II SA/RZ 464/22

II SA/Rz 464/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2022 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2022 r. nr SKO.4111/53/2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej B. L. kwotę 800 zł /słownie: osiemset złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. nr SKO.4111/53/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, po rozpoznaniu odwołania B. L. (dalej: Skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 12 sierpnia 2021 r. nr MGOPS.5221.2845.17.2020 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem G. B.
Jak wynika z akt sprawy, 23 września 2020 r. B. L. zwróciła się do Burmistrza z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem G. B., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]. W orzeczeniu tym wskazano, że niepełnosprawność istnieje od [...] lutego 2010 r., natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] kwietnia 2014 r.
Decyzją z dnia 30 listopada 2020 r. nr MGOPS.5221.2845.17.2020, Burmistrz [...] odmówił Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, ze względu na brak spełnienia przesłanki odnoszącej się do momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, które decyzją z dnia 2 lutego 2021 r. nr SKO.4111/3/2021 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazując, że organ nie rozważył całości okoliczności faktycznych mających wpływ na przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, a decyzję oparł wyłącznie na przesłance negatywnej z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111, dalej: u.ś.r.).
Realizując wytyczne organu odwoławczego, Burmistrz uzupełnił postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia 23 marca 2021 r. nr MGOPS.5221.2845.17.2020 odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na brak wystąpienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem; ustaleniem, że ojciec Skarżącej nie wymaga stałej, permanentnej i regularnej opieki. Organ I instancji stanął na stanowisku, że jest obowiązany do stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. do czasu zmiany przepisu przez ustawodawcę.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, SKO w Rzeszowie, decyzją z dnia 11 maja 2021 r. nr SKO.4111/349/2021, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Ponownie przeprowadzając postępowanie, Organ I instancji ustalił, że osoba wymagająca opieki przebyła [...] (drugi nastąpił w lipcu 2013 r.), ma [...], a także jest leczona z powodu [...] w poradni [...]. Z kolei Skarżąca jest jedynym żyjącym dzieckiem G. B., w maju 2013 r. powróciła z zagranicy i od tamtego czasu nie podejmowała żadnego zatrudnienia. Rodzina utrzymuje się ze świadczenia z ZUS G. B. oraz alimentów płaconych na starsze dziecko Skarżącej. Zakres sprawowanej opieki nad ojcem obejmuje m.in. pomoc w przygotowaniu posiłków, porannej toalecie, kąpieli, goleniu, dozowaniu przyjmowanych leków, dotarciu do toalety (sporadyczne przypadki), poruszaniu po schodach oraz prowadzeniu ojca do transportu, który zawozi go do Środowiskowego Domu Samopomocy w [...], gdzie uczestniczy w zajęciach w godzinach od 10:00 do 14:00. Skarżąca pomaga również ojcu przy załatwianiu spraw codziennych uwzględniając: dotarcie do lekarza, robienie zakupów, czy dokonywanie opłat za utrzymanie domu. Aktualnie Skarżąca wraz z partnerem i dwójką dzieci prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Burmistrz [...], decyzją z dnia 12 sierpnia 2021 r. nr MGOPS.5221.2845.17.2020 odmówił Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest świadczeniem przysługującym jedynie za samo sprawowanie opieki, lecz związanym z koniecznością rezygnacji z wykonywania pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki lub niepodejmowania pracy z tego właśnie względu. Wykonywanie opieki i jej rozmiar musi uniemożliwiać podjęcie pracy, bądź wymuszać na opiekunie rezygnację z aktywności zawodowej, jednak w przedmiotowej sprawie Skarżąca od momentu powrotu do Polski w maju 2013 r. nie podejmowała żadnego zatrudnienia, mimo że pogorszenie stanu zdrowia ojca nastąpiło później. Osoba wymagająca opieki porusza się samodzielnie za pomocą laski, sporadycznie również poza budynkiem bez nadzoru córki oraz w godzinach od 10:00 do 14:00 przebywa w Środowiskowym Domu Samopomocy w [....].
Organ I instancji wyjaśnił, że z informacji będących w jego posiadaniu wynika, że Skarżąca w zasadzie nie wykonuje przy ojcu czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jego osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, a zakres pomocy sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują. W związku z powyższym Burmistrz uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia, a wykonywaną przez nią opieką nad ojcem w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r.
W dalszej kolejności Organ I instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, gdyż zalecona przez TK korekta stanu prawnego nie zmienia sytuacji prawnej Skarżącej, a zaniechanie ustawodawcy w zakresie stanowienia prawa również nie może stanowić podstawy do wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Z tego też powodu nie ma prawnej możliwości aby organy administracji publicznej w ramach własnych kompetencji i zasady legalności działania mogły bez ingerencji ustawodawcy określić w jakiej wysokości i na jakich zasadach mają przyznać świadczenia opiekuńcze wszystkim ubiegającym się o nie opiekunom dorosłych osób niepełnosprawnych.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:
– art. 17 ust. 1b pkt 1 i pkt 2 u.ś.r., przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skoro niepełnosprawność jej ojca powstała po ukończeniu przez niego 52 - roku życia, to tym samym nie została spełniona przesłanka nabycia przez nią uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, choć Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 orzekł o niezgodności tego przepisu z art. 32 ust. 1 Konstytucji, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki;
– art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., przez jego niezastosowanie i odmowę przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że spełnia ona warunki do jego otrzymania, gdyż rezygnowała i nie podejmuje zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad ojcem.
Skarżąca wniosła o przeprowadzenie postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie przez: przeprowadzenie dowodu z treści Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] na okoliczność zaliczenia ojca do stopnia niepełnosprawności znacznej; przeprowadzenie dowodu z treści Orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] września 2020 r., nr akt: [...] na okoliczność stwierdzenia u ojca niezdolności do samodzielnej egzystencji i całkowitej niezdolności do pracy; wezwanie i przesłuchanie jej w charakterze strony w celu odebrania zeznań i oświadczeń koniecznych do końcowego załatwienia sprawy, a także wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, decyzją z dnia 24 września 2021 r. nr SKO.4111/796/2021 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.
Od powyższej decyzji, Skarżąca wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 4 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1673/21 uchylił zaskarżoną decyzję.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. nr SKO.4111/53/2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie Kolegium wskazało, że podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Organ odwoławczy po przytoczeniu treści art. 17 ust. 1, ust. 1b wskazał, że w związku z wyrokiem TK z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, wskazany przez organ I instancji pierwszy powód, dla którego odmówiono Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w rzeczywistości nie zachodzi, gdyż przeszkody w tym zakresie nie stanowi okoliczność, że data powstania niepełnosprawność ojca Skarżącej nie jest ustalona.
Kolegium wyjaśniło, że rolą organu pomocy społecznej było przeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie sprawowanej opieki nad ojcem. Ustalony uprzednio w marcu 2021 r. stan faktyczny potwierdzał, że ojciec Skarżącej porusza się przy pomocy laski, uczestniczy w zajęciach Środowiskowego Domu Samopomocy w [...] w godzinach od 10:00 do 14:00, natomiast zakres opieki i pomocy ojcu w codziennych sprawach życiowych nie wyklucza podjęcia przez Skarżącą zatrudnienia. Zdaniem Organu odwoławczego przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nakładają na Skarżącą obowiązek poddania się wywiadowi środowiskowemu, celem weryfikacji faktycznej opieki nad niepełnosprawnym ojcem, jednak wobec uniemożliwienia przeprowadzenia przez Skarżącą ww. wywiadu zastosowano art. 28 ust. 1 u.ś.r. i odmówiono przyznania wnioskowanego świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, B. L. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zawnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości prawem przewidzianej.
Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
– art. 77 § 1 w zw. z art 72 § 1 k.p.a., przez oparcie rozstrzygnięcia na nieudowodnionej okoliczności, że Skarżąca odmówiła przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, gdyż notatka służbowa sporządzona przez pracownika socjalnego, na podstawie której dokonano tego ustalenia ma jedynie charakter adnotacji uregulowanej w art. 72 § 1 k.p.a., do której nie stosuje się przepisów dotyczących dowodów, nie może być podstawą ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia i nie jest tego rodzaju dokumentem, który służy wyjaśnieniu merytorycznemu sprawy;
– art. 80 w zw. z art. 77 § 1 i art. 24 § 3 k.p.a., przez pominięcie istotnej okoliczności, że Skarżąca w złożonym odwołaniu zarzuciła stronniczość i nierzetelność pracownikowi socjalnemu wyznaczonemu do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, który przeprowadzał poprzedni wywiad w efekcie czego organ nie uwzględnił uzasadnionych zarzutów Skarżącej, które dawały podstawę do wyłączenia tego pracownika z udziału w sprawie, w szczególności nie kierowania go do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego;
– art. 76 § 1 k.p.a., przez dokonanie ustalenia faktycznego, że stan zdrowia ojca Skarżącej nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia i jednocześnie opieki nad rodzicem mimo, że ustalenie to pozostaje w całkowitej sprzeczności z treścią wiążących organ dokumentów urzędowych, tj. orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] oraz orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS, których wiarygodności i autentyczności Organ odwoławczy nie zakwestionował.
Zdaniem pełnomocnika Skarżącej Organ nie sprostał obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, gdyż przy rozstrzyganiu posiłkował się niezweryfikowaną procesowo jednostronną informacją, dodatkowo budzącą wątpliwości choćby przez fakt, że nie podano w niej przyczyny rzekomej odmowy Skarżącej. Pełnomocnik rozszerzył również zarzuty dotyczące braku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, podważył wiarygodność i bezstronność pracownika socjalnego mającego przeprowadzić przedmiotowy wywiad.
W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Rozpoznając skargę w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W sprawie nie było kwestionowane, że skarżąca – jako córka jest stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem ojca. Fakt legitymowania się przez ojca Skarżącej stosownym orzeczeniem o uznaniu go za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym nie by kwestionowany. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sadów administracyjnych wątpliwości nie budzi, że wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) - przy ocenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dorosłą osobą niepełnosprawną należy pominąć kryterium daty powstania niepełnosprawności z art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Organy uznały, że nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia a opieką nad ojcem. Ponadto, opieka sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się w każdym gospodarstwie domowym.
Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. wymaga, aby opieka nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny była sprawowana stale lub długotrwale. Obydwa rodzaje opieki oznaczają pieczę o charakterze ciągłym sprawowaną w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, w zakresie koniecznym i niezbędnym w celu przystosowania niepełnosprawnego do pełnienia ról społecznych, nie wykluczając przy tym możliwości prowadzenia bieżących spraw życia codziennego.
Ustalenia wywiadu środowiskowego z 9 marca 2021r. potwierdzają, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z opieką o charakterze długotrwałym, ponieważ jest ona rozciągnięta w czasie. Jest ona sprawowana codziennie. Ojciec Skarżącej przebył [...], porusza się za pomocą laski z uwagi na [...], wykazuje również [...]. Wymaga stałej pomocy osób drugich w codziennym funkcjonowaniu, tj. pomocy w przygotowaniu posiłku, w porannej toalecie, kąpieli, dotarciu do toalety, higienie osobistej.
Należy wskazać, że jednym z kryteriów przyznania znacznego stopnia niepełnosprawności, jest zgodnie z § 29 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 857) jest konieczność sprawowania opieki - co oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem. Wobec ojca Skarżącej w orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] października 2020r. potwierdzono, że wymaga on stałej lub długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Na stałą i długotrwałą opiekę nad osobą niepełnosprawną składają się między innymi czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, czyli przygotowywanie posiłków, sprzątanie, robienie zakupów gdy osoba ze znacznym stopnie niepełnosprawności nie może sama tych czynności wykonywać, są one bowiem niezbędne do jej codziennego funkcjonowania. Taki zakres opieki wynika z § 29 ust. 1 ww. rozporządzenia z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, jak i z zasad doświadczenia życiowego. Zatem, zarówno z zasad doświadczenia życiowego jak i woli prawodawcy wynika, że prowadzenie gospodarstwa domowego - w tym przygotowywanie posiłków i ich podawanie, sprzątanie domu, czy robienie zakupów są czynnościami niezbędnymi dla prawidłowego funkcjonowania osób wymagających opieki i wchodzą w zakres prawidłowo sprawowanej opieki (zob. wyroki WSA w Gdańsku z 10 lutego 2022r., sygn. akt III SA/Gd 967/21, z 8 kwietnia 2021 r., III SA/Gd 1203/20; dostępne w bazie CBOSA). Należy bowiem pamiętać, że konieczność sprawowania opieki oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem, zaś konieczność udzielania pomocy oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych. Cały zakres wymienionych czynności składa się na sprawowanie opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 699/21, dostępny w CBOSA). Należy bowiem pamiętać, co wynika z zasad doświadczenia życiowego, że przy osobach, które są niepełnosprawne, często czynności życia codziennego muszą być wykonywane częściowo lub całkowicie z pomocą osób trzecich. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.
Na opiekę składają się zarówno czynności związane z bezpośrednio z osobą niepełnosprawnego (tj. związane z pomocą w utrzymaniu higieny osobistej), jak i związane z codziennym funkcjonowaniem osoby niepełnosprawnej. Wykonywanie czynności tego rodzaju przez Skarżącą zostało potwierdzone w trakcie wywiadu środowiskowego. Wynika z niego również, że w związku z koniecznością opieki nad ojcem po przebytym [...], Skarżąca nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie Sądu ustalenia zawarte w wywiadzie środowiskowym z 9 marca 2021r. dostarczają informacji, które świadczą o spełnieniu przez Skarżącą przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Zatem spór pomiędzy Organami a Skarżącą dotyczący znaczenia notatki służbowej z 19 lipca 2021r. na okoliczność odmowy przeprowadzenia kolejnego wywiadu środowiskowego nie mają istotnego znaczenia w sprawie.
Stanowiska co do sprawowania przez Skarżącą długotrwałej opieki nad niepełnosprawnym ojcem nie zmienia również fakt korzystania przez niego z zajęć w Środowiskowym Domu Samopomocy w godzinach od 10 do 14. Należy w pierwszej kolejności uwzględnić, że zgodnie z powołanym wyżej orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] października 2020r., ojciec Skarżącej wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji tj. korzystania z usług opiekuńczych terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej. Zatem korzystanie z zajęć w ciągu czterech godzin w ciągu dnia jest efektem realizacji wskazań zawartych w ww. orzeczeniu i nie powoduje, że Skarżąca jest w stanie łączyć opiekę z zatrudnieniem. Należy bowiem pamiętać, że z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b u.ś.r. wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, dopiero wtedy, gdy osoba wymagająca opieki została, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu. Przeszkoda ta nie występuje w niniejszej sprawie. Z przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zawartych w art. 17 u.ś.r. nie należy wyprowadzać wniosku, że osoba niepełnosprawna powinna przez cały czas przebywać w domu, a poza nim tylko i wyłącznie z opiekunem. Nie można wykluczać osób niepełnosprawnych z różnych form aktywności społecznej dla nich przygotowanej i tym samym eliminować z grona osób uprawnionych do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego faktycznych opiekunów tylko dlatego, że przez kilkanaście godzin w tygodniu osoba niepełnosprawna korzysta, np. z zajęć prowadzonych w środowiskowym domu samopomocy (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 3 grudnia 2019r., II SA/Ol 811/19, dost. w bazie CBOSA).
Mając na względzie wyżej wskazane przyczyny Sąd uznał, że Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zalecenia te są wiążące dla organu odwoławczego w toku ponownego rozpoznania sprawy. Utrzymanie w mocy przez SKO w Rzeszowie decyzji organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowiło w realiach niniejszej sprawy naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i w zw. z § 15 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w wysokości przewyższającej stawkę minimalną z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia ponieważ uznał, że uzasadniał to nakład pracy pełnomocnika poświęcony na przygotowanie się do prowadzenia niniejszej sprawy, którego wymagał jej charakter.