II SA/Rz 411/25

II SA/Rz 411/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-09-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga
Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 418
art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi A. M., K. S. i K. S.1 na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2024 r. nr OA.7721.22.12.2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 24 stycznia 2025 r. nr OA.7721.22.12.2024, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z [...] grudnia 1994 r. nr: [...] Burmistrz [...] udzielił SZ pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] w [...]. Postanowieniem z [...] czerwca 1998 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] wstrzymał w terminie natychmiastowym prowadzenie robót budowlanych i niwelacyjnych związanych z realizacją ww. budynku gospodarczego. Wstrzymanie robót spowodowane było prowadzeniem budowy w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę (polegające m.in. na zmianie kształtu bryły obiektu, kubatury i elewacji) oraz z powodu możliwości wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia w przypadku kontynuowania robót przez inwestora. Postanowieniem z [...] sierpnia 1998 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy opisane wyżej postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego.
Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z [...] sierpnia 1998 r. nr [...] zobowiązał SZ jako inwestora, do przedłożenia określonych w decyzji dokumentów w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami, w tym projektu budowlanego zamiennego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] października 1998 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z 26 lipca 2000 r. SA/Rz 2143/98 oddalił skargę wniesioną na ww. decyzję.
W konsekwencji wskazanych rozstrzygnięć, decyzją z [...] lipca 1998 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] uchylił decyzję Burmistrza [...] z [...] grudnia 1994 r. nr [...] wydaną w przedmiocie pozowlenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania inwestora, decyzją z [...] sierpnia 1998 r. nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]. Natomiast w związku z reorganizacją administracji państwowej, sprawę prowadził dalej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB" lub "organ I instancji").
W sprawie wydano szereg rozstrzygnięci, które stanowiły przedmiot kontroli sądów administracyjnych.
Prawomocnym wyrokiem z 25 maja 2016 r. II SA/Rz 1281/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z 13 sierpnia 2015 r. nr OA.7721.22.14.2014 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego i decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] czerwca 2014 r. nr [...]. Na jego mocy organy zostały zobowiązane do wykonania w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego następujących zaleceń Sądu:
1) dokonania weryfikacji przedstawionych przez inwestora projektów budowlanych i ewentualne wezwanie inwestora do uzupełnienia ich braków lub do złożenia nowych projektów;
2) sprawdzenia, czy obowiązek przedłożenia żądanego od inwestora projektu zabezpieczenia skarpy nie jest tożsamy lub częściowo tożsamy z projektem zamiennym,
3) sprawdzenia, czy projekt uwzględnia zmiany wynikające z wykonanych robót przy wskazaniu, że niwelacja terenu mieści się w zakresie "czynności", a w konsekwencji
4) rozważenia, czy dokumentacja projektowa posiada walor dokumentacji zamiennej realizującej założenia ogólnikowej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 1998 r. ([...]), nakładającej obowiązek dostarczenia tej dokumentacji, w związku z czym ciężar ustaleń, czy dostarczona dokumentacja zamienna spełnia przesłanki ustawowe został przeniesiony na etap postępowania w sprawie jej zatwierdzenia.
Wyrokiem z 27 listopada 2018 r. II SA/Rz 890/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 maja 2018 r. nr OA.7721.22.25.2017, wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego. Zdaniem WSA, organ odwoławczy reformując rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne dopuścił się naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Ponadto w ocenie WSA, organ odwoławczy nie wyjaśnił przyczyn, dla których nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego na temat stabilności skarpy, w sytuacji gdy na wcześniejszych etapach wyjaśniania sprawy legalności wykonanych robót, kwestia ta była konsekwentnie oceniana przy udziale biegłych o specjalizacji geologicznej.
Wyrokiem z 23 kwietnia 2020 r. II OSK 786/19 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od ww. wyroku WSA w Rzeszowie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z [...] lutego 2022 r. nr [...], nałożył na SZ obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej zawierającej opinię na temat stabilności skarpy od strony działek: nr [...], opracowaną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia geologiczne. W trakcie prowadzonego postępowania SZ zmarł, a spadek po nim nabył w całości brat WZ. Na wniosek WZ, PINB zmienił ww. postanowienie w części dotyczącej zobowiązanego poprzez zmianę osoby, na którą został nałożony obowiązek ekspertyzy i trzykrotnie zmieniał termin jej przedłożenia. W dniu 31 lipca 2024 r. przedłożono żądaną ekspertyzę techniczną.
Decyzją z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku gospodarczego (kat. II) położonego na działkach nr [...], udzielił WZ pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w/w budynku gospodarczego.
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z 24 stycznia 2025 r. nr OA.7721.22.12.2024 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego, PINB w pełni zrealizował wskazania co do dalszego postępowania, wynikające z przywołanych wyżej wyroków sądów administracyjnych. W ocenie PWINB, dokument złożony przez stronę - ekspertyza techniczna stabilności skarpy, zawiera wiadomości specjalne i ma w istocie charakter dowodu z opinii biegłego. Brak jest też podstaw do kwestionowania uprawnień geologa [...] do sporządzenia ekspertyzy technicznej stabilności skarpy. Zdaniem PWINB, autor ekspertyzy legitymuje się stosownymi uprawnieniami do sporządzania takich opracowań. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania treści ekspertyzy, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia i która w świetle prawa odpowiada za jej treść.
Organ odwoławczy podniósł, że przedłożona ekspertyza opisuje warunki geologiczne i wodne w podłożu działek [...] i zawiera ocenę stabilności skarpy istniejącej na tych działkach od strony działek nr [...]. Z dokonanej analizy ekspertyzy wynika, że przeprowadzono badania przez osobę do nich uprawnioną na działkach nr [...], a w szczególności wykonano 4 otwory badawcze. Na tej podstawie osoba uprawniona stwierdziła, że skarpa istniejąca na tych działkach jest stabilna i nie wymaga żadnych zabezpieczeń. W punkcie IV "Wnioski i zalecenia" ekspertyzy technicznej zawarta jest informacja, że w wykonanych otworach zlokalizowanych na skarpie nie stwierdzono występowania poziomu wód śródglinowych do głębokości 4,0 m. Stan tych wód można uznać za niski. Natomiast w obrębie doliny stwierdzono poziom wód śródglinowych na głębokości 2,0 m. Wykonane badania potwierdzają zatem, że w podłożu projektowanej działki występują proste warunki gruntowe, a w obrębie badanej działki i jej sąsiedztwie nie stwierdzono śladów czynnych procesów osuwiskowych. Dalej autor ekspertyzy stwierdza, że w ramach badań terenowych w obrębie badanej działki, w związku z brakiem zagrożenia osuwiskowego i prostymi warunkami gruntowymi, opracowany dokument spełnia wymogi rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i. Gospodarki Morskiej — w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych i nie wymaga opracowania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej.
W ocenie PWINB, skoro w niniejszej sprawie uprawniony geolog ocenił, że skarpa jest stabilna i nie wymaga żadnych zabezpieczeń, to organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do kwestionowania tego stanowiska. Subiektywne przekonania odwołujacych co do wadliwości przedłożonej ekspertyzy i zawartych w niej wniosków nie mają mocy dowodowej, aby skutecznie podważać treść ekspertyzy sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i wiedzę fachową, a żaden inny kontrdowód, mogący skutecznie ją zakwestionować nie został przedłożony. Należy mieć na względzie, że obecny stan skarpy jest różny od stanu istniejącego ponad 20 lat temu tj. w dacie opracowania ekspertyzy z 1998 r. i 2000 r.
Natomiast analizując przedłożony projekt budowlany zamienny wraz z ekspertyzą Organ odwoławczy stwierdził, że dokumenty te posiadają walor dokumentacji zamiennej realizującej ogólnikowe założenia decyzji z [...] sierpnia 1998 r. i spełniają wymogi przepisów, a aktualny inwestor wykonał obowiązek nałożony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 1998 r. znak: [...] na poprzedniego inwestora. Prawidłowo również uznał organ I instancji, że do sprawy zastosowanie znajdą przepisy dotychczasowe w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r., zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471).
W ocenie PWINB, przedłożony projekt budowlany zamienny budynku gospodarczego jest kompletny i spełnia wymogi ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 418) – dalej: "u.p.b." oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1935) – dalej: "rozporządzenie". Uwzględnia również zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Projekt został sporządzony przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami, aktualnymi na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, zawiera oświadczenia projektanta o zgodności tego projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Zdaniem organu odwoławczego, przedłożony projekt budowlany, z uwagi na jego prostą konstrukcję, zgodnie z art. 20 ust. 2 i 3 p.b. nie wymaga dodatkowego sprawdzenia przez osobę legitymującą się uprawnieniami budowlanymi do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Projekt zagospodarowania terenu nie narusza obowiązujących przepisów, w tym techniczno-budowlanych i wbrew zarzutom odwołujących zostały zachowane minimalne odległości budynku od granic sąsiednich, w tym od strony skarpy. Oceniając przedłożone dokumenty pod kątem ich kompletności i prawidłowości opracowania z uwzględnieniem stwierdzonego stanu faktycznego i stopnia zaawansowania budowy oraz zakresu dokonanych odstępstw i przy uwzględnieniu treści obowiązku nakazanego decyzją z [...] sierpnia 1998 r. nr [...] oraz art. 35 ust. 1 p.b. należało zatem stwierdzić, że dokumenty mogą stanowić podstawę do kontynuowania robót budowanych, zgodnie z przepisami prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, KS, LS, KM wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a." poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji rozpoznanie sprawy, pomimo braku dostępu do części akt sprawy, w tym istotnych dla jej rozstrzygnięcia – opinii biegłego z 12 czerwca 1998 r.;
2) art. 40 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie, że decyzja organu I instancji została doręczona bezpośrednio stronie, z pominięciem umocowanego pełnomocnika, a w konsekwencji nie została doręczona w ogóle;
3) art. 84 w zw. z art. 85 k.p.a. poprzez zastąpienie dowodu z opinii biegłego, dowodem z oględzin, pomimo że ustalenia poczynione podczas oględzin, w zakresie stabilności skarpy wymagają wiadomości specjalnych;
4) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżących o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, zwłaszcza w świetle sprzeczności w treści dotychczas przeprowadzonych ekspertyz oraz wytycznych WSA w Rzeszowie zawartych w wyroku z 27 listopada 2018 r. II SA/Rz 890/18;
5) art. 79 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącym wzięcie udziału w przeprowadzonej prywatnej ekspertyzie technicznej;
6) art. 81c ust. 2 u.p.b., poprzez jego błędne zastosowanie:
– albowiem pierwotnie inwestor zobowiązany został decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 1998 r. do przedstawienia projektu budowlanego zabezpieczenia skarpy od strony działek nr [...] (decyzja nie została uchylona ani zmieniona);
– albowiem dotyczy wyłącznie obiektów budowlanych, do których nie zalicza się skarpa i w obrębie której nie wykonano żadnego obiektu budowlanego,
– albowiem w aktach sprawy znajdują się (powinny znajdować się) dwie inne opinie, w tym jedna przedstawiona przez inwestora, a jedna powołanego biegłego
7) art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, poprzez brak jakiejkolwiek weryfikacji dowodu z prywatnej ekspertyzy technicznej w kontekście m.in. nieprawidłowego zakwalifikowania warunków gruntowych w obrębie inwestycji;
8) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne i bezkrytyczne (z pominięciem pisemnych zarzutów skarżących) przyjęcie przedstawionej przez inwestora ekspertyzy;
9) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie sporządzonych w toku postępowania dwóch opinii – opinii biegłego sądowego z 12 czerwca 1998 r. oraz opinii geotechnicznej z listopada 2000 r., w sprawie zabezpieczenia skarpy na działce o nr [...] oraz brak wyjaśnienia dlaczego nie stały się podstawą ustaleń faktycznych;
10) art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak szczegółowego wyjaśnienia dlaczego przedstawiony projekt budowlany zamienny spełnia wymogi określone w art. 35 ust. 1 i 2 p.b.;
11) art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji pominięcie dowodu z opinii biegłego na fakt ustalenia stabilności skarpy (wyrok WSA z dnia 27 listopada 2018 r. II SA/RZ 890/18) oraz obowiązku weryfikacji przedłożonych przez inwestora projektów budowlanych zamiennych (wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r. lI OSK 786/19);
12) błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez pominięcie, że decyzja Burmistrza [...] z [...] grudnia 1994 r. została uchylona przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z [...] lipca 1998 r., a w konsekwencji pominiecie, iż decyzja ta nie obowiązuje, a ponadto pominiecie, że Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z [...] sierpnia 1998 r. zobowiązał, inwestora do przedłożenia projektu budowlanego odzwierciedlający zakres robót wykonanych i niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a w konsekwencji pominięcie, iż zakres projektu zamiennego nie został w żaden sposób ograniczony;
13) art. 51 ust 4 u.p.b. poprzez błędne zastosowanie i brak dokonania pełnej oceny projektu budowlanego zamiennego, w zakresie jego zgodności z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego;
14) art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 733) nakazującym podłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej, poprzez jego pominięcie, a w konsekwencji nieuwzględnienie w procesie weryfikacji zgodności projektu zamiennego z obowiązującymi przepisami prawa i zmienionym stanem faktycznym;
15) art. 34 ust 3 pkt 1 lit. c) u.p.b., poprzez błędne zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że przedstawiony projekt budowlany zamienny spełnia wymogi określone w tym przepisie, z pominięciem zmiany stanu faktycznego, tj. budowy kanalizacji sanitarnej, której obligatoryjne przyłączenie nie zostało uwzględnione w projekcie;
16) art. 34 ust 3 pkt 3 lit. a) i b) u.p.b. poprzez błędne zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że projekt techniczny zawiera projektowane rozwiązania konstrukcyjne obiektu wraz z wynikami obliczeń statyczno-wytrzymałościowych, a to ze względu na nadbudowę obiektu i zmianę parametrów technicznych i wytrzymałościowych oraz charakterystykę energetyczną, a to w związku z aktualnymi parametrami zapotrzebowania budynku na energię oraz termoizolacyjności jego przegród;
17) art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 u.p.b., poprzez błędne zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zamienny spełnia wymogi określone w tym przepisie;
18) art. 35 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 u.p.b., poprzez błędne przyjęcie, że przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zamienny spełnia:
– wymogi określone w art. 5 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z § 34 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
– parametry zapotrzebowania budynku na energię oraz termoizolacyjności jego przegród, określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
– wymogi zachowania minimalnej odległości od granicy (od strony skarpy).
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
W piśmie procesowym z 23 maja 2025 r. WZ wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje również art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Wymaga podkreślenia, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym wymiarze oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu ustalenia dokonane w sprawie przez organy są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli legalności stanowiska wyrażonego w wydanym postanowieniu, w tym zastosowanych przepisów prawa. Stan faktyczny sprawy został zatem ustalony zgodnie z wymogami stawianymi art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy dokonały ustaleń adekwatnych do zakresu i przedmiotu postępowania wyjaśniającego determinowanego przepisami prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. Uwzględniły również specyfikę danej sprawy, która stanowi o stanie faktycznym. Ocena zgromadzonego materiału dokonana została natomiast zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierowały się organy zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu postanowienia. Jednocześnie w ocenie Sądu organy w pełni wywiązały się z obowiązku przeprowadzenia postępowania niewyjaśnianego według wskazań wynikających ze wydanych w sprawie wyroków sądów administracyjnych.
Wymaga podkreślenia, że o kwalifikacji wykonanych samowolnie robót budowlanych oraz zasadności i trybie postępowania naprawczego, mającego zastosowanie w kontrolowanej sprawie, przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w prawomocnych wyrokach z 25 maja 2016 r. II SA/Rz 1281/15 i z 27 listopada 2018 r. II SA/Rz 890/18. Stanowisko WSA w Rzeszowie odnośnie zasadności prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 kwietnia 2020 r. II OSK 789/19. NSA podkreślił, że w bezspornych okolicznościach sprawy kluczowy dla legalności wykonanych robót budowlanych dowód w postaci projektu budowlanego został pozyskany dopiero na etapie postępowania odwoławczego, wobec czego w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania, winien zostać oceniony w administracyjnym toku obydwu instancji. Niezasadny jest zatem zarzut pominięcia okoliczności uchylenia decyzji Burmistrza [...] z [...] grudnia 1994 r. oraz wydania przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] decyzji z [...] sierpnia 1998 r.
Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że inwestor przedłożył ekspertyzę techniczną stabilności skarpy od strony działek: nr [...] oraz od strony działki nr [...]. Sąd podziela stanowisko organów, że przedłożona dokumentacja zawiera wiadomości specjalne i ma w istocie charakter dowodu z opinii biegłego. Słusznie wskazał PWINB, że brak jest podstaw do kwestionowania uprawnień autora ekspertyzy, bowiem [...] posiada stosowne uprawnienia geologa. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo dokonały oceny przedstawionej opinii biegłego pod kątem spójności, rzetelności oraz kompletności opracowania i w konsekwencji słusznie przyjęły, że dokument ten może stanowić podstawę ustaleń w sprawie. Wymaga przy tym podkreślenia, że Skarżący kwestionując ustalenia wynikające z ekspertyzy sami nie przedstawili w tym zakresie kontropinii biegłego, a zarzuty w tym zakresie opierają na swoim subiektywnym przekonaniu. Nie wykazali bowiem, że sami legitymują się stosownymi uprawnieniami geologicznymi, a swoje twierdzenia wywodzą z przeprowadzonej analizy lub wykonanych badań. Ponadto treść opinii biegłego sądowego z [...] czerwca 1998 r. oraz opinii geotechnicznej z listopada 2000 r., w sprawie zabezpieczenia skarpy na działce o nr [...] nie może – z uwagi na znaczny upływ czasu - automatycznie negować opinii biegłego sporządzonej w lipcu 2024 r. Skuteczne zakwestionowanie ekspertyzy przedstawionej przez inwestora winno przybrać formę przedstawienia innej opinii biegłego, która wykazałby błędne ustalenia lub błędnie przyjętą metodykę badań, a także wskazania wniosków odmiennych i w sposób istotny rzutującej na treść ewentualnej decyzji. Taka sytuacja nie miała zaś miejsca w niniejszej sprawie.
Mając natomiast na uwadze treść ekspertyzy prawidłowo uznały organy nadzoru budowlanego, że skoro uprawniony geolog ocenił, że skarpa jest stabilna i nie wymaga żadnych zabezpieczeń, to organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do kwestionowania tego stanowiska. Organy wyjaśniły przy tym w uzasadnieniach decyzji dlaczego przedstawioną ekspertyzę uznały za prawidłową i przytoczyły metodykę badań zastosowaną przez geologa. Autor ekspertyzy wskazał, że wykonano 4 otwory badawcze, w których nie stwierdzono występowania poziomu wód śródglinowych do głębokości 4,0 m. Natomiast w obrębie doliny stwierdzono poziom wód śródglinowych na głębokości 2,0 m. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska biegłego, że w podłożu projektowanej działki występują proste warunki gruntowe, a w obrębie badanej działki i jej sąsiedztwie nie stwierdzono śladów czynnych procesów osuwiskowych, a w konsekwencji, że nie jest wymagane opracowanie dokumentacji geologiczno-inżynierskiej.
Sąd w całości podziela stanowisko organów odnośnie oceny przedstawionej dokumentacji pod kątem wymagań stawianych przepisami u.p.b. w brzmieniu obowiązującym do 19 września 2020 r. Wynika to z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, poprzedzone jest czynnościami organu administracji architektoniczno- budowlanej, wskazanym w art. 35 ust. 1 u.p.b. W ocenie Sądu, rozstrzygające niniejszą sprawę organy dokonały sprawdzenia przedstawionej dokumentacji według wskazań wynikających z ww. regulacji oraz z uwzględnieniem specyfiki projektu budowlanego zamiennego i prowadzonego w tym przedmiocie postępowania naprawczego. Co istotne, organy nadzoru budowlanego nie mogą uzależniać wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, względnie weryfikować dokumentację budowlaną pod kątem innych przesłanek niż wskazane w art. 35 ust. 1 u.p.b. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organów, że na mocy art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, przedłożony projekt budowlany winien być zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego dokonały właściwego sprawdzenia projektu budowlanego zamiennego, w zakresie określonym art. 35 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Przedłożony projekt budowlany zamienny zawiera kartę tytułową i metrykę sporządzone zgodnie z § 3 i § 4 rozporządzenia. Został sporządzony w czytelnej technice graficznej oraz oprawić w okładkę przystosowaną do formatu A4, w sposób uniemożliwiający dekompletację projektu (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Słusznie zauważyły organy, że projekt został sporządzony przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami, aktualnymi na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, zawiera oświadczenia projektanta o zgodności tego projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska, że przedłożony projekt budowlany, z uwagi na prostą konstrukcję budynku, zgodnie z art. 20 ust. 2 i 3 u.p.b. nie wymaga dodatkowego sprawdzenia przez osobę legitymującą się uprawnieniami budowlanymi do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Projekt składa się z części opisowej i części rysunkowej, w tym wyodrębniony projekt zagospodarowania działki wraz z opisem. Zawiera zarówno opis stanu istniejącego, jak również wykaz robót pozostałych do wykonania. Część opisowa spełnia wymogi stawiane § 8 ust. 2 rozporządzenia, a część graficzna - § 8 ust. 3 rozporządzenia. Z kolei opis techniczny projektu architektoniczno-budowlanego wykonano zgodnie z § 11 rozporządzenia. Ponadto w przekonaniu Sądu, odprowadzanie ścieków bytowych ze spornego budynku gospodarczego do bezodpływowego zbiornika, z uwagi na charakter budynku oraz uzbrojenie działki, jest zgodne z § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.).
Sąd aprobuje stanowisko wyrażone przez organy nadzoru budowlanego, że projekt zagospodarowania terenu nie narusza obowiązujących przepisów. Projektowany budynek usytuowany jest zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Co nie mniej istotne, projekt obejmuje swoim zakresem całość zamierzenia inwestycyjnego oraz określa zakres robót budowlanych pozostałych do wykonania przy budynku. Stanowi zatem opracowanie kompleksowe, sporządzone z uwzględnieniem specyfiki postępowania naprawczego normowanego art. 51 u.p.b. W pełni zasadnie uznały organy nadzoru budowlanego, że budynek został zaprojektowany zgodnie z zasadami określonymi art. 5 ust. 1 u.p.b. oraz przepisami techniczno-budowlanymi, a wykonanie pozostałych robót umożliwi jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem (art. 5 ust. 2 u.p.b.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).