II SA/RZ 491/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą czasowej rejestracji pojazdu, uznając, że skarżący nie udowodnili prawa własności pojazdu ani nie przedłożyli kompletnego dowodu rejestracyjnego.
Skarżący domagali się czasowej rejestracji pojazdu sprowadzonego z UE, jednak Starosta odmówił, wskazując na brak dowodu własności (faktura z zastrzeżeniem własności i wątpliwości co do zapłaty) oraz brak części II dowodu rejestracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie udowodnili prawa własności pojazdu, a także nie przedłożyli kompletnego dowodu rejestracyjnego, co uniemożliwia rejestrację.
Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty o odmowie czasowej rejestracji pojazdu. Skarżący wnioskowali o czasową rejestrację pojazdu marki [...] sprowadzonego z UE, jednak organ pierwszej instancji odmówił, powołując się na brak dowodu własności (faktura z zastrzeżeniem własności do czasu uiszczenia pełnej zapłaty oraz wątpliwości co do faktycznego uiszczenia tej zapłaty, w tym rozbieżności w numerach rachunków bankowych) oraz brak części II dowodu rejestracyjnego. Organ odwoławczy podzielił to stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że skarżący nie udowodnili prawa własności pojazdu, a także nie przedłożyli kompletnego dowodu rejestracyjnego, co jest wymogiem formalnym. Sąd podkreślił, że postępowanie rejestracyjne cechuje formalizm i organy nie mogą zastępować dowodów innymi dokumentami ani rozstrzygać sporów o własność, które należą do właściwości sądów powszechnych. Sąd odrzucił również wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów złożony po zamknięciu rozprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, faktura VAT z zastrzeżeniem własności nie stanowi wystarczającego dowodu własności do czasowej rejestracji pojazdu, jeśli istnieją wątpliwości co do uiszczenia ceny i sporu o własność, które należą do właściwości sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie rejestracyjne ma charakter formalny i wymaga jednoznacznego dowodu własności. W sytuacji zastrzeżenia własności w fakturze i istnienia sporu o zapłatę, organ administracji nie może dokonywać ustaleń własnych ani zastępować dokumentów. Wątpliwości co do własności muszą być rozstrzygnięte przez sądy powszechne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (21)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.r.d. art. 72 § ust. 1 pkt 1 i 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
P.r.d. art. 74 § ust. 1 i 2 pkt 2 lit. c)
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
k.c. art. 589
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 113 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.r.d. art. 73 § ust. 1e pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
P.r.d. art. 72 § ust. 1 pkt 1-4, 6 lub 6a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
rozporządzenie art. 17 § ust. 3 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów
rozporządzenie art. 4 § ust. 1 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów
rozporządzenie art. 3 § ust. 7
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów
rozporządzenie art. 3 § ust. 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów
k.c. art. 535
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 155
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczającego dowodu własności pojazdu w postaci faktury z zastrzeżeniem własności, gdy istnieją wątpliwości co do zapłaty i spór sądowy. Nieprzedłożenie obu części dowodu rejestracyjnego, gdy jest to wymagane przepisami.
Odrzucone argumenty
Faktura VAT z zastrzeżeniem własności jest wystarczającym dowodem własności. Przedłożenie części I dowodu rejestracyjnego jest wystarczające do czasowej rejestracji. Zastrzeżenie własności na fakturze utraciło moc na skutek wszczęcia postępowania o zapłatę. Organ powinien zwrócić się do niemieckiego organu o potwierdzenie rejestracji pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie rejestracyjne cechuje formalizm. Wątpliwości co do wykazania, że wnioskodawca jest właścicielem pojazdu, o którego rejestrację występuje, uprawniają organ do odmowy rejestracji. Faktura VAT może być wystarczającym dowodem własności pojazdu, jeżeli potwierdza nabycie pojazdu, a inne dowody okoliczności tej nie przeczą lub nie podają jej w taką wątpliwość, której usunięcie nie należy do organu rejestracyjnego. Ustalenia co do istnienia prawa własności należą bowiem do właściwości sądów powszechnych.
Skład orzekający
Paweł Zaborniak
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Mazur - Selwa
sędzia
Maria Mikolik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie formalizmu postępowania rejestracyjnego, wymogów dowodowych dotyczących własności pojazdu oraz kompletności dokumentacji rejestracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprowadzenia pojazdu z UE z zastrzeżeniem własności i wątpliwościami co do zapłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowe problemy z dokumentacją przy rejestracji pojazdów sprowadzonych z zagranicy, szczególnie gdy pojawia się spór o zapłatę i własność. Jest to praktyczny przykład dla osób kupujących używane samochody.
“Kupujesz auto z zagranicy? Uważaj na te pułapki przy rejestracji!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 491/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2023-10-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-04-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 1047 art. 72 ust. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2023 r. sprawy ze skargi A. P. i K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 20 stycznia 2023 r. nr SKO.407.KO.110.11.2023 w przedmiocie odmowy czasowej rejestracji pojazdu - skargę oddala - Uzasadnienie Przedmiotem skargi AP i KN (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "Kolegium", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 20 stycznia 2023 r. nr SKO.407.KO.110.11.2023, wydana w przedmiocie odmowy czasowej rejestracji pojazdu. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że wnioskiem z 28 października 2022 r. KN i AP zwrócili się do Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ I instancji") o czasową rejestrację pojazdu marki [...], w celu uzyskania tablic tymczasowych oraz wykonania badania technicznego. We wniosku wskazano, że pojazd został sprowadzony 23 marca 2021 r. z państwa członkowskiego UE. Decyzją z [...] listopada 2022 r. nr [...] Starosta [...], odmówił czasowej rejestracji wnioskowanego pojazdu. Organ I instancji wskazał, że mając na uwadze art. 74 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 lit. c) w zw. z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm.) – dalej: "P.r.d." oraz § 17 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 pkt 2, § 3 ust. 7 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. z 2022 r. poz. 1847 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie", wezwał wnioskodawców do uzupełnienia wniosku o przedłożenie potwierdzenia uiszczenia pełnej zapłaty za pojazd, dowodu rejestracyjnego składającego się z części I i II oraz oryginałów tłumaczeń wykonanych przez tłumacza przysięgłego. W piśmie z 25 listopada 2022 r. Skarżący wyrazili stanowisko, że uwierzytelniona kserokopia części I dowodu rejestracyjnego jest wystarczająca do dokonania rejestracji. Jednocześnie podnieśli, że sprzedający odmawia wydania części II dowodu rejestracyjnego, gdyż kwestionuje uiszczenie przez Skarżących zapłaty za pojazd, niemniej zastrzeżenie prawa własności na fakturze dołączonej do wniosku o czasową rejestrację utraciło swoją moc. Starosta podał, że nieprzedstawienie dowodu własności pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego stanowi bezwzględną przeszkodę do czasowego zarejestrowania pojazdu. Wynika to wprost z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 P.r.d. Brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że wystarczającym jest przedstawienie wyłącznie części I dowodu rejestracyjnego, bowiem ustawodawca wymaga przedstawienia obydwu części ww. dokumentu. Faktura VAT nie jest natomiast dowodem nabycia pojazdu, gdy samodzielnie nie potwierdza w sposób niewątpliwy przejęcia własności pojazdu. Taka sytuacja zachodzi w opisywanej sprawie, bowiem faktura przedstawiona przez Skarżących została opatrzoną klauzulą, w której sprzedawca zastrzegł własność sprzedawanego pojazdu do czasu uiszczenia pełnej zapłaty. Organ I instancji podniósł, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie czasowej rejestracji pojazdu organ administracji nie może dokonywać własnych ustaleń na okoliczności objęte dokumentami, jak również zastąpić dokumentów wskazanych w art. 72 ust. 1 P.r.d. innymi dokumentami. Zdaniem Starosty, w opisywanej sprawie zachodzą wątpliwości, czy Skarżącym przysługuje prawo własności wnioskowanego pojazdu. Przedstawiony przez skarżących wydruk potwierdzenia przelewu z rachunku bankowego został dokonany na inny numer rachunku bankowego niż rachunek wskazany w fakturze zakupu. Ponadto z przedstawionych dokumentów wynika, że 20 sierpnia 2021 r. Sąd Rejonowy w [...] wydał decyzję w postępowaniu upominawczym i wezwał Skarżących do uiszczenia zasądzonych należności lub zgłoszenia sprzeciwu. Skarżący wnieśli sprzeciw, a w piśmie z 17 października 2022 r. podali, że sprzedający wytoczył powództwo przed Sądem w [...] o zapłatę. Mając na uwadze powyższe, rzeczą organu było wydanie decyzji o odmowie uwzględnienia żądania Skarżących. Skarżący wnieśli odwołanie od tej decyzji zarzucając wadliwe ustalenie, że wniosek o czasową rejestrację pojazdu był niekompletny. Zdaniem Skarżących, w sposób nie budzący wątpliwości wykazali, że przysługuje im prawo własności pojazdu, jak również przedłożyli wszystkie dokumenty niezbędne do zarejestrowania pojazdu. Podtrzymali przy tym dotychczas wyrażone stanowisko, że do uwzględnienia wniosku wystarczające jest przedstawienie części I dowodu rejestracyjnego oraz podnieśli, że sprzedający nie kwestionuje prawa własności Skarżących do pojazdu a jedynie zapłatę zapłaty kwoty 25 000 EUR, która została uiszczona. Jednocześnie Skarżący wyrazili opinię, ze w takim wypadku Organ I instancji winien zwrócić się do organu właściwego w sprawach rejestracji pojazdu w Niemczech o potwierdzenie, że pojazd był zarejestrowany w tym państwie i może być ponownie zarejestrowany w Polsce. Decyzją z 20 stycznia 2023 r. nr SKO.407.KO.110.11.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty. Podzielając w całości stanowisko Organu I instancji Kolegium podniosło, że nie ma prawnej możliwości zarejestrowania pojazdu, jeżeli brak jest podstaw do przyjęcia, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę dają pewność dokonania przeniesienia własności między zbywcą i nabywcą pojazdu. W razie stwierdzenia sporu co do własności pojazdu, organ administracji obowiązany jest odmówić jego zarejestrowania. Ustalenia co do istnienia prawa własności należą bowiem do właściwości sądów powszechnych. Tym samym decyzję Organu I instancji uznać należało za odpowiadającą prawu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, AP i KN, reprezentowani przez umocowanego adwokata, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie: 1. art. 73 ust. 1e pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 P.r.d. poprzez ich niewłaściwe zatasowanie i przyjęcie, że wniosek Skarżących nie spełniał wymogów ustawowych; 2. § 4 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżący nie przedłożyli dowodu własności pojazdu, w sytuacji gdy § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia określa, że dowodem tym może być faktura VAT; 3. art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 P.r.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przedłożone przez Skarżących dokumenty nie potwierdzają prawa własności pojazdu, a ponadto, że przedłożenie kserokopii części I dowodu rejestracyjnego nie spełnia wymogu przedłożenia dowodu rejestracyjnego; 4. § 3 ust. 8 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie i niezwrócenie się do organu właściwego w Niemczech o potwierdzenie, że pojazd objęty postępowaniem był zarejestrowany w tym państwie i może być ponownie zarejestrowany w Polsce, a w konsekwencji przyjęcie, że pojazd nie może być zarejestrowany na skutek nieprzedłożenia części II dowodu rejestracyjnego; 5. art. 589 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1610) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy zastrzeżenie prawa własności na fakturze VAT utraciło swoją moc na skutek wszczęcia postępowania o zapłatę; 6. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zdaniem pełnomocnika skarżących stron SKO z obrazą przepisów prawa materialnego utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] i przyjęło, że wniosek z dnia 7 listopada 2022 r. wraz z pismem z dnia 25 listopada 2022 r. nie spełnia wymogów ustawowych. Jego zdaniem skarżący do wniosku o czasową rejestrację przedłożyli wymagane ustawą - Prawo o ruchu drogowym dokumenty. Odwołujący się przedłożyli bowiem dowód własności i dowód rejestracyjny pojazdu [...]. Do wniosku o rejestrację pojazdu została przedłożona faktura z dnia 23 marca 2021 r. wraz z tłumaczeniem potwierdzająca nabycie pojazdu [...]. Przedłożona do wniosku poświadczona kopia części pierwszej dowodu rejestracyjnego jest wystarczająca do dokonania czasowej rejestracji pojazdu i spełnia wymogi z art. 72 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. SKO podobnie jak starosta niesłusznie stosuje w niniejszej sprawie art. 589 K.c. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przed sądem niemieckim toczy się postępowanie o zapłatę kwoty 25 000 EUR wszczęte przez MS. Stąd MS nie może skorzystać z zastrzeżenia prawa własności, które w dacie wszczęcia postępowania sądowego utraciło swoją moc. Organy niesłusznie przyjmują, że samochód [...] nie stanowi przedmiotu uregulowanego prawa własności. Prawidłowa ocena wskazanych dowodów winna doprowadzić Kolegium do stwierdzenia, że KN i AP wspólnicy [...], są właścicielami pojazdu objętego wnioskiem o czasową rejestracje. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w tej sprawie stanowisko. Dnia 21 września 2023 r. odbyła się przed WSA rozprawa w sprawie ze skargi w/w na decyzję SKO w sprawie czasowej rejestracji pojazdu [...]. Pełnomocnik skarżących stron podtrzymała wniesioną skargę i wyrażone w niej zarzuty, natomiast pełnomocnik SKO podkreślił, że wątpliwości co do własności pojazdu mogą być rozstrzygane wyłącznie przez sądy powszechne, nie zaś przez organy administracji czy sądy administracyjne. Sąd na podstawie art. 139 § 1 P.p.s.a. postanowił odroczyć ogłoszenie orzeczenia na dzień 5 października 2023 r. Natomiast w dniu 25 września 2023 r., a więc już po zamknięciu przez Sąd rozprawy w tej sprawie, wpłynął do WSA wniosek Stron skarżących o przeprowadzenie dowodów z kopii określonych w nim dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, jako niezasadna została przez Sąd oddalona w całości. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Sądowa kontrola przedmiotu skargi nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu – art. 133 § 1 P.p.s.a. Wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z kopii dokumentów załączonych do pisma adwokata stron skarżących z dnia 21 września 2023 r. o dacie wpływu do WSA – 25 września 2023 r. - nie został przez Sąd uwzględniony z powodu obowiązywania art. 106 § 3 i art. 113 § 1 i 2 P.p.s.a. Na podstawie tych przepisów dopuszczalne jest przeprowadzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentów, ale może to nastąpić wyłącznie do momentu zamknięcia rozprawy. Ponieważ wnioskowane dokumenty wpłynęło do WSA po zamknięciu rozprawy (uczestniczył w niej fachowy pełnomocnik stron), to Sąd nie był zobligowany do ustosunkowania się do tych dokumentów oraz do uwzględnienia ich treści przy wyrokowaniu (por. wyrok NSA z 5 lipca 2006 r., o sygn. II OSK 985/05, LEX nr 275529.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja SKO o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] o odmowie czasowej rejestracji pojazdu marki [...] na wniosek KN i AP - wspólników spółki cywilnej [...]. Wobec przedmiotu żądania, Organy obu instancji zastosowały w niniejszej sprawie przepisy prawa wyrażone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988 ze zm.; zwana dalej P.r.d.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. poz. 1847). Zatem w myśl art. 74 ust. 1 P.r.d. czasowej rejestracji pojazdu dokonuje, w przypadkach określonych w ust. 2, organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania właściciela pojazdu, wydając decyzję o czasowej rejestracji pojazdu, pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Czasowej rejestracji dokonuje się na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia: a) wywozu pojazdu za granicę, b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy (art. 74 ust. 2 pkt 2 P.r.d.). W art. 72 ust. 1 pkt 1 P.r.d. ustawodawca wymienia dokumenty niezbędne do dokonania rejestracji pojazdu. Należy do nich m.in. dowód własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 P.r.d. (art. 72 ust. 1 pkt 1 P.r.d.). SKO w uzasadnieniu swej decyzji słusznie zwraca uwagę na § 17 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. z 2022 r. po. 1847; zwane dalej rozporządzeniem). Otóż w myśl tej regulacji w przypadku czasowej rejestracji, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 P.r.d. pojazdu wcześniej niezarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściciel pojazdu do wniosku o czasową rejestrację pojazdu dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-4, 6 lub 6a ustawy. Do tych dokumentów należy więc dowód własności pojazdu. Dowody własności pojazdu wymieniono w treści § 4 ust. 1 rozporządzenia, gdzie w pkt 6, wskazano na fakturę potwierdzającą nabycie pojazdu. Zagadnieniem stosowania wyżej przytoczonego przepisu rozporządzenia zajmował się NSA w sprawie o sygn. I OSK 2306/18, LEX. Otóż w wyroku z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 2306/18, Sąd ten stwierdza, że postępowanie rejestracyjne cechuje formalizm, gdyż ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, wskazując wyczerpująco, jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu, a wśród dokumentów tych bezspornie wymienia dowód własności pojazdu, zaś wszelkie wątpliwości co do wykazania, że wnioskodawca jest właścicielem pojazdu, o którego rejestrację występuje, uprawniają organ do odmowy rejestracji. Sąd wyraźnie zastrzegł w powyższym orzeczeniu, że faktura VAT może być w postępowaniu rejestracyjnym wystarczającym dowodem własności pojazdu, jeżeli potwierdza nabycie pojazdu, a inne dowody (dokumenty) okoliczności tej nie przeczą lub nie podają jej w taką wątpliwość, której usunięcie nie należy do organu rejestracyjnego. Podany pogląd jest powszechnie akceptowany w aktualnym orzecznictwie sądowo administracyjnym. Organy obu instancji słusznie w treści wydanych aktów odwołują się także do art. 589 K.c., który stanowi wyraźnie : Jeżeli sprzedawca zastrzegł sobie własność sprzedanej rzeczy ruchomej aż do uiszczenia ceny, poczytuje się w razie wątpliwości, że przeniesienie własności rzeczy nastąpiło pod warunkiem zawieszającym. W literaturze przedmiotu zastrzeżenie własności stanowi odstępstwo od reguły przewidzianej w art. 535 w zw. z art. 155 K.c.. Dzięki zastrzeżeniu skutek w postaci przeniesienia własności rzeczy nie następuje do czasu zapłaty ceny przez kupującego, bo przeniesienie własności nastąpiło pod warunkiem zawieszającym (sama umowa nie jest jednak warunkowa). Zgodnie z przepisem samo uiszczenie ceny doprowadzi do przeniesienia własności na kupującego. Strony nie będą zmuszone do zawierania odrębnej umowy odnoszącej się do skutku rozporządzającego. Uiszczenie ceny, od którego zależeć będzie przeniesienie własności rzeczy na kupującego, może nastąpić dobrowolnie lub w wyniku przymusowej realizacji roszczenia sprzedawcy o jej zapłatę. W orzecznictwie wyrażono stanowisko, że jeśli sprzedawca dochodzi zapłaty ceny, to wyłącza to jego prawo do domagania się od kupującego wydania (zwrotu) rzeczy z powołaniem się na zastrzeżenie własności rzeczy. Zwłoka w zapłacie ceny powoduje z kolei dla kupującego upadek jego prawa do posiadania rzeczy. W odniesieniu do rzeczy oznaczonych gatunkowo zapłata ceny nie spowoduje nabycia własności przez kupującego, jeśli rzecz nie zostanie mu wydana. Warunkiem przeniesienia własności jest jedynie uiszczenie przez kupującego ceny. Spełnienie przez kupującego innych świadczeń (np. pokrycie kosztów dostarczenia rzeczy) nie jest objęte zakresem zastrzeżenia własności, co oznacza, że sprzedawca nie może skutecznie zapobiec nabyciu własności rzeczy przez kupującego, który uiścił cenę, ale pozostaje w zwłoce ze spełnieniem innych świadczeń towarzyszących (tak G. Sikorski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX/el. 2023, art. 589). Sąd zgadza się ze stanowiskiem, że to na osobie domagającej się rejestracji spoczywa ciężar udokumentowania prawa własności do pojazdu stanowiącego przedmiot rejestracji. Zarejestrowany może być jedynie pojazd, co do którego uregulowana jest kwestia prawa własności (tak słusznie NSA w Warszawie w wyroku z : 21 lutego 2002 r., sygn. II SA 1950/00, LEX, 21 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1029/06, z 22 stycznia 2020 r., sygn. sygn. I OSK 1258/18, CBOSA). Powyższe ustalenia prawne są konieczne z uwagi na zaistniałe w tej sprawie okoliczności faktyczne, z których wynika że skarżący do swego wniosku o czasową rejestrację pojazdu załączyli fakturę zakupu pojazdu pojazd marki [...] z dnia [...] marca 2021 r. Nie stanowi przedmiotu sporu, że w treści tego dokumentu sprzedawca zastrzegł przejście własności sprzedanej rzeczy ruchomej do czasu uiszczenia przez skarżących pełnej zapłaty kwoty – 25 000 EUR. Organ I instancji na podstawie dokumentów przekazanych mu przez Skarżących wskazał w swej decyzji, że zbywca pojazdu pozostaje w sądowym sporze ze stronami co do faktu uiszczenia kwoty 25 000 EUR. Tą niekwestionowaną przez Strony okoliczność WSA ustalił także na podstawie tłumaczeń z języka niemieckiego faktury nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. oraz decyzji Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. numer sprawy : [...], wydanej w postępowaniu upominawczym a znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy sądowej wszczętej również ze skargi KN i AP na decyzję SKO w sprawie rejestracji w/w pojazdu, a toczącej się przed WSA pod sygn. II SA/Rz 491/23. Dodać tu też należy, że wnioskodawcy w toku postępowania administracyjnego powoływali się na kopie dokumentu bankowego potwierdzającego przelew kwoty 25 000 EUR na rachunek bankowy. Jednak, co słusznie dostrzegł Organ I instancji, numer rachunku bankowego z tego dokumentu nie pokrywa się z numerem rachunku podanym na fakturze sprzedaży pojazdu. Sąd dostrzegł ponadto na niezgodności danych osobowych z kopii przelewu z danymi osobowymi zbywcy pojazdu. Otóż w rubryce kopii przelewu dotyczącej nazwy kontrahenta wpisano : EH, czyli dane nie pokrywające się z imieniem i nazwiskiem zbywcy pojazdu z faktury - MS. Te dane osobowe zostały wpisane, lecz w rubryce opisującej adres kontrahenta. Dlatego ma rację Organ twierdząc, że przedłożony mu dowód nie usuwa obiektywnie istniejących i poważnych wątpliwości w zakresie prawa do własności przedmiotowego pojazdu. Innymi słowy, dowód o jakim tu mowa nie obala twierdzenia o nie wykazaniu przez wnioskodawców prawa własności pojazdu. Dodać do tego należy, że skarżący nie wykazali aby postępowanie sądowe o zapłatę ceny zostało w korzystny dla nich sposób zakończone przed sądem niemieckim. Takich informacji nie przekazano także Sądowi przez czas trwania postępowania. Nie mają racji Skarżący zarzucając Organom błąd w odwołaniu się do regulacji K.c. o warunku zawieszającym przeniesienie własności pojazdu. Nietrafnie też odwołują się do ustaleń wyroku SN z dnia 21 stycznia 1999 r., sygn. I CKN 955/97, LEX, wywodząc z tego judykatu stanowisko o pozbawieniu się kontrahenta skarżących prawa do powoływania się na zastrzeżenie warunku przeniesienia prawa własności pojazdu. W tym względzie należy wyjaśnić Stronom, że stosunek zobowiązaniowy pomiędzy sprzedawcą a kupującym powstaje w chwili zawarcia umowy sprzedaży, jednak w sytuacji skorzystania z warunku zawieszającego przejście własności na kupującego zostaje odsunięte aż do czasu spełnienia się warunku, tj. uiszczenia pełnej ceny przez nabywcę. W sferze stosunków własnościowych oznacza to, że - także gdy rzecz została wydana - właścicielem pozostaje sprzedawca, natomiast kupującemu służy jedynie skuteczne względem właściciela prawo władania rzeczą. Przy właścicielu pozostają natomiast inne uprawnienia składające się na treść prawa własności. Jeżeli np. kupujący utraci władztwo nad rzeczą z roszczeniem windykacyjnym może wystąpić sprzedawca jako właściciel. Powyższe nie oznacza, że zbywca występując o zapłatę ceny traci prawo własności. Niemożliwość domagania się wydania w takiej sytuacji rzeczy będącej przedmiotem umowy sprzedaży (jak wskazał to Sąd Najwyższy w powołanym wyroku z dnia 21 stycznia 1999 r., sygn. I CKN 955/97, LEX) nie może być uważana za równoznaczne z utratą prawa własności przez dotychczasowego właściciela. Odmienne stanowisko według Sądu Najwyższego nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach (zob. wyrok SN z 16 września 2003 r., sygn. IV CKN 468/01, LEX nr 602299). Dlatego zbywca pojazdu do czasu przekazania umówionej ceny zachowuje swe pełne prawa do korzystania z zastrzeżenia przejścia prawa własności z art. 589 K.c. Organ I instancji odmówił rejestracji pojazdu także z powodu nie przedstawienia przez wnioskodawców wymogu określonego w art. 72 ust. 1 pkt 5 P.r.d., czyli załączenia do wniosku dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Skarżący przedstawili wraz z wnioskiem jedynie I część dowodu rejestracyjnego. W myśl § 3 ust. 7 rozporządzenia, w przypadku gdy dowód rejestracyjny, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy, składa się z części I i części II, do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza obie części dowodu rejestracyjnego. Brak legitymowania się przez skarżącą dowodem rejestracyjnym w sytuacji, gdy ustalone zostało, że dowód ten znajduje się w posiadaniu osoby trzeciej, uniemożliwiał wydanie pozytywnej decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu (por. wyrok NSA z 26 września 2013 r., I OSK 744/12, LEX nr 1557406.). Dlatego mają rację Organy podnosząc, że w tej sprawie nie mógł zostać zastosowany § 3 ust. 8 rozporządzenia, bowiem do jego zastosowania mogłoby dojść gdyby wnioskodawcy wykazali bez wątpliwości, że są właścicielami pojazdu, co jak wykazano nie nastąpiło. Ponieważ Skarżący nie udowodnili, że w chwili składania wniosku własność pojazdu w wyniku przekazania umówionej ceny za pojazd weszła w skład ich majątku, to organy administracji nie mogły wydać innej decyzji niż o odmowie czasowej rejestracji pojazdu z uwagi na przytoczone wyżej przepisy prawa materialnego. Nie oznacza to, że w przyszłości nie będzie można zrealizować żądania rejestracyjnego na podstawie takich dokumentów, które pozwolą na usunięcie aktualnie istniejących wątpliwości w tym zakresie. Sąd działając poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w czynnościach procesowych Organu II instancji, jakichkolwiek powodów do zastosowania kompetencji kasacyjnych – art. 134 § 1 P.p.s.a. Wobec tego zaskarżona decyzja SKO powinna pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w niej skutki. Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przez WSA nie orzeczono z uwagi na art. 200 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI