II SA/Rz 450/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji Wojewody utrzymującej w mocy pozwolenie wodnoprawne, uznając, że organ odwoławczy wykroczył poza swoje kompetencje.
Sprawa dotyczyła skargi mieszkańców na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy pozwolenie wodnoprawne na pobór wody podziemnej dla A. S.A. Skarżący zarzucali naruszenie interesów mieszkańców i wykonanie nielegalnych otworów wiertniczych. Sąd stwierdził nieważność decyzji Wojewody, uznając, że organ odwoławczy, uzupełniając decyzję organu I instancji o dodatkowy punkt, wykroczył poza katalog decyzji przewidziany w art. 138 k.p.a., co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę ze skargi grupy mieszkańców na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty udzielającą A. S.A. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód podziemnych. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia ich interesów oraz wykonania nielegalnych otworów wiertniczych. Wojewoda, utrzymując decyzję Starosty, uzupełnił ją o dodatkowy punkt zobowiązujący wnioskodawcę do przestrzegania obowiązku nie naruszania interesów osób trzecich. Sąd uznał, że takie działanie organu odwoławczego stanowiło wykroczenie poza zamknięty katalog decyzji przewidziany w art. 138 k.p.a., co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd nakazał również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy wykroczył poza zamknięty katalog decyzji przewidziany w przepisie art. 138 k.p.a.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji innej niż wymienione w art. 138 k.p.a. Uzupełnienie decyzji organu I instancji o dodatkowy punkt dotyczący zobowiązania wnioskodawcy do przestrzegania obowiązku w zakresie korzystania z wód, które nie może naruszać interesów osób trzecich, stanowiło wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (22)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości oraz wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji stwierdza się m.in. w przypadku wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji lub uchyla ją, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
P.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Prawo wodne art. 51
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 52 § 3
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 53
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 58 § 5
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 122 § 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 127 § 6
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 127 § 8
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 128
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 133
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 138 § 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy wykroczył poza katalog decyzji przewidziany w art. 138 k.p.a., wydając decyzję bez podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią tego przepisu, to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji. Zwrot ten oznacza, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Orzekając w ten sposób, organ odwoławczy wykroczył poza katalog zamknięty zawarty w przepisie art. 138 k.p.a., co oznacza, że wydał decyzję bez podstawy prawnej.
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący
Jolanta Ewa Wojtyna
sprawozdawca
Joanna Zdrzałka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu administracyjnym, w szczególności art. 138 k.p.a. i jego stosowania w kontekście uzupełniania decyzji organu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie organ odwoławczy przekroczył swoje uprawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie przez organy administracji granic swoich kompetencji, a błąd proceduralny może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.
“Organ odwoławczy przekroczył swoje kompetencje – sąd stwierdził nieważność decyzji!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 450/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2007-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-05-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Joanna Zdrzałka Jolanta Ewa Wojtyna /sprawozdawca/ Stanisław Śliwa /przewodniczący/ Symbol z opisem 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne Hasła tematyczne Wodne prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. S., S. R., K. K. (I), W. O., J. C., A. B., M. M., J. M., M. W., W. J., R. N., B. N., S. O., R. R., W. K., Z. N., K. K. (II), A. P. F., J. C., K. J. (I), B. W., R. P., M. K., G. D., A. K., B. M., S. O., E. C., K. J. (II) i A. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na szczególne korzystanie z wód I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących A. S., S. R., K. K. (I), W. O., J. C., A. B., M. M., J. M., M. W., W. J., R. N., B. N., S. O., R. R., W. K., Z. N., K. K. (II), A. P. F., J. C., K. J. (I), B. W., R. P., M. K., G. D., A. K., B. M., S. O., E. C., K. J. (II) i A. J. solidarnie kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie II SA/Rz 450/06 Uzasadnienie Starosta decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. I . wygasił w całości decyzję własną [...] w sprawie udzielenia A. S.A. pozwolenia wodnoprawnego II. udzielił A. S.A. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na poborze wody podziemnej ze studni głębinowych wymienionych w decyzji III. ustanowił strefy ochrony bezpośredniej IV. stwierdził, że pozwolenie obowiązywać będzie do 31 grudnia 2015 pod warunkami wymienionymi w pkt.V. V. zobowiązał wnioskodawcę do przestrzegania następujących obowiązków: 1/ studnie należy eksploatować z wydajnościami mniejszymi lub równymi wielkościom maksymalnych wydajności godzinowych, ustalonym dla każdej ze studni, 2/ należy prowadzić systematyczne pomiary wydajności studni oraz położenia dynamicznego i statycznego zwierciadła wody podziemnej w otworach studziennych i rejestrować w książkach eksploatacji, 3/ należy utrzymywać urządzenia we właściwym stanie technicznym i eksploatować zgodnie z instrukcją obsługi, 4/ za wszelkie szkody powstałe w związku z poborem wody odpowiada użytkownik ujęć wody, 5/ pozostałe otwory wiertnicze na działkach 2140,2134/2i 2142 nie są objęte wnioskiem i nie mogą być źródłem zaopatrzenia dla A. S.A. VI. Zastrzegł prawo nałożenia dodatkowych warunków o ile będzie tego wymagał interes ludności, gospodarki wodnej lub środowiska. VII. Stwierdził, że pozwolenie nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich wobec tych nieruchomości i urządzeń. Podstawę prawną decyzji stanowią przepisy art. 51,52 ust.3, 53,58ust.5,122 ust.1 pkt.1,127 ust.6 i ust.8,128i 138ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 Prawo wodne /t.j. Dz. U. Nr239z2005r. poz. 2019/. Odwołanie od tej decyzji wniosła A. S. , sołtys wsi C., działając imieniem własnym i osób, które udzieliły jej w postępowaniu administracyjnym pełnomocnictwa do działania ich imieniem. Odwołanie zarzuca , że organ I instancji nie podjął żadnych działań po wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 10 sierpnia 2005 r. w terenie, podczas której stwierdzono wykonanie nielegalnych otworów wiertniczych na działkach 2140,2134/42 i 2142. Wojewoda decyzją [...] z dnia [...] marca 2006 roku , działając na podstawie art. 138 § 1 ust.1 k.p.a. w zw. z art. 122 ust.1, 128 oraz 133 ustawy z 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne ( Dz. U. Nr 239 poz.2019 z 2001 r. ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję , a w pkt. 2 uzupełnił zaskarżoną decyzję o pkt. V.6 o treści "korzystanie z wód przez zakład nie może naruszać interesów osób trzecich lub zmieniać sposobu użytkowania wód w regionie wodnym". Odpowiadając na zarzut odwołania organ odwoławczy stwierdził, że podczas wizji lokalnej nie wniesiono zastrzeżeń co do lokalizacji i sposobu zagospodarowania terenu , a zastrzeżenia dotyczyły otworów wiertniczych zlokalizowanych na działkach 2140, 2134/2 i 2142. Z tego względu organ I instancji stwierdził, że te otwory wiertnicze nie są objęte wydanym pozwoleniem wodnoprawnym i nie mogą stanowić źródła zaopatrzenia w wodę dla wnioskodawcy. Niemniej - sprawa ta winna być zbadana i wyjaśniona przez organ I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła grupa mieszkańców C., reprezentowana przez współskarżącą – A. S. Skarga zarzuca, że zaskarżona decyzja Wojewody wydana została niezgodnie z prawem , ponieważ narusza interesy mieszkańców pozbawionych wody. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z powodu nie przedłożenia przez A. S. pełnomocnictwa osób przez nią reprezentowanych. W wypadku nieuwzględnienia tego wniosku, organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wezwana o uzupełnienie braków formalnych A. S. przedłożyła do akt sprawy pełnomocnictwa współskarżących przez nią reprezentowanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem takiej kontroli jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. W podstawie swojej decyzji organ wskazał przepis art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. Przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji innej niż wymienione w tym przepisie. Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią tego przepisu, to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji. Zgodnie z przepisem art. 138 §1 pkt.1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję". Zwrot ten oznacza, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do zasadności wydania wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego, jednak dla zabezpieczenia - jak stwierdził w uzasadnieniu - interesu osób trzecich, uznał za celowe uzupełnienie osnowy decyzji Starosty o dodatkowy punkt V.b, dotyczący zobowiązania zakładu A. S.A. do przestrzegania obowiązku w zakresie korzystania z wód, które nie może naruszać interesów osób trzecich lub zmieniać sposobu użytkowania wód w regionie wodnym. Orzekając w ten sposób, organ odwoławczy wykroczył poza katalog zamknięty zawarty w przepisie art. 138 k.p.a. , co oznacza, że wydał decyzję bez podstawy prawnej. Takie rozstrzygnięcie wypełnia przesłanki wymienione w przepisie art. 156 §1 pkt2k.p.a. i musiało skutkować stwierdzeniem przez sąd nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Na podstawie przepisu art. 152 tej ustawy sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w przepisie art. 200 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI