II SA/RZ 49/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi M.O. była decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) z 13 listopada 2023 r. dotycząca legalizacji budynku handlowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę w latach 1991-1993. Budynek, o konstrukcji drewnianej, znajdował się na działce dzierżawionej przez E.W., stanowiącej własność Gminy, oraz częściowo na działce należącej do skarżącego M.O. Po ustaleniu samowoli budowlanej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazał rozbiórkę obiektu, jednak PWINB uchylił tę decyzję, wskazując na wadliwe wszczęcie postępowania. Następnie, po złożeniu przez E.W. wniosku o uproszczone postępowanie legalizacyjne, PINB ponownie nakazał rozbiórkę z powodu nieprzedłożenia wymaganych dokumentów. PWINB ponownie uchylił decyzję PINB, uznając, że dokumenty zostały złożone i orzekł o legalizacji budynku. Skarżący M.O. zaskarżył decyzję PWINB, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących legalizacji, w szczególności nieuwzględnienie wymogów bezpieczeństwa pożarowego i odległości od granicy działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podzielił stanowisko skarżącego. Sąd uznał, że ekspertyza techniczna, choć formalnie spełniała wymogi art. 49g ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego, była niewystarczająca, ponieważ nie rozważyła kwestii bezpieczeństwa pożarowego w kontekście przepisów o warunkach technicznych, zwłaszcza usytuowania drewnianego budynku w granicy działki. Sąd stwierdził, że PWINB przedwcześnie zaakceptował ekspertyzę i orzekł o legalizacji, nie wzywając do uzupełnienia dokumentacji w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję PWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, wskazując na konieczność ponownej oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem wymogów bezpieczeństwa pożarowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, wymogów ekspertyzy technicznej w kontekście bezpieczeństwa pożarowego i warunków technicznych budynków.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obiektów wybudowanych przed 1995 r. i zastosowania uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ekspertyza techniczna w postępowaniu legalizacyjnym samowoli budowlanej musi uwzględniać wymogi bezpieczeństwa pożarowego, w tym usytuowanie obiektu względem granicy działki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ekspertyza techniczna w postępowaniu legalizacyjnym musi być oceniona pod kątem spełnienia warunków technicznych, w tym wymogów bezpieczeństwa pożarowego, a organ nadzoru budowlanego nie może ograniczyć się jedynie do formalnego stwierdzenia braku zagrożenia dla życia lub zdrowia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ekspertyza techniczna nie może ograniczać się do stwierdzenia braku zagrożenia dla życia lub zdrowia, ale musi być oceniona w kontekście przepisów o warunkach technicznych, w tym bezpieczeństwa pożarowego, zwłaszcza przy drewnianej konstrukcji i bliskości granicy działki. Organ nadzoru budowlanego powinien wezwać do uzupełnienia ekspertyzy, jeśli nie spełnia ona tych wymogów.
Czy organ nadzoru budowlanego może orzec o legalizacji budynku, jeśli ekspertyza techniczna nie odnosi się do konkretnych norm techniczno-budowlanych i wymogów bezpieczeństwa pożarowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nadzoru budowlanego nie może orzec o legalizacji, jeśli ekspertyza techniczna nie zawiera analizy spełnienia wymogów bezpieczeństwa pożarowego i innych norm technicznych, a jedynie ogólne stwierdzenie braku zagrożenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że weryfikacja ekspertyzy technicznej przez organ nadzoru budowlanego musi być wnikliwa i obejmować analizę spełnienia wymogów bezpieczeństwa pożarowego, a nie tylko formalne stwierdzenie autora ekspertyzy. Brak takiej analizy stanowi podstawę do uchylenia decyzji legalizacyjnej.
Czy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wymagane, gdy budynek nie przekracza granicy sąsiedniej działki?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli budynek nie przekracza granicy sąsiedniej działki, wymaganie od inwestora przedstawienia oświadczenia o prawie do dysponowania tą sąsiednią nieruchomością na cele budowlane jest niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko PWINB, że skoro budynek nie wkracza w teren działki sąsiedniej, to niezasadne było wymaganie od zobowiązanej złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania tą sąsiednią nieruchomością na cele budowlane.
Przepisy (21)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1
Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia, jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 205 § 2
u.P.b. art. 49f § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.
u.P.b. art. 49f § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, uproszczone postępowanie legalizacyjne prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego.
u.P.b. art. 49g § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia.
u.P.b. art. 49g § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Do dokumentów legalizacyjnych należą: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego, ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.
u.P.b. art. 49h § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego sprawdza kompletność dokumentów legalizacyjnych oraz czy z ekspertyzy technicznej wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego.
u.P.b. art. 49i § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o legalizacji, gdy dokumenty legalizacyjne są kompletne i z ekspertyzy technicznej wynika, że stan techniczny obiektu nie stwarza zagrożenia i pozwala na bezpieczne użytkowanie, lub decyzję o nakazie rozbiórki w przypadku niespełnienia tych warunków.
Pomocnicze
u.P.b. art. 49h § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku niekompletności dokumentów legalizacyjnych, organ nadzoru budowlanego wzywa do ich uzupełnienia.
u.P.b. art. 103 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 271
Przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, w tym usytuowania budynków.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 272
Przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, w tym usytuowania budynków.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 273
Przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, w tym usytuowania budynków.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 207 § 2
Przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, które uznaje się za zagrażające życiu ludzi.
k.c. art. 151
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przekroczenia granicy sąsiedniego gruntu.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ekspertyza techniczna nie uwzględniła wymogów bezpieczeństwa pożarowego i przepisów o warunkach technicznych dotyczących usytuowania budynku. • Organ nadzoru budowlanego nie przeprowadził wystarczającej analizy przedłożonej ekspertyzy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd za niewystarczające uznaje samo stwierdzenie autora ekspertyzy technicznej, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na jego bezpieczne użytkowanie. • Legalizacja spowoduje, że właściciel działki sąsiedniej w sytuacji kiedy będzie na niej chciał realizować inwestycję zostanie w postępowaniu o uzyskanie pozwolenia na budowę zobowiązany do stosowania rygorystycznych norm przeciwpożarowych, z których E.W. zostanie całkowicie zwolniona.
Skład orzekający
Piotr Godlewski
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Zaborniak
członek
Jolanta Kłoda-Szeliga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, wymogów ekspertyzy technicznej w kontekście bezpieczeństwa pożarowego i warunków technicznych budynków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obiektów wybudowanych przed 1995 r. i zastosowania uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dokumentacji technicznej i przepisów bezpieczeństwa, nawet w procedurach uproszczonych, oraz jak mogą one wpływać na prawa sąsiadów.
“Samowola budowlana i bezpieczeństwo pożarowe: Sąd wskazuje na kluczowe luki w legalizacji.”
Dane finansowe
WPS: 997 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.