II SA/Rz 463/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-10-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
Państwowa Straż Pożarnamianowaniestanowisko służboweuposażenieodwołanieKodeks postępowania administracyjnegoustawa o PSPsędziauzasadnienie decyzjikontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o mianowaniu strażaka na niższe stanowisko służbowe z powodu wadliwego uzasadnienia wysokości przyznanego uposażenia.

Sprawa dotyczyła mianowania J.M. na stanowisko specjalisty w Państwowej Straży Pożarnej po jego odwołaniu ze stanowiska komendanta. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących mianowania, zmiany warunków pracy i płacy oraz wadliwe ustalenie uposażenia. Sąd uchylił decyzję organu II instancji i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając za zasadne zarzuty dotyczące braku prawidłowego uzasadnienia wysokości przyznanego uposażenia, w szczególności dodatku służbowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę J.M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która uchyliła decyzję Komendanta Powiatowego w części dotyczącej daty mianowania na stanowisko specjalisty, ustalając ją na późniejszy termin. Sprawa wywodziła się z wcześniejszych decyzji dotyczących odwołania J.M. ze stanowiska komendanta i późniejszego mianowania na stanowisko specjalisty. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o związkach zawodowych oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestionował możliwość ponownego mianowania na stanowisko, zmianę warunków pracy i płacy bez zgody związku zawodowego oraz wysokość przyznanego uposażenia. Sąd, analizując przepisy, uznał, że ponowne mianowanie na stanowisko służbowe jest dopuszczalne po odwołaniu ze stanowiska, a tym samym nie doszło do naruszenia przepisów o związkach zawodowych. Jednakże, Sąd uznał za zasadne zarzuty dotyczące wadliwości decyzji w zakresie ustalenia uposażenia. Stwierdzono brak prawidłowego uzasadnienia wysokości przyznanego dodatku służbowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień, w szczególności w zakresie prawidłowego uzasadnienia elementów uposażenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne mianowanie jest dopuszczalne, ponieważ akt mianowania określa stanowisko i miejsce służby, a po odwołaniu ze stanowiska pełnionego na podstawie powołania lub w przypadku przeniesienia, konieczne jest ponowienie aktu mianowania. Nie stanowi to zmiany warunków pracy i płacy w rozumieniu ustawy o związkach zawodowych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni art. 31 i 33 ustawy o PSP, zgodnie z którą mianowanie jest formą nawiązania stosunku służbowego na danym stanowisku, co implikuje możliwość jego ponowienia po zmianie sytuacji służbowej. Argumentacja ta jest zgodna z ukształtowanym orzecznictwem NSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

ustawa o PSP art. 31

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

ustawa o PSP art. 33

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

ustawa o PSP art. 34 § ust. 1 i 4

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

ustawa o PSP art. 86

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

ustawa o PSP art. 87 § ust. 1

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

ustawa o PSP art. 89 § ust. 1

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej art. § 5

Pomocnicze

ustawa o PSP art. 38

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

ustawa o związkach zawodowych art. 32 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o związkach zawodowych

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

P.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 marca 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe uzasadnienie wysokości przyznanego dodatku służbowego.

Odrzucone argumenty

Ponowne mianowanie na stanowisko służbowe jest niedopuszczalne. Mianowanie na stanowisko specjalisty stanowi zmianę warunków pracy i płacy na niekorzyść pracownika, wymagającą zgody związku zawodowego. Naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy o PSP i pkt 99 taryfikatora kwalifikacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

akt mianowania jest formą nawiązania stosunku służbowego na danym stanowisku służbowym uznanie to nie jest jednak zupełnie swobodne, ogranicza je wskazana w przepisie górna granica wysokości brak uzasadnienia w części dotyczącej przyznanego dodatku uprawnionym czyni zarzut, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy

Skład orzekający

Anna Lechowska

przewodniczący

Joanna Zdrzałka

sprawozdawca

Ryszard Bryk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących mianowania strażaków, wymogów formalnych uzasadnienia decyzji administracyjnych, w szczególności w zakresie uznaniowym (wysokość dodatków)."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki służby w Państwowej Straży Pożarnej, ale zasady dotyczące uzasadnienia decyzji mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet w kwestiach uznaniowych, a także jak złożone mogą być procedury związane z mianowaniem i odwołaniem funkcjonariuszy służb mundurowych.

Wadliwe uzasadnienie uposażenia strażaka doprowadziło do uchylenia decyzji administracyjnej.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 463/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Ryszard Bryk
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 147 poz 1230
art. 31, art. 33, art. 34 ust. 1 i 4, art. 38, art. 86, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1
Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Dz.U. 1997 nr 94 poz 575
§ 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży  Pożarnej.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 107 § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 153, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] na rzecz skarżącego J. M. kwotę 240 zł /słownie: dwieście czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 463/04
UZASADNIENIE
Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. [....] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...], po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w sprawie mianowania J. M. z dniem [...] czerwca 2003 r. na stanowisko specjalisty w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w S., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty mianowania z dniem [...] czerwca 2003 r. i ustalił nową datę mianowania na dzień [...] kwietnia 2004 r., w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 127 § 2 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 11 a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1230, ze zm.) – dalej w skrócie ustawa o PSP.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że [...] Komendant Wojewódzki PSP w [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. odwołał J. M. ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w S. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Komendanta Głównego PSP z dnia [...] lipca 2002 r.
Następnie J. M. został mianowany na stanowisko specjalisty Wydziału Operacyjno-Szkoleniowego PSP w S. na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r., utrzymanej w mocy przez [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] w dniu [...] października 2002 r. Ta ostatnia decyzja była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 6 maja 2003 r., sygn. akt SA/Rz 2259/02 oddalił skargę J. M. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił natomiast skargę J. M. na decyzję odwołującą go ze stanowiska komendanta powiatowego, uchylając wyrokiem z dnia 13 maja 2003 r., sygn akt II SA 3081/02 decyzję Komendanta Głównego PSP z dnia [...] lipca 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] z dnia [...] czerwca 2002 r.
Tenże Komendant Wojewódzki w dniu [...] czerwca 2003 r. ponownie odwołał J. M. ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w S. z dniem [...] czerwca 2003 r., a rozstrzygnięcie to zyskało walor ostateczności na skutek decyzji Komendanta Głównego PSP z [...] lipca 2003 r. utrzymującej je w mocy.
W następnej kolejności na wniosek J. M. toczyło się postępowanie wznowieniowe w sprawie mianowania na stanowisko służbowe. W jego wyniku Komendant Główny PSP decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. uchylił decyzje Komendanta Powiatowego PSP w [...] z [...] sierpnia 2002 r. i [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] z [...] października 2002 o mianowaniu na stanowisko specjalisty Wydziału Operacyjno-Szkoleniowego PSP w S., a postępowanie umorzył. Podstawą takiego rozstrzygnięcia był art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. po ustaleniu, że decyzja o mianowaniu na stanowisko specjalisty została wydana w oparciu o decyzję o odwołaniu ze stanowiska komendanta powiatowego, która została uchylona przez sąd.
W tej sytuacji Komendant Powiatowy PSP w [...] uznał, że zachodzi konieczność ponownego mianowania J. M. na stanowisko służbowe w Komendzie Powiatowej PSP w [...] i decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. mianował go na stanowisko specjalisty z dniem [...] czerwca 2003 r. i przyznał mu uposażenie w wysokości 3.176,20 zł.
W odwołaniu od tej decyzji J. M. zarzucił naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, polegające na mianowaniu go na stanowisko specjalisty bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Decyzja o mianowaniu zmienia warunki pracy i płacy na niekorzyść odwołującego (o 1100 zł), a zatem wyrażenie takiej zgody jest wymagane. Odwołujący podniósł też, że w chwili mianowania pozostawał już w stosunku służbowym, a akt mianowania jest aktem jednostronnym i jednorazowym, w tym sensie, ze powtórne jego wydanie nie jest możliwe. Ponadto w myśl art. 89 ust. 1 ustawy o PSP strażak przeniesiony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej stawki uposażenia zasadniczego zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki według stanowiska służbowego.
Za znacząca wadę decyzji odwołujący uznaje jej wydanie z datą obowiązywania wstecz. Wskazuje wreszcie, że mianowanie na stanowisko specjalisty jest dla niego dodatkową karą pozbawiającą go w przyszłości dalszego awansowania w stopniu oficerskim, bowiem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 1997 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych, jakie powinni posiadać strażacy Państwowej Straży Pożarnej na określonych stanowiskach służbowych, oraz etatów stopni służbowych dla poszczególnych stanowisk (Dz. U. Nr 70, poz. 446, ze zm.)- pkt 99 tabeli nr 1 taryfikatora kwalifikacyjnego – stopień etatowy specjalisty to starszy kapitan. Zgodnie z art. 54 ustawy o PSP nadanie kolejnego wyższego stopnia następuje stosownie do posiadanych kwalifikacji oraz w zależności od zajmowanego stanowiska, a stanowisko specjalisty nie pozwala na wyższy awans w stopniu.
Po rozpatrzeniu tego odwołania, decyzja wymienioną na wstępie [...] Komendant Wojewódzki PSP w Rzeszowie:
1) uchylił zaskarżoną decyzję w części daty mianowania – z dniem [...] czerwca 2003 r. i ustalił nową datę mianowania na dzień [...] kwietnia 2004 r.,
2) utrzymał decyzję w mocy w pozostałej części.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku J. M. nie zaistniały przesłanki z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych, ponieważ ani stanowisko służbowe, ani angaż czy zakres czynności nie uległy zmianie, a zatem pracodawca nie dokonał jednostronnie zmiany warunków pracy i płacy na niekorzyść pracownika. Ponadto w dniu pierwszego odwołania ze stanowiska komendanta powiatowego z dniem [...] czerwca 2002 r. , a następnie mianowania ma stanowisko specjalisty z dniem [...] września 2002 r. J. M. nie był chronionym członkiem związku zawodowego. Po raz pierwszy Komisja Zakładowa NSZZ "[...]" przy PSP w S. wskazał go jako członka chronionego w dniu [...] lutego 2003 r., gdy był już mianowany na stanowisko specjalisty i miał przyznane uposażenie stosownie do tego stanowiska.
Organ odparł też zarzuty naruszenia art. 31, 32, 58 i 89 ustawy o PSP, albowiem argumentacja jakoby od [...] czerwca 2003 r. do [...] lutego 2004 r. J. M. nie miał powierzonego stanowiska służbowego jest bezzasadna. Do dnia decyzji Komendanta Głównego PSP czyli do dnia [...] grudnia 2003 r. odwołujący był mianowany na stanowisko specjalisty w Komendzie Powiatowej PSP w S. Odnosząc się zaś do twierdzeń dotyczących charakteru aktu mianowania, organ II instancji zdecydowanie podtrzymał stanowisko w zakresie możliwości wielokrotnego mianowania na stanowisko służbowe w PSP, wspierając się ukształtowanym orzecznictwem NSA oraz wykładnia celowościową. Organ argumentuje, że przepisy innych pragmatyk czy kodeksu pracy nie przewidują "dożywotniego" zajmowania stanowisk, a ponadto gdyby przyjąć interpretację odwołującego, to strażacy nienależycie wykonujący swoje obowiązki byliby bezkarni, posiadając mianowanie jako prawo nabyte.
Organ odrzucił wreszcie zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 ustawy o PSP i pkt 99 taryfikatora kwalifikacyjnego wprowadzonego § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia w sprawie kwalifikacji zawodowych jako bezzasadny, co potwierdził Naczelny Sad Administracyjny w wyrokach z dnia 6 maja 2003 r. SA/Rz 2259/02 i z 10 czerwca 2003 r. SA/Rz 300/03.
Komendant Wojewódzki PSP w [...] uwzględnił natomiast zarzut odwołującego dotyczący mianowania go z datą wsteczną. tj. [...] czerwca 2003 r. i wobec tego w tej części uchylił zaskarżoną decyzję i ustalił nową datę mianowania na stanowisko służbowe, tj. z dniem [...] kwietnia 2004 r.
J. M. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o PSP – art. 58, 32, 34 ust. 6 i 89, art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych oraz przepisów postępowania – art. 6, 7, 9 k.p.a.
Skarżący polemizuje ze stwierdzeniem organu jakoby decyzja o mianowaniu była konieczną wobec uchylenia przez Komendanta Głównego PSP poprzednich decyzji w tej materii. Uchylenie prawomocnych decyzji o mianowaniu zostało spowodowane ich bezprzedmiotowością po uzyskaniu korzystnego dla skarżącego wyroku NSA w sprawie pierwszego odwołania. Skarżący w takiej sytuacji powrócił na stanowisko komendanta, a zatem decyzja o mianowaniu stała się zbędna. Jednocześnie skarżący podtrzymuje stanowisko, że od [...].06.2003 r. do [...].01.2004 r. nie miał powierzonego stanowiska służbowego.
Na okoliczność zaistnienia przesłanek z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych skarżący wywodzi, że o ile samo mianowanie dotyczy oczywiście tego samego stanowiska w obu wypadkach, to sytuacja skarżącego uległa zdecydowanej zmianie, ponieważ do dnia ponownego odwołania ([...].06.2003 r.) pełnił on funkcję komendanta, stąd odwołanie z tej funkcji i mianowanie na stanowisko specjalisty stanowi jednostronną zmianę warunków pracy i płacy (zmniejszenie uposażenia), o której stanowi art. 32 ust. 1 pkt 2 ww ustawy. Dla objęcia ochroną związkową decydujący jest moment podejmowania decyzji o mianowaniu czyli [...].01.2004 r. W tym czasie skarżący był już członkiem związku zawodowego podlegającym ochronie z mocy ustawy o związkach zawodowych.
Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło również do naruszenia zasad dotyczących mianowania strażaków Po odbyciu służby przygotowawczej strażak, zgodnie z art. 34 ust. 6 ustawy o PSP zostaje mianowany na stałe. Akt mianowania jest wobec tego decyzją jednorazową, której nie można stosować do zmiany stanowiska pracy. Można natomiast z mocy art. 32 tej ustawy przenosić strażaka na inne stanowisko lub powierzać pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku. Strażak przeniesiony na inne stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej stawki uposażenia zasadniczego zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu zyskania wyższej stawki wg stanowiska służbowego (art. 89 ustawy o PSP). Pomimo tego skarżący otrzymał nowy angaż z uposażeniem, na którym stracił na płacy zasadniczej.
Skarżący zarzuca też organom uchybienie przepisom k.p.a. – art. 6, 7 i 9.
W odniesieniu do cytowanego w decyzji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2259/02, skarżący zaznacza, że nie ma ona w sprawie znaczenia, ponieważ decyzja która była przedmiotem oceny Sądu w tym wyroku, została uchylona w wyniku wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zaskarżonej decyzji. Jednocześnie odrzucił zarzut naruszenia przepisów postępowania jako bezzasadny, wskazując, że zaskarżona decyzja podjęta została zgodnie z zasadami praworządności, po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, a w jej uzasadnieniu wyjaśniono stronie wszystkie przesłanki, które miały wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podobnie też uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera argumentację na odparcie zarzutów naruszenia art. 32, 34 oraz 89 ustawy o PSP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze wszystkich przyczyn w niej podniesionych.
Przedmiotem skargi jest decyzja o mianowaniu na stanowisku specjalisty w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...], po uprzednim odwołaniu ze stanowiska komendanta tejże jednostki.
Znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, przewidują w art. 31, że stosunek służbowy strażaka powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe, a w przypadku stanowisk, dla których przepisy ustawy przewidują powołanie – z dniem powołania na stanowisko. Przy czym osoba podejmująca służbę w Państwowej Straży Pożarnej odbywa najpierw 3-letnią służbę przygotowawczą, po której zostaje mianowana ma stałe (art. 34 ust. 1 i 4).
Akt mianowania na stanowisko służbowe powinien w szczególności określić stanowisko i miejsce służby, termin jej rozpoczęcia, rodzaj mianowania oraz uposażenie lub zasady jego ustalania (art. 33).
Argumentacja skarżącego zmierza do uznania, że zaskarżona decyzja stanowi w istocie przeniesienie go na niższe stanowisko służbowe, o którym mowa w art. 38 ustawy o PSP, ponieważ mianowanym można zostać na stałe tylko jeden raz.
Sąd tych poglądów nie podziela, a dla ich odparcia przywołuje argumentację prezentowaną wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynikającą z interpretacji cytowanego wcześniej art. 31 ustawy o PSP w zw. z art. 33 tej ustawy. Skoro zgodnie z tym ostatnim przepisem akt mianowania określa stanowisko i miejsce służby, to mianowanie jest formą nawiązania stosunku służbowego na danym stanowisku służbowym. Z tego wynika, że po odwołaniu ze stanowiska pełnionego na podstawie powołania, a także np. w przypadku przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej, zachodzi konieczność ponowienia aktu mianowania. W przeciwnym wypadku, tzn. gdyby uznać akt mianowania za akt jednorazowy niemożliwe byłoby zarówno awansowanie strażaków, jak i przenoszenie np. do innej miejscowości. Takie stanowisko wyrażone zostało w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, m. in. z dnia 6 maja 2003 r., sygn. akt SA/Rz 2259/02, z dnia 10 października 2003 r., sygn. akt SA/Rz 300/03 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt II SA/Rz 39/04 (wszystkie orzeczenia niepublikowane).
Podzielając to stanowisko i zgadzając się ze stwierdzeniem organu, że skoro w niniejszej sprawie, w następstwie odwołania skarżący pozostając w służbie nie miał powierzonego żadnego stanowiska i związanego z nim przydziału czynności, mianowanie ma stanowisko służbowe specjalisty w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] znajdowało oparcie w art. 31 i 33 ustawy o PSP.
Konsekwencją takiego stwierdzenia jest przyjęcie, że akt ten nie stanowi przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, po spełnieniu przesłanek z art. 38 ustawy o PSP, a tym samym nie ma zastosowania w sprawie art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Przepis ten ustanawia wymóg zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej na wypowiedzenie stosunku pracy z członkiem zarządu lub członkiem związku upoważnionym do reprezentowania organizacji wobec pracodawcy (pkt 1) oraz na zmianę jednostronnie warunków pracy lub płacy na niekorzyść takiego pracownika (pkt 2), z wyjątkiem gdy dopuszczają to odrębne przepisy.
Jeśli więc zaskarżonej decyzji nie dotyczy art. 32 ustawy o związkach zawodowych, zarzut naruszenia tego przepisu jest pozbawiony podstaw, podobnie jak zarzut naruszenia art. 58 ustawy o PSP, gwarantujący strażakom prawo do zrzeszania się w związkach zawodowych.
Za zasadne Sąd uznał natomiast te zarzuty skargi, które kwestionują wysokość przyznanego skarżącemu uposażenia.
Zgodnie z art. 86 ustawy o PSP uposażenie strażaka składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, które stanowią dodatek za stopień, dodatek służbowy oraz dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami albo miejscem pełnienia służby (art. 87 ust. 1 ). Wysokość i szczegółowe zasady przyznawania dodatków określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 94, poz. 575, ze zm.)
Ustalenie skarżącemu uposażenia zasadniczego według grupy 9 w wysokości 1.960 zł nastąpiło z zachowaniem przez niego stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku Komendanta Powiatowego, co czyni zadość wymogom wynikającym z art. 89 ust. 1 ustawy o PSP.
Wątpliwości budzi natomiast prawidłowość ustalenia dodatku za stopień. W dacie mianowania skarżącego jego wysokość określał załącznik Nr 3 cytowanego wcześniej rozporządzenia, zmieniony rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 434), różnicując stawki dodatku dla strażaków objętych i nieobjętych obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym w dwóch tabelach.
Decyzja o mianowaniu przyznaje skarżącemu dodatek za posiadany stopień służbowy starszego kapitana w wysokości 685 zł, przy czym nie powołuje podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia (łącznie z powołaniem się na numer tabeli – załącznika do rozporządzenia). Brak również wskazania w uzasadnieniu decyzji motywów takiego rozstrzygnięcia, co uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości przyznanego dodatku za stopień.
Kwestię dodatku służbowego reguluje § 5 cyt. rozporządzenia z dnia 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej, ustanawiając zasadę obligatoryjnego przyznawania tego dodatku. Jego wysokość ustalana jest kwotowo, do 50 % otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Ust. 2 powołanego przepisu przewiduje, że wysokość dodatku służbowego jest uzależniona w szczególności od:
1) dyspozycyjności związanej z zajmowanym stanowiskiem i od stopnia odpowiedzialności za podejmowane decyzje służbowe,
2) stopnia zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych, gospodarności oraz dbałości o powierzony sprzęt i urządzenia,
3) posiadanego wykształcenia ogólnego i kwalifikacji zawodowych, ze szczególnym uwzględnieniem kwalifikacji specjalistycznych (uprawnień, znajomości języków), przydatnych na zajmowanym stanowisku,
4) stopnia sprawności fizycznej, potwierdzonej wynikami sprawdzianów.
O wysokości dodatku służbowego przyznawanego strażakowi decyduje przełożony uprawniony do mianowania lub powołania (§ 5 ust. 4 rozporządzenia).
Z przytoczonych uregulowań wynika, że w zakresie ustalenia wysokości omawianego dodatku, przełożony działa w ramach uznania. Uznanie to nie jest jednak zupełnie swobodne, ogranicza go wskazana w przepisie górna granica wysokości – do 50 % uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, a także przesłanki, wymienione co prawda przez ustawodawcę przykładowo, o czym świadczy użycie sformułowania "w szczególności", które jednak przełożony musi brać pod uwagę przy ustalaniu wysokości dodatku.
Fakt, iż wymienione w § 5 przesłanki nie stanowią katalogu zamkniętego powoduje, że obowiązek ich uwzględnienia przy ustalaniu wysokości dodatku rozciąga się też na inne, niewymienione w przepisie okoliczności, które mają wpływ na wykonywanie przez strażaka obowiązków służbowych.
W przypadku decyzji, które choćby częściowo mają charakter uznaniowy, sądowa kontrola legalności sprowadza się do badania, czy nie naruszono przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także czy decyzja mieści się w wyznaczonych przez prawo granicach uznania i nie jest przejawem arbitralności działania organów administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 1999 r., V SA 1982/98, Zbiór orzecznictwa komputerowego Lex Nr 49268).
Uznanie może być zakwestionowane przez sąd wówczas, jeżeli nosi cechy dowolności, naruszając przepisy postępowania administracyjnego traktujące o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz uwzględnienia słusznego interesu strony w powiązaniu z interesem społecznym (tak wyrok NSA z dnia 3 października 1985 r., II SA 1346/85, niepubl.).
W przedmiotowej sprawie skarżącemu przyznany został dodatek służbowy w wysokości 100 zł, tj. znacznie poniżej maksymalnej wysokości, obliczonej jako połowa uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, wynoszącej w jego wypadku 1322,50 zł. Przy czym zaskarżona decyzja ani decyzja organu I instancji nie zawierają uzasadnienia w tym zakresie, w tym także wskazania czy i jakie przesłanki z wyliczonych w ust. 2 § 5 rozporządzenia albo inne niewymienione tam okoliczności organ wziął pod uwagę ustalając wysokość dodatku.
Zgodnie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. obowiązkiem organu jest prawidłowe uzasadnienie decyzji i wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia, przy czym funkcja motywacyjna uzasadnienia nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, gdy organ podejmuje decyzję o charakterze uznaniowym, jak to ma miejsce w przypadku wysokości dodatku służbowego. W kontekście rozpatrywanej sprawy, kiedy to mianowanie skarżącego nastąpiło po odwołaniu go ze stanowiska komendanta, wyjaśnienie dlaczego dodatek służbowy został przyznany w relatywnie niewielkiej wysokości powinno być dokonane szczególnie starannie, tak, by nie pozostawało wrażenie, że przyznany dodatek jest wyrazem swego rodzaju represji ze strony przełożonych.
Faktyczny brak uzasadnienia w części dotyczącej przyznanego dodatku uprawnionym czyni zarzut, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając zaś na względzie okoliczność, iż określenie uposażenia jest integralną częścią decyzji o mianowaniu strażaka na stanowisko służbowe, co wynika z art. 33 ustawy o PSP, Sąd uznał, że stwierdzone uchybienia tej części decyzji skutkować muszą uchyleniem decyzji obu instancji w całości.
W odniesieniu do argumentów podniesionych przez pełnomocnika [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] Sąd stwierdza, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2003 r., sygn. akt SA/Rz 2259/02 oddalający skargę J. M. na decyzję z dnia [...].10.2002 r. o mianowaniu na stanowisko służbowe specjalisty nie wiąże Sądu w niniejszej sprawie, choć Sąd podziela argumenty w nim zawarte dotyczące charakteru aktu mianowania, co zasygnalizował wcześniej. Nie można bowiem mówić o tożsamości sprawy w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły po wznowieniu postępowania, w którym uchylona została decyzja objęta wcześniej kontrolą Sądu w sprawie o sygn. SA/Rz 2259/02.
W postępowaniu ponownym, przy mianowaniu skarżącego, organ ustali uposażenie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, zwracając szczególną uwagę na prawidłowe uzasadnienie swojej decyzji, odnoszące się do każdego z elementów rozstrzygnięcia.
Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną.
Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach, które stanowi wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego, Sąd orzekł na mocy art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI