II SA/Rz 424/06

II SA/Rz 424/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Krystyna Józefczyk
Stanisław Śliwa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par. 256 ust.3, par. 330, par. 207 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi B. Schronisk i Hoteli PTTK Sp. z o.o. w S. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia[...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w ochronie przeciwpożarowej budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
do wyroku z dnia 23 sierpnia 2006 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...] P. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w R. na podstawie art.138 § 1 pkt I KPA oraz art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. Nr 147, poz. 1230 z 2002 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. Schronisk i Hoteli PTTK Sp. z o.o. od pkt 2 decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...].01.2006 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżony punkt decyzji.
W uzasadnieniu podano, że w ramach czynności kontrolno-rozpoznawczych w budynku hotelu "D. T." przy ul. Mickiewicza 29 w S. ustalono między innymi, że w obiekcie przekroczone zostały dopuszczalne długości dojść ewakuacyjnych. Dla najbardziej oddalonego pomieszczenia hotelowego zlokalizowanego na III piętrze długość dojścia mierzona do wyjścia z budynku wynosi 82 m, co w myśl § 12 ust. I pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.06.2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 121, poz. 1138) dało podstawę do uznania, że w istniejącym budynku hotelu występuje zagrożenie życia ludzi. W związku z powyższym Komendant Powiatowy PSP w S. decyzją Nr [...] z dnia [...].01.2006 r. zobowiązał Spółkę B. Schronisk i Hoteli PTTK w S. do usunięcia w/w nieprawidłowości w terminie 120 dni, podając za podstawę nałożonego obowiązku postanowienia § 256 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr75, poz.690 z późn. zm.).
Spółka nie kwestionując ustaleń kontroli wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu podano, że zgodnie z § 2 ust. I i § 330 ust. I rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jego przepisy nie mają zastosowania do przedmiotowego budynku hotelu, gdyż został on wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę z 1967 r. i nie był poddawany rozbudowie lub nadbudowie po 15 grudnia 2002 r.
Organ II instancji uznał, że odwołanie jest niezasadne. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczące bezpieczeństwa pożarowego mają także zastosowanie do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Powyższe wynika wprost z § 207 ust. 2 i dodatkowo znajduje potwierdzenie w § 330 tego rozporządzenia.
Budynek hotelu zaliczony jest do kategorii ZLV zagrożenia ludzi, dla którego zgodnie z § 256 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dopuszczalna długość dojścia ewakuacyjnego, przy jednym dojściu, nie może przekraczać 10 m. Podczas kontroli ustalono, że dla najbardziej oddalonego pomieszczenia hotelowego zlokalizowanego na III piętrze długość dojścia ewakuacyjnego wynosi 82 m. Występuje zatem przekroczenie dopuszczalnej długości dojścia ewakuacyjnego o ponad 800 %, co zgodnie z §12 ust. I pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów dało podstawę do uznania, że budynek hotelu "D. T." zagraża życiu ludzi. Z powyższych ustaleń wynika więc, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, do których zalicza się wymagania określone dla długości dojść ewakuacyjnych, mają zastosowanie do istniejącego i użytkowanego budynku hotelu "D. T.". Jednocześnie zwrócono uwagę należy na możliwość zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa w istniejącym budynku hotelu w sposób inny niż określony w w/w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury. Możliwość ta wynika z postanowień § 2 ust. 2 w związku z zaistnieniem okoliczności, o których mowa w § 207 ust. 2 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury, tj. uznaniem budynku hotelu za zagrażający życiu ludzi. Zgodnie z cyt. przepisem w budynkach istniejących spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego można zapewnić w sposób inny niż określono w przepisach techniczno-budowlanych odpowiednio do ustaleń ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz rzeczoznawcy budowlanego, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła Spółka B. Schroniska i Hotele PTTK Spółka z o.o. w S. i zarzucając jej naruszenie § 2 ust. 1, § 207 ust. 2, § 330 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.06.2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów domagała się jej uchylenia ewentualnie stwierdzenia nieważności.
W uzasadnieniu skargi podano, że organ I instancji nakazał skarżącemu dostosować długość dojść w budynku "D. T." do wymogów § 256 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ II Instancji utrzymał w mocy zaskarżony akt w tym zakresie. W uzasadnieniu swego stanowiska organ II Instancji uznał, że stanowisko Komendanta Powiatowego jest słuszne stwierdzając jednocześnie, że w budynku "D. T.", jako wybudowanym w 1967 r. spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego można zapewnić również w inny sposób, niż przez realizację długości dojść ewakuacyjnych nie przekraczających 10 metrów. Zaznaczono, że można przeprowadzić stosowne ekspertyzy techniczne rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz rzeczoznawcy budowlanego, uzgodnionych z właściwym komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, według których spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego można zapewnić w inny sposób odbiegający od wyszczególnionej minimalnej długości dojść ewakuacyjnych.
W kontekście tego ostatniego stanowiska organu II Instancji, nałożony obowiązek jest nieuzasadniony. Te dwa stanowiska są wewnętrznie sprzeczne. Wynika bowiem z nich, że wymagania bezpieczeństwa pożarowego mogą być zapewnione w inny sposób, a tym samym zbędne jest dostosowywanie długości dojść ewakuacyjnych do wymogów § 256 rozporządzenia. Zaskarżona decyzja nie uwzględnia faktu, że "D.T." został wybudowany jeszcze w 1967 r. Tymczasem stosownie do § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, jego wymogów, w tym § 256 określającego minimalną dopuszczalną długość dojścia ewakuacyjnego, nie stosuje się do obiektów budowlanych zrealizowanych przed 15.12.2002 r. Z § 2 ust 1 rozporządzenia wynika, że jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie a także rozbudowie i nadbudowie obiektów, które miały miejsce po wejściu w życie rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. I § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje w obrocie prawnym ostać się nie mogą.
Poza sporem pozostawało, że w ramach czynności kontrolno-rozpoznawczych w budynku hotelu "D. T." przy ul. Mickiewicza 29 w S. ustalono między innymi, że w obiekcie przekroczone zostały dopuszczalne długości dojść ewakuacyjnych. Dla najbardziej oddalonego pomieszczenia hotelowego zlokalizowanego na III piętrze długość dojścia mierzona do wyjścia z budynku wynosiła 82 m, co dało podstawę do uznania, że w istniejącym budynku hotelu występuje zagrożenie życia ludzi (§12 ust. I pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.06.2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów). W związku z powyższym organ I instancji zobowiązał Spółkę B. Schronisk i Hoteli PTTK w S. do usunięcia w/w nieprawidłowości w terminie 120 dni. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1230 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą. Organ II instancji rozpoznając odwołanie od tej decyzji utrzymał ją w mocy.
Zgodnie z przepisem § 256 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 z późn. zm.) zwanego dalej rozporządzeniem dopuszczalna długość dojść ewakuacyjnych dla objętego postępowaniem (zaliczonego do kategorii ZLV) budynku hotelu - przy długości dojścia wynoszącej 82 m - wynosi 10 m. Okolicznością niesporną pomiędzy stronami pozostawał fakt, że w analizowanym przypadku długość ta wynosi 82 m.
Poza sporem pozostaje również, iż budynek hotelowy został wykonany w 1967 r., a więc przed wejściem w życie rozporządzenia. Taka sytuacja co do zasady - z mocy § 330 - wyklucza możliwość stosowania do przedmiotowego obiektu przepisów rozporządzenia, jednak z uwagi na brzmienie jego przepisu § 207 ust. 2 uznać należy, iż zachodzi w niniejszym przypadku wyjątek od zasady przewidzianej w § 330. Przepis ten przewiduje odstępstwo od tej zasady na rzecz stosowania przepisów rozporządzenia, jeżeli budynek istniejący zagraża życiu ludzkiemu. Z kolei przepis § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.06.2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 121, poz. 1138) określa, że podstawą do uznania użytkowanego budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi jest nieza-pewnienie przez występujące w nim warunki techniczne możliwości ewakuacji ludzi, w szczególności w wyniku długości przejścia lub dojścia ewakuacyjnego większej o ponad 100 % od określonej w przepisach techniczno-budowlanych. Nie budzi wątpliwości, że przepisy techniczno-budowlane dla przedmiotowego obiektu określają długość dojścia ewakuacyjnego na 10 m, a w rzeczywistości - według ustaleń organów - wynosiła ona 82 m, tak więc przekraczała znacznie ponad 100 % analizowaną odległość.
Skoro przedmiotowy budynek zagraża życiu ludzi, to z mocy przepisu § 207 § 2 rozporządzenia stosuje się do niego przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a to z kolei pozwala na stwierdzenie naruszenia przepisów przeciwpożarowych i powoduje konieczność interwencji właściwych organów.
Przepis art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej daje komendantowi powiatowemu (miejskiemu) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych uprawnienie w drodze decyzji administracyjnej do :
- nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie,
- wstrzymania robót (prac) zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Organy wydając zaskarżoną decyzję wskazały jako podstawę swojego rozstrzygnięcia przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy.
Zawarte w zaskarżonej decyzji określenie : "Dostosować długość dojść w budynku do wymogów § 256 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 z późn. zm.). Termin wykonania w ciągu 120 dni" w swojej istocie narusza art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wydana w trybie powołanego przepisu decyzja musi w sposób jednoznaczny określać sposób, w jaki stwierdzone uchybienia mają być usunięte i nie może naruszać właściwości innych organów.
Zauważyć należy, że wydając zaskarżoną decyzję organy w zasadzie nakazały zobowiązanemu przeprowadzić roboty budowlane, które doprowadziłyby do wyeliminowania zagrożenia dla życia ludzi powodowanego zbyt dużą długością dojścia ewakuacyjnego. Nakazanie wykonania robót budowlanych sprowadzających się najprawdopodobniej do częściowej przebudowy obiektu hotelu, do czego wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, nie mieści się w zakresie uprawnień komendanta PSP wynikających z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o PSP.
W zaistniałej sytuacji faktycznej komendant uprawniony był do wstrzymania eksploatacji poszczególnych pomieszczeń, całego obiektu lub jego części w trybie przepisu art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy. Po wstrzymaniu eksploatacji obowiązkiem organu było zawiadomienie o istniejącej sytuacji organu nadzoru budowlanego, który uprawniony będzie do doprowadzenia do usunięcia zagrożenia dla życia ludzi w trybie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.).
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Co do zasadności zastosowania przez organy obu instancji przepisów § 2 ust. 1, § 207 ust. 2 i § 330 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wypowiedział się Sąd we wcześniejszej części uzasadnienia. Problem sposobu usunięcia zagrożenia życia ludzi ewentualnie rozstrzygnie organ nadzoru budowlanego w prowadzonym przez siebie - w trybie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - postępowaniu.
Dodać należy, że podczas rozprawy w dniu 23.08.2006 r. pełnomocnik skarżącej podniósł argumenty kwestionujące ustalenia faktyczne dokonane w sprawie. Mianowicie wskazał, że w budynku hotelu jest dwie klatki schodowe, a nie jak ustalają organy jedną. Poza tym podał, że system przeciwpożarowy hotelu jest połączony z systemem monitoringu Państwowej Straży Pożarnej, co pozwala na wydłużenie drogi dojścia w oparciu o obowiązujące przepisy.
Ponownie prowadząc sprawę organy w pierwszej kolejności usuną rozbieżności, co do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Jeżeli potwierdziłoby się, że użytkowany, istniejący budynek zagraża życiu ludzi z uwagi na nieza-pewnienie przez występujące w nim warunki techniczne możliwości ewakuacji ludzi z powodu długości dojścia ewakuacyjnego większej o ponad 100 % od określonej w przepisach techniczno-budowlanych należy rozważyć zasadność wydania decyzji w trybie art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy decyzji o wstrzymaniu eksploatacji poszczególnych pomieszczeń, całego obiektu lub jego części, a następnie zawiadomienie o istniejącym stanie faktycznym organ nadzoru budowlanego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.