II SA/RZ 423/05

II SA/Rz 423/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Krystyna Józefczyk.
Magdalena Józefczyk
Stanisław Śliwa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
art. 20
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2005 r. NR [...] w przedmiocie ewidencji gruntów -skargę oddala-
Uzasadnienie
do wyroku z dnia 15 marca 2006 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA oraz art. 20 ust. 1 i 2 , art. 7b ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (jednolity tekst Dz. U. Nr 100 z 2000 r. poz. 1086 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. B. od decyzji Starosty D. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] dotyczącej odmowy wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu L., gm. P. zmiany przebiegu granicy działki nr 673 z działkami nr 132 i 133 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu podano, że Starosta D. rozpatrując wniosek Z. B. o wykreślenie w operacie ewidencyjnym działki nr 673 o pow. 0,02 ha położonej w sąsiedztwie działek nr 132 i 666 decyzją z dnia [...].09.2004 r. Nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów wsi L. zmiany przebiegu granicy działki nr 673 stanowiącej drogę we władaniu Miasta i Gminy P. z działką nr 132 stanowiącej własność Z. B. i działką nr 133 wykazaną na rzecz J. F. w 3/16 cz., K. F. w 3/16 cz., T. F. w 3/16 cz. i W. F. w 7/16 cz. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...].10.2004 r. uchylił decyzję Starosty D. z dnia [...].09.2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazał na konieczność analizy dokumentów geodezyjnych w zakresie kwestionowanej drogi.
Starosta D. decyzją z dnia [...].01.2005 r. Nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów wsi Lipiny, gm. P. zmian w zakresie przebiegu granicy działek nr 673, 132 i 133. W uzasadnieniu podał, że postępowanie wykazało istnienie sporu co do przebiegu granic działki nr 673. Podał również, że stan ewidencyjny działek nr 132 i 666 jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w Księgach wieczystych Nr 2809 i 7208.
W odwołaniu od tej decyzji Z. B. zakwestionował sposób wykonania obiektów budowlanych na działkach sąsiednich oraz wskazał na zmniejszenie powierzchni działek nr 132 i 666 stanowiących jego własność.
Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Z. B. domaga się od organu prowadzącego ewidencję gruntów zlikwidowania w operacie ewidencyjnym wsi L. działki nr 673 o pow. 0,02 ha. Uważa, że działka ta nigdy nie istniała a została utworzona z jego działki nr 132, gdyż jej powierzchnia uległa zmniejszeniu o 0,03 ha. W wyniku ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, Starosta D. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów wsi L.zmiany przebiegu granic działek nr 673, 132 i 133.
Według kopii mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 droga nr 673 powstała z pgr 1165/38 wykazanej w KW Nr [...] na rzecz Skarbu Państwa. Podczas odnowienia operatu ewidencyjnego i wsi L. sporządzono nową mapę ewidencyjną w skali 1:2000 na której część pgr 1165/38 została wykazana jako droga oznaczona numerem 673 o pow. 0,02 ha we władaniu Miasta i Gminy P.. Pozostała część tej parceli odpowiadającej na dotychczasowej mapie ewidencyjnej w skali 1:2880 działce nr 673 została zlikwidowana. Przeprowadzone w dniu 30.11.2004 r. przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające na gruncie wykazało, że zainteresowane osoby nie potrafią jednoznacznie wskazać przebiegu granic działki nr 673. Z. B. domaga się zlikwidowania w operacie ewidencyjnym działki nr 673 o pow. 0,02 ha, twierdząc iż ona nie istniała, a istniejący na gruncie szlak drogowy przebiega przez jego działki nr 132 i 666. Pozostali uczestnicy postępowania domagają się wyznaczenia drogi w terenie według oznaczenia pgr 1165/38 i w późniejszej ewidencji gruntów, jako działka nr 673 aż do chwili odnowienia ewidencji gruntów. Wykazanie tej drogi na mapach pozwoli i ułatwi im korzystanie z niej i rozwiąże spór graniczny. Z treści protokołu wynika, że w terenie na odcinku działek właścicieli biorących udział w prowadzonym postępowaniu istnieje pas gruntu o różnej szerokości oraz że istnieje spór związany z przebiegiem granic działki nr 673 z działkami sąsiednimi. Decyzja w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów nie może rozstrzygać tych kwestii. Do ich rozstrzygania właściwe jest postępowanie rozgraniczeniowe a nie postępowanie administracyjne w trybie przepisów o wprowadzaniu zmian w ewidencji gruntów.
Z materiału dowodowego wynika, że według Aktu Własności Ziemi z dnia [...].03.1974 r. Nr [...] działka nr 132 o pow. 0,55 ha stanowiła własność M. B.. W wyniku przeprowadzonego w latach 1987-88 odnowienia ewidencji gruntów wsi L., M. B. własnoręcznym podpisem złożonym w dniu 25.04.1987 r. zaakceptowała zmianę powierzchni tej działki na 0,52 ha. Taki stan istnieje w obowiązującym operacie ewidencyjnym i w Księdze wieczystej Nr [...] wykazanej na rzecz Z. B.. Natomiast akt własności ziemi stanowił tytuł prawny własności określonej w nim osoby do konkretnej działki, ale nie jest wiążący co do powierzchni i granic nieruchomości. Ponadto Z. B. w protokole z dnia 30.11.2004 r. oraz w odwołaniu kwestionuje zmniejszenie powierzchni jego działki nr 666. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 12.01.2005 r., Starosta D. ustosunkował się do stanu ewidencyjnego i prawnego tej działki ale nie wykazał jej w sentencji decyzji, co należy uzupełnić.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył Z. B. nie wskazując kierunku jej weryfikacji.
W uzasadnieniu skargi podał, że w zgromadzonym materiale dowodowym stwierdził rozbieżności i nieścisłości polegające na różnicy parametrów i niezgodności postępowania z poszanowaniem własności i zabezpieczenia przed kradzieżą. Pomiary jego działki, zostały wadliwie wykonane, bowiem robiono je przy użyciu maszyny. Pozostałe argumenty skargi dotyczą naruszania przez właścicieli sąsiednich nieruchomości przepisów prawa budowlanego przy wykonywaniu różnych inwestycji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podał, że podnoszone przez skarżącego sprawy dotyczące likwidacji balkonu oraz przesunięcia budynku mieszkalnego J. i S.W. nie należą do kompetencji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, dlatego odwołanie w zakresie budownictwa zostało przekazane w dniu 29.10.2004 r. do właściwego Wydziału (akta II inst. L5 ). W świetle obowiązujących przepisów prawa, w postępowaniu administracyjnym w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów nie mogą być rozstrzygane spory graniczne między właścicielami sąsiadujących nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje prawa nie naruszają.
Z. B. domagał się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów polegających na wykreśleniu z ewidencji działki nr 673 wykazanej w operacie, jako droga pozostająca we władaniu Miasta i Gminy P., przyłączenia tej nieruchomości do działki nr 132 stanowiącej jego własność i wykazanie Z. B., jako właściciela również tej części działki. Zażądał również przesunięcia granicy działki nr 666, aż do granicy z działkami 132 i 133 oraz wyjaśnienia sprawy zmniejszenia się powierzchni działki nr 132 z 0,55 ha do 0,52 ha. Organy prowadzące ewidencję odmówiły uwzględnienia wniosku twierdząc, że granica ewidencyjna odpowiada granicy prawnej, stąd też wnioskodawca ewentualną korektę przebiegu granicy może uzyskać na drodze postępowania rozgraniczeniowego.
Stanowisko organów obu instancji jest uzasadnione.
Z przepisu art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 100 , poz. 1086) wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Co do gruntów zawiera ona dane o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ich ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, właścicielach i władających.
Z takiego statusu ewidencji gruntów wynika to, że doktryna i orzecznictwo zgodnie przyjmują, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, a dokonywane zmiany nie mogą rozstrzygać o prawie własności ani przedmiocie własności. Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące między innymi przebiegu granic nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 1996 r. II SA 1824/95). Zmian w ewidencji gruntów w zakresie przebiegu granic dokonuje się tylko na podstawie dokumentów urzędowych. Mogą nimi być prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, czy akty normatywne. Ewentualne kwestionowanie tych dokumentów może odbyć się w przepisanym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 1993 r. II SA 1155/92).
Prowadzenie ewidencji gruntów polega na utrzymaniu operatu ewidencji w stałej aktualności tj. zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Utrzymanie ewidencji w stanie aktualnym następuje przez wprowadzenie do operatu zmian, jakie zaszły w danych objętych ewidencją gruntów. Przez zmiany danych objętych ewidencją gruntów rozumie się między innymi zmianę granic działek wchodzących w skład jednostki rejestrowej i ich powierzchni. Zmiany w operacie ewidencji gruntów wprowadza się między innymi w wyniku zgłoszenia osób zainteresowanych.
W analizowanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że skarżący, jako właściciel między innymi działek nr 132 i 666 położonych w L. był uprawniony do złożenia wniosku o zmianę przebiegu jednej z granic działek. Jednak po to, żeby wniosek ten mógł zostać uwzględniony przez organ prowadzący ewidencję musiałby on przedstawić dokument w postaci prawomocnego orzeczenia sądowego, aktu notarialnego, ostatecznej decyzji administracyjnej, czy akty normatywne potwierdzające zmianę przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 132, 133, 673 i 666. Skarżący dokumentem uzasadniającym jego żądanie nie wykazał się.
Zgodnie z materiałem dowodowym zebranym w sprawie potwierdzającym ustalenia organów obu instancji przebieg granicy pomiędzy wskazanymi wyżej działkami od lat nie zmienił się. Działka nr 673 stanowiąca drogę powstała z pgr 1165/38 wykazanej w KW Nr [...] na rzecz Skarbu Państwa. Podczas odnowienia operatu ewidencyjnego wsi L. sporządzono nową mapę ewidencyjną na której część pgr 1165/38 została wykazana, jako droga oznaczona nr 673 o pow. 0,02 ha we władaniu Miasta i Gminy P.. Pozostała część pgr 1165/38 została wówczas zlikwidowana.
Odnowienie operatu ewidencji gruntów zostało przeprowadzone -zgodnie z materiałem dowodowym sprawy w latach 1987-1988. Poprzednik prawny skarżącego – M. B. nie kwestionowała granic ani powierzchni działki 132, co potwierdziła własnoręcznym podpisem złożonym w dniu 25.04.1987 r. Potwierdzony przez nią stan -wskazujący, że działka nr 132 ma powierzchnię 0,52 ha - istnieje w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i w księdze wieczystej nr 2809, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w D.. Podobnie poprzednik prawny skarżącego co do działki 666 – E. B. nie kwestionował granic ani powierzchni tej działki, co potwierdził własnoręcznym podpisem złożonym w dniu 25.05.1987 r. Potwierdzony przez niego stan - wskazujący, że działka nr 666 ma powierzchnię 1,04 ha - istnieje w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i w księdze wieczystej nr 7208, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w D.. Natomiast Akty Własności Ziemi wykazywały tytuł prawny własności określonej w nim osoby do wskazanej działki, ale nie były wiążące, co do powierzchni i granic nieruchomości.
Z. B. nie przedstawił organowi prowadzącemu ewidencję określonych wyżej dokumentów, wskazujących na to, że w okresie po odnowieniu ewidencji gruntów wsi L., doszło zdarzeń prawnych uzasadniających wprowadzenie do ewidencji nowego przebiegu granic pomiędzy działkami nr 132, 133, 673 i 666. Te okoliczności uniemożliwiają uwzględnienie jego wniosku.
Z. B. przedstawił szkic sytuacyjny swojej parceli budowlanej datowany na dzień 19.01.1960 r., jednak dokument ten nie może stanowić podstawy dokonania wpisu w zakresie zmiany granic przedmiotowych nieruchomości. Po pierwsze jest to rodzaj dokumentu, który nie może on stanowić podstawy wpisu jakichkolwiek zmian w ewidencji gruntów, a po drugie pochodzi on sprzed odnowienia operatu ewidencji gruntów, więc nawet, gdyby należał do grupy dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, nie może stanowić on podstawy kwestionowania późniejszych zmian dokonanych w związku z odnowieniem. Skarżący nie dysponuje dokumentem pochodzącym z okresu po odnowieniu operatu ewidencji gruntów, który uzasadniałby uwzględnienie jego wniosku.
Organy prowadzące ewidencję gruntów nie są uprawnione do przesądzania kwestii przebiegu granic działek nr 132, 133, 666 i 673. Kwestia ta może być rozstrzygnięta w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Argumenty dotyczące odmiennego w stosunku do dzisiejszego przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami w latach wcześniejszych może skarżący podnieść w ewentualnym odrębnym postępowaniu o rozgraniczenie pomiędzy przedmiotowymi działkami. Dopiero uzyskanie korzystnego orzeczenia przykładowo w sprawie o rozgraniczenia może stanowić podstawę do uwzględnienia jego wniosku. W tym miejscu należy podkreślić ponownie, że wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące między innymi przebiegu granic nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.