II SA/Rz 42/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-05-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
ewidencja gruntówpostępowanie administracyjneprawo geodezyjneprawo rzeczoweprawo procesowe administracyjnestrony postępowanialegitymacja procesowauchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji dotyczące zmian w operacie ewidencji gruntów, uznając naruszenie prawa do udziału w postępowaniu przez właścicielkę działki.

Sprawa dotyczyła odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów wsi K., polegających na włączeniu części działki nr 800 do działki 801. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty, który odmówił wprowadzenia zmian, argumentując brak odpowiednich dokumentów i brak legitymacji wnioskodawczyni E. D. Skargę wniosła właścicielka działki A. Cz., zarzucając naruszenie przepisów prawa geodezyjnego, rozporządzenia ws. ewidencji gruntów oraz ustawy o księgach wieczystych. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa do udziału w postępowaniu przez A. Cz. oraz wydanie merytorycznej decyzji w stosunku do osoby niebędącej stroną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę A. Cz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu Rz. odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Zmiany miały polegać na włączeniu części działki nr 800 do działki 801. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na brak dokumentów potwierdzających aktualny stan prawny nieruchomości oraz na brak legitymacji wnioskodawczyni E. D. (babci A. Cz.) do złożenia wniosku. Sąd administracyjny uznał, że obie decyzje naruszają prawo. Po pierwsze, decyzja Starosty została wydana w stosunku do osoby niebędącej stroną postępowania (E. D. nie była właścicielką działki), co powinno skutkować umorzeniem postępowania, a nie merytorycznym rozstrzygnięciem. Po drugie, Sąd stwierdził naruszenie prawa do udziału w postępowaniu przez A. Cz., właścicielkę działki, która nie brała udziału w postępowaniu przed Starostą i nie otrzymała od niego decyzji. Rozpoznanie odwołania złożonego przez A. Cz. przez organ odwoławczy, mimo braku jej udziału w pierwszej instancji, naruszało jej prawo do udziału w postępowaniu i do rozpoznania sprawy przez dwie instancje, co jest podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ powinien umorzyć postępowanie w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Wydanie merytorycznej decyzji w stosunku do osoby, która nie była stroną postępowania (nie miała tytułu prawnego do nieruchomości), stanowi naruszenie prawa, które nie może być akceptowane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu jest przesłanką do wznowienia postępowania, co skutkuje uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji.

Pomocnicze

p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Skarżąca zarzuciła pominięcie części przepisu określającego charakter prawny ewidencji.

p.g.k. art. 20

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. MRRiB art. 46 § ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. MRRiB art. 11 § ust. 1 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

u.k.w.h. art. 3

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 5

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 114

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

p.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sprawowanej przez WSA.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawami ani wnioskami.

k.p.a. art. 15

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu i prawa do rozpoznania sprawy przez dwie instancje.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu administracyjnym przez organ odwoławczy. Wydanie merytorycznej decyzji w stosunku do osoby niebędącej stroną postępowania.

Godne uwagi sformułowania

organ ewidencyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania wątpliwości związanych ze stanem prawnym nieruchomości decyzja Starosty Powiatu Rz. jest zgodna z prawem, a to oznacza, że podziela on argumentację, która legła u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia wnioskodawczyni E. D. nie jest stroną w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, gdyż nie ma tytułu prawnego do działki nr 800 odwołanie od niej zostało złożone przez właścicielkę A. Cz. i takie działanie osoby uprawnionej prowadzi do swoistej konwalidacji działań podjętych przez organ I instancji sąd nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawami czy wskazanymi przez stronę wnioskami Sąd rozpoznaje skargę w granicach sprawy dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia z obowiązującym porządkiem prawnym decyzja Starosty Powiatu Rz. wydana została w stosunku do podmiotu /E. D./, który nie mógł być stroną postępowania wniosek o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów nie mógł prowadzić do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia /odmowy/, a tylko prowadzić do umorzenia postępowania Rozpatrzenie odwołania możliwe jest tylko w sytuacji, gdy taki środek prawny składa strona, która brała udział w postępowaniu przed organem I instancji i doręczono jej decyzji Doręczenie decyzji jest warunkiem sine qua non odwołania Rozpoznanie odwołania w takich warunkach prowadzi do naruszenia podstawowego prawa strony w postępowaniu administracyjnym, czyli prawa do udziału w postępowaniu oraz prawa do rozpoznania sprawy przez dwie instancje Przyjęcie sposobu orzekania zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji prowadzi do pozbawienia strony /odwołującej/ jednej instancji /przed Starostą/ Naruszenie tego prawa jest przesłanką do wznowienia postępowania, a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b prawa o p.s.a. musi prowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji obu instancji

Skład orzekający

Stanisław Śliwa

przewodniczący

Zbigniew Czarnik

sprawozdawca

Robert Sawuła

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu administracyjnym, prawidłowe prowadzenie postępowania w sprawach ewidencji gruntów, znaczenie dwuinstancyjności postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej i naruszenia prawa do udziału w postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, takich jak prawo do udziału w postępowaniu i dwuinstancyjność, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących ewidencji gruntów.

Sąd administracyjny uchyla decyzje ws. ewidencji gruntów z powodu naruszenia podstawowych praw strony.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 42/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-05-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Robert Sawuła
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Zbigniew Czarnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Cz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Rz. z dnia [...] października 2003 4., Nr [...];
Uzasadnienie
II SA/Rz 42/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Rz. z dnia [...] października 2003 r., [...] odmawiającą wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów wsi K. zmiany polegającej na włączeniu części działki ewidencyjnej nr 800 do działki 801. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja Starosty Powiatu Rz. jest zgodna z prawem, a to oznacza, że podziela on argumentację, która legła u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jako poprawne i zasługujące na akceptację należy uznać stanowisko Starosty Powiatu Rz., zgodnie z którym dokonanie zmian zapisów w ewidencji gruntów wymaga przedstawienia organowi prowadzącemu ewidencję dokumentów urzędowych i przewidzianych przepisami prawa, które potwierdzają aktualny stan prawny nieruchomości. Organ ewidencyjny tylko na takiej podstawie może dokonywać zmian w ewidencji. Wszelkie spory i wątpliwości związane ze stanem prawnym nieruchomości muszą prowadzić do odmowy wpisania stosownych zmian, gdyż organ ewidencyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania wątpliwości związanych ze stanem prawnym nieruchomości. Takie kwestie rozstrzygają właściwe organy i dopiero ich rozstrzygnięcia mogą być podstawą dokonywania wpisów w ewidencji. Ponieważ wnioskodawczyni E. D. nie przedłożyła dokumentów potwierdzających zaistnienie zmian prawnych w odniesieniu do działki nr 800 i 801 położonych w K., to brak było podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku. Nadto organ wskazał, że E. D. nie jest stroną w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, gdyż nie ma tytułu prawnego do działki nr 800, ponieważ właścicielką działki jest jej wnuczka A. Cz.
Organ odwoławczy odnosząc się do sprawy legitymacji wnioskodawczyni potwierdził fakt jej braku w postępowaniu I-instancyjnym, jednak przyjął, że decyzja Starosty Powiatu Rz. jest poprawna, gdyż odwołanie od niej zostało złożone przez właścicielkę A. Cz. i takie działanie osoby uprawnionej prowadzi do swoistej konwalidacji działań podjętych przez organ I instancji.
Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rz. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła A. Cz. W skardze zarzuciła decyzji naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez pominięcie części przepisu określającego charakter prawny ewidencji skarżąca wskazała także na naruszenia art. 20 prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 46 ust. 2 pkt 1 oraz § 11 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/. Wreszcie – zdaniem skarżącej – naruszone zostały także art. 3 i art. 5oraz art. 114 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Z tych względów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi i przywołał argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzkie sądy administracyjne jako sądy I instancji sprawują kontrolę działalności administracji publicznej na zasadach i w zakresie określonym w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej prawo o p.s.a. Rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 prawa o p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawami czy wskazanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach sprawy dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia z obowiązującym porządkiem prawnym.
Tak wyznaczony zakres kontroli nakazuje Sądowi dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem. Ocena taka prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu Rz. naruszają prawo i z tego powodu muszą być usunięte z obrotu prawnego.
Dla Sądu poza sporem pozostaje stwierdzenie, że decyzja Starosty Powiatu Rz. wydana została w stosunku do podmiotu /E. D./, który nie mógł być stroną postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji, gdyż w dniu złożenia wniosku przez tę osobę nie była ona właścicielem działki nr 800 poł. w K., ani też nie miała do niej żadnego tytułu prawnego. Stan taki skutkować musiał tym, że wniosek o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów nie mógł prowadzić do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia /odmowy/, a tylko prowadzić do umorzenia postępowania. Zatem wydanie merytorycznej decyzji w stosunku do E. D. stanowi naruszenie, które nie może być akceptowane. Innego rodzaju naruszenia dopatruje się Sąd w decyzji organu odwoławczego.
Rozpatrzenie odwołania możliwe jest tylko w sytuacji, gdy taki środek prawny składa strona, która brała udział w postępowaniu przed organem I instancji i doręczono jej decyzję. Doręczenie decyzji jest warunkiem sine qua non odwołania, gdyż daje podstawę do ustalenia, czy złożony przez stronę środek spełnia ustawowe warunki.
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd odwołanie złożyła A. Cz., właścicielka działki nr 800 położonej w K. /wnuczka/, która nie brała udziału w postępowaniu I-wszo instancyjnym i nie otrzymała decyzji. Zatem już te fakty nie dawały podstaw do przyjęcia, że odwołanie zostało skutecznie wniesione. Rozpoznanie odwołania w takich warunkach prowadzi do naruszenia podstawowego prawa strony w postępowaniu administracyjnym, czyli prawa do udziału w postępowaniu oraz prawa do rozpoznania sprawy przez dwie instancje. Przyjęcie sposobu orzekania zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji prowadzi do pozbawienia strony /odwołującej/ jednej instancji /przed Starostą/. To narusza art. 15 k.p.a. oraz prawo strony do udziału w postępowaniu administracyjnym. Naruszenie tego prawa jest przesłanką do wznowienia postępowania, a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b prawa o p.s.a. musi prowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji obu instancji. O kosztach postępowania nie orzekano wobec braku wniosku strony skarżącej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI