II SA/Rz 443/05

II SA/Rz 443/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2009-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk.
Maria Zarębska-Kobak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 53 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 29 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...), nr (...) w przedmiocie niedopuszczalności odwołania -skargę oddala-
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] Wójt Gminy ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla budowy kanalizacji sanitarnej z włączeniem do istniejącego kolektora w D. oraz przepompowni ścieków z ich zasilaniem w miejscowościach P., L. i D. Decyzję tę doręczył właścicielom nieruchomości, na których zlokalizowana będzie inwestycja oraz zawiadomił strony w drodze obwieszczenia, które wywieszone zostało na tablicy ogłoszeń w sołectwach P. i L. oraz w Urzędzie Gminy w D.
Pismem z dnia 1 grudnia 2004 r. M. W. – właścicielka działki nr ewid. 158 w P., nie objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z [...] czerwca 2004 r. – zwróciła się o doręczenie tej decyzji.
Po jej doręczeniu w dniu 14 grudnia 2004 r., M. W. wraz z mężem A. złożyli pismo zatytułowane "odwołanie", w którym zarzucili naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie ich jako właścicieli nieruchomości położonych w P. przy projektowaniu przebiegu kanalizacji sanitarnej w tej miejscowości, a w konsekwencji pozbawienie ich przymiotu strony w tym postępowaniu. Uzasadniając swoje stanowisko odwołujący wskazali, że brali udział w spotkaniach organizowanych przez Wójta Gminy, w czasie których ustalany był przebieg sieci kanalizacyjnej oraz wyrażana zgoda na przeprowadzenie kolektora i przyłączy do poszczególnych domów. Wpłacili również ustaloną kwotę pieniężną jako współudział każdego mieszkańca P. w kosztach inwestycji. Ich działka została niestety pominięta przy ustaleniu lokalizacji inwestycji z powodu braku zgody właścicielki sąsiedniej nieruchomości na poprowadzenie przyłącza przez jej działkę. Choć w podobnej sytuacji znaleźli się jeszcze inni mieszkańcy P., to ich działki zostały objęte zaskarżoną decyzją. Odwołujący uznają takie działanie Wójta przy ustalaniu zasięgu sieci kanalizacyjnej za wybiórcze i krzywdzące. Uważają, że mają takie samo prawo jak inni podłączenia się do kolektora sanitarnego, a zadaniem Wójta Gminy jest dbać o interesy wszystkich mieszkańców.
Odwołujący wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla miejscowości P. i orzeczenie o włączeniu ich działki nr 158 do projektowanej budowy kanalizacji sanitarnej, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania M. W. od decyzji Wójta Gminy Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r.
W uzasadnieniu Kolegium zauważyło, że właścicielem działki nr ewid. 158 położonej w P. jest wyłącznie M. W., a tym samym dywagacje dotyczące strony postępowania dotyczą tylko jej osoby, a nie A. W. Dalej organ wskazał, że przebieg projektowanej kanalizacji sanitarnej przedstawiono w załączniku do decyzji, tj. na mapie sporządzonej w skali 1:1000. Wykazane linie rozgraniczające teren inwestycji nie naruszają granic działki nr ewid. 158, co oznacza, że planowana inwestycja nie przebiega przez tę działkę.
Art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa 2 kategorie stron w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Pierwsza grupa obejmuje inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja, druga kategoria to pozostałe podmioty posiadające status strony. Ich ustalenie następuje w oparciu o art. 28 k.p.a., a zatem warunkiem uzyskania statusu strony w takim postępowaniu jest posiadanie interesu prawnego. W przypadku lokalizacji inwestycji celu publicznego interes taki przysługuje także osobom uprawnionym w stosunku do nieruchomości, na które rozciąga się wpływ planowanej inwestycji. Powołując się na komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym po red. Z Niewiadomskiego organ wywodzi, że oddziaływanie oznacza w tym wypadku wpływ na środowisko naturalne i na nieruchomości sąsiednie i obejmuje w szczególności takie sfery jak emisja zanieczyszczeń, hałasu, utrudnianie nasłonecznienia. Tego rodzaju oddziaływanie nie obejmuje działki nr 158, stąd też brak jest możliwości przyznawania jej właścicielce przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2004 r.
W tej sytuacji odwołanie właścicielki działki nr 158 jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, którą to okoliczność organ stwierdza na podstawie art. 134 k.p.a.
Jednocześnie Kolegium wskazało, że nie doszło do naruszenia interesów odwołującej poprzez nieuwzględnienie działki nr 158 w I etapie kanalizacji sanitarnej. Postępowanie w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego toczy się na wniosek inwestora i organy związane są granicami tego wniosku. Skoro wniosek nie obejmował ww. działki, brak było możliwości po stronie organu ingerowania w jego treść.
Postanowienie to M. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jego zmianę. Skarżąca zarzuca naruszenie art. 28 k.p.a. wykazując, iż ujemne oddziaływanie decyzji na jej nieruchomość polega na pozbawieniu działki nr 158 podłączenia do kanalizacji. Podnosi, że Gmina nie reprezentuje interesów wszystkich mieszkańców, a przesunięcie do II etapu realizacji inwestycji wyłącznie nieruchomości skarżącej oznacza, iż nigdy nie doczeka się ona wykonania kanalizacji. Skarżąca dodała ponadto, że w początkowym etapie postępowania traktowana była jak jego strona, a przestała nią być bez uzasadnionej przyczyny i powiadomienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z przyczyn, które były podstawą wydania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przypadku decyzji lub postanowienia, Sąd może je uchylić lub stwierdzić ich nieważność wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. – tj. gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub gdy wystąpią przyczyny nieważności wskazane w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Dla oceny jego legalności zasadnicze znaczenie ma kwestia posiadania statusu strony przez skarżącą - właścicielkę działki nr 158 w P.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że M. W. takiego statusu nie posiada i Sąd stanowisko to podziela.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie określa kogo należy uznać za stronę w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Powoływany przez organ art. 53 ust. 1 tej ustawy wskazuje jedynie sposób doręczania postanowień i decyzji kończącej to postępowanie. Z analizy tego przepisu wynika, że status strony posiadają niewątpliwie inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja – dla tej kategorii podmiotów doręczeń dokonuje się na piśmie. Art. 53 ust. 1 przewiduje też możliwość udziału w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego innych stron, które o rozstrzygnięciach zawiadamia się przez obwieszczenie. Dla określenia stron postępowania konieczne jest zatem zastosowanie art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest, że działka skarżącej nie była objęta wnioskiem Gminy o ustaleniu lokalizacji sanitarnej m. in. dla wsi P. – I etap oraz wydaną na podstawie tego wniosku decyzją Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2004 r.
Z analizy akt sprawy nie wynika też, by skarżąca miała interes prawny w prowadzonym postępowaniu, a z całą pewnością interesu takiego nie wykazała.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjmuje się, że posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza de facto ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, System orzecznictwa LEX Nr 81964). Interes prawny musi wynikać bezpośrednio z konkretnej normy prawnej, a przy tym mieć realny, a nie hipotetyczny charakter (wyrok NSA z dnia 18 września, II SA 2637/02, LEX Nr 80699).
Nie można przyjąć, jak usiłuje wykazać skarżąca, ze oddziaływanie planowanej inwestycji na jej działkę ma charakter "negatywny" w tym znaczeniu, że pozbawia jej działkę możliwości przyłączenia do kanalizacji. Sąd podziela przytoczone przez organ poglądy doktryny, według których o oddziaływaniu inwestycji można mówić, gdy wpływa ona na środowisko naturalne oraz na nieruchomości sąsiednie w szerokim rozumieniu sąsiedztwa. Chodzi w szczególności o różnego rodzaju emisje- zanieczyszczeń, hałasu, utrudnienia – dojścia czy dojazdu, nasłonecznienia. Jak podkreśla się w cyt. przez organ Komentarzu do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod red. Z Niewiadomskiego, C.H. Beck, Warszawa 2004, w pojęciu oddziaływania mieści się rzeczywisty wpływ, zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, niekoniecznie graniczących z obszarem przeznaczonym pod inwestycje, jak i na wartości prawnie chronione, jak np. środowisko, zabytki.
Słusznie zatem przyjął organ, powołując się mapę obrazującą przebieg projektowanej kanalizacji sanitarnej, będącą załącznikiem do decyzji, że planowana inwestycja nie oddziaływuje na działkę skarżącej, a tym samym nie miała ona interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który niewątpliwie posiada skarżąca domagając się przeprowadzenia kanalizacji przez swoją działkę, jednakże interes faktyczny pozostaje bez wpływu na uzyskanie statusu strony w postępowaniu. Takiego wpływu nie ma też podnoszony w skardze i w trakcie rozprawy przed Sądem fakt udziału w czynnościach mających na celu przygotowanie projektu inwestycji, w tym również objęcie działki skarżącej pierwotnym projektem oraz partycypowanie w kosztach inwestycji. Zasadnicze znaczenie dla określenia przedmiotu postępowania, a tym samym dla określenia stron tego postępowania, ma ostatecznie sformułowany wniosek inwestora, który nie obejmował działki nr 158 w P.
Na marginesie jedynie dodać należy, że postępowaniem dotyczące drugiego etapu realizacji kanalizacji sanitarnej w P. i obejmujące działkę nr 158 zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, co wynika z informacji uzyskanych od skarżącej.
Reasumując Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu, o którym mowa w przytoczonym na wstępie art. 145 § 1 P.p.s.a. i w związku z tym skargę oddalił w oparciu o art. 152 P.p.s.a.