II SA/Rz 492/22

II SA/Rz 492/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 4, art. 30b ust. 1-3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 10 marca 2022 r. nr I-III.7721.25.3.2021 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę linii elektroenergetycznej - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. G. (dalej: "Skarżącej") jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "organ Odwoławczy" lub "Organ II instancji") z dnia 10 marca 2022 r. nr I-III.7721.25.3.2021, wydana w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę linii elektroenergetycznej.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] Starosta [...] (dalej: "Prezydent" lub "Organ I instancji"), udzielił [...] S.A. Oddział [...] (dalej: "Spółka") pozwolenia na rozbiórkę linii elektroenergetycznej SN 15 kV na działce nr [...] w N. oraz na działkach nr [...], [...], [...] i [...] w P.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Skarżąca podnosząc, że nie zgadza się na rozbiórkę linii energetycznej na stanowiącej jej własność działce nr [...]. Nie zna bowiem przebiegu planowanej nowej linii energetycznej, a informację organu, że jej lokalizacja omija działkę nr [...] uznaje jako istotne naruszenie procedury.
Decyzją z dnia 10 marca 2022 r. nr I-III.7721.25.3.2021 Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].
Organ odwoławczy podał, że w realiach opisywanej sprawy zostały spełnione przesłanki do udzielenia pozwolenia na rozbiórkę spornej linii elektroenergetycznej. Dokumentacja projektowa przedstawiona przez inwestora jest kompletna i zawiera szczegółowy opis wykonania kolejno następujących po sobie czynności rozbiórkowych, z uwzględnieniem konstrukcji obiektu i jego lokalizacji. Obowiązkiem organu administracji architektoniczna – budowlanej w postępowaniu o wydanie decyzji w przedmiocie rozbiórki jest natomiast wyłącznie zbadanie opisu zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych oraz sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zdaniem Wojewody dokumentacja przedstawiona w tym zakresie przez Spółkę potwierdza, że prace będą prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zasadami bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz z poszanowaniem interesów osób trzecich. Tym samym prawidłowo Organ I instancji uznał, że wniosek inwestora zasługiwał na uwzględnienia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda podniósł, że sprawa dotyczy rozbiórki linii elektroenergetycznej m.in. na działce nr [...], a nie budowy nowej linii. Brak zgody właściciela nieruchomości na rozbiórkę obiektu nie stanowi przeszkody do wydania decyzji o zezwoleniu na rozbiórkę obiektu, bowiem przepisy prawa wymagają jedynie zgody właściciela obiektu budowlanego objętego wnioskiem. Przeszkodą do wydania decyzji nie mogła być również śmierć E. T. – jednego z podmiotów, któremu przysługiwało prawo rzeczowe do nieruchomości objętej wnioskiem, bowiem Organ I instancji podjął czynności w celu ustalenia jej następców prawnych i przyjął od M. T. oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Z kolei analiza akt sprawy nie wykazała, aby Skarżąca został pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, J. G. wniosła o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie:
1. art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) - dalej: "u.P.b.", poprzez wydanie decyzji o zezwoleniu na rozbiórkę linii elektroenergetycznej bez wykazania przez inwestora posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
2. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.", poprzez wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów prawa;
3. art. 7 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie interesu Skarżącej;
4. art. 8 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób stronniczy, dyskryminującego Skarżącą i w sposób pozbawiający ją prawa do czynnego udziału w postępowaniu;
5. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez nieudostępnienie Skarżącej przed wydaniem decyzji zgromadzonych materiałów dowodowych;
6. art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej pozbawienia ochrony własności Skarżącej, jak również przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji o zezwoleniu na rozbiórkę obiektu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga jako zupełnie niezasadna została przez Sąd oddalona w całości.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wobec wniosku w tym przedmiocie złożonego przez Wojewodę i braku sprzeciwu ze strony skarżącej zgłoszonemu w ustawowym terminie, czego podstawę stanowił art. 119 pkt 2 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 P.p.s.a.
Wobec okoliczności niniejszej sprawy należało wyjaśnić, iż Skarżąca strona wniosek Wojewody o skierowanie sprawy o sygn. akt II SA/Rz 492/22, na tryb uproszczony, zawarty w odpowiedzi na skargę z dnia 26 kwietnia 2022 r., uzyskała dnia 24 czerwca 2022 r. z chwilą ponowienia doręczenia jej tej odpowiedzi przez WSA, co wynika z potwierdzenia odbioru (karta akt - 75). W czasie poprzedzającym ponowne doręczenie Stronie odpowiedzi na skargę nie były podejmowane przez Sąd działania rozpoznawcze, co odpowiadało jej wnioskowi wyrażonemu w piśmie z dnia 7 czerwca 2022 r. Natomiast informację o treści art. 119 pkt 2 P.p.s.a., czyli m.in. skutkach niezażądania przeprowadzenia w określonym terminie rozprawy, Strona otrzymała w piśmie Sądu z dnia 16 maja 2022 r (doręczenie 6 czerwca 2022 r., karta akt - 59) oraz w piśmie z dnia 10 czerwca 2022 r. (doręczenie 24 czerwca 2022 r., karta akt - 75). W ustawowym terminie, który zakończył swój bieg dnia 8 lipca 2022 r. Skarżąca zgodnie z przesłanym jej pouczeniem nie zażądała w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. przeprowadzenia rozprawy, pomimo że uzyskała od Sądu wnioskowaną przez nią odpowiedź na skargę oraz dysponowała niezbędną wiedzą umożliwiającą złożenie stosownego żądania. Zatem z powodu bezskutecznego upływu terminu 14 dni, licznemu od dnia kolejnego doręczenia Skarżącej odpowiedzi na skargę Wojewody, zawierającej wniosek Organu o tryb uproszczony, Sąd zarządzeniem z dnia 22 lipca 2022 r. skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym. Natomiast zarządzeniem z dnia 5 sierpnia 2022 r. został wyznaczony termin posiedzenia oraz skład orzekający do rozpoznania skargi w/w na decyzję Wojewody Podkarpackiego. Z tej przyczyny, późniejsze żądanie Strony z dnia 24 sierpnia 2022 r. o przeprowadzenie w jej sprawie rozprawy, jako ewidentnie spóźnione wobec jednoznacznej treści w/w przepisu P.p.s.a. nie zostało przez WSA uwzględnione.
Sądowa kontrola przedmiotu skargi nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu – art. 133 § 1 P.p.s.a. Przekazane do WSA akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.
Przedmiotem rozpoznanej przez WSA skargi uczyniono decyzję Wojewody wydaną w oparciu o podstawy materialno – prawne wyrażone m.in. w art. 28, art. 33 ust. 1 i art. 34 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.; zwana dalej u.P.b.). Wniesiona skarga zarzuca wydanym w toku postepowania decyzjom administracyjnym naruszenie prawa własności do nieruchomości.
Nie jest kwestionowane w sprawie, że rozbiórka linii elektroenergetycznej SN 15 kV, w związku z jej aktualną lokalizacją, będzie realizowana przez Spółkę m.in. na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] i [...] w obrębie ewid. [...]. J. G., zamieszkała w B., jest współwłaścicielem działki o nr [...] o pow. 0,0927 ha, posiadając udział we własności w ułamku 6/8. Z racji bycia współwłaścicielem w/w nieruchomości Skarżąca była stroną zakończonego przed Wojewodą postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie wydania na wniosek Spółki pozwolenia na rozbiórkę linii elektroenergetycznej. Przedmiotem sprawy nie była więc przebudowa linii, zaś ewentualne zamiary takiej przebudowy lub budowy w innym miejscu nie mają żadnego znaczenia dla wyniku tej sprawy, co organy dostatecznie jasno starały się stronie wyjaśnić.
Wobec takiego przedmiotu sprawy administracyjnej przypomnieć należy, iż w myśl zasady z art. 30b ust 1 u.P.b. rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Decyzja ta wydawana jest na wniosek zainteresowanego, zaś do tego podania w myśl art. 30b ust. 2 u.P.b. dołącza się:
1) zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię;
2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;
3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;
4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;
5) pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów - nie dotyczy to uzgodnień i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;
6) projekt rozbiórki lub jego kopię - w zależności od potrzeb.
Z powołanej regulacji wynika, że elementem materialnoprawnym wniosku o pozwolenia na rozbiórkę jest zgoda właściciela obiektu budowlanego, jaki ma zostać rozebrany. Podmiot o statusie właściciela linii elektroenergetycznej ustalają przepisy Kodeksu cywilnego. Znacznie decydujące przypisać należy normie art. 49 § 1 K.c.. Przepis ten przewiduje w swej treści wyraźny wyjątek od zasady superficies solo cedit wyrażonej w polskim prawie w art. 48 i art. 191 K.c. Należał zważyć w tym miejscu, iż w myśl art. 49 § 1 K.c. urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Zatem linia elektroenergetyczna będąca przecież urządzeniem do doprowadzenia energii elektrycznej nie wchodzi w skład majątku właściciela nieruchomości, na której jest posadowiona, lecz stanowi majątek przedsiębiorstwa zajmującego się dostarczaniem energii.
Wnioskodawca postępowania o wydanie pozwolenia na rozbiórkę w osobie Spółki niewątpliwie załączył do swego podania zgodę właściciela linii energetycznej napowietrznej LSN – 15kV relacji [...] w miejscowości N. oraz P. na rozbiórkę z dnia 27 stycznia 2021 r. W dokumencie tym zawarto oświadczenie o tym, że [...] SA z siedzibą w [...] jest właścicielem tej linii. Zatem został spełniony wymóg ustawowy związany w uzyskaniem przez właściciela obiektu mającego zostać poddanym rozbiórce wymaganej prawem zgody. Z uwagi na jednoznaczną treść art. 30b ust. 3 pkt 1 u.P.b. interpretowanego łącznie z art. 48 § 1 K.c., zgoda właściciela nieruchomości na rozbiórkę linii energetycznej nie jest konieczna, a więc wymagana przez prawo i właściwe organy. W tym stanie prawnym wystarczającą do uzyskania pozwolenia była zgoda właściciela linii jakim jest Spółka będąca przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 48 § 1 K.c. Pomimo podnoszonych twierdzeń i zarzutów strony nie doszło więc do naruszenia jej interesu prawnego jako współwłaścicielki nieruchomości gruntowej. Co więcej, na skutek rozbiórki linii zostanie zniesiony stan ograniczający jej prawo własności, dzięki czemu znacząco poszerzy się obszar możliwego korzystania z gruntu. W rezultacie działań Spółki i rozbiórki linii dotychczasowy stan uszczuplenia prawa podmiotowego strony zostanie na jej korzyść poszerzony.
Należy też stanowczo podkreślić, że Skarżąca niezasadnie podnosi naruszenia art. 4 u.P.b. poprzez niewykazanie przez Inwestora posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę nie jest bowiem uzależnione od dołączenia do wniosku oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Takie oświadczenie jest przez ustawę wymagane, jednakże wyłącznie w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę, co wynika z art. 33 ust. 2 pkt 2 u.P.b. Dlatego nie stanowi jakiejkolwiek przeszkody do wydania pozwolenia na rozbiórkę brak zgody właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt planowany do rozbiórki. Inwestor do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę powinien dołączyć jedynie zgodę właściciela takiego obiektu, co zostało w tej sprawie przez Organy dostatecznie wykazane (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 listopada 2019 r., o sygn. akt II SA/Bk 617/19, LEX).
Nie doszło też do takiego naruszenia przepisów K.p.a. dotyczących udziału strony w postępowaniu, które mogłyby mieć wpływ na ustalony wynik sprawy. Przede wszystkim wspomnieć należy, iż kluczowe dla sprawy dokumenty w postaci zawiadomienia o wszczęciu postępowania, decyzje kończące postepowanie zostały stronie skutecznie doręczone. Organ II instancji przed wydaniem swej decyzji nie zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zebranym materiałem dowodowym, jednakże w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego nie były gromadzone dowody mogący mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony skarżącej. W kontekście zarzutów skargi wypada przypomnieć, że żądała ona w piśmie z dnia 8 listopada 2021 r. umożliwienia zapoznania się z całością akt sprawy w Urzędzie w [...] w miejscu jej stałego zamieszkania i pobytu ewentualnie o doręczenie istotnych dla jej własności i dla zadania przebudowy linii dokumentów. Organ odpowiedział w sposób w zgodny z prawem na tak wyrażone żądanie bowiem w piśmie z dnia 12 listopada 2021 r. skutecznie doręczonym stronie, poinformował ją o dopuszczalnym prawem sposobie zapoznania się z aktami sprawy (przepisy K.p.a. nie przewidują możliwości zapoznania się z aktami sprawy w innym urzędzie), wyjaśnił jej przedmiot w tym brak zamiaru budowy na jej własności linii energetycznej jak również przesłał istotny dla sprawy dokument w postaci szkicu sytuacyjnego ukazującego projektowaną rozbiórkę słupa z odcinkiem linii napowietrznej. Wobec tych działań Organów nie można było stwierdzić wystąpienia nieprawidłowości w zakresie zapewnienia stronie czynnego udziału w czynnościach postępowania administracyjnego, czyli naruszenia art. 10 K.p.a. i związanych z przepisem kolejnych regulacji K.p.a.
Sąd działając poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w działaniach procesowych organów obu instancji jakichkolwiek powodów do zastosowania kompetencji kasacyjnych – art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a. Decyzje wydane w toku postępowania, jako zgodne z przepisami procesowymi i materialnoprawnymi powinny pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w nich skutki.
Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania przez WSA nie orzeczono z uwagi na art. 200 P.p.s.a.