II SA/Rz 480/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2020-07-15
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanerozbiórkalinia kablowaplan miejscowypozwolenie na budowępostępowanie naprawczezasada zaufaniawsanadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki linii kablowej, uznając, że inwestycja, mimo pierwotnych wątpliwości co do zgodności z planem miejscowym, spełniała funkcje lokalne i była realizowana w zaufaniu do organów administracji.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki elektroenergetycznej linii kablowej SN 15 kV, która została zbudowana na podstawie pozwolenia na budowę, a następnie uchylonego wyrokiem NSA. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę, uznając inwestycję za niezgodną z planem miejscowym. Sąd uchylił te decyzje, wskazując na lokalną funkcję linii, zasadę zaufania do organów państwa oraz możliwość zastosowania łagodniejszych środków niż rozbiórka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego nakazujące rozbiórkę elektroenergetycznej linii kablowej SN 15 kV. Inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę, które zostało później wyeliminowane z obrotu prawnego na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazującego na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że brak zgodności z planem uniemożliwia legalizację i nakazały rozbiórkę. Sąd administracyjny uznał jednak, że linia kablowa, mimo pierwotnych wątpliwości, pełniła również funkcje lokalne, zapewniając energię elektryczną mieszkańcom i poprawiając warunki jej dostaw. Sąd podkreślił zasadę zaufania do organów państwa (art. 8 K.p.a.) oraz zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a K.p.a.), zwłaszcza gdy inwestor działał w przekonaniu o legalności swoich działań. Wskazano, że organy nie wykazały, dlaczego nie zastosowano łagodniejszych środków, takich jak nakazanie zaniechania dalszych robót lub doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, zamiast najbardziej dotkliwej sankcji rozbiórki. Sąd uznał, że naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego uzasadniają uchylenie zaskarżonych decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nakaz rozbiórki nie jest właściwym środkiem w tej sytuacji. Sąd uznał, że organy powinny rozważyć inne środki, takie jak nakazanie zaniechania dalszych robót lub doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, zwłaszcza biorąc pod uwagę zasadę zaufania do organów państwa i funkcję linii dla społeczności lokalnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały, dlaczego nie zastosowały łagodniejszych środków niż rozbiórka. Podkreślono, że linia kablowa pełni funkcje lokalne, a inwestor działał w zaufaniu do organów administracji. Zastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a K.p.a.) również przemawiało przeciwko nakazowi rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

P.b. art. 51 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jako środek naprawczy w sytuacji, gdy nie jest możliwe doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem.

K.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony w sytuacji nakładania obowiązku lub ograniczenia uprawnienia.

K.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.

Pomocnicze

P.b. art. 51 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zastosowanie procedury naprawczej w stosunku do inwestycji zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę, które zostało wyeliminowane z obrotu prawnego.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja inwestycji celu publicznego.

u.g.n. art. 6 § pkt 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Definicja inwestycji celu publicznego.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i interesu społecznego.

K.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego lub postępowania.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu uchylenia decyzji, postanowień lub stwierdzenia ich nieważności.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Zadania własne gminy, w tym zaopatrzenie w energię elektryczną.

P.e.

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne

Przepisy dotyczące dostarczania energii elektrycznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Linia kablowa, mimo pierwotnych wątpliwości co do zgodności z planem miejscowym, pełni funkcje lokalne, zapewniając energię elektryczną mieszkańcom. Inwestor działał w zaufaniu do organów administracji publicznej, a negatywne konsekwencje działań władzy nie powinny obciążać inwestora. Zastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a K.p.a.). Organy nie wykazały, dlaczego nie zastosowano łagodniejszych środków niż rozbiórka.

Odrzucone argumenty

Inwestycja była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ była to inwestycja ponadlokalna, a plan dopuszczał jedynie lokalne sieci infrastruktury technicznej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie i zasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego. Organy nadzoru budowlanego przyjęły, że kontrolowana inwestycja jest inwestycją nieujętą w planie zagospodarowania przestrzennego jako inwestycja ponadlokalna i dlatego jej realizacja wymagała stosownej zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Wykonany łącznik linii kablowej 15 kV w zakresie, w jakim został wykonany na działkach nr ewid. 479, 480, 487, 540/1 położonych w [...] gmina [...] pełni też funkcję sieci lokalnej dla terenu objętego planem. Zapis § 9 ust.1 pkt 4 planu jest lex specialis w stosunku do zapisu § 3 m.p.z.p., gdyż odnosi się do terenów zainwestowanych. W postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 50-51 P.b., gdy inwestor działa w zaufaniu do obowiązujących przepisów prawa to przyjęcie przez organy najbardziej restrykcyjnej wykładni przepisów prawa nie może prowadzić do konsekwencji, które są nie do zaakceptowania na podstawie art. 2 Konstytucji RP, kreującego zasadę demokratycznego państwa prawa. Stosownie do tego przepisu, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości, co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Organy obydwu instancji nie wykazały przyczyn, dla których nie zastosowały nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych, a to dowodzi, że nie dokonały oceny stanu faktycznego w zgodzie z art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. i wyboru adekwatnego rozstrzygnięcia dla potrzeb prowadzonego postępowania naprawczego.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący

Magdalena Józefczyk

sprawozdawca

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego (art. 50-51) w kontekście inwestycji celu publicznego, zasada zaufania do organów państwa, zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, interpretacja planów miejscowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnego planu miejscowego. Nacisk na funkcję lokalną inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między potrzebami inwestora (dostarczanie energii) a rygorystyczną interpretacją planu miejscowego, podkreślając jednocześnie znaczenie zasady zaufania i funkcji społecznej inwestycji.

Czy linia energetyczna zbudowana z pozwoleniem, które później uchylono, musi zostać rozebrana? Sąd administracyjny odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 980 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 480/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-07-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 133/21 - Wyrok NSA z 2023-10-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 293
art. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 65
art. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Magdalena Józefczyk /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki elektroenergetycznej linii kablowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej A. S.A. kwotę 980 zł /słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "WINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 9 marca 2020 r nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") z dnia 15 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki elektroenergetycznej linii kablowej.
Wydanie decyzji poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.) – dalej: "P.b.", nakazał A. (dalej: "Spółka" lub "skarżąca"), rozbiórkę elektroenergetycznej linii kablowej BN 15 kV, usytuowanej na działkach nr 479, 480, 487, 540/1 w [...], gm. [...].
Na podstawie czynności kontrolnych ustalono, że na działce nr 487 zlokalizowane jest stanowisko słupowe SN nr 20 napowietrznej linii SN 15 kV relacji [...] – [...], od którego inwestor – A. dokonał zejścia kablem elektroenergetycznym SN poprzez rozłącznik słupowy, w celu jego ułożenia w gruncie. Kabel elektroenergetyczny SN ułożono w rowie kablowym równolegle względem granicy działek nr 487, 480 i 479 oraz pod drogą powiatową na działce nr 540/1. Inwestycję zakończono przy granicy działek nr 479 i 1049, poprzez połączenie mufą kablową z istniejącym kablem SN 15 kV biegnącym od słupa napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji [...] – [...].
Opisana wyżej inwestycję zrealizowano na podstawie decyzji Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]. Decyzją tą Wojewoda, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i jednocześnie zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił Spółce pozwolenie na budowę elektroenergetycznej linii kablowej SN 15 kV na działkach nr 479, 480, 487 i 540/1 w [...].
Wyrokiem z dnia 5 lipca 2017 r. II SA/Rz 257/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił skargę Z. M. – właścicielki działek nr 479, 480 i 487 na ww. decyzję Wojewody [...]. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną Z. M. i wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 2884/17 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2017 r. II SA/Rz 257/17 oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r.
NSA wskazał, że wniosek o pozwolenie na budowę dotyczył niewątpliwie inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm.) – dalej "u.p.z.p.", w zw. z art. art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 z późn. zm.) – dalej: "u.g.n.". Teren, na którym planuje się realizację inwestycji objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miejscowości [...], przyjęty uchwałą Rady Gminy w [...] z dnia 28 lutego 2006 r., Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z późn. zm. dalej m.p.z.p.). W myśl art. 4 ust. 1 w zw. z art. 50 ust.1 u.p.z.p. sporna inwestycja celu publicznego powinna być wyraźnie przewidziana w ww. planie miejscowym. W omawianym planie miejscowym prawodawca gminny w § 3 dopuścił lokalizowanie niewyznaczonych na rysunku planu urządzeń i sieci infrastruktury technicznej o charakterze lokalnym, koniecznych dla obsługi wyznaczonej funkcji. Zdaniem NSA w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji niedopuszczalne było wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę elektroenergetycznej linii kablowej SN 15 kV o znaczeniu ponadlokalnym. W przypadku urządzeń i sieci infrastruktury technicznej, niewyznaczonych na rysunku planu, możliwe jest lokalizowanie wyłącznie urządzeń i sieci o znaczeniu lokalnym (gminnym). Takim urządzeniem (siecią) nie jest powiązanie kablowe pomiędzy linią sieci SN relacji [...] – [...], a linią sieci SN relacji [...] – [...]. Jego wykonanie oznacza bowiem połączenie dwóch sieci o znaczeniu ponadlokalnym: jednej biegnącej przez tereny dwóch powiatów ([...] i [...]) i drugiej biegnącej przez tereny trzech gmin ([...], [...] i [...]).
Uwzględniając powyższe okoliczności, decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i umorzył postępowanie organu I instancji w całości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podał że, w sytuacji zrealizowania obiektu budowlanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została uchylona, zastosowanie znajduje procedura naprawcza określona w art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. Celem tego rodzaju postępowania jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przy czym jeżeli nie uda się tego dokonać, może się ono zakończyć wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. W ocenie PINB, taka sytuacja zachodzi w opisywanej sprawie, gdyż inwestor w toku postępowania nie zwrócił się do Gminy [...] o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w świetle oceny prawnej i wskazań wynikających z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zrealizowaną inwestycję należało uznać za niezgodną z przepisami planu. To zaś wyklucza ewentualną legalizację spornej linii elektroenergetycznej.
Spółka w odwołaniu zarzuciła, że inwestycję zrealizowała na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zawiadomienie o zakończeniu jej budowy zostało przyjęte bez sprzeciwu ze strony organu I instancji. Inwestor działając w zaufaniu do organów administracji publicznej nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji działań władzy publicznej. Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, że rozbiórka linii elektroenergetycznej pozbawi odbiorców energii elektrycznej, co jest niezgodne z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2020 r. poz. 833 z późn. zm.).
Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...]. Podzielając w całości ustalenia stanu faktycznego i ich ocenę wyrażoną przez organ I instancji organ odwoławczy podniósł, że niezgodność wykonanej inwestycji z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Spółka nie zwróciła się bowiem do Gminy [...] o zmianę planu również na etapie postępowania odwoławczego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Powtarzając argumentację sformułowaną w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji, Spółka zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.", poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy;
2. art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 P.b. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nakaz rozbiórki obiektu jest sankcją najbardziej dotkliwą dla inwestora;
3. art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez jego niezastosowanie i niewprowadzenie planu naprawczego określającego sposób działania oraz termin wykonania określonych czynności, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie i zasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. właściwy ze względu na prowadzenie postępowania naprawczego w stosunku do inwestycji zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Zasadnie też organy zastosowały art. 51 ust. 7 P.b., gdyż do zrealizowanej inwestycji nie ma zastosowania art. 50 P.b. (patrz wyrok NSA z 12.01. 2018 r. sygn. akt II OSK 787/16 dostępny na str. cbosa).
Organy nadzoru budowlanego przyjęły, że kontrolowana inwestycja jest inwestycją nieujętą w planie zagospodarowania przestrzennego jako inwestycja ponadlokalna i dlatego jej realizacja wymagała stosownej zmiany planu zagospodarowania przestrzennego.
Kontrolowana inwestycja polegała na budowie elektroenergetycznej linii kablowej 15 kV na działkach nr ewid. 479, 480, 487, 540/1 położonych w [...] gmina [...]. Z akt sprawy wynika ponadto, że wykonana sieć elektromagnetyczna zaspokaja też potrzeby lokalne mieszkańców związane z dystrybucją energii elektrycznej (wykonanie odgałęzień dla odbiorców indywidualnych) poprzez poprawę warunków napięciowych oraz skrócenie czasu przerw w dostawie energii elektrycznej. Powstałego powiązania dwóch linii sieciowych i jego funkcji dla obszaru objętego planem nie można zatem kwalifikować jako inwestycji czysto zewnętrznej, niemającej znaczenia dla społeczności lokalnej. Wykonany łącznik linii kablowej 15 kV w zakresie, w jakim został wykonany na działkach nr ewid. 479, 480, 487, 540/1 położonych w [...] gmina [...] pełni też funkcję sieci lokalnej dla terenu objętego planem. Czynienie ustaleń, polegających na wydzieleniu udziału wykorzystania lokalnego wykonanego łącznika Sąd uważa za zbędne, gdyż okoliczność ta nie była nigdy negowana, a o funkcji danej inwestycji decyduje inwestor.
Zauważyć też należy, że zapisy Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miejscowości [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 28 lutego 2006 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] poz. [...] z późn. zm.) nie została zakwestionowana przez Wojewodę [...], jako organ właściwy do oceny legalności aktów prawa miejscowego. O ocenę legalności § 11 ust. 1 pkt 2 ww. planu nie wystąpiły też organy nadzoru budowlanego w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.
Intencja lokalnego prawodawcy, co do terenu objętego planem została wyrażona w § 3 ww. planu, że: "W granicach całego obszaru objętego planem miejscowym dopuszcza się lokalizowanie niewyznaczonych na rysunku planu urządzeń i sieci infrastruktury technicznej o charakterze lokalnym, koniecznym do obsługi wyznaczonej funkcji". Z § 11 ust. 1 pkt 2 m.p.z.p. wynika, że: "w granicach całego obszaru objętego planem obowiązuje zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...) z wyjątkiem dróg, parkingów (...) oraz sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Natomiast z § 9 ust. 1 pkt 4 planu wynika, że: "Zaopatrzenie w energię elektryczna na warunkach określonych przez właściciela sieci, z istniejących sieci w obszarze planu. Dopuszcza się budowę i przebudowę sieci oraz urządzeń elektroenergetycznych.".
Sąd zwraca uwagę, że zapis § 9 ust.1 pkt 4 planu jest lex specialis w stosunku do zapisu § 3 m.p.z.p., gdyż odnosi się do terenów zainwestowanych. Przepis § 9 ust. 1 pkt 4 planu nie zawiera określenia, że odnosi się do budowy i przebudowy sieci lokalnych. Gdyby nawet przyjąć możliwość realizacji wyłącznie sieci lokalnej, to taka przesłanka w stosunku do kontrolowanej inwestycji na terenie objętym obowiązującym planem została spełniona ze względu na funkcję deklarowaną przez inwestora.
Sąd stoi na stanowisku, że w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 50-51 P.b., gdy inwestor działa w zaufaniu do obowiązujących przepisów prawa to przyjęcie przez organy najbardziej restrykcyjnej wykładni przepisów prawa nie może prowadzić do konsekwencji, które są nie do zaakceptowania na podstawie art. 2 Konstytucji RP, kreującego zasadę demokratycznego państwa prawa. Urzeczywistnienie powyższej zasady stanowi art. 8 § 1 K.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Nie bez wpływu na wynik sprawy ma właśnie poszanowanie interesów lokalnej społeczności polegające na powszechnym dostępie do energii elektrycznej. Zatem rezultatem wykładni przepisów tak Prawa budowlanego, jaki i przepisom prawa miejscowego tj. § 9, § 11 jest wynikiem wykładni przepisów planu, a nie wynikiem działania na podstawie przepisów prawa niebudzących wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] nr [...] o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, a nie stwierdził jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 K.p.a.
Z tego względu powyższą sytuację należy ocenić przez pryzmat art. 7a § 1 K.p.a. Stosownie do tego przepisu, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości, co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
Kwestię spornych interesów stron można odnosić do Z. M., ale w tym przypadku dysponowanie prawem do nieruchomości na cele budowlane przez A. zostało rozwiązane orzeczeniem sądu powszechnego i wypłatą stosownego wynagrodzenia (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział I Cywilny z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt [...]).
Naruszenie przepisów postępowania spowodowało wadliwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez nakazanie rozbiórki elektroenergetycznej linii kablowej SN 15 kV opisanej na wstępie.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., który stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane dopiero 12 września 2018 r. i nie na skutek stwierdzenia nieważności, ale umorzenia postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, czyli nie nastąpiła sytuacja ze skutkiem ex tunc.
Z treści zaskarżonej decyzji wynika ponadto, że nie budzi żadnych wątpliwości organu kwestia sposobu realizacji inwestycji objętej niniejszym postępowaniem, a inwestor uzyskał prawo do użytkowania tej inwestycji. Zatem inwestycja, którą dopuszczono do użytkowania została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną, a w dacie jej realizacji i dopuszczenia do użytkowania inwestor dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Zasadniczym kryterium decydującym o zastosowaniu jednej z decyzji procedury naprawczej jest możliwość doprowadzenia zakończonych robót budowlanych do stanu zgodności z przepisami prawa, w szczególności z warunkami techniczno - budowlanymi. Jeśli nie ma takiej możliwości to organ wydaje decyzję restytucyjna z art. 51 ust. 1 pkt 1. Jeśli istnieje taka możliwość to organ nadzoru wydaje decyzję naprawczą z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy obydwu instancji nie wykazały przyczyn, dla których nie zastosowały nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych, a to dowodzi, że nie dokonały oceny stanu faktycznego w zgodzie z art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. i wyboru adekwatnego rozstrzygnięcia dla potrzeb prowadzonego postępowania naprawczego. Z tego obowiązku nie uwolnił organów nadzoru wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 2884/17, gdyż nie wyeliminował on z obrotu prawnego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 28 lutego 2006 r. (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...] ze zm.), ani nie wystąpiły do Wojewody [...] o zbadanie legalności tego planu dla potrzeb niniejszego postępowania, tak, aby wykluczyć jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne dla przepisów prawa miejscowego, które stały się podstawą nakazania rozbiórki spornej inwestycji. Organy orzekające w tej sprawie mogły wystąpić do Gminy [...] o ewentualne uruchomienie procedury planistycznej z uwagi na skutki mogące powodować utratę dostępu do energii elektrycznej przez mieszkańców gminy. Ponadto z art. 7 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713) zwana dalej w skrócie "u.s.g." wynika zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności między innymi zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Takie działania nie zostały jednak podjęte. Zarówno Wojewoda [...] jak i organy nadzoru budowlanego pytania o podjęcie ewentualnych kroków do zmiany planu kierowały tylko do inwestora. W ocenie Sądu jest to ewidentnie spłycenie zagadnienia, które niesie dla inwestora i mieszkańców, którzy korzystają z efektów tej inwestycji wobec wydanego nakazu rozbiórki niekorzystne skutki.
Biorąc pod uwagę treść aktualnie obowiązującą planu (§ 9 i § 11), dysponowanie prawem do terenu (nadal aktualne), brak stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, oddanie inwestycji do użytkowania, jej funkcję, jako sieci również o charakterze lokalnym stanowi przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. o nakazaniu zaniechanie dalszych robót budowlanych. Możliwa jest też decyzja o odstąpieniu zastosowaniu instytucji naprawczych z art. 51 ust. 1 P.b. ewentualnie o umorzeniu postępowania naprawczego w trybie art. 105 § 1 K.p.a. W stanie faktycznym i prawnym uwzględnionym przez Sąd do orzekania inne rozstrzygnięcia są nieadekwatne w stosunku do warunków, na jakich była realizowana sporna inwestycja.
Opisana naruszenia procesowe i prawa materialnego wypełniły dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a., co obligowało Sąd do uchylenia decyzji obu instancji na podstawie art. 135 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a.
Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI