II SA/Rz 414/20

II SA/Rz 414/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-08-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Maciej Kobak /przewodniczący/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 132/21 - Wyrok NSA z 2023-10-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Joanna Zdrzałka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego z wiatą - skargę oddala -
Uzasadnienie
II SA/Rz 414/20
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał MC rozbiórkę budynku gospodarczego z wiatą, zlokalizowanego na działkach nr 5658/2, 5658/5 i 5667/1 w [...].
Organ I instancji podał, że na podstawie kontroli oraz rozprawy administracyjnej w terenie ustalono, że na działkach nr 5667/1, 5658/5 i 5658/2 w [...] zlokalizowany jest budynek gospodarczy o wymiarach 4,22 m x 5,30 m, z wiatą o wymiarach 2,98 m x 5,30 m. Obiekt posiada konstrukcję drewnianą – słupy drewniane stanowiące konstrukcję ścian zostały przymocowane do wsporników z prętów, zakotwionych w betonowych fundamentach. Wypełnienie ścian stanowią deski. Dach obiektu wykonano jako dwuspadowy, pokryty blachodachówką. Roboty budowlane przy realizacji obiektu nie zostały zakończone – do wykonania pozostałą stolarka okienna i drzwiowa oraz posadzka w formie kostki brukowej.
Ustalono, że budynek został zrealizowany na podstawie zgłoszenia z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], przyjętego bez sprzeciwu przez Prezydenta Miasta [...]. Wprawdzie zrealizowany budynek posiada wymiary zewnętrzne nieznacznie większe niż projektowane 7 m x 5 m, szerokość części gospodarczej wnosi 3,5m zamiast projektowanej 4,22m, szerokość wiaty wynosi 2,98 m zamiast projektowanych 3,5m, a ponadto budynek zlokalizowano w większej odległości od działek 5658/3 i 5658/2 (odpowiednio: 3,38 m i 5,30 m zamiast 3 m i 4 m), to w ocenie organu I instancji wykonany został przez skarżącego legalnie i na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia. Ustalono ponadto, że na działkach nr 5682/1, 5682/2 i 5658/3 zlokalizowany jest gazociąg wysokiego ciśnienia o średnicy 300 mm i ciśnieniu nominalnym 6,3 Mpa, zrealizowany w 1979 r. Stosownie zatem do § 10 ust. 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r. poz. 640), szerokość strefy kontrolnej dla tego rodzaju gazociągu wynosi 30 m. Powyższe oznacza, że obiekt skarżącego winien zostać zrealizowany w odległości co najmniej 15 m od osi gazociągu. Na podstawie mapy sytuacyjno – zasadniczej ustalono, że budynek gospodarczy wraz z wiatą znajdują się w całości w strefie kontrolowanej gazociągu. Okoliczność ta wypełnia hipotezę art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), a wobec braku możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, organ za zasadne uznał wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
MC wniósł odwołanie od tej decyzji argumentując, że sporny budynek został wybudowany na podstawie i zgodnie z dokonanym skutecznie zgłoszeniem. Organ administracji architektoniczno – budowlanej nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia, a zatem odwołujący dopełnił wszystkich wymaganych prawem formalności. Zdaniem skarżącego, obiekt spełnia wymagania stawiane przepisami prawa, w tym przepisami techniczno – budowlanymi. Wobec zaś usytuowania obiektu w odległości 6,5 m od gazociągu, brak jest podstaw do przyjęcia, że obiekt powoduje jakiekolwiek zagrożenie.
Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...].
Podzielając stanowisko organu I instancji podał, że budynek gospodarczy z wiatą został zrealizowany z dochowaniem procedury zgłoszenia robót budowlanych, niemniej zbliżenie obiektu do gazociągu na odległość 6,5 m skutkuje naruszeniem § 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Fakt istnienia gazociągu wysokiego ciśnienia na działce obligował inwestora do realizacji obiektu zgodnie z obwiązującymi normami bezpieczeństwa. Dla oceny zgodności budynku z przepisami techniczno – budowlanymi nie ma znaczenia, że organ administracji nie wniósł sprzeciwu co do zgłoszenia. Inwestor zrealizował bowiem obiekt w oparciu o skuteczne zgłoszenie, jednak w wyniku jego wadliwego przyjęcia, obiekt narusza obowiązujące przepisy prawa. W tej sytuacji prawidłowo organ I instancji wdrożył procedurę naprawczą określoną w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, przy czym w ocenie organu odwoławczego, w sprawie zachodzi – oprócz przesłanki określonej w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane – również przypadek wskazany w art. 50 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, MC wniósł o poddanie kontroli zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, organy nadzoru budowlanego słusznie zauważyły, że obiekt został zrealizowany na podstawie przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia. Nie jest zatem zrozumiałe, dlaczego w takiej sytuacji inwestor winien dokonać rozbiórki obiektu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe twierdzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zss⁴ pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), wobec uznania, ze względu na jej przedmiot, że jej rozpoznanie jest konieczne, a przeprowadzenie rozprawy mogłoby w obecnym stanie epidemii wywołać nadmierne zagrożenie dla osób w niej uczestniczących.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi.
Na wstępie wskazać należy, że ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego w zakresie wymiarów oraz konstrukcji obiektu nie budzą zastrzeżeń Sądu. Mogą zatem stanowić podstawę do dokonania kwalifikacji wykonanych przez inwestora robót budowlanych przez pryzmat przepisów ustawy Prawo budowlane.
Roboty te dotyczyły budowy drewnianego budynku gospodarczego z wiatą. Nie jest kwestionowane przez strony postępowania, że skarżący wybudował taki obiekt na działkach 5658/2, 5658/5 i 5667/1 w [...] na podstawie zgłoszenia Prezydentowi Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. W rozpoznawanej sprawie ustalono, że przedmiotowy budynek posiada nieco większe wymiary niż podane w zgłoszeniu, jak również jego posadowienie nieznacznie odbiega od miejsca wskazanego w zgłoszeniu, niemniej organy słusznie uznały, ze obiekt został wzniesiony legalnie, na podstawie skutecznie złożonego zgłoszenia.
W rozpoznawanej sprawie ustalono również bezspornie, że na działkach nr 5682/1, 5682/2 i 5658/3 zlokalizowany jest gazociąg wysokiego ciśnienia o średnicy 300 mm i ciśnieniu nominalnym 6,3 Mpa, zrealizowany w 1979 r.
Słusznie też organy przyjęły, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r. poz. 640), a to z uwagi na treść § 110 rozporządzenia, według którego dla gazociągu wybudowanego przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla którego przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę - szerokość strefy kontrolowanej gazociągu ułożonego w ziemi o ciśnieniu nominalnym powyżej 2,5 od 10,0 MPa -wynosi 30,0 m dla gazociągu o średnicy 300 mm.
Pojęcie "strefy kontrolowanej" zostało zdefiniowane w § 2 pkt 30 rozporządzenia. Oznacza ono obszar wyznaczony po obu stronach gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu.
Przepisy § 10 ust. 2 i ust. 3 tego rozporządzenia stanowią, że w strefach kontrolowanych należy kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć inny negatywny wpływ na jego użytkowanie i funkcjonowanie. Istotny jest sformułowany w ust. 3 zakaz wznoszenia w strefach kontrolowanych obiektów budowlanych, urządzania składów i magazynów oraz podejmowania działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania.
Wzniesienie będącego przedmiotem postepowania budynku gospodarczego w strefie kontrolowanej, w odległości 6,5 m od osi gazociągu, a więc z naruszeniem przepisów rozporządzenia powoduje stan niezgodności z prawem i uzasadnia zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego procedury z art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333) – "P.b.". Przepisy te mają zastosowanie także w przypadku wykonania robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu. Dokonanie zgłoszenia ma ten skutek, że postępowanie naprawcze w odniesieniu do takiego obiektu toczy się w trybie art. 50 i 51 P.b., a nie art. 48, czy też art. 49b ust. 1P.b., gdyż w tej sytuacji wykonanie robót budowlanych nie może być uznane za samowolę budowlaną.
W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że istota procedury naprawczej opisanej w przepisach art. 50 i art. 51 P.b. prowadzić ma do zweryfikowania tego, czy wykonane roboty budowlane odpowiadają prawu, a jeśli tak, to do ich zalegalizowania. Natomiast decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2013 r., I OSK 1877/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W rozpoznawanej sprawie tak właśnie sytuacja występuje.
Należy przy tym wskazać, że w postępowaniu naprawczym zgodność z prawem wykonanych robót rozumiana jest szeroko jako zgodność z przepisami prawa budowlanego, warunkami technicznymi, jak i zapisami prawa miejscowego. Wybór merytorycznego rozstrzygnięcia spośród możliwych na gruncie wskazanego artykułu zależy od rodzaju samowoli budowlanej, jej zakresu, skutków i możliwych sposobów uzyskania stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego.
Z treści art. 51 ust. 1 i 2 P.b. wynika, że organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, o ile nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W orzecznictwie wskazuje się, że organ, dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego, musi stwierdzić, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i nie istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., II OSK 1084/16).
Przy tej ocenie nie mają znaczenia inne okoliczności – takie jak np. brak faktycznego niebezpieczeństwa czy zagrożenia, stąd też argumentacja skargi w tym zakresie nie mogła odnieść zamierzonego rezultatu. Trudno zresztą zgodzić się a priori z poglądem skarżącego, że odległość 6,5 m od osi gazociągu wysokiego ciśnienia to odległość bezpieczna i niepowodująca jakiegokolwiek zagrożenia.
Nie mogły zostać też uwzględnione argumenty skargi eksponujące brak reakcji Prezydenta Miasta na dokonane przez skarżącego zgłoszenie zamiaru budowy budynku gospodarczego i niewniesienie sprzeciwu, jak również fakt, że skarżący działał legalnie, realizując budowę zgodnie ze zgłoszeniem obiektu po upływie czasu na wniesienie sprzeciwu i nie ponosi winy za zaistniały stan, jako że kwestie te nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. .
Zupełnie odrębną natomiast kwestią wykraczającą poza ramy kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny pozostaje ewentualna odpowiedzialność właściwego organu za brak wniesienia sprzeciwu do wykonania robót objętych zgłoszeniem skarżącego.
Z wszystkich tych przyczyn, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.