II SA/RZ 496/22

II SA/Rz 496/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 624
art. 234
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. A., G. A. i M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2022 r. nr SKO.4171/7/2022 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ Il instancji") z dnia 20 stycznia 2022 r. nr SKO.4171/7/2022 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub zbudowania urządzeń zapobiegającym szkodom.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej "k.p.a.") w zw. z art. 29 ust 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121) i art. 545 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624).
Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia decyzji J.A., G.A. i M.A. złożyli do Wójta Gminy [...], zawiadomienie o zmianie stosunków wodnych na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości T., gmina [...] ze szkodą dla działki nr ewid. [...], będącej ich własnością. Zwrócili się o przywrócenie istniejącego stanu terenu działki nr [...] w T. do stanu poprzedniego, o uregulowanie stosunków wodnych pomiędzy działkami nr [...] i [...] w T. Zwrócili się z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem stwierdzenia skutków istniejącego sprzed daty zawarcia ugody stanu rzeczy oraz wpływu tego stanu na stosunki wodne i odprowadzanie wód z działki nr [...] na działkę [...].
Wójt Gminy [...] po przeprowadzeniu postępowania, w tym przeprowadzeniu oględzin terenu w trakcie rozprawy administracyjnej, powołaniu biegłego z zakresu hydrologii i hydrogeologii i przeprowadzeniu oględzin z jego udziałem, odebraniu wyjaśnień od stron i zeznań od świadków, decyzją z dnia 6 grudnia 2021 r. nr OSR.6331.7.2020 odmówił nakazania E. i A.S., właścicielom działki nr ewid. [...], położonej w miejscowości T., gmina [...] przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub zbudowania urządzeń zapobiegających szkodom.
Organ wskazał, że w 2019 r. prowadził postępowanie o naruszenie stosunków wodnych na spornych działkach, zakończone ugodą zawartą dnia [...] lipca 2019 r. W związku z zawiadomieniem stron z dnia 28 sierpnia 2020 r. o zmianie stosunków wodnych wszczął postępowanie administracyjne. W jego toku powołał biegłego z zakresu hydrologii i hydrogeologii. W trakcie przeprowadzonych oględzin ustalono, że działka ewid. nr [...] o pow. 10,68a, stanowi nieruchomość zabudowaną, usytuowana jest na zachód od działki nr ewid. [...]. Cały teren nieruchomości został nadsypany za pomocą równomiernie rozprowadzonej ziemi. Na przełomie 2017 i 2018 roku rozpoczęły się prace budowlane polegające na podniesieniu poziomu terenu nieruchomości. W wyniku ww. prac w części wschodniej nieruchomości przy granicy z działką nr ewd. [...] powstała skarpa o wysokości ok. 50 cm i długości 22 m. Wody opadowe z dachu budynku zagospodarowane są w powstałej w trakcie budowy studni chłonnej. Podczas oględzin stwierdzono, że widoczne są dwa metrowe kręgi ponad lustrem wody oraz 10 cm wysokości kręgu trzeciego. Teren nieruchomości słabo porośnięty roślinnością. Wokół budynku mieszkalnego ułożono kostkę brukową uniesioną około 5-10 cm nad poziomem gruntu na którym się znajduje. Nieruchomość jest ogrodzona. Od strony wschodniej elementy ogrodzenia wykonane są z betonowych prefabrykatów, zagłębionych w gruncie na około 20 cm. Droga dojazdowa do nieruchomości jest drogą utwardzoną o nawierzchni ulepszonej tłuczniowej, o wyraźnym nachyleniu w kierunku południowym w części wjazdowej do nieruchomości (w kierunku przeciwnym o działek nr ewid. [...] i [...]). Na drodze dojazdowej do działki znajduje się studzienka z żeliwną kratką, która umożliwia zebranie i odpływ wód opadowych gromadzących się na drodze. Z uwagi na nieznaczne podniesienie terenu drogi za pomocą kruszywa, droga wraz ze studzienką po części zabezpiecza działkę nr ewid. [...] przed napływem wód opadowych z terenu działki nr ewid. [...].
Natomiast działka nr [...] o pow. 9,51a jest zabudowana. Spadek terenu nieruchomości wynosi około 1% w kierunku wschodnim, w stronę drogi publicznej. Jednakże w części zachodniej działki, w pasie około 5m wzdłuż granicy z działką nr ewid. [...] występuje nieznaczny spadek terenu w kierunku zachodnim - tj. od krawędzi tarasu do ogrodzenia w miejscu, gdzie występowało zastoisko wody. Nieruchomość oprócz części zabudowanej i tarasu jest porośnięta roślinnością trawiastą, krzewami oraz kilkunastoletnimi drzewami. Zadrzewienia te tworzą zacienione miejsca, zmniejszają intensywność odparowywania wody z powierzchni działki. Woda opadowa z dachu budynku odprowadzana jest za pomocą kanalizacji deszczowej do rowu przydrożnego. Teren nieruchomości ogrodzony jest za pomocą metalowej siatki ogrodzeniowej bez podmurówki, co umożliwia swobodną migrację wód opadowych z terenu innych nieruchomości. Jedynie od strony drogi publicznej (wschodniej) występuje ogrodzenie na betonowej podmurówce.
Powołany w sprawie biegły stwierdził, że powstała w wyniku prac ziemnych skarpa jest istotną zmianą w sposobie ukształtowania terenu, skutkującą zmianą prędkości i natężenia spływu wody. Jednakże powierzchnia zlewni którą tworzy wraz z pokryciem terenu oraz jego spadkiem, nie wpływa na gromadzenie się większej ilości wody wzdłuż ogrodzenia po żadnej ze stron. Zanim na nieruchomości nr ewid. [...] powstał budynek mieszkalny, woda opadowa spływała po całej powierzchni działki nachylonej w kierunku wschodnim. Biegły wskazał, że ilość wody która jest gromadzona na powierzchni dachu wybudowanego domu, kumulowana jest w rynnach i odprowadzana do studni chłonnej i znacznie zmniejsza natężenie oraz migrację wody w kierunku działki nr ewid. [...]. Tę kwestie należy uznać za pozytywny skutek dokonanych zmian. Ponadto, kostka brukowa wybudowana na odcinku od bramy wjazdowej do domu w znacznym stopniu zablokowała spływ wód z naturalnego zagłębienia. Materiał którym jest nadsypana droga dojazdowa do nieruchomości nr ewid. [...] również uniemożliwia swobodny spływ wód stanowiąc zaporę dla ujścia wody w kierunku nieruchomości nr ewid. [...].
W tak ustalonych okolicznościach Wójt uznał, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wykonaniem podniesienia terenu oraz powstaniem skarpy wraz z murkiem ogrodzeniowym na działce nr [...] a szkodami w postaci zastoisk wody wzdłuż ogrodzenia oddzielającego grunty działek nr [...] i [...] oraz powstałych w budynkach. Z tej przyczyny wydał decyzję odmowną.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J.A., G.A. i M.A. wnioskując o jej uchylenie i nakazanie właścicielom działki nr [...] przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie bądź zbudowania dodatkowych urządzeń zapobiegających szkodom. Zarzucili, że decyzja została oparta na opinii biegłego sporządzonej na podstawie oględzin, o których nie zostali należycie powiadomieni. Nadto opracowana opinia biegłego jest wewnętrznie sprzeczna i nie może stanowić podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Zarzucili także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i art. 234 § 3 Prawa wodnego.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 20 stycznia 2022 r. SKO w Rzeszowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium uznało, że wniesione odwołanie jest nieuzasadnione i stanowi polemikę z ustaleniami poczynionymi przez organ. Wskazało, że w prowadzonym postępowaniu Wójt powołał biegłego, który szczegółowo w wydanych opiniach wskazał, że ilość wody która jest gromadzona na powierzchni dachu wybudowanego domu, kumulowana jest w rynnach i odprowadzana do studni chłonnej znacznie zmniejsza natężenie i migrację wody w kierunku działki nr ewid. [...]. Stanowi to pozytywny skutek dokonanych zmian. Ponadto, kostka brukowa wybudowana na odcinku od bramy wjazdowej do domu w znacznym stopniu zablokowała spływ wód z naturalnego zagłębienia. Dodatkowo materiał którym jest nadsypana droga dojazdowa do nieruchomości nr ewid [...] również uniemożliwia swobodny spływ wód stanowiąc zaporę dla ujścia wody w kierunku nieruchomości nr ewid. [...].
Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku J.A., G.A. i M.A., mając na uwadze stan prawny i faktyczny, wykonane opinie przez biegłego, ocenę aktualnego stanu na gruncie, analizę terenu objętego postępowaniem i wnioski zawarte w tejże opinii. Ustalenia opinii organ uznał za prawidłowe, jasne i logiczne, przeprowadzone w sposób kompleksowy. W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia stosunków wodnych. Kolegium podkreśliło, że analiza opinii oraz wniosków z niej wypływających pokrywa się z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji w ramach pozostałego postępowania dowodowego gdzie przeprowadzono dowód z przesłuchania stron i świadków oraz przeprowadzono liczne oględziny w terenie z udziałem stron i biegłego.
Zdaniem SKO nie doszło także do naruszenia zasad określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Fakt braku zmian wody na gruncie i szkód na działkach sąsiednich nie jest oparty jedynie na wzrokowych oględzinach terenu oraz sprzecznych zeznaniach stron postępowania, ale także na pełniej i wszechstronnej opinii biegłego. W ocenie organu odwoławczego stanowi to wystarczający materiał dowodowy w sprawie dla wydania decyzji administracyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J.A., G.A. i M.A. - zastępowani przez pełnomocnika r. pr. S.Ł. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie:
1) art. 7 i 77 k.p.a. wskutek pominięcia sprzeczności w opinii biegłego M.K.,
2) art. 79 § 1, art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 § 2 oraz art. 40 § 2 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronom udziału w oględzinach biegłego (brak doręczenia zawiadomienia o oględzinach przed terminem ich dokonania),
3) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez wnioskodawców dowodów z ponownej opinii biegłego z zakresu hydrologii i hydrogeologii oraz opinii biegłego z zakresu budownictwa,
4) art. 234 § 3 ustawy Prawo wodne - poprzez odmowę nakazania E. i A.S. przywrócenia działki nr [...] obręb T. do stanu poprzedniego poprzez usunięcie bądź zabezpieczenie powstałego wskutek działań tych osób uskoku pomiędzy działkami [...] i [...], wskutek czego wody opadowe będą mogły swobodnie spływać, nie tworząc zastoisk na działce wnioskodawców oraz nie uszkadzając budynku wnioskodawców,
5) art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 2 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji i tym samym odmowę uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi skarżący zaprezentowali obszerne i szczegółowe zarzuty dotyczące sporządzonej przez biegłego opinii. Zarzucili brak rozpoznania przez organ złożonych przez nich wniosków dowodowych, w tym tych dotyczących przeprowadzenia dowodu z ponownej opinii biegłego z zakresu hydrologii i hydrogeologii oraz dodatkowej opinii biegłego z zakresu budownictwa dla ustalenia przyczyn pękania ścian ich budynku oraz ich zawilgocenia. Budynek mieszkalny posadowiony na ich działce ulega uszkodzeniu (pękanie i zawilgocenie ścian), co jest najprawdopodobniej spowodowane przez przenikanie wody z działki Państwa [...].
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] o odmowie nakazania E. i A.S., właścicielom działki nr [...] w T. przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub zbudowania urządzeń zapobiegających szkodom.
Na wstępie należy podkreślić, że prowadzenie ww postępowania i wydanie w nim opisanych decyzji było dopuszczalne.
Strony postępowania zawarły w dniu [...] lipca 2019 r. ugodę administracyjną, umowę której:
1. Państwo E. i A.S., jako właściciele działki nr [...] znajdującej w miejscowości T., gm. [...], oświadczają, że przywrócą poprzedni stan spływu wód powierzchniowych na działce nr [...] znajdującej się w miejscowości T., gm. [...]
2. Państwo G.A., J.A. i M.A., jako właściciele działki nr [...] znajdującej się w miejscowości T., gm. [....], wyrażają zgodę na przywrócenie poprzedniego stanu spływu wód powierzchniowych na działce nr [...] znajdującej się w miejscowości T., gm. [....], na następujących warunkach:
a) termin wykonania praw: do 31 grudnia 2019 r.,
b) właściciele działki nr [...] znajdującej się w miejscowości T., gm. [...], ponoszą wszelkie koszty związane z wykonaniem przedmiotowych robót.
3. Państwo E. i A.S. oświadczają, że w pełni akceptują przedstawione w pkt 2 lit. a – b warunki i zobowiązują się do ich spełnienia w sposób zgodny z wolą Państwa G., J. i M.A.
Ugoda ta została zatwierdzona ostatecznym postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia 19 lipca 2019 r., nr OŚR.6331.1.2019.
Pismem z dnia 7 stycznia 2020 r. skarżący wystąpili do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o wszczęcie procedur administracyjnych w związku z niedotrzymaniem warunków ugody przez właścicieli działki nr [...].
Pismem z dnia 28 sierpnia 2020 r. sprecyzowali oni, że pismo z dnia 7 stycznia 2020 r. stanowi wniosek o uregulowanie stosunków wodnych pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w T. Ich zdaniem stosunki wodne od momentu zawarcia ugody nie uległy zmianie, zakwestionowali opis stanu wody na gruncie wynikający z oględzin w dniu 30 czerwca 2010 r.
Wójt Gminy [...] w piśmie z 12 sierpnia 2020 r. do skarżących stwierdził, iż na dzień 30 czerwca 2020 r., warunki ugody zostały wykonane.
Skarżący kwestionuje taką tezę i podtrzymując swoje stanowisko o niezmienionym stanie wody na gruncie od daty ugody złożyli wniosek o uregulowanie stosunków wodnych.
Zdaniem Sądu – po pierwsze po zawarciu ugody (w trakcie prowadzonej budowy domu) P.P. S. niespornie dokonali na gruncie szeregu zmian mających być w założeniu wykonaniem ugody. Po drugie wykonanie tych prac po dacie ugody jako również wskazanie przez skarżących na szkody powstałe po tej dacie, w okolicznościach sprawy pozwoliły na przyjęcie, że stan faktyczny na gruncie uległ zmianie i nie mamy do czynienia z res iudicata (art. 121 k.p.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że odpowiada ona prawu. Zgodnie z art. 234 prawa wodnego "Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmienić stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani odpływu ze źródeł ze szkoda dla gruntów sąsiednich", zaś zgodnie z ust. 3 cytowanego artykułu "Jeżeli spowodowana przez właściciela gruntu zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom".
Należy wyraźnie zaznaczyć, że przepis art. 234 ust. 3 powołanej ustawy Prawo wodne przewiduje możliwość wydania decyzji o nakazaniu właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom, tylko wtedy, jeżeli spełnione są łącznie dwie przesłanki, tj. zmiany stanu wody na gruncie spowodowane zostały przez właściciela gruntu i zmiany te szkodliwe wpływają na grunty sąsiednie. Efektem ustalenia, iż wystąpiły przesłanki określone powyżej, może być wydanie przez właściwy organ decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Badając zaistnienie ww przesłanek organy powołały się na opinię biegłego z zakresu hydrologii i hydrogeologii M.K.
W obszernej, bardzo szczegółowej opinii przeanalizował on sytuację na dz. [...] i dz. [...] przez rozpoczęciem inwestycji przez P.P. S., w trakcie i po zawarciu ugody oraz stan na datę opiniowania. W konkluzji opinii biegły wskazał następujące wnioski:
1) Właściciel działki nr [...] dokonał zmiany stosunków wodnych poprzez wykonanie na niej nasypu, w wyniku czego teren nieruchomości został podniesiony do wysokości gruntu działki graniczącej z niniejszą nieruchomością od strony zachodniej. Wykonany nasyp spowodował zmniejszenie nachylenia terenu przedmiotowej nieruchomości w kierunku działki [...], za wyjątkiem pasa o szerokości ok. 1,8 m obejmującego długość wschodniej granicy pomiędzy działkami objętymi niniejszym opracowaniem. Kierunek spływu wód z terenu działki nr [...] nie został zmieniony, natomiast zmieniło się natężenie (zostało zmniejszone) tego spływu. Cały teren nieruchomości [...] został wypłaszczony, a skarpa, która powstała w wyniku podniesienia nieruchomości, nie ma wpływu na zmianę kierunku spływu wód.
2) Zmiany stanu wody na gruncie w żaden sposób nie wpływają negatywnie na nieruchomość nr [...], co wykazała analiza dostępnych materiałów, dokumentacji całego postępowania zebranej przez Urząd Gminy [...], jak również oględziny nieruchomości. Rozplantowanie ziemi w sposób równomierny (deklarowane już w protokole oględzin z 2019 roku), ograniczyło spływ ilości wody w kierunku działki [...]. Zanim zostały rozpoczęte prace polegające na przeprowadzeniu robót ziemnych, budowie domu oraz ogrodzenia od strony zachodniej i południowej na działce nr [...], spływ wody również odbywał się w kierunku działki [...], co wynikało z nieznacznego spadku terenu w kierunku wschodnim.
3) Utworzenie się zastoiska wody wzdłuż ogrodzenia między działkami [...] i [...] widocznego na zdjęciach dołączonych do protokołu z oględzin ż dnia 12 lipca 2021 r. przez Panią A., było zjawiskiem powstałym w wyniku ulewnych deszczy, trwających wówczas prac budowlanych, jak również jednocześnie naturalnym ukształtowanie terenu skupiających znaczną cześć wód opadowych w kierunku narożnika działek [...] i [...]. Można zauważyć, że ogrodzenie z betonowych prefabrykatów nie jest na prezentowanej fotografii dokończone, jak również podłoże nie zostało jeszcze rozplantowane. W ślad za ugodą zawartą [...] lipca 2019 roku, której przedmiotem było przywrócenie poprzedniego stanu spływu wód nadmienić, iż kierunek spływu wód powierzchniowych nie został zmniejszenia natężenia spływu wód w kierunku działki [...] ogrodzeni i obsypane z jednej strony gruntem o niskim współczynniku filtracji.
4) Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, zdaniem autora opinii, nie ma związku przyczynowo skutkowego pomiędzy wykonaniem podniesienia terenu oraz powstaniem skarpy o szerokości około 1,8 metra wraz z murkiem ogrodzeniowym na działce [...], a szkodami w postaci zastoisk wody wzdłuż ogrodzenia oddzielającego grunty działek [...] oraz [...] oraz tych powstałych w budynku (wilgoć i pęknięcia ścian), okazanych w trakcie oględzin. Jedynym związkiem jaki może wskazać biegły jest powstanie zastoiska wody w tracie prowadzonych prac budowlanych, które to zakończyły się w 2019 roku, co wynikało z braku ogrodzenia wykonanego przez właścicieli działki [...], kostki brukowej i równomiernego rozplantowania terenu. Wobec powyższego biegły stwierdza, iż nie ma przesłanek umożliwiających nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego właścicielowi działki nr [...].
Należy podkreślić, że sformułowane przez skarżących wątpliwości co do treści opinii biegłego w piśmie z dnia [...] września 2021 r. zostały w sposób szczegółowy i merytoryczny wyjaśnione przez biegłego M.K. w piśmie z dnia 7 listopada 2021 r. Wyjaśnił on, że zarzut nr 1) przedstawiony przez Pełnomocnika Wnioskodawców nie wskazuje jakie dokładnie sprzeczności z istniejącym stanem na gruncie zawiera opinia biegłego. Opinia zawiera dokładny opis ukształtowania całego terenu zarówno przed jak i po zagospodarowaniu nieruchomości nr [...]. Potwierdzeniem prawidłowości przedstawionego stanu ukształtowania jest dołączona do opinii mapa topograficzna, mapa zasadnicza zalegająca w aktach sprawy oraz spostrzeżenia własne dokonane w trakcie oględzin.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ogrodzenia pomiędzy nieruchomościami nr [...] i [...] biegły, w ślad za opinią podtrzymuje, że ogrodzenie to wykonane z prefabrykatów betonowych zostało umieszczone w gruncie na głębokości ok. 20 cm i obsypane ziemią o niskim współczynniku filtracji. W punkcie 3 wniosków opinii wyraźnie wskazano, że ogrodzenie zostało obsypane z jednej strony, dlatego zarzut nieuwzględnienia braku zagłębienia betonowej podmurówki po stronie działki nr [...] jest niesłuszny. Ponadto Pełnomocnik Wnioskodawców całkowicie pomija fakt, że przed rozpoczęciem prac budowlanych na działce nr [...] teren tej nieruchomości był nachylony w kierunku działki nr [...], co jest równoznaczne z tym, że wody opadowe w sposób naturalny spływały w tym kierunku. Ogrodzenie na betonowej podmurówce wtedy jeszcze nie istniało więc odpływ wód na działkę nr [...] był całkowicie swobodny. W zarzutach do opinii ominięto również szereg faktów, jak chociażby budowę przez właścicieli działki nr [...] obrzeży kostki brukowej, które zatrzymały spływ wód opadowych ze znacznego obszaru działki nr [...] w kierunku działki wnioskodawców. Nie można się również zgodzić ze stwierdzeniem jakoby betonowa podmurówka w żaden sposób nie chroniła "(...) przed przenikaniem wód opadowych ze zdecydowanie wyżej (po zmianie) położonej działki nr [...] na niżej położoną działkę nr [...]". W granicy przedmiotowych nieruchomości różnica wysokości pomiędzy działkami wynosi około 20 cm. zatem woda opadowa w tym rejonie ma dwie bariery do pokonania w postaci betonowej podmurówki, a także warstwie {20 cm) gruntu o niskim współczynniku filtracji. Obie te bariery przyczyniają się do spokojnej infiltracji wody w grunt i są skutecznym zabezpieczeniem przed powstawaniem zastoisk na działce nr [...]. Biegły w opinii przedstawił obliczenia świadczące o tym, że tylko nieznaczna ilość wody spływa z powierzchni działki [...] w kierunku działki [...], a powstały murek jest skutecznym urządzeniem zatrzymującym napór wody opadowej. Dlatego należy jednoznacznie wskazać, że przedmiotowej sprawy nie można analizować wyłącznie wybiórczo przez pryzmat braku zagłębienia ogrodzenia po stronie działki nr [...], a należy zwrócić uwagę na wszystkie czynniki mające wpływ na stan wody. Z tego względu nieuzasadniony jest zarzut nr 3, ponieważ ogrodzenie wraz z jednostronną obsypką z gruntu, jak wyżej opisano, stanowi barierę dla spływu wód opadowych. Pomijanie znaczenia tego zabezpieczenia było by znaczącym brakiem wykonanej opinii. W związku z powyższym biegły nie mógł. wziąć pod uwagę tego, że podmurówka w żaden sposób nie chroni przed przenikaniem wód opadowych, bo nie jest to zgodne ze stanem faktycznym.
Ilość wody, która przenika w grunt i przedostaje się z obszaru położonego wyżej na obszar znajdujący się niżej jest zjawiskiem samoczynnym i wynikającym z grawitacji. Właściciele działki [...] nie zmienili kierunku wpływu wód, które przed zmianą ukształtowania terenu (przed niwelacją nachylenia nieruchomości [...] w kierunku nieruchomości [...]) tak samo migrowały na działkę [...]. Powierzchnia zlewni którą tworzy działka [...] po zmianie jej ukształtowania, wraz z pokryciem terenu oraz jego spadkiem, nie wpływa na gromadzenie się większej ilości wody wzdłuż ogrodzenia po żądnej ze stron, a spływ wody przed wykonaniem ogrodzenia i niwelacji terenu, jak obrazują obliczenia, był znacznie zwiększony. W związku z powyższym, odnosząc się do zarzutu dotyczącego przenikania wody i tworzenia zastoisk biegły podtrzymuje, że zjawisko powstawiania zastoisk miało miejsce w trakcie deszczy nawalnych oraz w okresie kiedy trwały prace związane z zagospodarowaniem nieruchomości [...] {niwelacja terenu, zmiana jego zagospodarowania oraz budowa domu). Przenikanie wody w grunt, które ma miejsce po zakończeniu prac na działce [...] nie wpływa na powstawanie zastoisk wody, ponieważ spływ wody przed wykonanymi pracami odbywał Się z całej powierzchni działki [...] nachylonej w kierunku wschodnim, nachylenie to na większości jej obszaru zostało znacznie zmniejszone, a tym samym zmniejszyła się ilość wód płynących w kierunku wschodnim, co potwierdzają obliczenia przedstawione na stronie 10 opinii biegłego. Zawilgocenia działki [...] w sąsiedztwie powstałego murku ogrodzeniowego wynikają z warunków panujących na tej nieruchomości. W trakcie oględzin stwierdzono, że jest ona pokryta głównie roślinnością trawiastą oraz zadrzewieniami, które są jednym z czynników kształtujących warunku na działce [...], tworzącymi zacienione miejsca, zmniejszając tym samym intensywność odparowywania wody. Pełnomocnik Wnioskodawców pomija również fakt, że część wód Opadowych z samej działki nr [...] gromadzi się w rejonie granicy z działką nr [...].
Analizując zarzut Wnioskodawców dotyczący zakresu specjalności, biegły na podstawie posiadanej wiedzy, doświadczenia i uprawnień powinien w zakresie swojej opinii odnieść się czy szkody powstałe w ścianach domu Państwa A. powstały z powodu niekorzystnego oddziaływania wód z sąsiedniej nieruchomości, co uczynił. Jest oczywistym, że szkody zgłoszone i okazane przez Panią A. w trakcie oględzin wymagały opinii biegłego. Zakres opinii dotyczący powyższego stanowi podstawową wiedzę z dziedziny budownictwa konieczną do wydania ekspertyzy z zakresu hydrologii i hydrogeologii, zmiany stosunków wodnych, dotyczących zmiany kierunku i natężenia wód opadowych. Ponadto, biegły nadmienia, że posiada tytuł zawodowy magistra inżyniera kierunku budownictwo o specjalności geotechnika, zdobyte podczas studiów na Politechnice [....], Wydziale Inżynierii Środowiska. Wiedza nabyta podczas studiów pozwala na ocenę, czy szkody powstałe na nieruchomości Państwa A. i okazane w trakcie oględzin spowodowane zostały poprzez zmiany wprowadzone na sąsiedniej nieruchomości. W opinii wykluczono aby sporadyczne powstawanie zastoisk, występujące przed wykonaniem ogrodzenia z betonowych elementów, mogły istotnie wpłynąć i pogorszyć warunki gruntowo-wodne, a przez to spowodować szkody w budynku. Natomiast przypuszczalne powody zawilgocenia ścian wymienione w opinii opierają się na podstawowej wiedzy z zakresu budownictwa i geotechniki, w tym fundamentowania, zjawiska podciągania kapilarnego (występującego również w gruntach), jak również zachowania pary wodnej z zależności od temperatury (elementy hydrologii). Biorąc powyższe pod uwagę biegły wyklucza związek przyczynowo- skutkowy pomiędzy pracami wykonanymi przez właścicieli działki nr [...], a stanem budynku na działce nr [...].
Biorąc pod uwagę zarzut nr 6 należy zwrócić uwagę, że Pełnomocnik Wnioskodawców stwierdza, że zarówno przed pracami budowlanymi, jak i po ich wykonaniu kierunek spływu wód następował z działki nr [...] na działkę nr [...], ponadto jak twierdzi "woda nadal przesiąka na działkę Wnioskodawców, powodując zastoiska". Powyższe stwierdzenia sugerują, że zastoiska na działce nr [...] powstawały zanim rozpoczęto prace na działce nr [...]. Wobec powyższego formułowanie takiego zarzutu jest niezrozumiałe.
Sąd te wyjaśnienia w całości akceptuje, są one wyczerpującą i logiczną odpowiedzią na zarzuty skarżących powtórzone także w skardze.
Oznacza to, że w kontrolowanej sprawie brak było podstaw do nałożenia na uczestników postępowania P.P. S. obowiązków na podstawie art. 234 ust. 3 prawa wodnego.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd stwierdza, że nie mogły one mieć wpływu na wynik sprawy.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 79 § 1 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 § 2 oraz art. 40 § 2 tej ustawy – poprzez uniemożliwienie Stronom udziału w oględzinach biegłego (brak doręczenia zawiadomienia o oględzinach przed terminem ich dokonania).
Sąd stwierdza, że faktycznie zawiadomienie o oględzinach 12 lipca 2021 r. zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu tychże oględzin 12lipca 2021 r. Nie zmienia to jednak faktu, że wzięła w nich udział J.A., która brała w nich aktywny udział i przedstawiła uwagi skarżących.
Niezawiadomienie prawidłowe pełnomocnika o terminie oględzin, jakkolwiek naruszyło art. 40 § 2 k.p.a., ale w okolicznościach sprawy nie naruszyło gwarantowanych w k.p.a. praw strony. Zresztą w piśmie z 27 września 2021 r. stanowiących zarzuty do opinii biegłego hydrologa pełnomocnik nie żądał powtórzenia oględzin, nie zarzucał, ze jego obecność miała wpływ na treść opinii.
Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. jest niezasadny, gdyż Wójt pismem z dnia 1 września 2022 r. zawiadomił strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się przez stronę w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.
Zdaniem Sądu tylko z powodu braku akceptacji dla złożonej w sprawie opinii biegłego, co do której nie złożono zarzutów braku logiki, spójności, nie zawiera ona błędów faktycznych, nie ma potrzeby prowadzenia dowodu z kolejnej opinii. Mimo braku formalnego oddalenia wniosku dowodowego o przeprowadzenie kolejnej opinii, stanowisko organów o prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy Sąd zaakceptował.
Przedmiotem opinii biegłego było zbadanie naruszenia stosunków wodnych na gruncie w świetle art. 234 prawa wodnego. Uwagi biegłego w treści opinii co do szkód w budynku skarżących nie dyskredytują opinii po pierwsze z racji posiadania przez biegłego uprawnień budowlanych, po drugie nie mogą być podstawą żądania opinii biegłego z zakresu budownictwa, wobec wykluczenia związku przyczynowego pomiędzy pracami wykonanymi na działce nr [...], a stanem budynku.
Istotnym naruszeniem przepisów postępowania było niedoręczenie skarżącym w toku postępowania administracyjnego odpowiedzi biegłego na ich zarzuty, tj. jego pisma z 7 listopada 2021 r.
Stanowisko biegłego w odpowiedzi na zarzuty skarżących z 27 września 2021 r. zostało jednak przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Z tej przyczyny niedoręczenie wyjaśnień biegłego jak i stwierdzone przez Sąd niedostatki uzasadnienia z obrazą art. 107 § 3 k.p.a. nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.