadku samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. PWINB wskazał, że budowa budynku rekreacji indywidualnej zwolniona jest z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz według art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. wymaga ona zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, którego w niniejszej sprawie zabrakło. Organ wskazał, że powierzchnia zabudowy budynku, którego dotyczy sprawa wynosi 5,05 x 6,04 m = 30,5m2 i jest mniejsza niż 35m2, a powierzchnia działki, na której jest on posadowiony wynosi 500 m2. Wobec powyższego, zdaniem PWINB, w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 49b P.b. W oparciu o ust. 2 tego artykułu Skarżąca wezwana została do przedłożenia wymaganych dokumentów, jednak te, które przedstawiła nie dawały podstaw do ustalenia opłaty legalizacyjnej. Przedmiotowy budynek posadowiony został bowiem z naruszeniem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "[...]". Z wypisu z tego planu wynika, że działka nr [...] położona w miejscowości K. znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "UT" - tereny rekreacji i wypoczynku. Na tym terenie ustala się tereny zabudowy rekreacyjnej jako przeznaczenie podstawowe. Na całym terenie zaleca się niepodpiwniczanie obiektów kubaturowych. Zaleca się też podniesienie posadzek pomieszczeń użytkowych w taki sposób by nie zagrażało podtapianie w okresach roztopów wiosennych i wylewów rzeki, gdyż cały teren podlega zalewaniu. Wskazana jest budowa stałych obiektów budownictwa letniskowego i turystycznego na słupach lub innego rodzaju podwyższeniu uwzględniającym poziom wylewów tzw. wielkiej wody. PWINB zwrócił też uwagę, że zgodnie z decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Przemyślu z 29 marca 2019 r. udzielającej Skarżącej pozwolenia wodnoprawnego w przedmiocie lokalizowania nowych obiektów budowlanych na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki [...] w zakresie budowy budynku letniskowego przeznaczonego do rekreacji i wypoczynku w sezonie letnim, wraz z infrastrukturą towarzyszącą (studnia głębinowa, szczelny zbiornik na ścieki sanitarne), budynek parterowy powinien zostać posadowiony na stopach betonowych, a podłoga budynku powinna osiągnąć rzędną 255,52 m n.p.m. (10 cm nad poziomem wody o prawdopodobieństwie 1% wynoszącej 255,42 m n.p.m.). PWINB podkreślił, że teren, na którym jest usytuowany budynek, którego dotyczy sprawa znajduje się w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki [...], który został wyznaczony (w oparciu o zasięg zalewu wodą powodziową o prawdopodobieństwie wystąpienia raz na sto lat – Q 1%) na opracowanych przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej mapach zagrożenia powodziowego. Według tych map, rzędne wody stuletniej wynoszą ok. 255,42 m n.p.m. Z przedłożonej przez Skarżącą kopii mapy zasadniczej wynika, że teren działki nr [...] jest prawie płaski, a istniejące na mapie rzędne w narożach działki to w pkt A - 253,6 m n.p.m., w pkt B - 253,6 m n.p.m., w pkt C - 253,3 m n.p.m., w pkt D - 253,2 m n.p.m. Na wrysowanym na tej mapie budynku rekreacyjnym jest naniesiona rzędna p.p.p. tego budynku - 255,52 m n.p.m. Zatem różnica pomiędzy rzędną p.p.p. wrysowanego budynku, a rzędnymi terenu działki istniejącymi na mapie (biorąc pod uwagę dwie skrajne wartości - 253,6 m n.p.m. i 253,2 m n.p.m.) to od 1,92 m do 2,32 m. Aby wymagana rzędna budynku p.p.p. wyniosła 255,52 m n.p.m., to podłoga tego budynku winna znajdować się od 1,92 m do 2,32 m ponad poziomem istniejącego terenu. Tymczasem z akt sprawy wynika, że poziom posadzki parteru budynku, tzw. p.p.p jest wyniesiony nieznacznie (jak wynika ze zdjęć i z protokołu kontroli od kilkunastu centymetrów do ok. 0,6 m) ponad poziom terenu (stopy fundamentowe obsypane gruntem). Zatem faktyczna rzędna p.p.p. budynku jest niższa od naniesionej na projekcie zagospodarowania terenu wynoszącej 255,52 m n.p.m. Biorąc więc pod uwagę, że podłoga budynku jest usytuowana poniżej wymaganej rzędnej 255,42 m n.p.m. tzw. wielkiej wody - wody stuletniej i poniżej rzędnej 255,52 m n.p.m. wyznaczonej wskazaną decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Przemyślu z 29 marca 2019 r., nie zostały spełnione wymogi formalne do wymierzenia opłaty legalizacyjnej. Zdaniem PWINB, ponownie prowadząc postępowanie legalizacyjne PINB winien umożliwić inwestorowi poprawienie przedłożonych dokumentów potrzebnych do legalizacji przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej. M. W. zaskarżyła postanowienie PWINB w Rzeszowie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając naruszenie: - art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez wydanie postanowienia, w którym organ postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w całości w sytuacji, gdy powołany jako podstawa rozstrzygnięcia przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia, skutkujące wydaniem skarżonego postanowienia bez podstawy prawnej, a wobec tego - rażąco sprzecznego z prawem; ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd, że wskazanie przez organ jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jest " omyłkowe ", zarzuciła naruszenie: art. 138 § 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 136 § 1 K.p.a. poprzez uchylenie w całości postanowienia organu pierwszej instancji, pomimo, że organ odwoławczy mógł we własnym zakresie lub zlecając organowi powiatowemu, przeprowadzić czynności, na konieczność wykonania których wskazuje w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, art. 139 w zw. z art. 144 w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez dążenie skarżonym postanowieniem do bezprawnego "ominięcia" zakazu reformationis in peius; skoro organ odwoławczy nie może samodzielnie wydać postanowienia o nakazie rozbiórki, mniej korzystnego dla strony, niż nałożenie na nią opłaty legalizacyjnej, to dążąc do tego celu - uchyla postanowienie organu pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazując, że organ pierwszej instancji powinien takie mniej korzystne dla strony postanowienie wydać; art. 137 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez, po pierwsze niewydanie postanowienia w przedmiocie niedopuszczalności cofnięcia zażalenia; a po drugie odmówienie stronie prawa do cofnięcia swojego zażalenia, pomimo nie ustalenia i nie wykazania w sposób wyraźny i jednoznaczny, dlaczego według organu odwoławczego postanowienie PINB w [....] narusza prawo; organ odwoławczy wskazuje w skarżonym postanowieniu na wątpliwości odnośnie do posadowienia budynku rekreacji indywidualnej poniżej wymaganej rzędnej, jednak należy podkreślić, że organ czyni te ustalenia jedynie niejako "teoretycznie", w oparciu o mapę, nie dokonując faktycznego zbadania posadowienia budynku rekreacji indywidualnej, którego fundamenty są w części niewidoczne, gdyż zostały obsypane ziemią; art. 7 oraz 7a K.p.a. poprzez pominięcie przez organ w skarżonym postanowieniu Jej słusznego interesu, polegającego na dążeniu do zakończenia postępowania, a także zaniechanie w zakresie rozpoznania wątpliwości sprawy na Jej korzyść; art. 8 § 1 i 2 K.p.a. poprzez działanie przez organ w sprzeczności z zasadą zaufania do organów oraz poprzez dążenie do wykazania i "ukarania" Jej z tytułu posadowienia budynku rekreacji indywidualnej - w ocenie organu - poniżej wymaganej rzędnej, w sytuacji gdy szereg innych budynków rekreacji indywidualnej, znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie jej budynku, posadowionych jest w ten sam sposób nawet niżej. W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia PWINB i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ustawodawca wskazuje enumeratywny katalog form działalności, a także bezczynności i przewlekłości działania organów administracji publicznej, wyrażony w art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., decyzje administracyjne wpisują się w kognicję sądów administracyjnych, zatem kontrola sądowa podejmowana przez Sąd jest sprawowana zgodnie z zakreśloną właściwością rzeczową. Ponadto, w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w skardze nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie poddane było postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z 5 marca 2022 r., którym uchylono w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Powiatowego (PINB) w [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. Uchylając postanowienie organ II instancji wskazał, że zaskarżony akt został wydany po wcześniejszym uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 20 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 951/21 wcześniej wydanego postanowienia organu II Instancji. Sąd zauważył, że w układzie faktycznym i przedstawionych przez organ odwoławczy ocenach prawnych, niejasne było na jakiej podstawie wydane zostało postanowienie kasacyjne. Z przedstawionej argumentacji wynika, że wszystkie okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone i nie ma potrzeby podejmowania żadnych dodatkowych czynności dowodowych. Z mocy przepisu art. 153 P.p.s.a. organ związany był wskazanym stanowiskiem Sądu. Rozstrzygając sprawę na nowo organ II instancji prawidłowo przyjął, że z uwagi na fakt, iż postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało w grudniu 2017 r., to z mocy art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane ..., zastosowanie znajdą przepisy dotychczasowe tj. w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. Prawidłowo procedowano w oparciu o art. 49b P.b. Poza sporem pozostaje, że przedmiotowy obiekt budowlany powstał w wyniku samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia. Budowa budynku rekreacji indywidualnej zwolniona jest z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz według art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. wymaga ona zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, którego nie dokonano. W oparciu o art. 49b ust. 2 P.b. Skarżąca wezwana została do przedłożenia wymaganych dokumentów, jednak te, które przedstawiła nie dawały podstaw do ustalenia opłaty legalizacyjnej. Przedmiotowy budynek posadowiony został bowiem z naruszeniem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "[...]". Z wypisu z tego planu wynika, że działka nr [...] położona w miejscowości K. znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "UT" - tereny rekreacji i wypoczynku. Na tym terenie Plan ustala tereny zabudowy rekreacyjnej, jako przeznaczenie podstawowe. Na całym terenie zaleca się niepodpiwniczanie obiektów kubaturowych. Zaleca się również podniesienie posadzek pomieszczeń użytkowych w taki sposób by nie zagrażało podtapianie w okresach roztopów wiosennych i wylewów rzeki, gdyż cały teren podlega zalewaniu. Wskazana jest budowa stałych obiektów budownictwa letniskowego i turystycznego na słupach lub innego rodzaju podwyższeniu uwzględniającym poziom wylewów tzw. wielkiej wody. PWINB wskazał, że zgodnie z decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Przemyślu z 29 marca 2019 r. udzielającej Skarżącej pozwolenia wodnoprawnego w przedmiocie lokalizowania nowych obiektów budowlanych na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki [...] w zakresie budowy budynku letniskowego, powinien on zostać posadowiony na stopach betonowych, a podłoga budynku powinna osiągnąć rzędną 255,52 m n.p.m. (10 cm nad poziomem wody o prawdopodobieństwie 1% wynoszącej 255,42 m n.p.m.). Organ podkreślił, że teren, na którym jest usytuowany budynek, znajduje się w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki [...]. Na opracowanych przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej mapach zagrożenia powodziowego rzędne wody stuletniej wynoszą ok. 255,42 m n.p.m. Z przedłożonej przez Skarżącą kopii mapy zasadniczej wynika, że teren działki nr [...] jest prawie płaski, a istniejące na mapie rzędne w narożach działki to w pkt A - 253,6 m n.p.m., w pkt B - 253,6 m n.p.m., w pkt C - 253,3 m n.p.m., w pkt D - 253,2 m n.p.m. Na wrysowanym na tej mapie budynku rekreacyjnym jest naniesiona rzędna p.p.p. tego budynku - 255,52 m n.p.m. Zatem różnica pomiędzy rzędną p.p.p. wrysowanego budynku, a rzędnymi terenu działki istniejącymi na mapie (biorąc pod uwagę dwie skrajne wartości - 253,6 m n.p.m. i 253,2 m n.p.m.) to od 1,92 m do 2,32 m. Aby wymagana rzędna budynku p.p.p. wyniosła 255,52 m n.p.m., to podłoga tego budynku winna znajdować się od 1,92 m do 2,32 m ponad poziomem istniejącego terenu. Tymczasem z akt sprawy wynika, że poziom posadzki parteru budynku, tzw. p.p.p jest wyniesiony nieznacznie (jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy zdjęć i z protokołu kontroli) od kilkunastu centymetrów do ok. 0,6 m ponad poziom terenu, a zatem faktyczna rzędna p.p.p. budynku jest niższa od naniesionej na projekcie zagospodarowania terenu wynoszącej 255,52 m n.p.m. Ponieważ podłoga budynku jest usytuowana poniżej wymaganej rzędnej 255,42 m n.p.m. tzw. wielkiej wody - wody stuletniej i poniżej rzędnej 255,52 m n.p.m. wyznaczonej wskazaną decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Przemyślu z 29 marca 2019 r., nie zostały spełnione wymogi formalne do wymierzenia opłaty legalizacyjnej. W takiej sytuacji stanowisko PWINB, że zachodzi konieczność podjęcia czynności, które umożliwią inwestorowi poprawienie przedłożonych dokumentów potrzebnych do legalizacji przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej, jest w pełni uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów skargi uznać należy, że są one nieuzasadnione. Nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Owszem, organ II Instancji uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania powołał przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., w sytuacji kiedy podstawę tego rozstrzygnięcia w rzeczywistości stanowił art. 138 § 2 K.p.a., jednak tego rodzaju zapis należy uznać za omyłkę pisarską. Uzasadnienie postanowienia wskazuje, że podstawą rozstrzygania był art. 138 § 2 K.p.a. Do uwzględnienia skargi w oparciu o zarzut naruszenia przepisów postępowania niezbędnym jest, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W analizowanym przypadku wskazanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. zamiast art. 138 § 2 K.p.a. niewątpliwie istotnego wpływu na wynik sprawy nie miało. Nie doszło w sprawie również do naruszenia przepisów art. 138 § 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 136 § 1 K.p.a. Przepis art. 138 § 2 K.p.a. przewiduje, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazany w uzasadnieniu postanowienia PWINB zakres sprawy potrzebny do wyjaśnienia, w szczególności potrzeba podjęcia czynności, które umożliwią inwestorowi poprawienie przedłożonych dokumentów potrzebnych do legalizacji przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej w pełni uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Fakt, że organ I instancji tych czynności nie wykonał niewątpliwie stanowi naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy niewątpliwie będzie miał istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie nie doszło także do naruszenia zakazu reformationis in peius. Zakaz ten został przewidziany przepisem art. 139 K.p.a. Powołany przepis zakazuje organowi odwoławczemu wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Dopuszcza jednak nieuwzględnienie tego zakazu w sytuacji kiedy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Nie ma wątpliwości, że ewentualna odmowa wymierzenia opłaty legalizacyjnej może prowadzić do ewentualnego nakazania rozbiórki obiektu, jednak pozostawienie w obrocie prawnym postanowienia wydanego (na obecnym etapie postępowania) z rażącym naruszenia przepisu art. 49b ust. 2 P.b. pozwala na wydanie zaskarżonego postanowienia. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 137 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Organ nie miał obowiązku wydania postanowienia o niedopuszczalności cofnięcia zażalenia. Przepis art. 137 w zw. z art. 144 K.p.a. przewiduje możliwość cofnięcia zażalenia przed wydaniem postanowienia przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia zażalenia, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy postanowienia naruszającego prawo lub interes społeczny. W analizowanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że organ II Instancji był uprawniony do nieuwzględnienia cofnięcia odwołania. Uwzględnienie cofnięcia zażalenia spowodowałoby, że w obrocie prawnym pozostałoby postanowienie naruszające prawo wydane z naruszeniem art. 49b ust. 2 P.b. Organ nie naruszył również art. 7, art. 7a, art. 8 § 1 i § 2 K.p.a. Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Poziom, na jakim znajduje się działka Inwestora, na której wzniesiono obiekt oraz sposób posadowienia budynku jednoznacznie wynikają ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, między innymi z map, protokołu oględzin, czy dokumentacji zdjęciowej. Słuszny interes społeczny dotyczy również zabezpieczenia przeciwpowodziowego obywateli. Interes obywatela nie może być realizowany z pominięciem zgodnego z prawem prowadzenia procesu inwestycyjnego. Stosowane w sprawie normy prawne nie budzą wątpliwości, dlatego nie można podejmować działań wbrew ich treści. To przecież strona skarżąca dopuściła się samowoli budowlanej, dlatego w chwili obecnej musi podjąć wszelkie działania zmierzające do jej legalizacji. Żądanie przez organy, by strona podejmowała czynności w celu wykazania, że zachodzą wobec niej przesłanki z art. 49b ust. 2 P.b. nie stanowi "ukarania" skarżącej, lecz jest realizacją ustawowych obowiązków obciążających organ nadzoru budowlanego. Ewentualnie wadliwe posadowienie innych budynków w pobliżu budynku skarżącej nie może być przedmiotem analizy w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI