II SA/RZ 453/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-12-14
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkaterminodwołanienieważność decyzjik.p.a.wsaobiekt budowlanywiata

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, z powodu naruszenia przez organ odwoławczy zasady trwałości decyzji poprzez merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty o powierzchni 72 m2. Skarżący zarzucał, że wiata nie jest trwale związana z gruntem i nie wymaga pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny stwierdził jednak, że kluczowym naruszeniem było merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie, co stanowiło rażące naruszenie prawa i podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem skargi była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty o powierzchni 72 m2. Organ pierwszej instancji uznał obiekt za budynek wzniesiony bez pozwolenia na budowę, a organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko, wskazując na brak możliwości legalizacji z uwagi na brak planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący P. C. zarzucał, że wiata nie jest trwale związana z gruntem i nie wymaga pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpatrując skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Kluczowym argumentem sądu było ustalenie, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Organ odwoławczy, rozpatrując merytorycznie to odwołanie, naruszył zasadę trwałości decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.), co stanowiło rażące naruszenie prawa i podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpatrzenie merytoryczne odwołania wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa i podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy nie sprawdził, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Doręczenie decyzji organu I instancji było prawidłowe. Odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania naruszyło zasadę trwałości decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

prawo budowlane art. 3 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

prawo budowlane art. 3 § 5

Ustawa - Prawo budowlane

prawo budowlane art. 28

Ustawa - Prawo budowlane

prawo budowlane art. 29 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, a organ odwoławczy rozpatrzył je merytorycznie, naruszając tym samym zasadę trwałości decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca charakteru wiaty jako obiektu tymczasowego, nie trwale związanego z gruntem i nie wymagającego pozwolenia na budowę, nie została uwzględniona przez sąd jako podstawa do uchylenia decyzji, choć była podstawą do stwierdzenia nieważności z innych przyczyn proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego po upływie ustawowego terminu stanowi rażące naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący

Jolanta Ewa Wojtyna

sprawozdawca

Małgorzata Wolska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przez organ administracji zasady trwałości decyzji poprzez merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie przestrzegania terminów w postępowaniu administracyjnym i konsekwencje ich naruszenia przez organy, co jest istotne dla praktyków prawa.

Nieważność decyzji administracyjnej z powodu przekroczenia terminu na wniesienie odwołania.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 453/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Jolanta Ewa Wojtyna /sprawozdawca/
Małgorzata Wolska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 134, art. 129 par. 1 i par. 2, art. 16 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. C. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 453/05
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 roku [...] , który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. C., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 roku znak: [...] nakazującą dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że P. C. jest właścicielem działki o nr ewidencyjnym 2275 w K. przy ul. K. [...]. Na działce tej wybudował w 2004 roku przedmiotowy obiekt budowlany, którą jest wiata o wymiarach 13.10 x 5,50 m, przy północnej ścianie budynku mieszkalnego oraz przy granicy z działką nr 2276 po stronie wschodniej.
Oględziny wykazały, że obiekt stanowi szkielet z krawędziaków drewnianych zakotwionych do ścianki fundamentowej z bloczków betonowych ułożonych na fundamencie. Obiekt nie posiada ścian osłonowych, dach jest o konstrukcji drewnianej jednospadowej, pokryty lekkimi, przezroczystymi płytami z poliwęglanu. Posadzka wykonana jest z płyt posadzkowych na podłożu betonowym. Jest to obiekt
o powierzchni zabudowy 72 m2, trwale związany z gruntem, posiadający dach.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku [...] nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. W uzasadnieniu wskazał, że mimo, że obiekt nie został wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, jest w rozumieniu art. 3 pkt 2 prawa budowlanego , budynkiem wzniesionym bez pozwolenia na budowę. Ponieważ zrealizowany został w warunkach samowoli budowlanej, orzekanie w tej sprawie następuje w oparciu
o przepis art. 48 prawa budowlanego. Organ dodał, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenia naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron, lub nawet
w ogóle pozbawione ścian.
Odwołanie od tej decyzji wniósł P. C. ,zarzucając, że wiata nie jest związana trwale z gruntem, jest to rodzaj "pół - namiotu", który jako obiekt tymczasowy nie wymaga pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, opisanej na wstępie, wskazał na treść przepisu art. 3 pkt 5 ustawy prawo budowlane, wyjaśniając, że tymczasowy obiekt budowlany jest przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości.
Tymczasowość obiektu nie ma znaczenia dla wymagań prawnych związanych z jego budową – zgodnie z art. 28 prawa budowlanego, budowa wszystkich obiektów budowlanych wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie wyjątki od tej zasady są wyliczone w art. 29 prawa budowlanego.
W przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania postanowienia art. 29 ust.1 pkt 2 tej ustawy, które dopuszczają budowę wiat wolnostojących o powierzchni nie przekraczającej 10 m2 na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi, gdyż powierzchnia przedmiotowej wiaty wynosi 72 m2. Inwestor mógł rozpocząć budowę na podstawie ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Nadto - nie była możliwa procedura legalizacyjna, bowiem działka, na której zlokalizowana jest przedmiotowa wiata nie była objęta obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie uzyskał decyzji ustalającej warunki zabudowy.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł P. C. i zarzucił ,że decyzja jest niezgodna z prawem, bowiem szkielet wybudowanego przez niego obiektu nie jest trwale połączony z gruntem, o czym świadczy fakt, że można go przesunąć, bądź zdemontować. Cała konstrukcja jest lekka i rozłączna. Nie posiada ścian, fundamentu i posadzki, a stoi na istniejących wcześniej elementach legalnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Skarżący nie wskazał kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nawiązując do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z 2002 roku/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej . zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku/ zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Przepis art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i interes strony. Przepis ten formułuje zasadę kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa przez podmioty i uczestników postępowania.
Oznacza to, że konsekwentnie do tego przepisu organ odwoławczy w pierwszej kolejności winien zbadać odwołanie od orzeczenia organu I instancji pod względem formalnym, a między innymi winien sprawdzić, czy odwołanie wniesione zostało w terminie.
W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie sprawdził, czy odwołanie P. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 roku znak: [...] w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego zostało wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., tj. w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.
Z akt administracyjnych wynika, że decyzję tę doręczono na adres i nazwisko P. C.
w dniu 8 grudnia 2004 roku, a dowód doręczenia podpisany został przez A. R. Sąd zauważa, że osoba ta kilkakrotnie podejmowała korespondencję kierowaną przez organy nadzoru budowlanego do P. C., a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma [...] /k.20 akt adm./ widnieje przy jej nazwisku adnotacja – dorosły domownik –kuzynka. Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 roku P. C. potwierdził przed Sądem okoliczność podjęcia przez A. R. przesyłki poleconej. W tej sytuacji doręczenie odwołującemu w dniu 8 grudnia 2004 r. decyzji z dnia [...] grudnia 2004 roku należy uznać za prawidłowe, jako zgodne z przepisem art. 43 k.p.a., który stanowi, że w przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi.
Pod uzasadnieniem tej decyzji zamieszczone jest pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania, które odpowiada treści przepisu art. 129 § 1 i 2 k.p.a. Ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 22 grudnia 200 roku. Odwołanie P. C. datował na 5 stycznia 2004 roku, a prezentata organu nosi datę 5 stycznia 2005 roku. Słuchany przez Sąd na tę okoliczność , P. C. oświadczył, że odwołanie złożył osobiście w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego.
Z porównania daty doręczenia decyzji z datą wniesienia odwołania wynika,że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, zatem organ odwoławczy winien wydać, na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. P. C. w odwołaniu nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Rozpatrzenie merytoryczne odwołania przez organ odwoławczy oznacza, że organ ten naruszył zasadę trwałości decyzji określoną w przepisie art. 16 § 1 k.p.a., bowiem w chwili wniesienia odwołania decyzja organu pierwszej instancji była w stosunku do P. C. ostateczna. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego po upływie ustawowego terminu stanowi rażące naruszenie prawa /vide: wyrok NSA z 14.04.1999 r. I SA 1823/98/ dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Wskazując na powyższe, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 152 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI