II SA/Rz 444/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie odmawiająca przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej A.D. na opiekę nad matką B.S. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, opierając się na przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o świadczeniu wspierającym, wskazując na niespełnienie warunków formalnych dotyczących daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności oraz złożenia wniosku. Skarżąca argumentowała, że prawo do świadczenia powstało przed 31 grudnia 2023 r., a późniejsze wydanie orzeczenia o niepełnosprawności jedynie potwierdzało stan istniejący wcześniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy naruszyły prawo materialne poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów, w szczególności art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym. Sąd podkreślił, że zgodnie z tym przepisem, w sprawach, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu, złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne (18 grudnia 2023 r.) oraz wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności (7 grudnia 2023 r.) przed tą datą, a także ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności od daty przypadającej przed 1 stycznia 2024 r. (choć orzeczenie wydano w lutym 2024 r.), skutkowało powstaniem prawa do świadczenia na zasadach obowiązujących do końca 2023 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych (art. 63 u.ś.w.) w kontekście świadczeń pielęgnacyjnych, ochrona praw nabytych, znaczenie daty powstania prawa do świadczenia w stosunku do daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności.
Dotyczy spraw, w których wnioski złożono przed 31 grudnia 2023 r. i ustalono niepełnosprawność od daty sprzed tej daty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., może zostać przyznane na zasadach dotychczasowych, jeśli orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może zostać przyznane na zasadach dotychczasowych, jeśli wniosek o świadczenie i wniosek o orzeczenie o niepełnosprawności zostały złożone przed 31 grudnia 2023 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od okresu sprzed tej daty, nawet jeśli orzeczenie zostało wydane później.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym chroni prawa nabyte. Złożenie wniosku o świadczenie i wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności przed 31 grudnia 2023 r. oraz ustalenie niepełnosprawności od daty sprzed tej daty, skutkuje możliwością przyznania świadczenia na zasadach dotychczasowych, nawet jeśli orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane po tej dacie. Kluczowe jest powstanie prawa do świadczenia przed 31 grudnia 2023 r., a nie tylko formalne ustalenie go przez organ.
Czy odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego może być oparta na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który został uznany za niekonstytucyjny w zakresie różnicującym prawo do świadczenia ze względu na datę powstania niepełnosprawności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może być oparta na części art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji błędnie oparł odmowę przyznania świadczenia na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ignorując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, który uznał tę normę za niekonstytucyjną w określonym zakresie. Skutkiem tego wyroku jest konieczność oceny przesłanek przyznania świadczenia z pominięciem tego kryterium.
Przepisy (17)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.w. art. 63 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Przepis przejściowy umożliwiający stosowanie dotychczasowych przepisów w sprawach, do których prawo powstało do 31 grudnia 2023 r.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Część przepisu uznana za niezgodną z Konstytucją RP w zakresie różnicującym prawo do świadczenia ze względu na datę powstania niepełnosprawności.
u.ś.r. art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24 § ust. 2a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.w. art. 63 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało przed 31 grudnia 2023 r., co uzasadnia stosowanie przepisów dotychczasowych na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w. • Złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne i wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności przed 31 grudnia 2023 r. oraz ustalenie niepełnosprawności od daty sprzed tej daty, mimo późniejszego wydania orzeczenia, pozwala na przyznanie świadczenia. • Odmowa przyznania świadczenia nie może być oparta na części art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznanej za niekonstytucyjną.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji oparta na niespełnieniu formalnych warunków dotyczących daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności i złożenia wniosku.
Godne uwagi sformułowania
przepisy dotychczasowe stosuje się w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. • powstanie prawa, a nie ustalenie prawa • ochrona praw nabytych • przeciągające się postępowanie administracyjne nie może pozbawiać wnioskodawcy możliwości uzyskania tego świadczenia • nie mają jakiegokolwiek wpływu na tok postępowania przed podmiotem uprawnionym do orzekania w przedmiocie niepełnosprawności
Skład orzekający
Joanna Zdrzałka
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Kłoda-Szeliga
członek
Magdalena Józefczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych (art. 63 u.ś.w.) w kontekście świadczeń pielęgnacyjnych, ochrona praw nabytych, znaczenie daty powstania prawa do świadczenia w stosunku do daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których wnioski złożono przed 31 grudnia 2023 r. i ustalono niepełnosprawność od daty sprzed tej daty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony praw nabytych w kontekście zmian przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych, co jest istotne dla wielu rodzin. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów przejściowych.
“Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zachowane mimo późniejszego orzeczenia o niepełnosprawności – kluczowe przepisy przejściowe.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.