IV SA/PO 790/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że organy nieprawidłowo ustaliły zakres pełnomocnictwa i prawidłowość doręczenia decyzji.
Sąd uchylił postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia. Kluczowym problemem była interpretacja zakresu pełnomocnictwa udzielonego geodecie oraz prawidłowość doręczenia decyzji. Sąd uznał, że organy obu instancji nieprawidłowo ustaliły zakres umocowania M. I. i nie zweryfikowały go należycie, co doprowadziło do błędnego uznania decyzji za prawidłowo doręczoną i odmowy przywrócenia terminu. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Sprawa dotyczyła skargi Z. W. i A. W. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie, uznając je za wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Sąd zakwestionował interpretację organów dotyczącą zakresu pełnomocnictwa udzielonego geodecie M. I. w postępowaniu kontrolnym, wskazując, że organ I instancji nieprawidłowo rozszerzył to umocowanie na postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości budowy ogrodzenia. Ponadto, sąd uznał, że organy nieprawidłowo zawęziły zakres pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi E. H.-C. oraz nie zbadały wystarczająco intencji stron co do zakresu umocowania poszczególnych pełnomocników. W ocenie Sądu, błędne ustalenie prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji M. I. doprowadziło do niezasadnej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd podkreślił, że rzeczywisty zakres umocowania pełnomocnika musi być oceniany na podstawie treści pełnomocnictwa i istoty procedury, a wszelkie niejasności nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organ I instancji nieprawidłowo rozszerzył umocowanie geodety z postępowania kontrolnego na postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości budowy ogrodzenia, nie weryfikując tego należycie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pełnomocnictwo udzielone geodecie w postępowaniu kontrolnym nie obejmowało automatycznie postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości budowy, które zostało wszczęte później. Organy nie zbadały rzeczywistego zakresu umocowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 129 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
k.p.a. art. 40 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli strona działa przez pełnomocnika, decyzję uważa się za doręczoną, gdy otrzyma ją pełnomocnik strony. W przypadku kilku pełnomocników, doręcza się pismo tylko jednemu, chyba że strona wskaże innego.
k.p.a. art. 58 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 32
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 81 § ust. 4
Prawo budowlane
p.b. art. 61 § par. 1 i 4
Prawo budowlane
p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 2
Prawo budowlane
p.b. art. 81 § ust. 4
Prawo budowlane
p.b. art. 84 § ust. 1
Prawo budowlane
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Pomocnicze
k.p.a. art. 58 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo ustaliły zakres pełnomocnictwa udzielonego geodecie M. I. i rozszerzyły je na postępowanie administracyjne bez należytej weryfikacji. Doręczenie decyzji organu I instancji geodecie, który nie był prawidłowo umocowany do jej odbioru w tym postępowaniu, było wadliwe. Wadliwe doręczenie decyzji uniemożliwiło skarżącym wniesienie odwołania w terminie, co powinno skutkować przywróceniem terminu. Niejasność przepisów i orzecznictwa dotyczących zakresu pełnomocnictwa i doręczeń uzasadnia przyjęcie braku winy stron w uchybieniu terminu.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnictwo udzielone geodecie M. I. w postępowaniu kontrolnym obejmowało również postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości budowy. Decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi M. I., co rozpoczęło bieg terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżących lub ich pełnomocnika, co wyklucza przywrócenie terminu.
Godne uwagi sformułowania
organ I instancji nieprawidłowo rozszerzył umocowanie z postępowania kontrolnego na postępowanie administracyjne rzeczywisty zakres umocowania oceniany być musi każdorazowo na podstawie treści pełnomocnictwa, przy uwzględnieniu istoty i charakteru procedury wszelkie niedające się wyjaśnić okoliczności nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony
Skład orzekający
Donata Starosta
przewodniczący sprawozdawca
Izabela Bąk-Marciniak
członek
Monika Świerczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń decyzji pełnomocnikom w postępowaniu administracyjnym, zakresu pełnomocnictwa udzielonego nieprofesjonalnym pełnomocnikom oraz przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozróżnienia między postępowaniem kontrolnym a postępowaniem administracyjnym oraz interpretacji pełnomocnictw w kontekście tych postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla przebiegu postępowania administracyjnego są kwestie formalne, takie jak prawidłowe doręczenie i zakres pełnomocnictwa, a błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji i długotrwałych sporów sądowych.
“Błąd w doręczeniu decyzji administracyjnej może zniweczyć całe postępowanie – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady pełnomocnictwa.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 790/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Bąk-Marciniak
Monika Świerczak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 877/23 - Wyrok NSA z 2024-07-02
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Z. W. i A. W. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 19 października 2022 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących Z. W. i A. W. solidarnie kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 listopada 2022 r. Z. W. oraz A. W. reprezentowani przez adw. dr E. H.-C. wnieśli skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 19 października 2022 r., sygn. [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB w K. z dnia 24 maja 2022 r. nakazującej rozbiórkę betonowego ogrodzenia o długości ok. 227 m, zlokalizowanego od strony południowo-zachodniej na całej długości działki nr [...] (obręb [...]), w m. K. , gm. K. (graniczącego z rowem melioracyjnym - dz. nr [...]).
Postępowanie kontrolne w sprawie budowy ogrodzenia zostało zainicjowane wnioskiem A. T.-B. z dnia 12 października 2020 r.
Pismem z dnia 22 grudnia 2020 r. PINB wezwał właścicieli przedmiotowej nieruchomości, A. i Z. W., o przedłożenie dokumentu potwierdzającego legalność budowy przedmiotowego ogrodzenia. Z. W. wskazał, że nie posiada dokumentów potwierdzających legalność powstania płotu.
W aktach organu I instancji (postępowania kontrolnego) znajduje się upoważnienie dla M. I. z dnia 22 stycznia 2021 r. (dalaje również jako: Geodeta) o następującej treści (k. 39):
"Upoważnienie: upoważniamy Pana M. I. – reprezentującego firmę Usługi G. do występowania w naszym imieniu w czynnościach terenowych i administracyjnych dotyczących dz. [...] obręb K. gmina K.. Sprawa [...] A. W., Z. W.."
W dniu 23 lutego 2021 r. miała miejsce kontrola przedmiotowego ogrodzenia. W trakcie czynności kontrolnych pracownicy PINB dokonali pomiarów, opisu konstrukcji oraz ustalili z których stron dostęp do nieruchomości jest możliwy. Kontrola była prowadzona pod sygnaturą sprawy [...], a podstawę jej stanowił zgodnie z zawiadomieniem o kontroli z dnia 10 lutego 2021 r. art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego.
Zawiadomieniem z dnia 8 marca 2021 r. (znak: [...]) PINB poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w dniu 08 marca 2021 r. w sprawie prawidłowości budowy ogrodzenia w m. K. (dz. nr [...]), gm. K., postępowanie prowadzone na podstawie art. 61 par. 1 i 4 ustawy prawo budowlane.
W aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się protokół zapoznania z aktami M.. I. jako pełnomocnika (k. 60) z 21.12.2021 r.
Po przeprowadzeniu postępowania (włącznie z udzieleniem inwestorom możliwości legalizacji) decyzją z dnia 4 stycznia 2022 r. (znak; [...]) PINB nakazał inwestorowi - W. W. rozbiórkę ogrodzenia na dz. o nr ewid. gr. nr [...] w m. K. , gm. K.. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli \ A. i Z. W. - repr. przez adw. E. H.-C..
Pełnomocnictwo dla adw. E. H.-C. 17 stycznia 2022 r. (k. 67) maiło następującą treść: "w sprawie odwołania od decyzji PINB w K. nr [...] z dnia 04 stycznia 2022 r., wydanej w sprawie o suygn, [...] nakazującej inwestorowi W. W. rozbiórkę orgodzenia w miejscowości K., gm, K. i postepowania wywołanego tym odwołaniem"
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 lutego 2022 r. (znak: [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując że organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę powinien ustalić czy całość czy tylko część ogrodzenia narusza prawo tj. jego wysokość przekracza 2,20 m. WWINB wskazał także, iż organ powiatowy winien ustalić, czy w archiwum organu administracji architektoniczno-budowlanej znajdują się jakieś dokumenty potwierdzające legalność istniejącego ogrodzenia. PINB ponownie rozpatrując sprawę został zobowiązany także do wskazania długości poszczególnych części ogrodzenie tj. ustalenia długości ogrodzenia stalowego, z sitaki, z płyt betonowych.
PINB przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy przeprowadził w dniu 22 marca 2022 r. kontrolę prawidłowości budowy przedmiotowego ogrodzenia. Wedle WWINB podczas kontroli obecny był Pan M. I. - repr. Państwa W. (jednakże nie uczestniczył do jej końca) – (Sąd zauważa, że brak podpisu M. I. na protokole kontroli (k. 101).
Decyzją z 24 maja 2022 r. (znak: [...]) PINB nakazał inwestorowi, Z. W. rozbiórkę betonowego ogrodzenia o długości ok. 227 m, zlokalizowanego od strony południowo-zachodniej na całej długości działki nr [...] (obręb [...]), w m. K. , gm. K. (graniczącego z rowem melioracyjnym - dz. nr [...]).
W aktach organu I instancji znajduje się oświadczenie M. I. z dnia 12 lipca 2022 r.: "oświadczam, iż w dniu 25 maja 2022 r. jako pełnomocnik Państwa W. w sprawie prawidłowości budowy ogrodzenia na działce nr [...] w obrębie K. gmina K. otrzymałem pismo "Decyzja nr [...] nakazującą inwestorowi Panu Z. W. rozbiórkę ogrodzenia na przedmiotowej działce. W nieświadomości nie zwróciłem uwagi, że pismo to zostało skierowane do mnie – pełnomocnika myśląc dalej, że zostało ono również przekazane Państwu W. nie przekazałem tego pisma inwestorowi. Taki mój niezamierzony, ale mylny tok myślenia spowodował, że Państwo inwestor stracili możliwość wniesienia odwołania w terminie prawem przewidzianym. Proszę zatem do urzędu o możliwość przywrócenia terminu odwołania. W załączeniu przekazuję oryginał przedmiotowej decyzji. Proszę jednocześnie o cofnięcie pełnomocnictwa w części reprezentowania w postepowaniach administracyjnych."
W dniu 21 lipca 2022 r. do WWINB wpłynął wniosek (podanie z dnia 19 lipca 2022 r.) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB w K. z dnia 24 maja 2022 r. (znak: [...]).
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zawierał także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik Państwa W. adw. E. H.-C. wniosła odwołanie od ww. decyzji (podanie z dnia 19 lipca 2022 r.). W celu nadania prawidłowego biegu wniesionemu wnioskowi oraz wniesionemu odwołaniu, WWINB pismem z dnia 25 lipca 2022 r. (znak: [...]) przekazał wniesione podania organowi powiatowemu.
W związku z brakiem pełnomocnictwa w aktach mocującego adw. E. H.-C. jako pełnomocnika Państwa A. i Z. W., WWINB pismem z dnia 18 sierpnia 2022 r. (znak: [...]) wezwał adw. E. H.-C. do przedstawienia odpowiedniego pełnomocnictwa do reprezentowania przed organem II instancji , w terminie 7 dni od otrzymania pisma.
Pełnomocnictwo dla adw. E. H.-C. (k. 54, 53 akt admin WWINB) zostało uzupełnione, ma ono następującą treść:
"pełnomocnictwo sprawie administracyjnej (...) w sprawie dotyczącej rozbiórki ogrodzenia w miejscowości K. (dz. Nr [...], obręb [...], gm. K.). Niniejsze pełnomocnictwo obejmuje również umocowanie pełnomocnika do reprezentowania nas w postępowaniu przed organem I i II instancji, jak również do wnoszenia i popierania wszelkich pism i wniosków sprawie oraz odwołań od decyzji wydawanych w tej sprawie, w tym również odwołania od decyzji PINB w K. nr [...] Z dnia 24 maja 2022 r., [...] oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. 18 lipca 2022 r."
Postanowieniem z dnia 12 października 2022 r. (znak: [...]) WWINB wstrzymał wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 maja 2022 r.
W uzasadnieniu postanowienia objętego skargą WWINB wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji PINB z dnia 24 maja 2022 r., znajdującego się w aktach organu I instancji, pełnomocnik Państwa A. i Z. W. - Pan M. I., odebrał decyzję w dniu 25 maja 2022 r.
Wedle organu jeżeli strona działa przez pełnomocnika, to decyzję uważa się za doręczoną, gdy otrzyma ją pełnomocnik strony (art. 40 § 2 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie 14-dniowy bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 26 maja 2022 r. a upływał 8 czerwca 2022 r. Natomiast odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 19 lipca 2022 r. (data wpływu do organu 21.07.2022 r.) tj. po prawie 2 miesiącach od dnia odebrania decyzji przez pełnomocnika Państwa W. . Zatem odwołanie od decyzji PINB z dnia 24 maja 2022 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Organ dodał również, że podanie zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie, złożył inny pełnomocnik Państwa W. aniżeli ten reprezentujący ich przed PINB.
WWINB wskazał, w postanowieniu, że z analizy wniesionego przez Państwa A. i Z. W. repr. przez adw. E. H.-C. wniosku o przywrócenie terminu wynika, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 12 lipca 2022 r., gdy Pan M. I. przekazał skarżącym informację o zapadłym rozstrzygnięciu. Zatem przyjmując dzień 12 lipca 2022 r. jako dzień gdy ustała przyczyna uchybienia terminu, bieg rozpoczął 7 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt sprawy, stosowany wniosek o, przywrócenie terminu wraz z odwołaniem został nadany w placówce pocztowej w dniu 19 lipca 2022 r. Oznacza to, że 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu został dochowany. Wraz z wnioskiem zostało także wniesione odwołanie zatem zainteresowani dochowali czynności, dla której termin został uchybiony. Prowadzi to do wniosku, że 3 z 4 przesłanek do przywrócenie terminu zostały spełnione. W przedmiotowej sprawie do ustalenia pozostaje kwestia czy uchybienie terminowi miało miejsce bez winy Państwa W. .
WWINB podkreślił, że jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, kryterium braku winy, jako przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności. Przywrócenie terminu może, więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (gdyż tylko wówczas można mówić o braku winy w uchybieniu terminu)(wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 1058/17). Ponadto dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, również stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2021r. sygn. akt: II OSK 1989/18).
Według WWINB z treści wniesionego wniosku o przywrócenie terminu wynika, że uchybienie terminu spowodowane zostało faktem, iż pełnomocnik Państwa W. działający w ich imieniu przed PINB, nie przekazał im decyzji, pozostając w przekonaniu, że decyzję tę otrzymali również odwołujący bezpośrednio. Ponadto pełnomocnik Państwa W. umocowany do działania w ich imieniu przed WWINB wskazuje, że to on jest uprawniony do wniesienia odwołania i jako posiadający takie uprawnienie również nie otrzymał decyzji. Dokonując oceny WWINB przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 18 lipca 2001 r. (sygn. akt I SA 431/00). Zgodnie z poglądem zaprezentowanym przez NSA w ww. wyroku Uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika, w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Jednakże dokonując oceny istnienia przesłanki w postaci braku winy trzeba oceniać zaistniałe okoliczności dotyczące pełnomocnika. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona (jej pełnomocnik) nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Nie można natomiast poczytać za winę niedopełnienia jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku zagrażającego np. zdrowiu lub życiu albo narażającą stronę na straty.
Zdaniem WWINB z analizy treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach organu I instancji wynika, że Pan M. I. upoważniony był do występowania w imieniu Państwa W. w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed PINB dotyczącym dz. nr [...] obręb K., gm. K..
Wedle ustaleń WWINB co prawda z przesłanego do WWINB pełnomocnictwa wynika, że adw. E. H.-C. została pełnomocnikiem właścicieli nieruchomości w postępowaniach przed organami I i II instancji dotyczącym przedmiotowego ogrodzenia, w tym wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia 24 maja 2022 r., jednakże pełnomocnictwo to zostało udzielone po wydaniu decyzji przez PINB. Oznacza to, że decyzja PINB została doręczona pełnomocnikowi Państwa W. , którym w dniu wydania zaskarżonej decyzji był Pan M. I..
Na marginesie WWINB wskazał, że na karcie 67 akt PINB znajduję się pełnomocnictwo dla adw. E. H.-C. lecz w ocenie WWINB dotyczy ono tylko złożenia odwołania od decyzji PINB z dnia 4 stycznia 2022 r. i występowania w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym tym odwołaniem. Natomiast nie odnosiło się ono do występowania przed PINB.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 40 § 2 Kpa zdanie drugie i trzecie, zgodnie z którymi Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Zatem w sytuacji gdyby ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi, z tym że zgodnie z zdaniem trzecim art. 40 § 2 Kpa, strona może wskazać któremu pełnomocnikowi doręczane są pisma. Jak wskazano powyżej Pan M. I. nie został odwołany z funkcji pełnomocnika Państwa W. , z tego powodu też rozstrzygnięcie zostało skierowane do Pana I. jako pełnomocnika, co było prawidłowym działaniem PINB. Zatem biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie WWINB uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie nastąpiło bez braku winy Państwa W. działających przez pełnomocnika.
Wedle WWINB w przedmiotowej sprawie, Pan M. I. - repr. Państwa W. przed PINB, choć nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, winien znać obowiązujące przepisy prawa jeżeli zobowiązał się do reprezentowania właścicieli nieruchomości przed organami administracji publicznej. Zmiana pełnomocnika nastąpiła dopiero na etapie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i postępowania odwoławczego. Natomiast w aktach organu I instancji nie znajduje się żaden dokument cofający pełnomocnictwo dla Pana M. I. do repr. Państwa W. przed PINB. Zatem organ I instancji nie miał wiedzy o zmianie pełnomocnika, a jak stwierdził WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt: IV SA/Po 987/17, wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu dopiero z chwilą uzyskania wiedzy o tym fakcie przez organ. Wobec powyższego nie można stwierdzić braku winy Państwa A. i Z. W. repr. przed WWINB przez adw. E. H.-C. w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.
Dlatego też, zdaniem PINB zostały spełnione tylko 3 z 4 przesłanek określonych w art. 58 § 1 Kpa, dlatego też odmówiono Państwu A. i Z. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 maja 2022 r. (znak: [...]).
Postanowienie WWINB na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 oraz art. 32 § 1 i art. 53 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżone zostało w całości
W oparciu o art. 57 § 1 pkt 3 ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 58 k.p.a. w zw. z art. 33 § 2 i 3 k.p.a. polegające na niezasadnej odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 maja 2022 r., nakazującego rozbiórkę ogrodzenia, mimo że w sprawie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu, albowiem uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony odwołującej,
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a., polegające na wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 maja 2022 r., nakazującego rozbiórkę ogrodzenia, mimo że organ nie wyjaśnił zakresu umocowania pana M. I., w szczególności nie ustalił, czy pełnomocnik ten reprezentuje obojga skarżących oraz jaki zakres rzeczowy i czasowy ma udzielone mu pełnomocnictwo,
W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skardze wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 19 października 2022 r., sygn. [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem uzupełnienia materiału dowodowego,
2) zasądzenie od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w. tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych wraz z opłatą od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w ocenie pełnomocnika skarżących WAMNB niezasadnie uznał, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło z przyczyn zawinionych przez skarżących. WWINB nie uwzględnił wniosku skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., wskazując, że niestaranność pełnomocnika obciąża stronę, w imieniu której ten pełnomocnik działa. Organ wskazał również, że pan M. I., mimo że nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, winien znać obowiązujące przepisy prawa, jeżeli zobowiązał się do reprezentowania właścicieli nieruchomości przed organami administracji publicznej. Wedle uzasadnienia skargi zgodzić się należy ze stanowiskiem, zaprezentowanym przez WWINB, że konsekwencje niestaranności pełnomocnika wywierają skutki w sferze prawnej reprezentowanej przez tego pełnomocnika strony. Jednak stan faktyczny w niniejszej sprawie pozwala na uznanie, że nie doszło do niestaranności pełnomocnika, a tym bardziej strony. Analiza zamiaru skarżących wykazuje, że nie można skarżącym postawić zarzutu braku staranności. Nie wnieśli oni odwołania od niekorzystnej dla siebie decyzji, ponieważ nie wiedzieli, że taka decyzja została im doręczona. Dowiedzieli się o tym dopiero w dniu 12 lipca 2022 r., kiedy to pan M. I. przekazał im decyzję. Skoro nie mieli oni wiedzy i świadomości tego, że decyzja została wydana, nie można postawić im zarzutu niestaranności w działaniu. Po uzyskaniu informacji o wydaniu decyzji podjęli oni niezwłocznie działania zmierzające do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i do wniesienia odwołania. Zatem, zdaniem pełnomocnika skarżących bezsprzeczne winno być, że skarżący z przyczyn przez nich niezawinionych uchybili terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, która nie została im bezpośrednio doręczona.
W skardze pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że również uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez pełnomocnika skarżących M. I. nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez pełnomocnika. Skarżący Z. W. nie kwestionuje tego, że M. I. został przez niego ustanowiony pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym dotyczącym działki nr [...] obręb K., gm. K.. Jednak zarówno dla skarżącego, jak i dla pełnomocnika było oczywiste, że umocowanie pana M. I. jako pełnomocnika nieprofesjonalnego, niebędącego adwokatem ani radcą prawnym, natomiast będącego geodetą, ogranicza się do reprezentowania skarżącego w toku postępowania dotyczącego działki nr [...] w zakresie wykonywania czynności faktycznych, tj. udziału w oględzinach czy też udzielania wyjaśnień z zakresu uprawnień zawodowych pełnomocnika, tj. z zakresu geodezji, przebiegu granic i podobnych. W zakresie podejmowania czynności prawnych, tj. m. in. wnoszenia odwołań od decyzji, oboje skarżący ustanowili pełnomocnikiem adw. E. H.-C.. Pełnomocnictwo do wniesienia odwołania od pierwotnej decyzji z dnia 4 stycznia 2022 r., nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, zostało złożone do akt postępowania razem z odwołaniem od decyzji. W treści pełnomocnictwa znalazł się zapis, że adw. E. H.-C. jest umocowana do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 04 stycznia 2022 r. i do reprezentacji skarżących w toku postępowania wywołanego tym odwołaniem. Pełnomocnictwo dawało umocowanie do reprezentacji w zakresie wniesienia odwołania od decyzji z dnia 04 stycznia 2022 r., ponieważ żadnej innej decyzji w chwili udzielenia pełnomocnictwa nie było w obrocie. Podział zakresu czynności pomiędzy pełnomocnikami wynikał z ustaleń pomiędzy pełnomocnikami a skarżącymi i nie budził wątpliwości, biorąc pod uwagę faktyczny zakres czynności wykonywanych przez poszczególnych pełnomocników. Dlatego, według oceny wyrażonej w skardze, w pełni uzasadnionym ze strony M. I. było uznanie, że decyzja kończąca postępowanie w sprawie zostanie doręczona skarżącym bezpośrednio, jako że w jego rozumieniu jego pełnomocnictwo ograniczone było do czynności należących do jego zakresu działalności, tj. pomocy w zagadnieniach geodezyjnych. W skardze wyjaśniono, że znalazło to swój wyraz w treści oświadczenia złożonego przez pana M. I., który wskazał, że był przekonany, że decyzja zostanie doręczona również skarżącym. Taki zakres pełnomocnictwa był również oczywisty dla skarżącego Z. W., który także oczekiwał na doręczenie jemu bądź adw. E. H.-C. orzeczenia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie. W związku z tym, wedle stanowiska wyrażonego w skardze, nie można zarzucić ani pełnomocnikowi M. I., ani skarżącym niestaranności w działaniu, skoro ustalili oni zakres pełnomocnictwa w taki sposób, że w ich ocenie wniesienie odwołania od decyzji nie mieściło się w zakresie umocowania pana M. I..
W skardze podkreślono, że dla oceny, czy zachowaniu nieprofesjonalnego pełnomocnika i stron można postawić zarzut niestaranności konieczne jest ustalenie, czy w powyższym przypadku można mówić o błędzie będącym efektem nieznajomości prawa, który to błąd wykluczałby brak winy stron czy pełnomocnika. O ile faktycznie nieznajomość przepisów nie może stanowić przyczyny uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu czynności, o tyle nie można za okoliczność obciążającą stronę i jej pełnomocnika uznać nieznajomości interpretacji przepisów, wynikającej z linii orzeczniczej. W skardze dodano, że można postawić stronie zarzut niestarannego działania, jeżeli nie znała treści powszechnie obowiązującego przepisu, ale nie można uznać jej działania za niestaranne z tego względu, że nie znała wykładni tych przepisów, dokonywanej w judykaturze czy doktrynie. Co więcej, jeżeli przepis prawa konstruuje prawa i obowiązki stron oraz zasady postępowania na tyle niejasno, że wymaga on dokonania wykładni, nie można stawiać stronie zarzutu, że błędnie zinterpretowała przepis. Już samo dokonywanie w orzecznictwie wykładni przepisów niejasnych świadczy bowiem o tym, że nie tylko nieprofesjonalna strona czy nieprofesjonalny pełnomocnik mogą mieć wątpliwości, jakie obowiązki wynikają z przepisów, ale również takie wątpliwości powzięły organy orzekające, skoro konieczne było dokonywanie wykładni tych przepisów przez sądy administracyjne.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia WWINB w skardze zwrócono uwagę, że WWINB postawił skarżącym i pełnomocnikowi M. I. zarzut niestarannego działania, polegający na tym, że skarżący i pełnomocnik niezasadnie uznali, że treść pełnomocnictwa udzielonego M. I. nie obejmuje umocowania do wniesienia odwołania od decyzji. Organ wskazał bowiem, że zinterpretował treść udzielonego pełnomocnictwa w taki sposób, że M. I. jest umocowany do wniesienia odwołania od decyzji, zatem to jemu decyzja winna być doręczona. Strona natomiast nie zachowała staranności, bo pełnomocnik nie wniósł odwołania.
Jednak wedle oceny skargi po pierwsze strony inaczej niż to zinterpretował WWINB zakreśliły granice umocowania. Przekonane zatem były, że decyzja nie zostanie doręczona panu M. I., tylko im bezpośrednio, ewentualnie adw. E. H.-C.. Po drugie z treści przepisu art. 32 ani 33 k.p.a. nie wynika wprost, jakie są granice umocowania. Z treści pełnomocnictwa udzielonego panu M. I. wynika, że został on umocowany do reprezentacji skarżącego w postępowaniu przed PINB. Wniesienie odwołania to działanie międzyinstancyjne, zatem z tego przepisu nie wynika wprost, że pełnomocnictwo do działania przed PINB, czyli organem I instancji zawiera umocowanie do wniesienia odwołania i odebrania decyzji, która ma być tym odwołaniem zaskarżona.
W skardze wskazano, że ta okoliczność budziła wątpliwości w orzecznictwie i dopiero wskutek dokonania wykładni tego przepisu w sądownictwie utrwalił się pogląd, że skoro wniesienie odwołania następuje za pośrednictwem organu I instancji, to do dokonania tej czynności wystarczające jest posiadanie upoważnienia do działania w imieniu strony przed tym organem. (m.in.: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2020 r., II OSK 3836/19).
Według stanowiska wyrażonego w skardze, nawet gdyby przyjąć że organ nie musiał badać zakresu pełnomocnictwa, opierając się na literalnym jego brzmieniu i stosując wykładnię, zgodnie z którą pełnomocnictwo do działania w postępowaniu administracyjnym obejmuje umocowanie do odebrania decyzji i wniesienia odwołania, w związku z czym organ winien doręczyć decyzję jednemu z pełnomocników, mimo że w aktach sprawy było dwóch pełnomocników, w tym jeden umocowany do złożenia odwołania od pierwszej decyzji rozbiórkowej, to jednak powyższa sytuacja winna stanowić podstawę do uznania, że skarżący i ich pełnomocnik nie naruszyli wymogów staranności, a niewniesienie odwołania w terminie nastąpiło bez ich winy.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. w skardze podkreślono, że ani organ I instancji, ani organ II instancji nie zbadały faktycznego zakresu pełnomocnictw, mimo że z przebiegu postępowania i z treści dokumentów pełnomocnictw wynika, że zakres pełnomocnictw ustalony przez skarżących i pełnomocników był odmienny niż przyjął to organ. Organy nie wyjaśniły zakresu umocowania pana M. I., w szczególności nie ustaliły, czy pełnomocnik ten reprezentuje obojga skarżących oraz jaki zakres rzeczowy i czasowy ma udzielone mu pełnomocnictwo. Organ II instancji nie zbadał również intencji i woli stron odnośnie zakresu pełnomocnictwa udzielonego panu M. I., mimo że ta okoliczność miała istotne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że intencją skarżących i pana M. I. było ograniczenie jego umocowania do reprezentowania skarżących podczas czynności podejmowanych w toku postępowania administracyjnego, tj. udziału w oględzinach i uczestnictwa w czynnościach, które wymagały wiedzy geodezyjnej. Do wniesienia odwołania od decyzji ustanowiony został pełnomocnik profesjonalny, którego umocowanie znalazło się w aktach przed wydaniem i doręczeniem decyzji z dnia 24 maja 2022 r. Organ I instancji nie wyjaśnił zakresów pełnomocnictw, mimo że okoliczności sprawy wymagały, aby te zakresy wyjaśnić, zwłaszcza że do wniesienia odwołania udzielono odrębnego pełnomocnictwa adw. E. H.-C., a odwołania takiego pan M. I. nie wnosił, a w oświadczeniu swoim wskazał, że był pewien, że decyzja zostanie doręczona stronom. Brak tego ustalenia spowodował, że organ doręczył decyzję M. I., a wobec tego, że M. I. w ustaleniach ze skarżącymi nie był umocowany do wniesienia odwołania, był przekonany, że organ doręczy decyzję skarżącym, natomiast skarżący oczekiwali na doręczenie decyzji do ich rąk bądź pełnomocnika profesjonalnego.
W odpowiedzi na skargę, WWINB wskazał, że stan faktyczny jak i stan prawny zostały szczegółowo opisane w zaskarżonym postanowieniem o raz, że wnosi o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podał, że Państwo A. i Z. W. w postępowaniu przed organem powiatowym mieli innego pełnomocnika niż w postępowaniu przed organem wojewódzkim. Pełnomocnictwo na które powołuje się pełnomocnik skarżących, a które znajduje się na karcie nr [...] akt PINB, w ocenie WWINB dotyczyło tylko złożenia odwołania od decyzji PINB z dnia 4 stycznia 2022 r., która następnie została uchylona decyzją WWINB z dnia 25 lutego 2022r. (znak: [...]). Z analizy treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach organu I instancji wynika wedle WWINB, że M. I. upoważniony był do występowania w imieniu Państwa W. w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed PINB dotyczącym dz. nr [...] obręb K., gm. K.. Co prawda z przesłanego do WWINB pełnomocnictwa wynika, że adw. E. H.-C. została pełnomocnikiem właścicieli nieruchomości w postępowaniach przed organami I i II instancji dotyczących przedmiotowego ogrodzenia, w tym wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia 24 maja jednakże pełnomocnictwo to zostało udzielone po wydaniu decyzji przez PINB. Oznacza to wedle WWINB, że decyzja PINB została doręczona pełnomocnikowi Państwa W. , którym w dniu zaskarżonej decyzji był M. I.. W ocenie WWINB decyzja organu I instancji doręczona prawidłowo, a bieg terminu na wniesienia odwołania rozpoczął się w chwilą doręczenia decyzji PINB z dnia 24 maja 2022 r. M. I.. Zatem złożenie odwołania w 2022 r. przez innego pełnomocnika, nastąpiło z uchybieniem terminu, ponieważ brak był pełnomocnika umocowanego do działania przed PINB, który o zapadłym rozstrzygnięciu poinformował swych mocodawców po upływie terminu do wniesienia odwołania, nie mamy więc raku winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji PINB z maja 2022 r., ponieważ strona ponosi odpowiedzialność za działania swych pełnomocników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, 655, 1457, z 1855. dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Stosownie do art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia – takim właśnie postanowieniem jest zaskarżone postanowienie WWINB.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona działa przez pełnomocnika, to decyzję uważa się za doręczoną, gdy otrzyma ją pełnomocnik strony.
Zgodnie z art. 40 § 2 Kpa zdanie drugie i trzecie, zgodnie z którymi jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.
Zgodnie zaś z art. 58 § 1 k.p.a.: § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
§ 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
§ 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.
Zgodnie z Art. 134 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Przedmiotem oceny Sądu w sprawie jest kwestia prawidłowości doręczenia decyzji PINB z dnia 24 maja 2022 r., implikującej rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania, która sprowadza się do oceny treści pełnomocnictw udzielonych przez skarżących oraz do dokonania sądowej kontroli prawidłowości wykładni tychże pełnomocnictw przez WWINB (a wcześniej PINB).
Na wstępie należy zauważyć, że sprawa pierwotnie była prowadzona przez organy administracji architektoniczno-budowalnej w trybie tzw. postępowania kontrolnego na podstawie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego.
Dopiero zawiadomieniem z dnia 8 marca 2021 r. (znak: [...]) PINB poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w dniu 08 marca 2021 r. w sprawie prawidłowości budowy ogrodzenia w m. Krzyżówki (dz. nr [...]), gm. K., postępowanie prowadzone na podstawie art. 61 par. 1 i 4 ustawy prawo budowlane.
Treść pełnomocnictwa (upoważnienia) dla M. I. z dnia 22 stycznia 2021 r. (Geodeta): (k. 39) była następująca (czas udzielenia pełnomocnictwa to etap postępowania kontrolnego, przed wszczęciem postępowania w sprawie prawidłowości budowy ogrodzenia w dniu 08 marca 2021 r.): "upoważnienie: upoważniamy Pana M. I. – reprezentującego firmę Usługi G. do występowania w naszym imieniu w czynnościach terenowych i administracyjnych dotyczących dz. 7 obrębv K. gmina K.. Sprawa [...] A. W., Z. W.."
Treść pełnomocnictwa dla adw. E. H.-C. – z 17 stycznia 2022 r. (k. 67) była następująca: "w sprawie odwołania od decyzji PINB w K. nr [...] z dnia 04 stycznia 2022 r., wydanej w sprawie o sygn. NB 4200.2.2021 AJ nakazującej inwestorowi W. W. rozbiórkę ogrodzenia w miejscowości K., gm, Koźminek i postepowania wywołanego tym odwołaniem".
Pełnomocnictwo z dnia 18 lipca 2022 r. dla adw. E. H.-C. (k. 54, 53 akt admin WWINB) uzupełnione po wezwaniu WWINB, ma następującą treść: "pełnomocnictwo sprawie administracyjnej (...) w sprawie dotyczącej rozbiórki ogrodzenia w miejscowości K. (dz. Nr [...], obręb 008 Krzyżówki, gm. K.). Niniejsze pełnomocnictwo obejmuje również umocowanie pełnomocnika do reprezentowania nas w postępowaniu przed organem I i II instancji, jak również do wnoszenia i popierania wszelkich pism i wniosków sprawie oraz odwołań od decyzji wydawanych w tej sprawie, w tym również odwołania od decyzji PINB w K. nr [...] Z dnia 24 maja 2022 r., [...] AJ oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. 18 lipca 2022 r."
Zdaniem WWINB z analizy treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach organu I instancji wynika, że M. I. upoważniony był do występowania w imieniu Państwa W. w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed PINB dotyczącym dz. nr [...] obręb K., gm. K.. Wedle ustaleń WWINB co prawda z przesłanego do WWINB pełnomocnictwa wynika, że adw. E. H.-C. została pełnomocnikiem właścicieli nieruchomości w postępowaniach przed organami I i II instancji dotyczącym przedmiotowego ogrodzenia, w tym wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia 24 maja 2022 r., jednakże pełnomocnictwo to zostało udzielone po wydaniu decyzji przez PINB. Oznacza to, że decyzja PINB została doręczona pełnomocnikowi Państwa W. , którym w dniu wydania zaskarżonej decyzji był M. I.. WWINB wskazał, że na karcie 67 akt PINB znajduję się pełnomocnictwo dla adw. E. H.-C. lecz w ocenie WWINB dotyczy ono tylko złożenia odwołania od decyzji PINB z dnia 4 stycznia 2022 r. i występowania w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym tym odwołaniem. Natomiast nie odnosiło się ono do występowania przed PINB. Wedle WWINB w sprawie, M. I. - repr. Państwa W. przed PINB, choć nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, winien znać obowiązujące przepisy prawa jeżeli zobowiązał się do reprezentowania właścicieli nieruchomości przed organami administracji publicznej.
W ocenie Sądu powyższa interpretacja pełnomocnictw dokonana przez WWINB nie jest właściwa.
Zdaniem Sądu interpretacja pełnomocnictwa dla geodety również mogła budzić wątpliwości organu I instancji – gdyż zostało ono udzielone jako "upoważnienie" z dnia 22 stycznia 2021 r. udzielone w postępowaniu kontrolnym prowadzonym na podstawie art. 84 ust. 1 prawa budowalnego (kontrola została przeprowadzona w postępowaniu kontrolnym w dniu 23 lutego 2021 r.).
Należy podkreślić, że postępowanie kontrolne, prowadzone przez organ nadzoru budowlanego, nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania administracyjnego. Z faktu, iż organ nadzoru budowlanego podejmuje czynności kontrolne, nie można zawsze, niezależnie od okoliczności danej sprawy, wywodzić, że ich podjęcie winno być oceniane jako prowadzenie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, które każdorazowo zmierza do wydania aktu administracyjnego wyrok NSA z dnia 2 września 2020 r., LEX nr 3061694). Organ nadzoru budowlanego ma możliwość podjęcia czynności kontrolnych na nieruchomości (poza postępowaniem jurysdykcyjnym, właściwie - zanim zadecyduje o jego uruchomieniu, a to w oparciu o art. 81 ust. 4 p.b.), i ocenienia w ten sposób, czy zachodzi podstawa do wszczęcia postępowania, zgodnie z żądaniem złożonego podania.
Postępowanie w sprawie prawidłowości budowy ogrodzenia zostało wszczęte zatem dopiero w dniu 08 marca 2021 r., zawiadomieniem z tego dnia, a więc po dacie udzielenia przez skarżących pełnomocnictwa (upoważnienia) geodecie – należy mieć również na względzie, że upoważnienie dla geodety zawierało wyraźne wskazanie sygnatury postępowania – była to sygnatura postępowania kontrolnego ("Sprawa [...]"), a nie postępowania właściwego.
W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania właściwego z dnia 08 marca 2021 r. PINB zawarł pouczenie, że "strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga osobistego działania art. 32 k.p.a. Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu" – zawiadomienie to zostało skierowane do M. I. jako zdaniem organu I instancji pełnomocnika skarżących.
Natomiast wedle Sądu po wszczęciu postępowania przez organ I instancji na podstawie art. 61 par. 1 i 4 p.b. organ I instancji nie zwrócił się do stron – Z. i A. W. o to, czy pełnomocnictwo to (udzielone geodecie) zostało udzielone również do wszczętego w następstwie kontroli (jednak odrębnego od postępowania kontrolnego) postępowania administracyjnego w trybie art. 81 ust. 4 p.b. Organ I instancji niejako samowolnie dokonał "rozciągnięcia, rozszerzenia" upoważnienia udzielonego dla geodety w postępowaniu kontrolnym na postępowanie dotyczące samowoli budowlanej – prawidłowości budowy ogrodzenia; mimo, że nie wynika z tego umocowania, że geodeta miał reprezentować strony również w postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej wszczętym po zakończeniu postępowania kontrolnego. Nie zmienia tej oceny czynność dokonana przez organ I instancji z udziałem geodety: zapoznanie z aktami z dnia 21 grudnia 2021 r. (k. 60), ponownie organ I instancji nie weryfikował czy ma do czynienia z prawidłowo umocowanym pełnomocnikiem.
Organ I instancji powinien bowiem ustalić w pierwszej kolejności, w ogóle czy w postępowaniu w sprawie prawidłowości budowy ogrodzenia geodeta nadal był pełnomocnikiem skarżących, czego organ I instancji zaniechał doręczając geodecie (jako według organu I instancji pełnomocnikowi) decyzję z dnia 24 maja 2022 r. Tym bardziej, że pełnomocnictwo dla adwokata z dnia 17 stycznia 2022 r. obejmowało "do złożenia odwołania od decyzji z dnia 04 stycznia 2022 r. i postępowania wywołanego tym odwołaniem". A zatem, z jednej strony organ I instancji dokonał takiej wykładni pełnomocnictwa (upoważnienia) udzielonego geodecie (jeszcze raz podkreślenia wymaga, na etapie postępowania kontrolnego, gdzie w treść upoważnienia wpisana została również sygnatura postępowania kontrolnego, w dacie udzielenia upoważnienia postępowanie w sprawie prawidłowości budowy ogrodzenia w ogóle jeszcze nie było wszczęte i nie miało nadanej sygnatury – innej zresztą niż postępowanie kontrolne, jego wszczęcie nastąpiło dopiero w dniu 08 marca 2021 r.), że "rozciągnął, rozszerzył" zakres umocowania również na postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej, z drugiej strony w odniesieniu do pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi z dnia 17 stycznia 2022 r. organ I instancji oraz organ II instancji zawężył jego zakres nie rozważając w ogóle tego fragmentu pełnomocnictwa, który dotyczy postępowania wywołanego wniesionym odwołaniem. Dlatego w ocenie Sądu, już przy pierwszym doręczeniu dokonywanym przez organ I instancji w sprawie prowadzonej na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego powinien on wezwać skarżących o wskazanie, czy upoważnienie udzielone geodecie na etapie postępowania kontrolnego obejmuje również postępowanie w sprawie samowoli budowlanej – prawidłowości budowy ogrodzenia, tym bardziej mając na względzie treść pouczenia, które zostało zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 08 marca 2021 r.
Słuszny okazał się zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a., tj. tego, że organy obu instancji nie wyjaśniły zakresu umocowania M. I. (geodeta), w szczególności nie ustaliły, czy pełnomocnik ten w ogóle reprezentował skarżących w postępowaniu w sprawie prawidłowości budowy ogrodzenia wszczętym w dniu 08 marca 2021 r., automatycznie kwalifikując go jako pełnomocnika na podstawie upoważnienia udzielonego w postępowaniu kontrolnym, co w ocenie Sądu było niewłaściwe. W postępowaniu administracyjnym rzeczywisty zakres umocowania oceniany być musi każdorazowo na podstawie treści pełnomocnictwa, przy uwzględnieniu istoty i charakteru procedury, a także praw strony (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2019 r., II SA/Rz 989/19, CBOiS).
Postępując w ten sposób organ I instancji doręczył decyzję geodecie uznając go za pełnomocnika nie zweryfikowawszy i rozszerzając jego umocowanie z postępowania kontrolnego na postępowanie właściwe, z drugiej strony nie dokonał dokonał doręczenie decyzji adwokatowi, dokonując zawężającej wykładni treści pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi "oraz do postępowania wywołanego tym odwołaniem".
Organ II instancji naruszył także art. 58 k.p.a. w zw. z art. 33 § 2 i 3 k.p.a. ponieważ w wyniku niewłaściwego ustalenia prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji WWINB niezasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niedające się wyjaśnić okoliczności nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2022 r., III SA/Kr 1370/21, CBOiS).
Organ odwoławczy naruszył również art. 134 k.p.a. odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W związku z powyższym, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie WWINB wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkowało koniecznością jego uchylenia.
W świetle powyższego organ II instancji rozpatrując sprawę ponownie dokona ponownie rozważenia, czy niewłaściwe doręczenie przez organ I instancji decyzji z dnia 24 maja 2022 r. nakazującej rozbiórkę betonowego ogrodzenia o długości ok. 227 m, zlokalizowanego od strony południowo-zachodniej na całej długości działki nr [...] (obręb [...]), w m. K. , gm. K. (graniczącego z rowem melioracyjnym - dz. nr [...]) geodecie (rzekomo jako pełnomocnikowi skarżących) zamiast bezpośrednio skarżącym mogło stanowić uzasadnioną podstawę do uznania prawidłowości doręczenia i rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od WWINB na rzecz skarżących Z. W. i A. W. solidarnie kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania – uiszczonego przez skarżących wpisu sądowego w wysokości 100 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości 480,00 zł - zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI