II SA/Rz 493/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2010-10-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nauczycielawans zawodowyprzygotowanie pedagogicznenauczyciel kontraktowyKarta Nauczycielarażące naruszenie prawastwierdzenie nieważnościdorobek zawodowysąd administracyjny

Sąd oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego z powodu rażącego naruszenia prawa, mimo że skarżąca posiadała dorobek zawodowy.

Skarżąca J. A. zaskarżyła decyzję Kuratora Oświaty utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą nieważność aktu nadania jej stopnia nauczyciela kontraktowego z 2004 roku. Głównym zarzutem było brak wymaganego przygotowania pedagogicznego w momencie nadania stopnia, mimo posiadania dorobku zawodowego. Organy administracji uznały to za rażące naruszenie prawa. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja o nadaniu stopnia była wadliwa, ponieważ nie wykazano w sposób należyty spełnienia przesłanek dotyczących znaczącego dorobku zawodowego.

Przedmiotem skargi była decyzja Kuratora Oświaty utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora Zespołu Szkół o nadaniu J. A. stopnia nauczyciela kontraktowego z 2004 roku. Prezydent Miasta uznał, że decyzja o nadaniu stopnia była wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ J. A. nie posiadała wymaganego przygotowania pedagogicznego w momencie nawiązania stosunku pracy, mimo posiadania dyplomu ukończenia studiów wyższych i dorobku zawodowego. Kurator Oświaty podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że brak przygotowania pedagogicznego jest warunkiem kluczowym. Skarżąca argumentowała, że art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela stanowił przepis szczególny, pozwalający na zatrudnienie osoby z dorobkiem zawodowym bez przygotowania pedagogicznego, powołując się na orzecznictwo NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd uznał, że choć organy administracji mogły błędnie interpretować niektóre przepisy, to jednak istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z 2004 roku z powodu rażącego naruszenia prawa. Kluczowym problemem było niewykazanie w sposób należyty spełnienia przesłanki "znaczącego dorobku zawodowego" przez Dyrektora Zespołu Szkół, co stanowiło istotną wadę decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak wymaganego przygotowania pedagogicznego w momencie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, mimo posiadania dorobku zawodowego, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo posiadania przez skarżącą dorobku zawodowego, brak przygotowania pedagogicznego w momencie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego był rażącym naruszeniem prawa. Kluczowe było również niewykazanie w sposób należyty spełnienia przesłanki "znaczącego dorobku zawodowego" przez organ wydający pierwotną decyzję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

K.N. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

K.N. art. 9a § 3

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

K.N. art. 9b § 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

K.N. art. 9b § 4

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

u.s.o. art. 7 § 1a

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.o. art. 7 § 1b

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MENiS art. 1 § 3

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji, wymaganych od nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli

rozp. MENiS art. 2

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji, wymaganych od nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez Dyrektora Zespołu Szkół spełnienia przesłanki "znaczącego dorobku zawodowego" przy nadawaniu stopnia nauczyciela kontraktowego. Brak przygotowania pedagogicznego w momencie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego jako rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela jako przepis szczególny pozwalający na zatrudnienie bez przygotowania pedagogicznego, ale z dorobkiem zawodowym.

Godne uwagi sformułowania

akt nadania jest swoistym certyfikatem potwierdzającym pewne uprawnienia naruszenie prawa ma charakter "rażący", gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków stron, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w przepisie prawnym decyzja będąca przedmiotem weryfikacji w trybie nadzoru /nadzwyczajnym/ podlega ocenie według stanu prawnego i faktycznego w dacie wydawania decyzji podlegającej weryfikacji nie sposób nie dostrzec przyjęcia w jej treści ustaleń odbiegających istotnie od stanu faktycznego sprawy posłużenie się w tym przepisie zwrotem niedookreślonym, nie zwalnia z obowiązku wykazania motywów potwierdzających wskazaną okoliczność

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący

Magdalena Józefczyk

członek

Małgorzata Wolska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących awansu zawodowego nauczycieli, w szczególności wymogów dotyczących przygotowania pedagogicznego i dorobku zawodowego przy nadawaniu stopnia nauczyciela kontraktowego, a także przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2004 roku. Interpretacja art. 9a ust. 3 KN może być różna w zależności od kontekstu i późniejszych zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kariery nauczycielskiej – awansu zawodowego i wymogów kwalifikacyjnych. Pokazuje, jak istotne jest formalne spełnienie wszystkich przesłanek, nawet jeśli kandydat posiada inne cenne kwalifikacje.

Czy dorobek zawodowy zastąpi przygotowanie pedagogiczne? Sąd rozstrzyga o awansie nauczyciela.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 493/10 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2010-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk
Małgorzata Wolska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne
Służba cywilna
Sygn. powiązane
I OSK 312/11 - Wyrok NSA z 2011-07-29
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nadającej stopień nauczyciela kontraktowego -skargę oddala-
Uzasadnienie
II SA/Rz 493/10
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi J. A. jest decyzja Kuratora Oświaty z [...] kwietnia 2010 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2010 r., znak [...] stwierdzającej nieważność decyzji o nadaniu skarżącej stopnia nauczyciela kontraktowego.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] stycznia 2010 r., [...] stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Zespołu Szkół [...] w K. z [...] stycznia 2004 r. Nr [...] o nadaniu stopnia nauczyciela kontraktowego J. A. Organ w treści tej decyzji przytoczył treść przepisów materialno - prawnych zawierających warunki nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Uznano, że w dniu 26 stycznia 2004 r., czyli w chwili nawiązania przez J. A. stosunku pracy w Zespole Szkół [...] w K. i nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, osoba ta spełniała warunki uzyskania tego stopnia określone w art. 9a ust. 3 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 1997 r., Nr 56, poz. 357 z późń. zm.; zwana dalej K.N.). Jednakże wymieniona osoba nie posiadała wymaganego przez art. 9 ust. 1 pkt 1 K.N. przygotowania pedagogicznego. Organ za przygotowanie pedagogiczne uznał przygotowanie określone w treści § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji, wymaganych od nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 155, poz. 1288; zwane dalej rozporządzeniem Ministra Edukacji). Dokument, który potwierdza nabycie wymaganych prawem kwalifikacji, J. A. uzyskała dopiero 18 lipca 2005 r. na podstawie ukończenia kursu kwalifikacyjnego organizowanego przez Centrum Kształcenia Nauczycieli. Zdaniem organu decyzja administracyjna, na której podstawie J. A. nabyła stopień nauczyciela kontraktowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Przepisy KN nie pozwalały Dyrektorowi Szkoły na wydanie w dniu [...] stycznia 2004 r., decyzji potwierdzającej uzyskanie stopnia nauczyciela kontraktowego osobie nie posiadającej wymaganych przez prawo kwalifikacji.
W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta J. A. zarzuciła organowi dokonanie błędnej wykładni art. 9a ust. 3 K.N. Ma za tym świadczyć ówczesna interpretacja prawna Rozdziału 3a Awans zawodowy nauczycieli ustawy Karta Nauczyciela zawarta w komentarzu do tej ustawy, oddzielenie przez ustawodawcę stopnia awansu zawodowego nauczyciela od nawiązania stosunku pracy oraz orzecznictwo sądowe, a w szczególności wyrok NSA z 18 marca 2008 r., sygn. I OSK 472/07. Prezydent Miasta w swej decyzji ponownie stwierdził, iż [...] stycznia 2004 r., strona nie posiadała przygotowania zawodowego, pomimo że w dniu 18 lipca 2005 r. ten warunek został przez nią spełniony. Zdaniem odwołującej się w świetle art. 9b ust. 1 K.N. spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1, jest warunkiem niezbędnym dopiero po nadaniu kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Pierwszym stopniem jest stopień stażysty albo stopień nauczyciela kontraktowego. Stopień nauczyciela kontraktowego nadaje się, jeżeli w momencie nawiązania z nauczycielem stosunku pracy spełnia on wymagania określone w art. 9a ust. 3 K.N. W końcowych wnioskach J. A. wniosła o uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta oraz uznanie, że z dniem [...] stycznia 2004 r. przysługiwał jej stopień awansu zawodowego.
Kurator Oświaty po rozpoznaniu odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W treści decyzji z [...] kwietnia 2010 r., nr [...] organ odwoławczy stwierdził, iż J. A. na dzień podjęcia pracy na stanowisku nauczyciela spełniała przesłanki zawarte w art. 9a ust. 3 K.N. Jednakże nie jest dopuszczalne nadanie stopnia nauczyciela kontraktowego wyłącznie na podstawie tej regulacji w oderwaniu pozostałych przepisów K.N. Takim przepisem jest w szczególności art. 9 ust. 1 pkt 1 K.N., który wymaga od nauczyciela w szczególności odpowiedniego przygotowania pedagogicznego. Biorąc pod uwagę treść § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w dniu podjęcia zatrudnienia w Centrum Kształcenia Ustawicznego w K. J. A. z całą pewnością nie posiadała przygotowania pedagogicznego. Niespełnienie przez stronę przesłanek określonych w art. 9 ust. 1 pkt 1 K.N. skutkuje niemożliwością nie tylko podjęcia zatrudnienia na stanowisku nauczyciela, ale również uzyskania innego stopnia awansu zawodowego niż stopień nauczyciela stażysty. Kurator, analogicznie jak organ pierwszej instancji, zakwalifikował wadę decyzji Dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego jako rażące naruszenie prawa, albowiem zatrudnienie na stanowisku nauczycielskim osób bez przygotowania pedagogicznego odbija się negatywnie na jakości kształcenia. Obowiązywanie tego aktu powoduje skutki nie do zaakceptowania z obowiązującym porządkiem prawnym. Wskazana w odwołaniu nieprawidłowość w nazwie organu wydającego unieważnioną decyzję nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Prezydent Miasta użył w treści swej decyzji nazwy Dyrektor Zespołu Szkół [...], a jak wynika z akt sprawy decyzja została wydana przez Dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego. Pozostałe elementy decyzji Prezydenta, tj. data wydania, oznaczenie stron, treść rozstrzygnięcia oraz znak sprawy, pozwalają bez żadnych wątpliwości uznać, że dotyczy ona decyzji Dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego z [...] stycznia 2004 r., Nr [...] w sprawie nadania J. A. stopnia nauczyciela kontraktowego. Dodano także, iż powołane przez stronę orzecznictwo sądów administracyjnych nie dotyczy zagadnienia, które rozstrzygał Prezydent Miasta.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł w imieniu J. A. właściwie umocowany adwokat. Skarżąca podkreśla, że art. 9a ust. 3 K.N. stanowi przepis szczególny wobec art. 9 tej ustawy. Świadczy o tym użycie słowa "osoba" zamiast słowa "nauczyciel". Oznacza to możliwość zatrudnienia w szkolnictwie osoby, która nie jest nauczycielem, a więc nie ma przygotowania pedagogicznego. Na poparcie tej tezy powołano wyrok NSA z 18 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 472/07. Dwa używane w art. 9a ust. 3 K.N. pojęcia nauczyciel akademicki i osoba posiadająca co najmniej pięcioletni staż pracy i znaczący dorobek zawodowy, zostały przez ustawodawcę zrównane. Intencją tego przepisu jest ułatwienie wchodzenia do zawodu nauczycielskiego nauczycielom akademickim i innym osobom o znaczącym dorobku zawodowym. Spełnienie wymagań kwalifikacyjnych z art. 9 ust. 1 pkt 1 K.N. jest warunkiem niezbędnym dopiero przy nadawaniu kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Podnoszone przez Prezydenta Miasta oraz Kuratora Oświaty wątpliwości nie dotyczą w istocie decyzji, ale faktu zatrudnienia skarżącej w charakterze nauczyciela. Decyzja Dyrektora CKU z [...] stycznia 2004 r., nie naruszała prawa w ogóle. Stan faktyczny sprawy nie dawał najmniejszych podstaw aby uznać, że przy wydawaniu decyzji o nadaniu stopnia nauczyciela kontraktowego doszło do naruszenia prawa i to w sposób rażący.
W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wnosił o jej oddalenie. Podkreślił, że w dniu [...] stycznia 2004 r. skarżąca nie posiadała przygotowania pedagogicznego i dlatego do niej nie mógł być zastosowany art. 9a ust. 3 KN, doszło więc do rażącego naruszenia prawa, a zatem organ I instancji słusznie stwierdził nieeważność decyzji z powyższej daty. Skarżąca powinna być zatrudniona na podstawie art. 10 ust. 3 KN, o ile zobowiązałaby się do uzyskania przygotowania pedagogicznego w trakcie odbywania stażu, albo za zgodą organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Bezzasadne jest powoływanie się w skardze na wyrok NSA z dnia 18 marca 2008 r., I OSK 472/07, gdyż dotyczy on zupełnie innego stanu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
W myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy sprawowaniu tej kontroli, jak wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 powyższej ustawy. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu.
Zaskarżona decyzja zapadła w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w tym trybie ma za przedmiot dalszy byt prawny decyzji z kwalifikowanymi wadami określonego rodzaju, tj. wyczerpująco wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a.
W rozpoznawanej sprawie stwierdzona została nieważność decyzji – aktu nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...], z powołaniem przesłanki nieważności wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj rażącego naruszenia prawwa.
W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego i literatury prawniczej naruszenie prawa ma charakter "rażący", gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków stron, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w przepisie prawnym. Gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność.
Trzeba też podkreślić, że decyzja będąca przedmiotem weryfikacji w trybie nadzoru /nadzwyczajnym/ podlega ocenie według stanu prawnego i faktycznego w dacie wydawania decyzji podlegającej weryfikacji.
Zdaniem Sądu, ocena organów administracji obu instancji, że wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r., Nr [...] – aktu nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela – stopień nauczyciela kontraktowego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, była uzasadniona i tym samym pogląd tych organów zasługuje na akceptację.
Otóż wspomniana decyzja z dnia [...] stycznia 2004 r. została wydana na podstawie art. 9 b ust. 4 w zw. z art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela /Dz.U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674 ze zm./, przez Dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego w K. Organy obu instancji upatrywały rażące naruszenia prawa zasadniczo w tym, że skarżąca w dniu [...] stycznia 2004 r. nie posiadała przygotowania pedagogicznego, zauważając jednocześnie kwestię jej dorobku zawodowego.
Przypomnieć należy, że ustawą z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 19,poz. 239/ wprowadzone zostały istotne zmiany dotyczące awansu zawodowego nauczycieli/ m.in. cztery stopnie awansu zawodowego nauczycieli oraz odrębne regulacje prawne w zakresie nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy dla nauczycieli stażystów, kontraktowych oraz mianowanych i dyplomowanych/.
Nadanie stopnia awansu zawodowego następuje w drodze decyzji administracyjnych wydawanych przez organy określone w art. 9b ust. 4 i 6 Karty Nauczyciela. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2001 r., II SA 363/01, akt nadania jest swoistym certyfikatem potwierdzającym pewne uprawnienia, z którymi może być związany stosunek zatrudnienia na określonym stanowisku, nie jest jednak sprawą ze stosunku pracy, a z zakresu uprawnień zawodowych. Ten certyfikat zawodowy daje generalne uprawnienia do zatrudnienia w określonych w nim rodzajach i typach szkół. Nadanie stopnia awansu zawodowego nie powoduje bezpośredniej zmiany warunków pracy /treści stosunku pracy/ nauczyciela. Dopiero na skutek nadania takiego stopnia pojawi się konieczność zmiany podstawy prawnej stosunku pracy i zmiany wynagrodzenia.
Z kolei z art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, powołanego w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r., w brzmieniu w tej dacie obowiązującym wynika, że nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego, z zastrzeżeniem ust. 4 /regulacje w nim zawarte dotyczą wyłącznie nauczycieli akademickich, a więc nie mają zastosowania do skarżącej/. Pozostaje poza sporem w rozpatrywanej sprawie, że skarżąca w dniu [...] stycznia 2004 r. legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych na Akademii [...] na Wydziale [...], wydanym w dniu 6 maja 1983 r.
Niesporne też jest, że w w/w dniu skarżąca nie posiadała odpowiedniego przygotowania pedagogicznego, które należy do wymagań wymienionych w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela i których spełnienie warunkuje zajmowanie stanowiska nauczyciela. Z akt sprawy wynika, że kwalifikacje pedagogiczne skarżąca uzyskała w dniu 18 lipca 2005 r., na podstawie świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego, organizowanego przez Centrum Kształcenia Nauczycieli. Warunki wymienione w art. 9 ust. 1 Karty Nauczyciela są jednakże warunkami stawianymi kandydatom przy nawiązywaniu stosunku pracy. Potwierdza to art. 7 ust. 1a i ust. 1b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm./. Zgodnie z powyższym przepisem w uzasadnionych przypadkach w szkole publicznej może być za zgodą kuratora oświaty zatrudniona osoba niebędąca nauczycielem, posiadająca przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć. Osobę tę zatrudnia się na zasadach określonych w Kodeksie pracy, z tym, że do osób tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące tygodniowego wymiaru godzin zajęć edukacyjnych nauczycieli oraz ustala się wynagrodzenie nie wyższe niż przewidziane dla nauczyciela dyplomowanego. Wypada tu zaznaczyć, że osoba niebędąca nauczycielem to osoba nie posiadająca kwalifikacji nauczycielskich, a więc m. in. osoba wymieniona w art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela.
Wydanie zatem decyzji w myśl art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela wymaga bez wątpienia zbadania czy osoba posiada co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy, a także czy nawiązano z nią stosunek pracy. Innych warunków uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego przepis ten nie zawiera, a ujmując inaczej powołany przepis zawiera zupełne przesłanki materialnoprawne do wydania decyzji mającej charakter stricte deklaratoryjny, gdyż potwierdza jedynie fakt uzyskania stopnia z mocy prawa, a dniem uzyskania stopnia jest dzień zatrudnienia w szkole. Decyzja ta wydawana jest poza ramami procedury obowiązującej przy uzyskiwaniu kolejnego stopnia awansu zawodowego przez nauczyciela, słusznie więc argumentowała skarżąca, iż spełnienia wymogu posiadania przygotowania pedagogicznego jest niezbędne dla uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego. Dodanie słowa "kolejnego" w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela niewątpliwie świadczy o intencji ustawodawcy – ustanowienia szczególnego trybu zatrudnienia innych osób /rozpoczynających pracę w szkole/, mających co najmniej pięcioletni staż pracy /przy czym praca mogła być w tym okresie wykonywana u kilku pracodawców/ i znaczący dorobek zawodowy. Powyższe współgra z akceptowanym przez skład orzekający Sądu poglądem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 18 marca 2008 r., I OSK 472/07, a w którym zawarta została interpretacja art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela; Regulacja tego przepisu wyłącza konieczność realizacji awansu zawodowego w trybie przepisów ogólnych Karty Nauczyciela. Art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela znajdujący zastosowanie przy uzyskiwaniu kolejnego stopnia awansu zawodowego, nie ma znaczenia dla prawidłowości decyzji o nadaniu stopnia nauczyciela kontraktowego nauczycielowi akademickiemu /ten wniosek obejmuje również pozostałe osoby wymienione w art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela/. NSA jednocześnie podkreślił, iż do osób nieposiadających kwalifikacji nauczycielskich zastosowanie znajdują przepisy ustawy o systemie oświaty /a te wymagają uzyskania zgody kuratora lub organu prowadzącego/.
Dla wyniku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta istotne są pozostałe normatywne aspekty uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego. W dacie nadania stopnia awansu zawodowego, czyli w decyzji Dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego nie wyjaśniono na podstawie jakich dowodów należało uznać, że skarżąca w chwili nawiązania stosunku pracy posiadała dorobek zawodowy i dlaczego, w przekonaniu organu, był on znaczący. Uzasadnienie tej decyzji całkowicie pomija także drugą z przesłanek /wymienionych w art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela/, czyli pięcioletni okres pracy. Nie sposób nie dostrzec przyjęcia w jej treści ustaleń odbiegających istotnie od stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono bowiem jednoznacznie, że J. A. posiada kwalifikacjie do zajmowania stanowiska nauczyciela. Posiadanie przez nią takich kwalifikacji winno być wykazane ze szczególną starannością z uwagi na brak przygotowania pedagogicznego skarżącej w chwili rozpoczynania pracy w szkole. Ustalenia, czy dorobek zawodowy odpowiada kryterium znaczącego dorobku dokonuje dyrektor szkoły. Nie może jednak tego czynić dowolnie, a więc bez wykazania właściwych tej przesłance podstaw. Wydanie pozytywnej decyzji wymagało wyjaśnienia, jakie elementy z życiorysu zawodowego zatrudnianej zostały zakwalifikowane jako szczególnie wartościowe dla szkoły, a zarazem wykraczające ponad dorobek wymagany od każdego nauczyciela. Należy podkreślić, że posłużenie się w tym przepisie zwrotem niedookreślonym, nie zwalnia z obowiązku wykazania motywów potwierdzających wskazaną okoliczność. Uzasadnienie decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. nie daje żadnych szans na odniesienie jej rozstrzygnięcia do ustawowych warunków z art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. Potwierdzenia posiadania przez skarżącą znaczącego dorobku zawodowego nie sposób odnaleźć materiale zebranym w sprawie. Z treści akt administracyjnych nie wynika też, aby organy podejmowały w tym zakresie działania wyjaśniające, brak również dowodów jakiejkolwiek tu aktywności /współdziałania/ skarżącej /bez wątpienia zainteresowanej stabilnością decyzji z dnia [...].01.2004 r./. W aktach osobowych skarżącej nie ma żadnego dokumentu stwierdzającego podstawy uznania jej dorobku zawodowego za znaczący /vide pismo z dnia 6.01.2010 r. Dyrektora Zespołu Szkół [...]/.
Podsumowując, swobodna ocena dowodów nie oznacza, że organ administracji jest zwolniony z wykazania przesłanek, jakimi kierował się przy rozpoznawaniu sprawy, zaś w przypadku, gdy przepis posługuje się zwrotami niedookreślonymi, ciąży na nim zwiększona odpowiedzialność w zakresie motywowania podejmowanych rozstrzygnięć. Przepis art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, wprowadzając wyjątek od reguły posiadania przygotowania pedagogicznego, obciąża organ administracji koniecznością przekonującego, a więc popartego niezbitymi dowodami wyargumentowania posiadania ponadprzeciętnego dorobku zawodowego. Treść decyzji nie może powodować wątpliwości, że zatrudniana osoba chociaż nie posiada kwalifikacji nauczycielskich, to ze względu na swą wiedzę oraz doświadczenie daje gwarancję przygotowania młodzieży do zawodu. Zdaniem Sądu, dopuszczenie jako legalnej praktyki nieuzasadniania decyzji wydawanych na podstawie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela pozwalałoby w konsekwencji zatrudniać na stanowisku nauczyciela każdego kto tylko według subiektywnego przekonania dyrektora szkoły posiada znaczący dorobek zawodowy. Skontrolowana w trybie nadzwyczajnym decyzja Dyrektora Centrum Kształcenia Ustawicznego, nie spełnia w tym względzie minimalnych standardów.
Niewykazanie w toku postępowania wszystkich okoliczności warunkujących nadanie stopnia nauczyciela kontraktowego, nakazuje zakwalifikować wspomnianą decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. jako istotnie wadliwą, nie dająca się pogodzić z art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a przede wszystkim z art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. Treść tej decyzji nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów na których się oparł. Biorąc pod uwagę znaczenie dla rozstrzygnięcia pominiętych okoliczności oraz przyjęcie za udowodniony fakt nieodpowiadający obiektywnej rzeczywistości, naruszenie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela oraz powołanych wyżej przepisów k.p.a., posiada charakter wadliwości rażącej /art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a./, o czym była mowa na wstępie niniejszych wywodów.
Stwierdzając nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, organy obu instancji podjęły trafne rozstrzygnięcie, jednakże przy zastosowaniu błędnej wykładni prawa materialnego.
Nie miało to jednak wpływu na wynik sprawy. W okolicznościach sprawy istniały bowiem przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji w myśl art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., gdyż akt nadania stopnia awansu został wydany z rażącym naruszeniem prawa. Wadliwości tej nie da się pogodzić z obiektywnym i nie budzącym wątpliwości interpretacyjnych porządkiem normatywnym.
Naruszenie zaskarżonymi decyzjami prawa materialnego w powyższy sposób nie spowodowało wydania błędnych rozstrzygnięć. Pozostające w sporze ze skarżącą organy obu instancji dysponowały wystarczającą podstawą do wykasowania decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. w trybie nadzwyczajnym. Nadmienić jedynie wypada, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ogranicza kompetencje kasacyjne Sądu do przypadków stwierdzenia naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy; taki nie został przez Sąd stwierdzony.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI