II SA/RZ 491/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2022-09-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowywznowienie postępowaniainteres prawnystrona postępowaniaprawo sąsiedztwanieruchomościpostępowanie administracyjnedecyzja o warunkach zabudowy

WSA w Rzeszowie oddalił skargę właścicielki sąsiedniej działki na postanowienie SKO odmawiające wznowienia postępowania o ustalenie warunków zabudowy, uznając brak jej interesu prawnego.

Skarżąca, właścicielka działki sąsiadującej z terenem inwestycji, wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy, twierdząc, że nie była stroną i że decyzja narusza jej interes prawny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia, uznając brak legitymacji skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu o braku interesu prawnego skarżącej, gdyż jej działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i nie jest objęta strefą oddziaływania.

Przedmiotem sprawy była skarga M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Skarżąca, właścicielka sąsiednich działek, twierdziła, że nie była stroną postępowania, a decyzja narusza jej interes prawny, m.in. ze względu na wycinkę lasu i wpływ na zagospodarowanie sąsiednich terenów. SKO odmówiło wznowienia, uznając, że skarżąca nie jest stroną, ponieważ jej działki nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji i inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym szkodliwie oddziaływać na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że aby być stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, należy wykazać interes prawny, który musi mieć bezpośredni związek z normą prawa materialnego. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała takiego interesu, gdyż jej działki nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji i nie są objęte strefą oddziaływania, a sama możliwość zwiększonego ruchu czy potencjalny spadek wartości nieruchomości nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania jej za stronę. W związku z tym, Sąd uznał, że postępowanie nie mogło się toczyć, a postanowienie SKO nie narusza prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel nieruchomości sąsiedniej, która nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i nie jest objęta strefą oddziaływania, nie posiada interesu prawnego do wznowienia postępowania o ustalenie warunków zabudowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak bezpośredniego sąsiedztwa i braku udowodnionego oddziaływania inwestycji na działkę skarżącej wyklucza posiadanie interesu prawnego, który jest warunkiem legitymacji do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego skarżącej do wznowienia postępowania z uwagi na brak bezpośredniego sąsiedztwa i udowodnionego oddziaływania inwestycji na jej działkę.

Odrzucone argumenty

Skarżąca posiadała interes prawny do wznowienia postępowania, ponieważ jej działki znajdują się w strefie oddziaływania inwestycji, a decyzja o warunkach zabudowy narusza jej prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości. Decyzja o warunkach zabudowy została wydana na podstawie fałszywych dowodów. Inwestycja wiąże się z wycinką lasu i negatywnym wpływem na środowisko.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny to pojęcie kwalifikowane, któremu należy przypisać określone cechy. Sama możliwość zwiększonego ruchu, tak w procesie inwestycyjnym a następnie korzystania z tej nieruchomości w sposób w decyzji opisany, nie oznacza, że mieszkającej w tej miejscowości Skarżącej przysługiwać będzie prawo do udziału w tym postępowaniu.

Skład orzekający

Karina Gniewek-Berezowska

sprawozdawca

Magdalena Józefczyk

przewodniczący

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o warunki zabudowy oraz przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku bezpośredniego sąsiedztwa i braku udowodnionego oddziaływania, co może być różnie interpretowane w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla właścicieli nieruchomości zagadnienia interesu prawnego w postępowaniach administracyjnych, co jest istotne dla prawników i osób zaangażowanych w procesy budowlane.

Czy sąsiad zawsze ma prawo głosu w sprawie warunków zabudowy? Sąd wyjaśnia granice interesu prawnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 491/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-09-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 84/23 - Wyrok NSA z 2025-06-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 § 1, art. 147, art. 149 § 1, art. 149 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 8 lutego 2022 r. nr SKO.401.ZP.2658.251.2021 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 8 lutego 2022 r., nr SKO.401.ZP.2658.251.2021 utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia 29 października 2021 r. nr SKO.405.ŚR.2303.217.2021 odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2021 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działkach nr ewid. [...] położonych w M., obręb [...], przy ul. [...].
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.").
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] ustalił warunki zabudowy dla ww. inwestycji.
Wnioskiem z 3 października 2021 r. M. K. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się o wznowienie postępowania, w wyniku którego wydano decyzję oraz o uchylenie decyzji o warunkach zabudowy działek nr ewid. [...] i [...] (przed podziałem nr [...]), [...] (przed podziałem nr [...]), położonych w M. obręb [...]. Skarżąca w złożonym wniosku wskazała, że nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji w związku z czym nie miała wiedzy o toczącym się postępowaniu. Podała, że działki ewid. nr [...] i [...], których jest właścicielką znajdują się w strefie oddziaływania inwestycji zrealizowanej na działkach nr [...] i [...]. Działki te porośnięte są lasem. Realizacja inwestycji spowoduje wycięcie lasu i nieodwracalne skutki dla środowiska. Jej zdaniem parametry budynków w przypadku ich wybudowania będą miały wpływ na zagospodarowanie sąsiednich działek. Osiedle, na którym są położone są zaplanowane w ramach osiedla typu willowego, z niską zabudową jednorodzinną i niską intensywnością terenu. W przypadku planowanej wysokiej zabudowy warunki te nie będą zachowane. We wniosku Skarżąca podniosła, że podstawowym argumentem przemawiającym za koniecznością wznowienia postępowania jest stwierdzony przez nią w dniu 6 września 2021 r. fakt, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Jej zdaniem w dokumentach brak jest synchronizacji map i zapisów z ewidencji gruntów, a metodologia przyjęta przez urbanistę świadczy o braku kompetencji lub działaniu na korzyść dewelopera. W jej ocenie dokonano błędnej analizy MPO i wydano pozwolenie na budowę.
Po rozpatrzeniu wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, postanowieniem z 29 października 2021 r. nr SKO.405.ŚR.2303.217.2021 odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2021 r. nr [...], uznając brak legitymacji Skarżącej do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Kolegium stwierdziło, że złożony wniosek pochodzi od podmiotu niebędącego stroną w sprawie, gdyż Skarżąca jest właścicielem nieruchomości nr [...] i nr [...] położonych w M., obręb [...], przy czym nieruchomości te nie graniczą bezpośrednio z terenem objętym inwestycją. Natomiast inwestycja, dla której wydano decyzję o warunkach zabudowy nie jest przedsięwzięciem mogącym szkodliwie oddziaływać na środowisko, gdyż dotyczy ona budowy domów jednorodzinnych. Zatem Skarżąca na etapie postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy nie uczestniczyła w nim, gdyż nie była w nim stroną.
Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uznanie jej za stronę postępowania oraz uchylenie ww. decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Skarżąca wskazała, że to obowiązkiem organu było ustalenie, czy posiada ona interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Zdaniem Skarżącej posiada ona interes prawny w prowadzonym postępowaniu.
W wyniku rozpoznania wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, opisanym na wstępie postanowieniem z 8 lutego 2022 r., nr SKO.401.ZP.2658.251.2021 utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia SKO wyjaśniło, że stroną postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Za stronę postępowania zwykle uznaje się także właścicieli lub wieczystych użytkowników działek bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, jednak w przypadku takich nieruchomości ich właściciele lub użytkownicy wieczyści mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach sprawy przesłanek z art. 28 k.p.a.
Kolegium podkreśliło, że z faktu wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nie można wyprowadzać istnienia ograniczeń w sposobie zagospodarowania nieruchomości sąsiednich. Zatem samo wydanie takiej decyzji nie tworzy zmiany w sferze praw rzeczowych, dotyczy to także podmiotów znajdujących się w kręgu oddziaływań inwestycji.
SKO uznało, że Skarżąca nie ma przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, gdyż nie ma normy prawnej to uzasadniającej. Sam fakt bycia właścicielem działki sąsiedniej nie jest wystarczającą podstawą prawną w postępowaniu do uznania jej za stronę tego postępowania, gdyż przedmiotowa inwestycja nie będzie oddziaływała na działkę sąsiednią. W przypadku postępowań o ustalenie warunków zabudowy krąg stron ustalany jest w oparciu o zasadę dobrego sąsiedztwa uregulowaną w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 741; dalej: u.p.z.p.) w zw. z art. 28 k.p.a.
Wobec powyższego stroną ww. postępowania oprócz wnioskodawcy, który niekoniecznie musi być właścicielem terenu przeznaczonego pod inwestycję, mogą być właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomością, na której planowana jest realizacja inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości, przy czym ciężar wykazania takiego interesu spoczywa na podmiocie, który się na niego powołuje.
Zdaniem Kolegium w takiej sprawie nie można zarzucić, że wydając decyzję o ustaleniu warunków zabudowy naruszono interes prawny skarżącego, wywiedziony z przysługującego mu prawa własności nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością inwestora. Zarzuty dotyczące spadku wartości nieruchomości, mające charakter subiektywny nie stanowią warunku sine qua non do przyznania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła M. K., kwestionując zasadność decyzji wydanej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, wskazując m.in., że jest właścicielką nieruchomości nr [...] i nr [...], położonych w bliskim sąsiedztwie działek nr [...], nr [...] (po podziale nr [...] i nr [...]), które znajdują się w strefie oddziaływania przedsięwzięcia zaplanowanego na tych działkach. Skarżąca podniosła również zarzuty dotyczące miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazała, że nie rozumie na jakiej podstawie Kolegium doszło do wniosku, że nie posiada legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, gdyż Organ w żaden sposób nie badał jej interesu prawnego do występowania w sprawie i nie odniósł się merytorycznie do podnoszonych przez nią argumentów przemawiających za posiadaniem przez nią interesu prawnego. Kolegium nie dokonało analizy posiadania interesu prawnego oraz nie wykazało w sposób przekonujący i bezsporny, że tego interesu Skarżąca nie posiada, gdyż sam fakt, że jej działki nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji nie może przesądzać o braku interesu prawnego do uczestniczenia w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla tego terenu.
Skarżąca wskazała, że swój interes prawny wywodzi z art. 140 k.c. oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z zasady dobrego sąsiedztwa. W jej ocenie tylko uznanie za stronę postępowania i przyznanie jej takiego statusu pozwala na realne zabezpieczenie jej interesów, jako właściciela działki sąsiadującej z działkami objętymi inwestycją.
Zdaniem Skarżącej, aby być uznanym za stronę postępowania wystarczy wykazanie, że nieruchomość znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji, przy czym oddziaływanie to nie musi być ponadnormatywne. Skarżąca podała, że obszar inwestycji to teren lasu – działki nr [...], które w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy w ewidencji gruntów i budynków były oznaczone symbolem LS i porośnięte lasem wchodzącym w skład większego kompleksu leśnego. Realizacja przedmiotowej inwestycji pociągnie za sobą zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na nieleśne i wycięcie lasu.
Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uznanie jej za stronę w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy, uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania oraz o uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], gdyż została ona wydana na podstawie fałszywych dowodów oraz z rażącym naruszeniem prawa i powinna bez zbędnej zwłoki zostać wycofana z obrotu prawnego, gdyż godzi nie tylko w jej indywidualny interes, ale także w ważny interes społeczny.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137).
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.").
W świetle art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd w szczególności: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Sprawy ze skarg, których przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 8 lutego 2022 r., nr SKO.401.ZP.2658.251.2021 wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2021 r. nr [...].
Jak wynika z akt ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2021 r., nr [...] ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych ( dwulokalowych) w zabudowie bliźniaczej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz budową drogi wewnętrznej, na działkach nr ewid. [...], położonych w M. przy ul. [...] ( Obręb [...]).
Z akt sprawy ( "relacja" Prezydenta Miasta [...] z 12 października 2021 r., nr UGG-U.6730.209.2020 ) wynika, że w oparciu o wydaną decyzję o warunkach zabudowy, inwestor uzyskał decyzję Starosty Powiatu [...] nr [...] z [...] lipca 2021 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, od której odwołanie wniosła M. K. Decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie.
We wniosku o wznowienie postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy Skarżąca podniosła, że nie została uznana za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, pomimo tego, że jej działki [...] i [...] znajdują się w strefie oddziaływania inwestycji, ponadto działki inwestycyjne są działkami leśnymi, w związku z czym realizacja inwestycji wymagać będzie wycięcia lasu, parametry planowanych budynków oddziałują na działki sąsiednie, przede wszystkim zaś podniosła, że decyzja została wydana na podstawie fałszywych dowodów.
Odmawiając wznowienia postępowania organ stwierdził brak legitymacji po stronie Skarżącej. Stwierdził bowiem, że działki Skarżącej nie sąsiadują z inwestycją, która nie należy do przedsięwzięć mogących szkodliwie oddziaływać na środowisko. Inwestycja nie oddziałuje nawet na działki bezpośrednio z nią graniczące.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Jest jednocześnie wyjątkiem od zasady, którą jest ostateczność decyzji. Prowadzi bowiem do sytuacji, w której pomimo waloru zakończenia postępowania w formie ostatecznej decyzji, postępowanie może się ponownie toczyć. Z uwagi na wyjątkowy i szczególny charakter tej instytucji tak też powinna być ona traktowana, z poszanowaniem praw osób, które na podstawie decyzji uzyskały określone uprawnienia.
Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).
We wstępnej fazie postępowania organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej przesłance z art. 145 lub art. 145a bądź art. 145b k.p.a., czy został złożony przez stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Organ ma obowiązek zbadania, czy zachowane są warunki formalne podania, czy wnioskujący dochował terminu złożenia wniosku, a także ocenia dopuszczalność podmiotową i przedmiotową wznowienia postępowania.
Podstawą postępowania wznowieniowego jest zawsze zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania. Bez wydania takiego postanowienia nie może skutecznie toczyć się postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera zatem postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną, badając, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a oraz art. 145b nie wpłynęły na treść decyzji.
Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce, gdy z żądaniem takim wystąpi osoba, która nie jest stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych a działająca bez przedstawiciela ustawowego (B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck - Warszawa 1996, s. 653), a brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania jest oczywisty, a zatem gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego jest po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak interesu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 933/14 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli istnieją natomiast wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to organ winien wydać postanowienie, o jakim mowa w art. 149 § 1 k.p.a.
W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu zwykłym, przy czym należy uwzględnić kwestie dotyczące przeniesienia/przejęcia praw i obowiązków wynikających z decyzji ostatecznej, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Stronami tego postępowania są podmioty, które uczestniczyły w tym postępowaniu zwykłym jak i podmioty, które powinny uczestniczyć, lecz nie brały w nim udziału.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w odróżnieniu od ustawy - Prawo budowlane, nie definiuje pojęcia strony postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W zasadzie przymiot stron postępowania przysługuje, tym podmiotom, których nieruchomości bezpośrednio graniczą z terenem inwestowanym. O kręgu stron postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy przesądza stopień i rodzaj uciążliwości inwestycji (np. znaczące oddziaływanie na środowisko naturalne), który nie jest zawsze ograniczony do działek wyłącznie bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomościami objętymi wnioskiem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 594/99, oraz z dnia 8 września 2004 r., sygn. akt OSK 394/04). Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego. W wyroku z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby". Chodzi tu zatem o interes prawny, a nie faktyczny, przy czym musi występować bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy interesem prawnym strony, a wynikiem postępowania administracyjnego. Treścią pojęcia "interes prawny" jest prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Cechami tego "interesu" jest to, że jest on konkretny, indywidualny i aktualny.
O posiadaniu przymiotu strony rozstrzyga organ badając czy istnieje obiektywna potrzeba ochrony prawnej jednostki żądającej takiej ochrony. Do cech interesu prawnego zalicza się jego realność, co powoduje wykluczenie interesów przewidywalnych w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych, nie istniejących w chwili wydawania decyzji. Interes prawny to rzeczywiście a nie potencjalnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. O istnieniu tak rozumianego interesu możemy mówić wówczas, kiedy działanie organu administracji o wymiarze konkretyzującym dotyka w sposób bezpośredni normatywnie ukształtowaną sytuację konkretnego podmiotu (zob. A. Duda, Interes prawny w polskim prawie administracyjnym, Warszawa 2008 r., s. 79 i 80). W orzecznictwie i w doktrynie podkreśla się zgodnie, że interes o którym mowa w art. 28 k.p.a. powinien odznaczać się bezpośrednim związkiem sytuacji prawnej określonego podmiotu prawa z określoną normą prawa materialnego. Niezależnie od tego, czy podstawą wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania będzie art. 61a czy też art. 149 § 3 k.p.a., przesłanki ich stosowania są takie same. Mają charakter formalny i sprowadzają się do niedopuszczalności wszczęcia postępowania z powodów podmiotowych lub przedmiotowych (por. też wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1139/16, dostępny jw.). Przewidziana dla odmowy wznowienia postępowania forma postanowienia podkreśla formalny charakter tego rozstrzygnięcia, które z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć jedynie do przypadków, gdy podmiot żądający wznowienia postępowania nie powołuje się na interes prawny (patrz: M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 149).
W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania dotyczył ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
Skarżąca nie była stroną postępowania zwykłego. Z akt sprawy wynika, że działki Skarżącej nie sąsiadują bezpośrednio z działką inwestycyjną. Oddziela je działka [...] PsV. Przedmiotem decyzji ustalającej warunki zabudowy nie była inwestycja, która mogłaby zostać zakwalifikowana jako przedsięwzięcie oddziaływujące na środowisko, a tylko w przypadku takiej inwestycji można byłoby mówić o szerszym zasięgu negatywnego wpływu projektowanego obiektu na otoczenie. Ustalona inwestycja to budowa budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
Niezabudowane działki Skarżącej, oddziela od inwestycji inna, także niezabudowana działka. Nie pozostają zatem w strefie wpływów planowanej inwestycji, która pozwoliłaby na przyjęcie, że Skarżąca ma interes prawny w uruchomieniu nadzwyczajnego środka kontroli.
Interes prawny to pojęcie kwalifikowane, któremu należy przypisać określone cechy. Skarżąca nie wykazała bezpośredniego wpływu zaskarżonej decyzji na jej prawa. To, że w tej samej miejscowości powstanie inwestycja, z której realizacją w sposób oczywisty wiązać się będzie zwiększony ruch, tak w procesie inwestycyjnym a następnie korzystania z tej nieruchomości w sposób w decyzji opisany, nie oznacza, że mieszkającej w tej miejscowości Skarżącej przysługiwać będzie prawo do udziału w tym postępowaniu. Jeszcze raz podkreślić należy, że działka Skarżącej nie graniczy z działkami inwestycyjnymi i jest od nich oddzielona działką niezabudowaną. Brak jest zatem powodów do tego by brała udział w postępowaniu zwykłym a co za tym idzie mogła uruchomić nadzwyczajną procedurę.
Z tych też powodów Skarżąca nie mogła zainicjować szczególnego postępowania jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie ustalonych warunków zabudowy. Rozstrzygnięcie w tym zakresie zapadło na etapie formalnym oceny dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania.
Negatywny wynik w tym przedmiocie spowodował, że nie mogły być przedmiotem rozpoznania podniesione we wniosku zarzuty wznowieniowe.
Z uwagi na brak przymiotu strony postępowanie nie mogło się toczyć.
Reasumując, zaskarżone do WSA postanowienie nie narusza prawa a w tym nie narusza interesu prawnego Strony skarżącej. Sąd działając z urzędu również nie doszukał się takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które uzasadniałyby skasowanie przedmiotu skargi poprzez uchylenie lub stwierdzenie nieważności postanowienia SKO.
Bez znaczenia dla przyjętej oceny pozostaje również dołączona przez Skarżącą do akt decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy z [...] września 2016 r., nr [...] na realizację inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] położonej w M. przy ul. [...]. Nie ma ona bowiem wpływu na ocenę interesu prawnego Skarżącej, a jeszcze raz podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na brak interesu prawnego. Dołączona zaś do akt decyzja miała najprawdopodobniej na celu podniesienie argumentów przemawiających za uchyleniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, której Skarżąca domagała się w postępowaniu o wznowienie postępowania. Wobec jednak zakończenia postępowania na etapie formalnoprawnym, zarówno organy, jak również aktualnie Sąd, nie przeszły do kontroli merytorycznej decyzji.
Z tych wszystkich powodów orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI