II SA/Rz 483/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia (budowa trasy drogowej) został zrealizowany.
Skarga dotyczyła odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która miała być przeznaczona pod budowę trasy drogowej. Skarżący zarzucali organom błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, w tym kwestionowali, czy cała wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana pod inwestycję drogową. Sąd uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a części nieruchomości stanowią pas drogowy, co wyklucza ich zwrot.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Nieruchomość została wywłaszczona w 1971 r. pod budowę trasy drogowej. Skarżący domagali się zwrotu, argumentując, że cel wywłaszczenia nie został w całości zrealizowany, a część nieruchomości stanowi teren zielony lub znajduje się pod obiektem handlowym. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym oględziny i dokumentację geodezyjną, uznał, że wywłaszczona nieruchomość została w całości przeznaczona na realizację celu publicznego, jakim jest budowa inwestycji drogowej (obecnie ul. [...]). Stwierdzono, że działki stanowią pas drogowy, który jest wyłączony z obrotu prawnego. Sąd podkreślił, że realizacja celu drogowego obejmuje nie tylko jezdnię, ale także infrastrukturę towarzyszącą, taką jak chodniki czy zieleń izolacyjna. Kwestia niewielkiej części nieruchomości znajdującej się poza pasem drogowym lub pod kioskiem handlowym została uznana za nieistotną w kontekście zrealizowania głównego celu wywłaszczenia. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ nieruchomość została włączona w pas drogowy i służy jako infrastruktura drogowa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że realizacja celu wywłaszczenia obejmuje nie tylko jezdnię, ale także elementy infrastruktury drogowej, takie jak chodniki, zieleń izolacyjna czy ciągi komunikacyjne. Nawet niewielka część nieruchomości znajdująca się poza pasem drogowym lub pod obiektem handlowym nie zmienia faktu zrealizowania głównego celu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
K.p.a. art. 127 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 9a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.d.p. art. 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 2a § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym art. 30
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 6
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość została w całości wykorzystana pod budowę inwestycji drogowej, co stanowi realizację celu wywłaszczenia. Części nieruchomości stanowią pas drogowy, który jest wyłączony z obrotu prawnego. Zieleń przydrożna i inne elementy infrastruktury drogowej mieszczą się w definicji celu wywłaszczenia. Niewielka część nieruchomości znajdująca się poza pasem drogowym lub pod obiektem handlowym nie ma wpływu na zrealizowanie głównego celu wywłaszczenia.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość nie została w całości wykorzystana pod inwestycję drogową (teren zielony, kiosk handlowy). Brak udokumentowania polskiego obywatelstwa przez wnioskodawczynię jako podstawa odmowy zwrotu.
Godne uwagi sformułowania
nie można za element infrastruktury drogowej uznać terenu zielonego pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu cel uporządkowania stanu własności gruntów znajdujących się pod pasami drogowymi dróg publicznych część parceli 409, położona na działce nr 624/3 posiada tak nieznaczną powierzchnię, że mieści się w granicy błędu geodezyjnego
Skład orzekający
Magdalena Józefczyk
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Józefczyk
sędzia
Paweł Zaborniak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'celu wywłaszczenia' w kontekście budowy infrastruktury drogowej, w tym elementów takich jak zieleń przydrożna i pas drogowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod inwestycję drogową i późniejszego wniosku o zwrot. Interpretacja pojęcia 'zbędności' nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli gruntów. Interpretacja pojęcia 'celu wywłaszczenia' w kontekście infrastruktury drogowej jest kluczowa dla praktyków.
“Czy teren zielony lub kiosk handlowy mogą uniemożliwić zwrot wywłaszczonej nieruchomości pod budowę drogi?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 483/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2019-08-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-05-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Krystyna Józefczyk. Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Zaborniak Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 3347/19 - Wyrok NSA z 2023-03-02 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2016 poz 2147 art. 136 ust. 3 i art. 137 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi S. H. E. i D. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -skargę oddala- Uzasadnienie II SA/Rz 483/19 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W podstawie prawnej organ powołał art. 127 § 2 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn zm.) – dalej: "K.p.a." oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 z późn. zm.) – dalej: "u.g.n.". Wydanie decyzji poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2015 r. SE, zwrócił się do Starosty Powiatu [...] o zwrot nieruchomości – jak podał we wniosku – w postaci pgr. kat. 409 i 410, obręb [...], obj. lwh [...] gm. kat. [...], o łącznej powierzchni 516 m2, stanowiącej aktualnie część działki nr 624, bądź wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania w przypadku nieuwzględnienia wniosku. Na wnioskowanej do zwrotu części nieruchomości nie zrealizowano planowanej inwestycja o charakterze publicznym tj. budowa trasy W[...]. Starosta przesłał wniosek według właściwości Prezydentowi Miasta [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Wojewoda [...] wyłączył Prezydenta Miasta [...] od rozpatrzenia opisywanej sprawy, wskazując jednocześnie Starostę Powiatu [...] do jej załatwienia. Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], odmówił zwrotu na rzecz SE i DN (dalej: "skarżących") nieruchomości stanowiących części działek: nr 624/3 o pow. 0,5673 ha, obj. [...], nr 566/21 o pow. 1,6489 ha, obj. [...], nr 624/6 o pow. 0,0137 ha, obj. [...], nr 624/7 o pow. 0,0539 ha, obj. [...] i nr 670/1 o pow. 0,7590 ha, obj. [...], odpowiadających parcelom nr: 409 i 410 gm. kat. [...], będących własnością Gminy Miasto [...]. Organ I instancji podał, że podjął czynności dla pozyskania dowodów, w tym materiałów archiwalnych obrazujących stan nieruchomości i umożliwiających ocenę zasadności żądania skarżących. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 1971 r. nr [...] wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa pgr 1.kat. 409 i 410 - nowoutworzone działki nr 5/3 i 48/1 o łącznej powierzchni 516 m2, stanowiące własność RS, za odszkodowaniem w kwocie 26.751,60 zł. Z orzeczenia wynika, że wywłaszczone nieruchomości niezbędne były pod budowę trasy [...]. Zakres wywłaszczenia wyznaczono zgodnie z decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1962 r. nr [...] o lokalizacji szczegółowej trasy [...], wydanej na podstawie art. 30 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym. Decyzja tę zmieniono decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] stycznia 1966 r. nr [...], w zakresie konturów lokalizacji szczegółowej nr 123 z dnia [...] czerwca 1962 r. nr [...] o lokalizacji szczegółowej trasy [...]. Pomimo dokonanej zmiany parcele nr 409 i 410 nadal były przewidziane pod planowaną budowę trasy [...]. Z dokumentacji geodezyjno - prawnej wynika, że parcele nr 409 i 410 gm. kat. [...] odpowiadają obecnie częściom działek nr: 624/3, 566/21, 624/6, 624/7 i 670/1 stanowiącym własność Gminy Miasto [...], położonym w obrębie [...], [...], pozostającym poza działką nr 624/3, w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg w [...]. Na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 15 marca 2018 r. ustalono, że: – na działce nr 566/21 urządzona jest ulica [...] w dwóch kierunkach, wraz z wysepką, – na działce nr 624/6 znajduje się kostka betonowa - jako ciąg komunikacyjny pieszy oraz w niewielkiej części ulica [...], – na działce nr 670/1 urządzona jest ulica [...] wraz z rozdzielającą ją wysepką, – na działce nr 624/7 urządzona jest część jezdni ulicy [...] oraz około 4 m części trawnikowej, w pozostałej zaś części kostka betonowa, jako ciąg pieszy, – na działce nr 624/3 w części usytuowany jest obiekt handlowy (typu kiosk), w pozostałej części teren wyłożony jest kostką betonową. – ponadto na działkach nr: 566/21, 670/1 i 624/7 znajdują się sygnalizatory ruchu, znaki drogowe, maszt. Mając na uwadze powyższe organ I instancji stwierdził, że na parcelach nr 409 i 410 zrealizowano cel wywłaszczenia, jakim była budowa trasy [...], co stanowi przesłankę do odmowy ich zwrotu. Działki nr 409 i 410 nie stały się zbędne dla realizacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i w całości wykorzystano je pod budowę planowanej inwestycji. Ponadto organ I instancji podał, że podstawą odmowy zwrotu wywłaszczonych nieruchomości było również niewykazanie obywatelstwa polskiego po stronie wnioskodawczyni. Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji, zarzucili naruszenie: 1. art. 136 ust. 3 u.g.n. odmowę dokonania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości na rzecz DN z uwagi na brak udokumentowania polskiego obywatelstwa, w sytuacji gdy przepis ten nie stawia takiego wymogu, a jedynie zobowiązuje do wykazania, że wnioskodawca jest spadkobiercą właściciela wywłaszczonych nieruchomości; 2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, sprzeczną ze stanem faktycznym i prawnym oraz z zasadami logicznego rozumowania i uznanie, że: – wywłaszczony teren w częściach odpowiadających parcelom 409 i 410 został w całości wykorzystany pod planowaną inwestycję drogową w sytuacji gdy nie można za element infrastruktury drogowej uznać terenu zielonego zlokalizowanego na działce 624/7, pomiędzy chodnikiem, a jezdnią ul. T., o powierzchni ok 250 m2 (a więc połowa powierzchni wywłaszczonego terenu), – dopuszczalna jest - na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych - lokalizacja obiektów typu kiosk handlowy w pasie drogowym w sytuacji gdy okoliczność ta nie ma dla sprawy żadnego znaczenia albowiem istotne jest to czy obiekt tego typu jest związany z gospodarką drogową i obsługą ruchu drogowego, – sporządzone na potrzeby sprawy opracowania geodezyjne są poprawne i tym samym rozbieżności w nich zawarte nie dyskwalifikują żadnego z nich, w sytuacji gdy sam fakt istnienia tych różnic powoduje, że należałoby uznać, że jedno z tych opracowań nie zasługuje na uwzględnienie i z tych przyczyn powinna być sporządzona dodatkowa opinia geodezyjna, tym razem przez podmiot niezwiązany w ramach współpracy ze Starostą lub pełnomocnikiem wnioskodawców. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy posianą wyżej decyzję Starosty Powiatu [...], przyjmując za prawidłowe stanowisko organu I instancji, że wnioskowane do zwrotu nieruchomości w całości przeznaczono na realizację celu wywłaszczenia. Odnosząc się zarzutów odwołania podał, że z informacji uzyskanej od Miejskiego Zarządu Dróg w [...], wynika, że działka nr 624/6 obr. [...] zajęta jest pod pas drogowy drogi publicznej wojewódzkiej ul. [...], natomiast działka 624/7 obr. [...] zajęta jest pod pas drogowy drogi publicznej powiatowej ul. [...]. Na działce 624/6 znajduje się chodnik dla pieszych, a na działce 624/7 znajduje się chodnik dla pieszych, jezdnia asfaltowa ulicy [...] i także zieleń oddzielająca chodnik od jezdni. Organ odwoławczy podniósł, że definicja pasa drogowego zawarta w art. 4 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 2222, z późn. zm.) określa, że pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Zasięg pasa drogowego wyznaczają linie graniczne gruntu, na którym zlokalizowana jest droga oraz inne obiekty i urządzenia o przeznaczeniu drogowym, a do takich urządzeń zalicza się chodnik do poruszania się pieszych, jezdnia przeznaczona do ruchu pojazdów jak i zieleń izolacyjna oddzielająca ruch pojazdów od ruchu pieszych. Zgodnie z definicją pasa drogowego celem uporządkowania stanu własności gruntów znajdujących się pod pasami drogowymi dróg publicznych działki 624/6 i 624/7 zostały wydzielone z działki 624 i włączone w odpowiednie ulice. O tym czy działki 624/6 i 624/7 stanowią część pasa drogowego decydujące znaczenie ma możliwość zakwalifikowania danego stanu zagospodarowania do definicji pasa drogowego określonego w art. 4 ustawy o drogach publicznych jako urządzenia technicznego stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. W realiach opisywanej sprawy przebieg pasa drogowego jest utrwalony w dokumentach geodezyjno-ewidencyjnych, a zagospodarowanie działek 624/6 i 624/7 nie zaprzecza faktowi, że jest to pas drogowy, działki te są wyłączone z obrotu prawnego i nie mogą stanowić własności innej niż jednostka samorządu terytorialnego (art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych) i wobec tego nie może podlegać zwrotowi. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, na uwagę zasługuje regulacja art. 4 pkt 22 ustawy o drogach publicznych, z której wynika, że zieleń przydrożna umieszczona w pasie drogowym ma na celu szczególnie ochronę użytkowników drogi przed oślepieniem przez pojazdy nadjeżdżające z kierunku przeciwnego, ochronę drogi przed zawiewaniem i zaśnieżaniem, ochronę przyległego terenu przed nadmiernym hałasem, zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. Zatem zarzut strony skarżącej, że nie można za element infrastruktury drogowej uznać terenu zielonego zlokalizowanego na działce 624/7, nie zasługuje na uwzględnienie. Organ II instancji podał, że kwestią sporną pozostaje położenie części parceli budowlanej 409, na części działki 624/3. Zgodnie z mapą załączoną do pisma Miejskiego Zarządu Dróg w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] wynika, że część ta o powierzchni około 1 m2, położona jest poza pasem drogowym. Jednakże z uwagi na to, że opracowanie mapy synchronizacyjnej stanu katastralnego do obecnej ewidencji gruntów i budynków obarczone jest błędem, zdaniem Wojewody niezasadnym jest dokonanie zwrotu tej części. Dokonując opracowania mapy synchronizacyjnej uprawniony geodeta odwzorowuje położenie parcel ze starych map katastralnych, które wraz z upływem lat podlegają deformacjom, stąd w ocenie organu odwoławczego wykonanie precyzyjnej synchronizacji w odniesieniu do terenu o powierzchni tak niewielkiej jak wskazany powyżej jest niemożliwe. W dokumentacji geodezyjnej sporządzonej na zlecenie organu pierwszej instancji, geodeta zawarł klauzulę, że granice parcel gruntowych zostały przeniesione nie kartometrycznie. Mając na uwadze powyższe Wojewoda podniósł, że część parceli 409, położona na działce nr 624/3 posiada tak nieznaczną powierzchnię, że mieści się w granicy błędu geodezyjnego, stąd brak jednoznacznych podstaw do dokonania jej zwrotu. Odnosząc się zaś do zarzutu w kwestii obywatelstwa DN, organ odwoławczy podał, że nie ma ono znaczenia ponieważ z uwagi na zrealizowanie celu wywłaszczenia i tak zwrot nieruchomości nie zostanie dokonany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, SE i DN wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Powtarzając zarzuty odwołania w powyższym zakresie skarżący wskazali dodatkowo, że naruszenia przepisów procedury upatrują w przyjęciu przez organ, że wywłaszczony teren w częściach odpowiadających parcelom nr 409 i 410 został w całości wykorzystany pod planowaną inwestycję drogową w sytuacji, gdy nie można za element infrastruktury drogowej uznać kiosku handlowego, zlokalizowanego zdaniem organu w pasie drogowym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 zwana dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli legalności w granicach wyżej wskazanych Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna, co skutkowało jej oddaleniem. Zaskarżona decyzja w sposób prawidłowy ustaliła stan faktyczny sprawy, co skutkowało prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego w zakresie oceny spełnienia przesłanek do zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. W szczególności za istotne Sąd uznaję wykazanie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wykazanie celu wywłaszczenia nieruchomości, a następnie realizacji inwestycji, która była podstawą do wywłaszczenia nieruchomości dla realizacji tego celu. Wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1971 r. nr [...] na rzecz Skarbu Państwa pgr 1.kat. 409 i 410 - nowoutworzone działki nr 5/3 i 48/1 o łącznej powierzchni 516 m2, stanowiące własność RS, za odszkodowaniem w kwocie 26.751,60 zł. Wywłaszczone nieruchomości niezbędne były pod budowę trasy [...]. Zakres wywłaszczenia wyznaczono zgodnie z decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1962 r. nr [...] o lokalizacji szczegółowej trasy W-Z i N-S, wydanej na podstawie art. 30 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym. Ww. decyzję zmieniono decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] stycznia 1966 r. nr [...], w zakresie konturów lokalizacji szczegółowej nr 123 z dnia [...] czerwca 1962 r. nr [...] o lokalizacji szczegółowej trasy [...]. Pomimo dokonanej zmiany parcele nr 409 i 410 nadal były przewidziane pod planowaną budowę trasy [...]. Z dokumentacji geodezyjno - prawnej wynika, że parcele nr 409 i 410 gm. kat. [...] odpowiadają obecnie częściom działek nr: 624/3, 566/21, 624/6, 624/7 i 670/1 stanowiącym własność Gminy Miasto [...], położonym w obrębie [...], [...], pozostającym poza działką nr 624/3, w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg w [...]. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że podstawę prawną żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 zwanej dalej "u.g.n."), w szczególności jej przepis art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym do 14 maja 2019 r. Według art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pkt 1 pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pkt 2 pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zgodnie natomiast z art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy o zwrocie nieruchomości (tj. przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n.) stosuje się odpowiednio również m.in. do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na postawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79). Analiza akt sprawy, w tym złożonej skargi, wskazuje, że główny zarzut strony skarżącej sprowadza się do zarzucanego organom błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w wyniku błędnie przeprowadzonej oceny zgromadzonego materiału dowodowego tak ze stanem faktycznym jak i prawnym. Sąd zarzuty te uznał za nietrafne, gdyż materiał dowodowy, uzasadnienie zaskarżonej decyzji potwierdza trafność podjętego rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy administracji publicznej wykazały, że na zawnioskowanych do zwrotu nieruchomościach zrealizowano cel publiczny polegający na budowie inwestycji drogowej o kategorii wojewódzkiej, która obecnie stanowi ul. [...]. Ustalenia organu II instancji wykazały, że działki nr 624/6 i 624/7 obr. ew. nr [...] zajęte są pod pas drogowy drogi ul. [...] i ul. [...]. Z tego względu za zgodne z przepisami prawa należy uznać stanowisko Wojewody [...], że z mocy art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.), ze działki te są wyłączone z obrotu prawnego i nie mogą stanowić własności innej niż jednostka samorządu terytorialnego. Z akt administracyjnych sprawy, a w szczególności przeprowadzone oględziny w dniu 15 maja 2018 r. wykazały, że wywłaszczone nieruchomości w całości zostały przeznaczone na realizację inwestycji drogowej, która była podstawą do wywłaszczenia nieruchomości na jego realizację. Dlatego też bez wpływu na wynik sprawy jest kwestia 1m2 dawnej parceli budowlanej 409 odpowiadającej części działki nr 624/3, która znajduje się poza pasem drogowym. Istotnym kryterium w tym przypadku dla odmowy miał fakt realizacji inwestycji drogowej na wywłaszczonych nieruchomościach. Fakt, że cześć działki objętej wnioksiem zwrotowym znajduje się poza pasem drogowym nie wyłącza przyjęcia poglądu o zrealizowaniu celu wywłaszczenia, który stanowi negatywną przesłankę do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Za nieuprawnione należy uznać zastosowanie wykładni zawężającej jako realizacji inwestycji celu publicznego o charakterze drogowym ograniczające jego realizację do wykonania jezdni i pasa drogowego, co jednoznacznie wykazały przeprowadzone oględziny. Oględziny wykazały ponadto, że nie doszło w tym miejscu do realizacji innego celu niż tego, który stanowił podstawę wywłaszczenia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 22.02.2017 r. sygn. akt II SA/Rz 960/16; wyrok WSA w Rzeszowie z 24.05.2017 r. sygn. akt II SA/Rz 123/17). Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd wynikający z jednolicie ukształtowanego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że przy ocenie realizacji celu, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego należy uwzględniać nie tylko budowę typowych obiektów mieszkalnych, ale również budowę infrastruktury osiedla: ciągi komunikacyjne, sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze oraz tereny zieleni osiedlowej, parkingi, place sportowe, itd. niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania. Osiedle mieszkaniowe jest swego rodzaju mikroorganizmem urbanistycznym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców (por. wyrok NSA Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. I OSK 2600/14 i z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. I OSK 1519/14. Zatem wbrew twierdzeniom skargi nie doszło też do naruszenia przepisów prawa materialnego. Bez wpływu na wynik sprawy jak słusznie podkreślił Wojewoda [...] było kwestia obywatelstwa skarżących. Z przyczyn wyżej wykazanych Sad na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI