II SA/RZ 472/04

II SA/Rz 472/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-02-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Zdrzałka
Maria Zarębska-Kobak
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
I OSK 473/05 - Wyrok NSA z 2006-02-21
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant: st.sekr.sąd. B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. i J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących Z. P. i J. M. solidarnie kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 472/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 20 ust. 1 i 2 i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm./ oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/ po rozpatrzeniu odwołań Z. P. i J. M. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2004 r. orzekającej o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów wsi W. zmian dotyczących wykazania na rzecz J. D. działki nr 2252/1 o pow. 1,08 ha w miejsce działki nr 2252 o pow. 1,49 ha oraz wpisania działki nr 2252/2 o pow. 0,41 ha w jednostce rejestrowej obejmującej grunty współwłasne J. D., J. M. i Z. P. po 1/3 części na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 27 kwietnia 1981 r. sygn. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że J. M. wystąpiła do organu I instancji o sprostowanie błędu w ewidencji gruntów wsi W. i wykazanie działki 2246 zgodnie z mapą ewidencji gruntów o uwłaszczeniach. Podała, że działka siedliskowa wchodząca w skład gospodarstwa rolnego zmarłej matki E. W. przylega do szosy K. – R. natomiast na aktualnej mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 północna granica działki wykazana jest w odległości około 300 m od szosy. Organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów wsi W. żądanych zmian zaznaczając, że podczas odnowienia operatu ewidencji gruntów w latach 1980 – 83 część działki 2246 E. W. została włączona do działki nr 2252 wykazanej na rzecz jej córki J. D. i stan ten ujawniony został w Kw nr [...]. Zatem występuje w sprawie spór o własność i jego usunięcie jest niemożliwe w postępowaniu ewidencyjnym. Decyzję tą zaskarżyła Z. P. i J. M. i rozpoznawszy te odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. uchylił rozstrzygnięcie Starosty w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Decyzja kasacyjna organu odwoławczego została zaskarżona przez J. D. i wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2003 r. sygn. SA/Rz 1723/02 NSA OZ w Rzeszowie skargę tą oddalił. Podejmując ponownie sprawę po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. orzekł następująco:
- w jednostce rejestrowej obejmującej grunty stanowiące własność J. D. wykazana została działka nr 2252/1 o pow. 1,08 ha w miejsce dotychczasowej działki 2252 o pow. 1,49 ha;
- w jednostce rejestrowej obejmującej grunty stanowiące współwłasność J. D., J. M. i Z. P. po 1/3 części wykazana została działka nr 2252/2 o pow. 0,41 ha.
Organ I instancji podał, że przedmiotowych zmian dokonano w celu doprowadzenia do zgodności stanu ewidencyjnego nieruchomości ze stanem prawnym zaistniałym po uwłaszczeniach, a stan prawny uwidoczniono na podstawie opracowanej dokumentacji geodezyjnej w oparciu o dostępne materiały źródłowe.
Decyzję powyższą zaskarżyły Z. P. oraz J. M. podnosząc, że "działka nr 2252/2 zaczyna się od szosy głównej R. – K.". Żądały szczegółowego określenia w decyzji iż północna granica tej działki przylega do szosy, że działka wraz z zabudowaniami wchodzi w skład masy spadkowej po E. W. i inna lokalizacja tej nieruchomości nie jest możliwa.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ stwierdził, że podczas odnowienia ewidencji gruntów wsi W. dokonane zostało błędne włączenie części działki nr 2246 stanowiącej własność E. W. na podstawie decyzji uwłaszczeniowej do sąsiedniej działki nr 2252 J. D. – właścicielki na podstawie aktu własności ziemi. Na podstawie popełnionej wówczas omyłki nastąpiła nieuzasadniona zmiana danych ewidencyjnych dotyczących działek nr 2246 i 2252 polegająca na niezgodnym ze stanem prawnym przebiegiem ich granic i zmianie powierzchni. Postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 27 kwietnia 1981 sygn. [...] wchodzące w skład spadku po E. W. gospodarstwo rolne nabyły J. D., Z. P. i J. M. po 1/3 części. Przedmiotem dziedziczenia jest również działka nr 2246 według stanu prawnego istniejącego po uwłaszczeniach. Wobec tego po stwierdzeniu nieprawidłowości w operacie ewidencyjnym wsi W. dotyczących działek nr 2246 i 2252 organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne. Wskazując następnie na prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 9 ust. 1, § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ wywiódł, że obowiązkiem prowadzącego ewidencję organu jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. W odniesieniu do podmiotu zmiany wprowadza się miedzy innymi na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych i ostatecznych decyzji administracyjnych, zaś organ administracji publicznej nie przeprowadza w tej sprawie postępowania wyjaśniającego. Powierzchnia działki jest funkcją jej granic i jako jedna z cech fizycznych wykazanych w operacie ewidencji gruntów może ulegać zmianie. Przy zakładaniu ewidencji gruntów, a także w czasie jej odnawiania nie są wykluczone błędy i omyłki. Zgodnie z obowiązującymi przepisami można eliminować z urzędu lub na wniosek strony wprowadzając do operatu ewidencji zmiany na podstawie ostatecznej decyzji właściwego organu wydanej w oparciu o dokumentacje geodezyjną to jest mapę uzupełniającą i wykaz zmian gruntowych, które zostały sporządzone według obowiązujących przepisów technicznych. Z § 46 ust. 1 i 2 oraz § 47 ust. 3 wskazanego wyżej rozporządzenia wynika, że dane w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji, a polega ona na wprowadzeniu do bazy danych zmian wynikających z opracowań geodezyjnych i kartograficznych zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. W przypadku gdy aktualizacja operatu wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów starosta przeprowadza w tej sprawie postępowanie administracyjne. Tak też postąpił Starosta [...] i na podstawie opracowanej dokumentacji geodezyjnej orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów wsi W. doprowadzając ją do zgodności ze stanem prawnym wynikającym z dokumentów uwłaszczeniowych.
Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołań organ II instancji podał, że kształt i położenie nieruchomości a to działki 2252/2 wykazany został na mapie ewidencyjnej znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjno kartograficznym Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Dokumentacja ta może być udostępniona stronom na ich wniosek. Nadmienił również, że w czasie uwłaszczania gruntów dokonywanych w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych /Dz. U. Nr 27, poz. 250/ powierzchnie nieruchomości wykazywane były na podstawie obowiązującej wówczas ewidencji gruntów. Obecnie powierzchnie działek wykazane w operatach ewidencyjnych obliczane są bardziej dokładnymi metodami analitycznymi i w związku z tym dane te mogą się również od powierzchni podawanych poprzednio. Zatem zarzuty odwołań są nieuzasadnione.
Na decyzję tą skargę wniosła Z. P. domagając się jej uchylenia w części dotyczącej wykazania w jednostce rejestrowej 734 obejmującej grunty stanowiącej współwłasność J. M., Z. P. i J. D. na podstawie aktu własności ziemi i postanowienia sygn. [...] działki nr 2252/2 o pow. 0,41 ha oraz sporządzenia prawidłowej mapy na podstawie aktu własności ziemi obejmującej gospodarstwo E. W. składające się z działek nr 2246, 2247, 2248 i 2250 wraz z zabudowaniami o pow. 2,85 ha. Skarżąca podniosła, iż nadal istnieje błąd bowiem według stanu uwłaszczeniowego E. W. była właścicielką wszystkich zabudowań położonych na działce 2246 a nieruchomość ta zaczynała się od szosy i obejmowała pas na którym znajdują się wszystkie budynki. Natomiast wytyczona działka 2252/2 obejmuje tylko część działki siedliskowej E. W. i kawałki budynków. Domagała się przywrócenia spornej części działki 2246 z wszystkimi zabudowaniami poprzez wydzielenie działki 2252/2. Zaznaczyła też, że działka 2252 należąca do J. D. nigdy nie przebiegała przez działkę siedliskową 2246.
Skargę wniosła również J. M. domagając się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w części dotyczącej wykazania w jednostce rejestrowej 734 obejmującej działki 2252/2 o pow. 0,41 ha oraz sporządzenia prawidłowej mapy, na której uwidocznione zostanie gospodarstwo rolne E. W. składające się z działek 2246, 2247, 2248 i 2250 wraz z zabudowaniami o pow. 2,85 ha, jak również zwrotu działki 2246 poprzez wytyczenie działki o pow. 0,57 ha wraz z całym siedliskiem i całymi zabudowaniami. Przedstawiając dotychczasowy tok postępowania wywodziła, że absurdem jest stanowisko aby E. W. oddała J. D. część działki siedliskowej wraz z częścią zabudowań tj. kawałkiem domu, stodoły i oborą. Podkreśliła, że bezprawnie wyznaczono na korzyść J. D. część działki 2252/1 o pow. 0,16 ha. Przedstawiając z kolei szczegółowe wyliczenia dotyczące gruntów E. W. i J. D. konkludowała, że zniekształcenie działki 2252/2 poprzez pomniejszenie jej o 0,16 ha na korzyść wytyczenia w tym miejscu na rzecz J. D. działki 2252/1 narusza prawo własności, które będzie podlegało podziałowi w postępowaniu o dział spadku. Końcowo stwierdziła, że jeżeli jest wola sprostowania z urzędu pomyłki to należy to uczynić ale nie poprzez wymyślanie niedorzeczności i czynienia dalszych sporów w rodzinie.
Odpowiadając na skargi organ wniósł o ich oddalenie i wyjaśnił dodatkowo, że przedmiotem dziedziczenia po E. W. jest gospodarstwo rolne obejmującego m. in. działkę 2246 wg stanu istniejącego po uwłaszczeniach na mapie w skali 1:2880. Podczas odnowienia ewidencji gruntów dokonano błędnego włączenia części działki 2246 do sąsiedniej działki 2252 stanowiącej własność J. D. Spowodowało to nieuzasadnioną zmianę danych ewidencyjnych odnoszących się do działek 2246 i 2252. Przeprowadzone w tym zakresie postępowanie doprowadziło do wydania decyzji, która eliminuje powstałe nieprawidłowości. Końcowo organ odwoławczy powołując uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1995 r. III C ZP 45/95 stwierdził, że nie stoi na przeszkodzie ustaleniu przebiegu granicy według stanu prawnego odmiennego od wynikającego z aktu własności ziemi, jeżeli w aktach tych nieruchomości zostały określone według danych z ewidencji gruntów, a granica między nimi przebiega przez budynki w dniu 4 listopada 1971 r. Zaznaczył też, że aktualne pomiary ze względu na dokładniejsze metody mogą powodować różnice odnośnie do powierzchni nieruchomości.