II SA/Rz 498/13

II SA/Rz 498/13 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2013-10-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2013-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka
Magdalena Józefczyk. /przewodniczący/
Maria Piórkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Sygn. powiązane
I OSK 1229/14 - Wyrok NSA z 2016-01-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
art. 1 pkt 1, art. 122 pkt 2, art. 166 pkt 4, art. 167 ust. 1 pkt 3, ust. 5 i 6, art. 168, art. 187
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Dz.U. 2010 nr 31 poz 159
§ 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do  funkcjonariuszy celnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary dyscyplinarnej -skargę oddala-
Uzasadnienie
II SA/Rz 498/13
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi J. H. jest orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...], którym działając na podstawie art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) w zw. z art. 187 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm. – zwana dalej "ustawą"), utrzymano w mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] uznające aspiranta celnego, specjalistę Służby Celnej J. H. za winnego zarzucanych mu czynów i wymierzające w stosunku do niego karę dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem określoną w art 167 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego
w R. postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] zmienionym postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] wszczął wobec ww. funkcjonariusza celnego postępowanie dyscyplinarne w sprawie naruszenia obowiązków służbowych określonych w art. 166 pkt 4 ww. ustawy, polegające na tym, że obwiniony J. H. pełniąc obowiązki służbowe w dniu [...] lutego 2012 r. w Oddziale Celnym w L. wykonał w sposób nieprawidłowy czynności służbowe poprzez potwierdzenie w systemie ECS wywozu towaru w postaci 1 243 opakowań zbiorczych papierosów o wadze 17 464 kg, podczas gdy z przedłożonych dokumentów wywozowych wynikało, że przedmiotem wywozu faktycznie był towar w postaci 243 opakowań zbiorczych o wadze 1 764 kg, a także, że otworzył w dniu [...] stycznia 2012 r. procedurę tranzytu na karnecie TIR nr [...] oraz w dniu [...] lutego 2012 r. procedurę tranzytu na karnecie TIR nr [...], mimo że Konwencja TIR wyklucza możliwość przewozu w tej procedurze towaru m.in. w postaci tytoniu i wyrobów podobnych o kodach HS 24.02.10, 24.02.20 i 24.03.10, co stanowiło naruszenie obowiązków służbowych określonych w art. 122 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w szczególności dotyczących rzetelnego wykonywania powierzonych zadań,
tj. o naruszenie obowiązków służbowych określonych w art. 166 pkt 4 ww. ustawy.
W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego, po wysłuchaniu stron postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego w R. wydał w dniu [...] października 2012 r. orzeczenie dyscyplinarne, którym uznano J. H. za winnego zarzucanych mu czynów i na podstawie art. 167 ust. 1 pkt 3 ustawy orzeczono wobec niego karę dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia J. H. wniósł o jego zmianę
i uniewinnienie, bądź o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego zmianę i wymierzenie łagodniejszej kary. Zarzucił naruszenie:
- art. 122 pkt 2 ustawy poprzez uznanie, że wykonywał swoje obowiązki służbowe nierzetelnie, podczas gdy jego błąd winien zostać zakwalifikowany jako omyłka pisarska i nie powinien skutkować wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Jego zdaniem okoliczność potwierdzenia w dniu [...] lutego 2012r. w systemie ECS wywozu towaru w postaci papierosów w ilości i o wadze innej niż wynikało to z przedłożonych dokumentów wywozowych, należy zakwalifikować jako przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi. Przy ocenie rzetelności wykonania powierzonych mu obowiązków organ winien wziąć pod uwagę niekorzystne warunki atmosferyczne (duży mróz) panujące w tym dniu, a także, że sam wykonywał wszystkie czynności dotyczące obsługi zgłoszeń celnych, przy czym odprawy w tym dniu były liczne i czasochłonne;
- art. 168 ust. 1 ustawy poprzez przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego zamiast rozmowy dyscyplinującej odnośnie ww. zdarzenia. Podał, że nie neguje, że popełnił pomyłkę, jednakże nie było to działanie umyślne i niezwłocznie po wykryciu tej pomyłki rozpoczął starania w celu sprostowania swojego błędu Powyższe winno mieć wpływ na złagodzenie wymiaru kary;
- art. 167 ust. 4 ustawy poprzez jego niewłaściwą wykładnię i wymierzenie kary niewspółmiernej do przewinienia, a w szczególności do stopnia zawinienia;
- art. 167 ust. 6 ustawy poprzez brak zastosowania tego przepisu i nieuznanie przesłanek, które w przedmiotowej sprawie powinny skutkować złagodzeniem kary;
- art. 4 K.p.k. w zw. z art. 7 K.p.k. w zw. z art. 187 ustawy poprzez brak uwzględnienia okoliczności przemawiających na jego korzyść (praca w ciężkich warunkach atmosferycznych, sam wykonywał obowiązki służbowe pomimo znacznej ilości pracy, niezwłocznie po zorientowaniu wykryciu błędu starał się go naprawić). Wskazał, że treść Konwencji TIR może wprowadzić w błąd co do towarów, które nie mogą być przewożone w procedurze wywozu. Podał, że wówczas w Oddziale Celnym w L. nie było dopracowanych reguł postępowania w tym zakresie i nie odbywały się na ten temat szkolenia;
- art. 183 K.p.k. w zw. z art. 187 ustawy poprzez błędne jego zastosowanie
i umożliwienie kierownikowi Oddziału Celnego w L. uchylania się od udzielenia odpowiedzi na pytania zadawane przez Obwinionego podczas przesłuchania w charakterze świadka;
- § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. nr 31, poz. 159) poprzez przekroczenie terminu do wszczęcia postępowania wyjaśniającego.
Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił powyższego odwołania i wskazanym na wstępie orzeczeniem dyscyplinarnym utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji.
Organ podał, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] stycznia 2012 r. w Oddziale Celnym w L. został złożony przez [...] wniosek o zamknięcie procedury tranzytu i wywóz poza obszar Wspólnoty Europejskiej towarów zgodnie z wykazem znajdującym się na tym wniosku. Wśród wnioskowanych do zamknięcia procedur znajdował się dokument [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. gdzie przedmiotem eksportu były papierosy o masie 1350 kg. Zamknięcie procedury wywozu i potwierdzenie wystąpienia poza obszar Unii Europejskiej zostało dokonane przez J. H. Na czas operacji tranzytu ww. funkcjonariusz celny otworzył karnet TIR nr [...]. Masa towaru wpisana w karnecie TIR była zgodna z masą podaną na dokumencie towarzyszącym [...].
Następnie w dniu [...] lutego 2012 r. w Oddziale Celnym w L. firma "[...]" A. M., (ul. [...]), złożyła zlecenie wydania z magazynu czasowego składowania nr [...] towaru w postaci papierosów znajdujących się w 243 opakowaniach zbiorczych o wadze brutto 1 764,00 kg. Towar ten został zgłoszony do objęcia procedurą wywozu, zgłoszenie celne przyjął oraz zwolnił do powyższej procedury J. H.
W związku z rozbieżnościami pomiędzy danymi wynikającymi z dokumentu uzyskanego z systemu ECS (towar w postaci 1 243 opakowań zbiorczych papierosów o wadze 17 464 kg) oraz włoskim tranzytowym dokumentem towarzyszącym (towarowi w postaci 243 opakowań zbiorczych papierosów o wadze brutto 1 764,00 kg), ww. funkcjonariusz celny przeprowadził rewizję w magazynie czasowego składowania i ustalił, że ilość i rodzaj towaru jest zgodna z włoskim tranzytowym dokumentem towarzyszącym [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Po przeprowadzonej rewizji J. H. potwierdził w systemie ECS wywóz towaru w postaci 1 243 opakowań zbiorczych papierosów o wadze 17 464 kg i otworzył karnet TIR nr [...].
Organ podał, że powyższy stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów tj. raportu z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] ([...]) z kontroli przeprowadzonej przez zespół kontrolujący w ramach nadzoru specjalnego oraz pisma Referatu Kontroli Wewnętrznej i Przeciwdziałania Korupcji z dnia [...] kwietnia 2012 r. ([...]). Dowody te nie zostały zakwestionowane przez Obwinionego. Jedynie przesłuchanie świadka - kierownika Oddziału Celnego w L., zgodnie z wnioskiem Obwinionego, zostało powtórzony w dniu [...] sierpnia 2012 r.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego bezsprzecznie wynika, że w dniu [...] stycznia 2012 r. oraz w dniu [...] lutego 2012r. dla towaru w postaci papierosów o kodzie HS 24.02.20 zostały otworzone karnety TIR o numerach [...] oraz [...]. Otwarcia tych karnetów dokonał J. H., który nie zaprzeczył temu faktowi. Jedynie w odwołaniu podniósł, że Konwencja TIR może wprowadzić w błąd co do towarów, które mogą być przewożone pod karnetem TIR oraz że Konwencja TIR nie wyklucza możliwości przewozu tytoniu i wyrobów o podobnych kodach.
Ustosunkowując do powyższego zarzutu organ dyscyplinarny II instancji wyjaśnił, że Decyzja Rady Unii Europejskiej z dnia 28 maja 2009 r. w sprawie opublikowania w skonsolidowanej formie tekstu Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (Konwencja TIR) z dnia 14 listopada 1975 r. ze zmianami wprowadzonymi do konwencji od tej daty (2009/477/WE) w swej treści faktycznie nie wyklucza możliwości przewozu alkoholu oraz wyrobów tytoniowych pod osłoną karnetu TIR. Powyższe byłoby jednakże możliwe wyłącznie na formularzu karnetu TIR w wersji 2, którego wzór został zamieszczony w załączniku nr 1 do ww. Decyzji. Z załącznika tego wynika, że w przypadku przewozu papierosów i alkoholu wymagane jest, aby karnety TIR zawierały na okładce i na wszystkich odcinkach wyraźny napis "TABACCO/ALCOHOL" i "TABAC/ALCOOL". Karnety TIR o numerach [...] oraz [...] nie spełniały tego wymogu, w związku z czym J. H. nie powinien był otwierać ich dla przedmiotowego towaru w postaci papierosów.
Organ nie zgodził się z twierdzeniem, że Konwencja TIR wprowadza w błąd co do uregulowań dotyczących możliwości przewozu towarów. Z załącznika nr 1 ww. Decyzji Rady Unii Europejskiej jednoznacznie wynika pod jakimi warunkami wyroby tytoniowe mogą być obejmowane karnetem TIR. Sposób uregulowania tej kwestii (wskazanie odpowiedniego wzoru formularza karnetu TIR) jest zrozumiały dla każdego, a w szczególności dla funkcjonariusza mianowanego do służby stałej i posiadającego wieloletni staż oraz doświadczenie takie jak J. H.
Jednocześnie organ podkreślił, że w myśl postanowień zawartych w decyzji podjętej przez Międzynarodową Unię Transportu Drogowego w Genewie (IRU), która zrzesza wszystkie stowarzyszenia poręczające ustanowione w myśl Konwencji TIR, istnieje ograniczenie w przewozach w ramach procedury TIR odnoszące się do następujących towarów:
- alkohol i produkty pochodne o kodach HS 22.07.10 i 22.08;
- produkty tytoniowe (w tym tytoń do palenia) o kodach HS 24.02.10, 24.02.20 i 24.03.10.
Do ww. towarów IRU nie zapewnia gwarancji, a zatem niemożliwy jest ich przewóz na podstawie karnetu TIR w żadnej z Umawiających się Stron Konwencji TIR. Postanowienia ww. decyzji IRU zostały ujęte w pkt. 3.7 Instrukcji w zakresie stosowania procedury TIR z dnia 5 września 2011r. (wersja obowiązująca w czasie popełnienia przez Obwinionego ww. czynów). Instrukcja ta jest stale aktualizowana na stronie internetowej i dostępna dla każdego funkcjonariusza celnego w celu uzupełniania wiedzy niezbędnej do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.
Wobec powyższego za niezasadny organ uznał argument
o niedopracowaniu w Oddziale Celnym w L. reguł postępowania w tym zakresie i brak szkoleń. Reguły dotyczące obejmowania wyrobów tytoniowych karnetem TIR wynikają szczegółowo z Konwencji TIR oraz z Instrukcji dotyczącej stosowania procedury TIR. Obwiniony mimo stałego i nieograniczonego dostępu do tych dokumentów, nie uzupełnił swej wiedzy w tym zakresie i w sposób nieprawidłowy otworzył karnety TIR o numerach [...] oraz [...] dla towaru, który według ww. decyzji IRU nie może być przewożony w ramach tej procedury.
Odnośnie zarzutu J. H., że organ dyscyplinarny winien potraktować okoliczność potwierdzenia w dniu [...] lutego 2012 r. w systemie ECS wywozu towaru w postaci 1 243 opakowań zbiorczych papierosów o wadze 17 464 kg zamiast towaru w postaci papierosów 243 opakowań zbiorczych papierosów
o wadze brutto 1 764,00 kg jako przewinienie mniejszej wagi i przeprowadzić z nim rozmowę dyscyplinującą oraz, że zdarzenie to należy traktować jako efekt jego pomyłki pisarskiej Dyrektor Izby Celnej uznał za niezasadne. Zwrócił uwagę, że błędne dane nie zostały wprowadzone do systemu ECS przez Obwinionego lecz jedynie przez niego potwierdzone. Nie można też oceniać tego zdarzenia
w kategorii czynu stanowiącego przewinienie mniejszej wagi, gdyż potwierdzenie
w systemie ECS wywozu 1 243 opakowań zbiorczych papierosów o wadze 17 464 kg stanowiło potwierdzenie nieprawdy. Wskazano jednocześnie, że organ odwoławczy nie twierdzi, było to działanie świadome i umyślne, szczególnie że J. H. podjął próbę poinformowania docelowego urzędu celnego o powyższej rozbieżności a prawdopodobnie wpływ na potwierdzenie w systemie ECS nieprawidłowych danych miały warunki pracy opisane przez Obwinionego. Powyższe nie zmienia jednak faktu, że czynności te wykonał w sposób niedbały, nieprawidłowy i nierzetelny. Niedbałość polegała na niezgodnym z prawdą potwierdzeniu w systemie ECS ilości i wagi ww. towaru w postaci papierosów. Natomiast nierzetelność przejawiła się brakiem inicjatywy w aktualizowaniu na bieżąco wiedzy na temat możliwości obejmowania wyrobów tytoniowych procedurą TIR, pomimo tego, że miał dostęp do wszelkich regulacji dotyczących tej kwestii. Skutkiem takiego postępowania było nieprawidłowe objęcie w dniu [...] lutego 2012r. karnetem TIR nr [...] ww. wyrobów tytoniowych. Organ zauważył, że nie był to pierwszy przypadek nieprawidłowego objęcia przez Obwinionego wyrobów tytoniowych procedurą TIR. Jak wyżej wykazano, miało to już miejsce wcześniej
w dniu [...] stycznia 2012 r., gdy otworzył dla takich wyrobów karnet TIR nr [...].
Za niesłuszne uznano zarzuty naruszenia przez organ dyscyplinarny
I instancji przepisów art. 122 pkt 2 oraz art. 168 ust. 1 ustawy. Podano, że okoliczność powielania tego samego błędu, brak inicjatywy w uzupełnianiu wiedzy zawodowej niezbędnej do wykonywania bieżących zadań oraz fakt potwierdzenia nieprawdy nie mogą być potraktowane jako przewinienie mniejszej wagi. Świadczą natomiast o nierzetelności i niedbalstwie Obwinionego co zgodnie z art. 166 ust. 4 ww. ustawy stanowi podstawę do pociągnięcia funkcjonariusza celnego do odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Organ wskazał, że biorąc pod uwagę, wymiar i powagę wykazanego wyżej naruszenia obowiązków służbowych, a także jego skutki w postaci poświadczenia nieprawdy, uznać należało, że Obwiniony zasługuje na karę w zaostrzonym wymiarze. Jego czyn naraził Służbę Celną na utratę dobrego imienia oraz zaufania co do jej profesjonalizmu i działania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jednocześnie podniesiono, że nie bez znaczenia pozostają okoliczności łagodzące w postaci nieumyślności działania, chęci naprawienia popełnionego błędu, trudnych warunków pracy oraz czasochłonność i ilość przydzielonych mu zadań. W ocenie organu analiza wszystkich czynników, zarówno wpływających na zaostrzenie jak i na złagodzenia kary, powoduje, że wymierzona kara nagany z ostrzeżeniem jest adekwatna do czynów popełnionych przez Pana J. H.
Wskazując na treść art. 167 ust. 1 ustawy organ podał, że uznanie organu dyscyplinarnego I instancji odnośnie wymierzonej kary nie przekroczyło luzu decyzyjnego. Organ dyscyplinarny oprócz okoliczności obciążających Obwinionego wziął również pod uwagę okoliczności łagodzące. Przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej organ wziął pod uwagę dotychczasowy przebieg służby Obwinionego oraz oceny okresowe i opinie służbowe za okres od 2005 do 2010 r.
Końcowo organ podał, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty wymierzenia kary niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, nieuwzględnienia okoliczności łagodzących, naruszenia art. 183 K.p.k. zw. z art. 187 ustawy poprzez uchylanie się Kierownika Oddziału Celnego w L. od udzielenia odpowiedzi na pytania zadawane w czasie przesłuchania w charakterze świadka. Wskazano, że w tym zakresie organ odwoławczy uznał wyjaśnienia złożone przez Obwinionego a wskazane przez niego okoliczności zostały uznane za wpływające na złagodzenie wymiaru kary. Złożenie zeznań przez ww. świadka nie miałoby wpływu na treść orzeczenia dyscyplinarnego.
Za niezasadny organ uznał również zarzut naruszenia § 2 rozporządzenia
w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych poprzez przekroczenie terminu do wszczęcia postępowania wyjaśniającego i wyjaśnił, że polecenie Naczelnika Urzędu Celnego w R. dotyczące wszczęcia postępowania wyjaśniającego zostało wydane w dniu [...] lutego 2012 r. Rzecznik dyscyplinarny otrzymał powyższe polecenie w dniu [...] lutego 2012 r. (w poniedziałek), gdyż jak wynika z listy obecności, w dniach [...] lutego 2012 r. (czwartek i piątek) był nieobecny w służbie. Zatem dopiero od dnia [...] lutego 2012 r. rozpoczął się bieg terminu określonego w § 2 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem rzecznik dyscyplinarny niezwłocznie, nie później niż
w ciągu 3 dni po otrzymaniu zlecenia organu dyscyplinarnego, wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego. Wydając w dniu [...] lutego 2012 r. postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny prawidłowo zrealizował postanowienia zawarte w ww. przepisie prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył J. H. wnosząc o zmianę orzeczenia dyscyplinarnego Dyrektora Izby Celnej oraz orzeczenia dyscyplinarnego Naczelnika Urzędu Celnego w R. i uniewinnienie, bądź o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego zmianę i wymierzenie łagodniejszej kary. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 122 pkt 2 ustawy poprzez uznanie, że wykonywał swoje obowiązki służbowe nierzetelnie, podczas gdy jego błąd winien zostać zakwalifikowany jako omyłka pisarska i nie powinien skutkować wszczęciem postępowania dyscyplinarnego;
- art. 168 ust. 1 ustawy poprzez przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego zamiast rozmowy dyscyplinującej odnośnie ww. zdarzenia;
- art. 167 ust. 4 ustawy poprzez jego niewłaściwą wykładnię i wymierzenie kary niewspółmiernej do przewinienia, a w szczególności do stopnia zawinienia;
- art. 167 ust. 6 ustawy poprzez brak zastosowania tego przepisu i nieuznanie przesłanek, które w przedmiotowej sprawie powinny skutkować złagodzeniem kary.
Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów proceduralnych tj.:
- art. 4 K.p.k. w zw. z art. 7 K.p.k. w zw. z art. 187 ustawy poprzez brak uwzględnienia okoliczności przemawiających na jego korzyść (praca w ciężkich warunkach atmosferycznych, sam wykonywał obowiązki służbowe pomimo znacznej ilości pracy, niezwłocznie po zorientowaniu wykryciu błędu starał się go naprawić). Wskazał, że treść Konwencji TIR może wprowadzić w błąd co do towarów, które nie mogą być przewożone w procedurze wywozu. Podał, że wówczas w Oddziale Celnym w L. nie było dopracowanych reguł postępowania w tym zakresie i nie odbywały się na ten temat szkolenia;
- art. 183 K.p.k. w zw. z art. 187 ustawy poprzez błędne jego zastosowanie
i umożliwienie kierownikowi Oddziału Celnego w L. uchylania się od udzielenia odpowiedzi na pytania zadawane przez Obwinionego podczas przesłuchania w charakterze świadka;
- § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. nr 31, poz. 159) poprzez przekroczenie terminu do wszczęcia postępowania wyjaśniającego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Stosownie do treści art 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 /, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej, utrzymujące w mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego w R. uznające skarżącego za winnego wykonywania w sposób nieprawidłowy czynności służbowych określonych w art. 122 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. skutkujące odpowiedzialnością dyscyplinarną przewidzianą art. 166 pkt 4 ustawy, a w konsekwencji nakładającego na niego karę dyscyplinarną - naganę z ostrzeżeniem stosownie do uregulowania zawartego w art. 167 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Wydając zaskarżone rozstrzygniecie organ ustalił, że skarżący pełniąc w dniu [...] lutego 2012 r. obowiązki służbowe w Oddziale Celnym w L. potwierdził w systemie ECS wywóz towaru w postaci 1 243 opakowań zbiorczych papierosów o wadze 17 464 kg, podczas gdy przedmiotem wywozu faktycznie było 243 opakowań zbiorczych papierosów o wadze 1 764 kg. Nadto, skarżący jako funkcjonariusz Służby Celnej dokonał w dniu [...] stycznia 2012 r. i w dniu [...] lutego 2012 r. otwarcia procedury tranzytu na karnecie TIR nr [...] oraz na karnecie TIR [...], mimo że Konwencja TIR wyklucza możliwość przewozu w tej procedurze towaru w postaci tytoniu i wyrobów podobnych o kodach HS 24.02.10, 24.02.20 i 24.03.10.
Przywołany wyżej stan faktyczny nie jest sporny między stronami, a skarżący kwestionując rodzaj wymierzonej kary dyscyplinarnej podnosi, że w jego ocenie doszło jedynie do omyłki pisarskiej spowodowanej dużym natężeniem pracy, niekorzystnymi warunkami pracy, tj. bardzo niską temperaturą, brakiem odpowiedniego obuwia i odzieży, a także niejasnością przepisów.
W tym stanie faktycznym, dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia przede wszystkim przywołać należy treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, który stanowi, że jest ona jednolitą umundurowaną formacją, utworzoną w celu zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przewozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier. Tak sformułowany przepis wyznaczający usytuowanie Służby Celnej oznacza, że i wymagania odnoszące się do jej funkcjonariuszy są bardziej rygorystyczne, co wielokrotnie podkreślał w swoich orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny. Między innymi, w wyroku z dnia 19 października 2004 r., K 1/04 Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wieloaspektowy, publiczny wymiar Służby Celnej powoduje, że w istotnym stopniu jej działanie a nawet wyobrażenia o nich, kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Służby Celnej muszą być tak wysokie, aby podstawy ich autorytetu umacniały. Okoliczność, że wymagania takie w stosunku do nich są niejednokrotnie wyższe niż w stosunku do innych służb nie oznacza, że w stosunku do innych służb nie mogą być zwiększone, o ile tego wymagać będzie sytuacja, zaś troska o dobro służby publicznej - Służby Celnej, usprawiedliwia zastosowanie indywidualnych rygorów prawnych zdeterminowanych jej specyfiką, nawet jeżeli cechować ją będzie duży stopień represyjności. Stąd też, stosownie do treści art. 166 ustawy o Służbie Celnej, naruszenie obowiązków służbowych funkcjonariusza może skutkować wymierzeniem kary dyscyplinarnej, jednej z wymienionych w art. 167 ustawy. Stosownie do treści art. 167 ust. 4 ustawy wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki jego działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Jednocześnie przepis art. 167 ust. 5 ustawy wskazuje okoliczności wpływające na zaostrzenie kary, zaś ust. 6 tego przepisu - okoliczności wpływające na złagodzenie kary, a nawet w art. 168, w przypadku czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi — odstąpienie od wszczęcia postępowania poprzestając na rozmowie dyscyplinującej. Tak sformułowane przepisy, w świetle niespornego stanu faktycznego sprawy przesadzają o tym, że wymiar kary dyscyplinarnej obejmuje sferę uznaniową organu. Oznacza to więc przypisanie organowi administracji publicznej przepisami prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego, polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej kwestii, które wymykają się spod kontroli sądowej /tak wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r., I OSK 474/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organa nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, szeroko i przekonywająco uzasadniając swoje stanowisko, a więc wydane rozstrzygniecie nie nosi cech dowolności. Zważyć nadto należy, że sądowa kontrola aktów wydanych w ramach uznania administracyjnego jest kontrolą ograniczoną, nie obejmującą celowości wyboru przez organ takiego a nie innego rozstrzygnięcia lecz ogranicza się jedynie do zbadania czy wybór ten nie nosi cechy dowolności a w rozpoznawanej sprawie Sąd takiej nie dopatrzył się.
Z przyczyn wyżej naprowadzonych nie może zostać uwzględniony zarzut skarżącego w przedmiocie naruszenia przepisów art. 122 pkt 2, art. 167 ust. 4 i 6 oraz art. 168 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Wbrew zarzutom skargi orzekające w sprawie organa nie naruszyły też przepisów proceduralnych a zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, które zostało w sposób dostateczny uzasadnione z uwzględnieniem przebiegu dotychczasowej służby skarżącego, a także wskazanych przez skarżącego okoliczności.
W ocenie Sądu za bezzasadny uznać należy zarzut w zakresie naruszenia § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych /Dz. U. Nr 31, poz. 159/, gdyż z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także wyjaśnienia zawartego przez Dyrektora Izby Celnej w zaskarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym wynika, że termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w rozpoznawanej sprawie został zachowany. Odnosząc się do żądania skarżącego w zakresie zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez uniewinnienie obwinionego, czy też wymierzenia łagodniejszej kary dyscyplinarnej wskazać należy treść art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie może polegać wyłącznie na uchyleniu zaskarżonego akt, bądź stwierdzeniu jego nieważności lub też stwierdzeniu wydania aktu z naruszeniem prawa, a kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 2, który stanowi, że jest ona sprawowana jedynie pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z tych też powodów, skoro zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne wydane w ramach uznania administracyjnego nie narusza prawa i nie jest dowolne, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.