II SA/Rz 406/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2019-07-09
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościlinia energetycznaremontudostępnienie nieruchomościodszkodowanieprawo rzeczowesłużebność przesyługospodarka nieruchomościamiWSARzeszów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicielki nieruchomości na decyzję zobowiązującą ją do udostępnienia gruntu na remont linii energetycznej, uznając, że kwestia odszkodowania zostanie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu.

Skarżąca D.Z. kwestionowała decyzję Wojewody zobowiązującą ją do udostępnienia nieruchomości na rzecz Spółki [...] S.A. w celu remontu napowietrznej linii energetycznej. Głównym zarzutem było brak przyznania odszkodowania za udostępnienie nieruchomości i powstałe szkody. Sąd administracyjny uznał, że decyzja o udostępnieniu nieruchomości jest zgodna z prawem, a kwestia odszkodowania powinna być rozpatrywana w odrębnym postępowaniu, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przedmiotem sprawy była skarga D.Z. na decyzję Wojewody zobowiązującą ją do udostępnienia nieruchomości na rzecz Spółki [...] S.A. w celu wykonania remontu napowietrznej linii energetycznej 110 kV. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa do własności i prawa do odszkodowania, powołując się na przepisy Konstytucji RP, Konwencji o ochronie praw człowieka oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta i orzekł o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości, uznając, że remont mieści się w definicji remontu, a właścicielka nie wyraziła zgody na udostępnienie. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a remont linii energetycznej uzasadnia zastosowanie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreślił, że kwestia odszkodowania za udostępnienie nieruchomości i szkody powstałe w związku z remontem powinna być rozstrzygana w odrębnym postępowaniu, zgodnie z art. 124b ust. 4 i art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, po uzgodnieniu między stronami lub w drodze decyzji starosty. Sąd uznał również, że termin udostępnienia nieruchomości został przez Wojewodę prawidłowo określony i uzasadniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o udostępnieniu nieruchomości na cele remontu linii energetycznej może zostać wydana bez jednoczesnego orzeczenia o odszkodowaniu, gdyż kwestia ta powinna być rozstrzygana w odrębnym postępowaniu.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 124b ust. 4 i art. 129 ust. 5) przewidują odrębne postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za udostępnienie nieruchomości i szkody powstałe w wyniku czynności remontowych, jeśli nie dojdzie do uzgodnienia między stronami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.g.n. art. 124b § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Umożliwia zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości na cele remontu ciągów, przewodów i urządzeń, jeśli właściciel nie wyraża zgody.

u.g.n. art. 124b § ust. 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Stanowi, że za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności remontowych przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między stronami, a w przypadku braku uzgodnienia, starosta wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.

u.g.n. art. 129 § ust. 1 i 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Reguluje ustalanie odszkodowania w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, w tym wydawanie odrębnej decyzji o odszkodowaniu w przypadkach określonych w art. 124-126.

Dz.U. 2018 poz 2204 art. 124b § ust. 1 i 5

Dz.U. 2018 poz 2204 art. 129 § ust. 1 i 5

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 106 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 126 § ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 64

Dz.U. 2018 poz 1302 art. 151

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia odszkodowania za udostępnienie nieruchomości i szkody powstałe w wyniku remontu powinna być rozstrzygana w odrębnym postępowaniu, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Remont linii energetycznej, polegający na wymianie słupów, mieści się w definicji remontu uzasadniającej zastosowanie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ administracji publicznej ma prawo ustalić termin udostępnienia nieruchomości, pod warunkiem jego prawidłowego uzasadnienia.

Odrzucone argumenty

Decyzja o udostępnieniu nieruchomości powinna zawierać jednoczesne orzeczenie o odszkodowaniu. Naruszenie prawa do własności i prawa do otrzymania słusznego odszkodowania. Brak wskazania w decyzji terminu udostępnienia nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem [...] a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, starosta [...] wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skład orzekający

Krystyna Józefczyk

sędzia

Paweł Zaborniak

sprawozdawca

Piotr Godlewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udostępniania nieruchomości na cele remontu infrastruktury przesyłowej oraz rozstrzygania kwestii odszkodowania w odrębnym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji remontu linii energetycznej i braku zgody właściciela na udostępnienie nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a potrzebą przeprowadzenia remontu infrastruktury publicznej, co jest częstym problemem. Wyjaśnia procedury i rozgraniczenie kompetencji w zakresie odszkodowań.

Remont linii energetycznej a prawo własności: kiedy można żądać odszkodowania?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 406/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2019-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Krystyna Józefczyk.
Paweł Zaborniak /sprawozdawca/
Piotr Godlewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 10/20 - Wyrok NSA z 2023-05-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2204
art. 124b, art. 129 ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2019 r. [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości -skargę oddala-
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D.Z. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r., o nr [...], wydana w przedmiocie zobowiązania skarżącej do udostępnienia na rzecz Spółki [...] S.A. z siedzibą w [...] nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej 110 kV przebiegającej na trasie [...].
Organ, wydając zaskarżoną do Sądu decyzje kierował się następującymi okolicznościami prawnymi i faktycznymi; Spółka [...] S.A. z siedzibą w [...] reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wnioskiem datowanym na dzień 1 sierpnia 2018 roku wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości o nr 2505/5 położonej w [...] w obr. [...] [...], jako niezbędnej na cele wykonania remontu linii energetycznej 110 kV, na trasie [...], polegającego na wymianie istniejących słupów na nowe z uwagi na zły stan techniczny linii wybudowanej w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], w pkt 1 tej decyzji orzekł o zobowiązaniu D.Z. do udostępnienia na rzecz wnioskodawcy – Spółki [...] - wyżej wymienionej nieruchomości na cele wykonania remontu napowietrznej linii energetycznej.
Od decyzji Prezydenta Miasta [...] odwołanie do Wojewody [...] złożyła właścicielka nieruchomości K.Z. Zarzucono organowi naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także przepisów k.p.a.. W związku ze stwierdzonymi naruszeniami odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o orzeczenie i przyznanie należnego jej odszkodowania.
Wojewoda [...] zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] marca 2019 roku uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] w całości i jednocześnie orzekł w tym zakresie m.in. o zobowiązaniu właściciela lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 2505/5, do udostępnienia jej na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej 110 kV na trasie [...], polegającym na wymianie istniejących słupów na nowe kratowe serii PSK - 1/240. Wg organu odwoławczego, zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie, jednakże zakwestionowana przez właścicielkę nieruchomości decyzja Prezydenta obarczona jest innymi wadami skutkującymi koniecznością uchylenia owej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy. Wojewoda w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczył regulacje materialnoprawne właściwe dla sprawy udostępnienia nieruchomości na potrzeby remontu napowietrznej linii energetycznej. Stwierdził, iż przez działkę o nr. 2505/5 przebiega fragment napowietrznej linii energetycznej relacji [...] 110 kV. Na tej działce zlokalizowany jest słup energetyczny nr 22, zaś napowietrzna linia energetyczna została wybudowana w latach pięćdziesiątych i stanowi strategiczne połączenie pomiędzy GPZ [...], a elektrociepłownią [...]. Zdaniem Wojewody, Prezydent Miasta [...] właściwie przyjął, iż planowany zakres prac mieści się w pojęciu remontu, jednakże dokonana przez niego analiza projektowanych prac została wykonana w sposób lakoniczny i niewyczerpujący. Z wniosku Spółki z dnia 1 sierpnia 2018 r., jednoznacznie wynika, że przedmiotowy remont polegać będzie wyłącznie na wymianie istniejących słupów linii energetycznej. Na jego skutek nie zmieni się długość, lokalizacja linii, jak również nie ulegną zmianie parametry techniczne linii jak w mocy przesłania wysokiego napięcia, napięcie robocze czy wytwarzane pole energetyczne. W miejsce starego słupa kratowego zostanie zamontowane nowe stanowisko słupowo - kratowe. Zastąpienie starych słupów nowymi nie spowoduje, iż w miejsce pierwotnej linii powstanie nowa substancja. Z treści art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że może być on zastosowany, jeżeli kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki - wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontem wymienionych w przepisie ciągów drenażowych przewodów i urządzeń, a ponadto właścicielem bądź użytkownik wieczysty nie wyraża zgody na takie udostępnienie. Stwierdzono, że jeśli chodzi o spełnienie drugiej przesłanki z art. 124b ust. 1 u.g.n., tj. brak zgody właściciela na wejście na teren nieruchomość, to przesłanka ta została spełniona. W aktach przedmiotowej sprawy znajdują się bowiem pisma z dnia 20 marca 2018 roku oraz z dnia 17 kwietnia 2018 roku skierowane do właścicielki działki, przedstawiające propozycję zawarcia porozumienia dotyczącego ustanowienia na przedmiotowej nieruchomości służebności przesyłu za jednorazową opłatą. D.Z. pismem z dnia 27 kwietnia 2018 roku, nie wyraziła zgody na zawarcie porozumienia, przedstawiając warunki jego zawarcia, na które z kolei nie wyraziła zgody Spółka [...] S.A. z siedzibą w [...]. Organ odwoławczy uznał, że wnioskodawca spełnił obowiązek wykazania braku zgody właściciela nieruchomości jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na jej udostępnienie. Wojewoda, odpowiadając na zarzut dotyczący zobowiązania do udostępnienia nieruchomości bez przyznania należnego odszkodowania wskazał, iż obecne postępowanie dotyczy udostępnienia nieruchomości celem wykonania remontu linii energetycznej. Wyjaśniono, iż zgodnie z art 124b ust. 4 u.g.n., za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w art 124b ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości, a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin do zajęcia nieruchomości określony w decyzji zezwalającej na jej udostępnienie, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Organ drugiej instancji dopatrzył się błędów w postaci orzeczenia o obowiązku dostępu na czas wykonania przez Spółkę czynności remontowych, jednakże nie dłuższy niż 6 miesięcy od rozpoczęcia prac remontowych, liczonych od dnia powiadomienia o rozpoczęciu prac remontowych właściciela nieruchomości i Prezydenta Miasta [...]. Zdaniem Wojewody organ nie może przy określaniu terminu kierować się dowolnością. Termin określony przez organ na zajęcie nieruchomości jest terminem niewłaściwym, zaś w decyzji brak jest stosownego uzasadnienia przyjętego terminu. Rozstrzygając sprawę organ musi mieć na względzie treść wniosku, który inicjował postępowanie. W przedmiotowym przypadku wnioskodawca wystąpił o dostęp nieruchomości na okres nieprzekraczający 1 miesiąca, licząc od momentu rozpoczęcia przez Spółkę prac na działce. W ocenie organu termin ustalony przez Organ nie jest właściwy ze względu na fakt, iż w okresie tym wnioskodawca planuje wykonać szereg prac budowlanych związanych z remontem w linii. Dlatego też w sentencji swej decyzji Wojewoda postanowił orzec, iż udostępnienie nieruchomości następuje na okres nieprzekraczający 1 miesiąca, licząc od momentu rozpoczęcia przez Spółkę prac na nieruchomości. Z tych względów zasadne było uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy.
W skardze do Sądu skarżąca zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64 Konstytucji, poprzez naruszenie prawa do własności skarżącej, przez brak przyznania skarżącej prawa do odszkodowania za obciążenie nieruchomości.
II. Naruszenie przepisu art. 1 Protokołu nr 1 z 20 marca 1952 r. do Konwencji z 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez naruszenie prawa skarżącej do własności oraz prawa do otrzymania słusznego odszkodowania za udostępnienie nieruchomości.
III. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 126 ust. 1 u.g.n., poprzez zobowiązanie skarżącej do udostępnienia nieruchomości bez przyznania należnego odszkodowania.
IV. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 b ust. 4 u.g.n., poprzez zobowiązanie skarżącej do udostępnienia nieruchomości bez przyznania należnego odszkodowania, a nadto poprzez brak wskazania w decyzji terminu udostępnienia nieruchomości.
V. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a., a to poprzez niezastosowanie się do przepisu w postaci braku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy - w postaci braku uwzględnienia wniosku skarżącej o zasądzenie na jej rzecz należnego odszkodowania za udostępnienie jej nieruchomości;
VI. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 K.p.a., a to poprzez brak działania, które miałoby na celu wyczerpujące zebranie i przeprowadzenie materiału dowodowego, brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w postaci braku zasądzenia należnego odszkodowania za udostępnienie nieruchomości skarżącej.
VII. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 K.p.a., w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia dokonanie jej kontroli, w szczególności poprzez niewyjaśnienie na czym polega wystąpienie siły wyższej lub nagłej potrzeby warunkującej konieczność udostępnienia nieruchomości [...] S.A.
Na tych podstawach wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zobowiązanie D.Z. do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania przez [...] S.A. w [....] czynności remontowych odcinka sieci energetycznej za należnym odszkodowaniem, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że jako właścicielce wskazanej nieruchomości należy się jej odszkodowanie za ustawienie na działce służebności przesyłu oraz wynagrodzenie za bezumowne dotychczasowe korzystanie przez [...] z działki. Wyjaśniła, że przysługuje jej odszkodowanie za udostępnienie nieruchomości do wykonania prac naprawczych oraz za szkody powstałe wskutek prowadzonych prac. Podniosła także, że wyraziła zgodę na prowadzenie prac lecz jedynie za stosownym odszkodowaniem, tymczasem dotychczasowa korespondencja z [...] nie przyniosła skutku w postaci ustalenia wysokości odszkodowania, nie zasądziła go też zaskarżona decyzja.
Bez odpowiedzi pozostały kierowane przez nią do [...] S.A w [...] pisma z wezwaniem do zawarcia umowy służebności przesyłu za wynagrodzeniem, wezwanie do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z działki. Wyliczyła, że elementy infrastruktury zbudowanej na działce nr 2505/5 zajmują powierzchnię 1250 m2 czyniąc ją nieużytkową. Średnia cena jednego metra kwadratowego tego gruntu bez infrastruktury [...] wynosi ok. 100 zł. Z kolei elementy infrastruktury zbudowanej na działce o nr 2169/2 zajmują powierzchnię 700 m2. Średnia cena jednego metra kwadratowego gruntu bez infrastruktury [...] wynosi ok.80 zł, co uzasadnia wypłatę odszkodowania w podanej przez skarżącą kwocie.
Dodatkowo podniosła, że w decyzji nie wskazano terminu na udostępnienie przez skarżącą nieruchomości, co stanowiło brak formalny decyzji. Pozostawiając to w gestii inwestora, organ sprawił, że skarżąca nie jest w stanie przygotować się i zaplanować jakichkolwiek czynności wykonywanych na swej nieruchomości.
Opisanym działaniem skarżąca została pozbawiona prawa do swojej własności nie otrzymując za to rekompensaty, co narusza jej podstawowe prawa wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z Konwencji z 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, jak również obowiązujące Polskę normy prawa międzynarodowego. Przytoczyła art. 1 Protokołu nr 1 z 20 marca 1952 r. do Konwencji z 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także zacytowała fragment uzasadnienia wyroku Europejski Trybunał Praw Człowieka z dnia 30 marca 2017 r. 65688/12: "Słuszna równowaga wymagana przez art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), w świetle braku innych okoliczności, nie może być osiągnięta bez odpowiedniego odszkodowania", oraz wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 1 grudnia 1999 r., sygn. akt P 2/98 "naruszenie istoty prawa własności nastąpiłoby w razie gdyby wprowadzone ograniczenia dotyczyły podstawowych uprawnień składających się na treść danego prawa i uniemożliwiłyby realizowanie przez to prawo funkcji, jaką ma ono spełniać w porządku prawnym opartym na założeniach wskazanych w art. 20 Konstytucji"; oraz o sygn. P 30/06, SK 49/05, K 20/07, w których TK miał z kolei stwierdzić, że z naruszeniem prawa własności mamy do czynienia wówczas, "gdy regulacje prawne, mimo że nie znoszą samego prawa własności, to w praktyce uniemożliwiają korzystanie z niego i realizację jego funkcji".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wskazał, że decyzja została wydana po wyczerpującej analizie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego i stanowi wynik prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, w tym do zarzutu nieobjęcia decyzją kwestii odszkodowania wyjaśnił, że na podstawie art 124b ust. 4 u.g.n.za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1 starosta wykonujący zdania z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga jako oczywiście niezasadna, została przez Sąd w całości oddalona.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Na wstępie należy przypomnieć, iż przedmiotem kontroli WSA była decyzja Wojewody [...] wydana na podstawie przepisu prawa materialnego jakim jest art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204, ze zm.; zwana dalej u.g.n.). Mocą tej decyzji Wojewoda postanowił uchylić w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] i w tym zakresie orzec w sposób określony w sześciu punktach osnowy swej decyzji. O uchyleniu decyzji Organu pierwszej instancji i orzeczeniu o zobowiązaniu właściciela lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości położonej w [...] o nr 2505/5, do udostępnienia tej nieruchomości na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej 110 KV na trasie [...], polegającym na wymianie istniejących słupów na nowe kratowe serii PSK – 1/240, zadecydowało jedynie niewłaściwe ustalenie w decyzji pierwszoinstancyjnej terminu udostępnienia na rzecz uczestnika postępowania przedmiotowej nieruchomości.
Zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony w zgodzie w regułami prawdy obiektywnej, tj. art. 7, 77 i 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić podstawę do zastosowania w sprawie przepisów u.g.n. Ponieważ materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony przez Organ w sposób wszechstronny, to nie wymagał od składu orzekającego WSA uzupełnienia na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.
Nie są przez Stronę skarżącą podważane okoliczności faktycznej umożliwiające wydanie przez właściwy organ decyzji administracyjnej zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości na cele remontu publicznej infrastruktury przesyłowej. Według Sądu, przedstawiony opis robót budowalnych wypełnia ustawowe znamiona remontu, zaś właścicielka nieruchomości nie wyraziła zgody na wykonanie remontu o czym świadczy jest wyraźne stanowisko wypowiedziane m.in. w piśmie jej pełnomocnika z dnia 27 kwietnia 2018 r. Zatem były podstawy do zastosowania art. 124b ust. 1 i nast. u.g.n. Kwestią zasadniczą jaka przebija się z treści skargi oraz pism procesowych znajdujących się w aktach sprawy jest odszkodowanie należne według skarżącej za udostępnienie opisanej wyżej nieruchomości. Należy przyznać, że Organy w niniejszej sprawie nie orzekły w swych decyzjach o kwocie przysługującego stronie odszkodowania. Strona wyraża przekonanie o konieczności orzeczenia o odszkodowaniu w treści decyzji o udostępnieniu nieruchomości w celu wykonania remontu linii energetycznej. Ten zasadniczy zarzut skargi odnieść należy do art. 124b ust. 4 u.g.n., który stanowi: Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.
Przytoczona regulacja pozostaje w spójnej relacji z art. 129 ust. 1 i 5 u.g.n. Otóż w myśl art. 129 ust. 1 u.g.n. odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5, tego przepisu. Artykuł 129 ust. 5 u.g.n. przewiduje zaś, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu:
1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126;
2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości;
3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
Ponieważ decyzja wydana przez Wojewodę konkretyzuje art. 124b ust. 1 u.g.n., to nie może budzić wątpliwości, że w jej treści Organ nie mógł ustalić prawa do odszkodowania na rzecz skarżącej, co wynika nie tylko z art. 124b ust. 4 ale także z art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n. Dopiero wówczas gdy nie dojdzie do uzgodnienia odszkodowania w trybie cywilnoprawnym pomiędzy zainteresowanymi, to starosta obowiązany będzie w formie decyzji administracyjnej rozstrzygnąć o niewątpliwie przysługującym właścicielowi odszkodowaniu. Na przeprowadzenie uzgodnień w tym względzie strony mają termin 30 dni, który jest liczony w myśl art. 124b ust. 4 u.g.n. od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji. W tych okolicznościach prawnych zadośćuczynienie żądaniom skarżącej stanowiłoby oczywistą obrazę regulacji materialno-prawnych jak i procesowych. Wydana decyzja nie narusza przepisów u.g.n., jak i powołanych w skardze przepisów Międzynarodowych Konwencji, albowiem kwestia odszkodowania będzie rozstrzygana tyle, że w odrębnych trybach, po zrealizowaniu zamierzeń inwestora i dokładnym oszacowaniu ewentualnych rozmiarów wyrządzonych w ramach remontu linii energetycznej szkód.
Skarżąca strona podnosi również i to, że Organy nie ustaliły terminu udostępnienia nieruchomości. Zgodnie z art. 124b ust. 3 zd. 1 u.g.n., obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis ten nie normuje w swej treści daty początkowej udostępnienia nieruchomości, w związku z czym organ dysponuje w tym względzie uznaniem administracyjnym. Niezależnie zatem od tego, czy początek biegu terminu do udostępnienia nieruchomości ustalony zostanie od dnia wydania decyzji, dnia jej uprawomocnienia, czy też dnia zajęcia nieruchomości, decyzja oparta w tym zakresie na uznaniu administracyjnym powinna zawierać przekonywujące uzasadnienie wskazujące na logiczną, jasną i spójną argumentację, którą kierował się organ. Nie stanowi kwestii, że Wojewoda w treści pkt 3 swej decyzji ustalił w sposób niebudzący wątpliwości jednomiesięczny nieprzekraczalny termin na udostępnienie nieruchomości, który rozpocznie się w chwili rozpoczęcia prac na nieruchomości, o czym inwestor wcześniej powinien powiadomić właściciela oraz Prezydenta Miasta [...]. Wojewoda ustalając powyższy termin na stronie 11 uzasadnienia kontrolowanej decyzji, wyraźnie i wyczerpująco wyjaśnił powody, dla których określił jednomiesięczny termin udostępnienia nieruchomości, nawiązując w tym względzie do wniosku Spółki o wydanie decyzji. Nie można zarzucać Wojewodzie jakąkolwiek dowolność zajętego stanowiska. Organ odwoławczy skracając pierwotnie określony przez Starostę termin udostępniania zadziałał na korzyść właścicielki działki, jednocześnie respektując wolę wykonawcy remontu linii jasno wyrażoną w podaniu wszczynającym postępowanie. Zatem nie sposób doszukać w działaniach Wojewody żadnych z podnoszonych naruszeń przepisów u.g.n. dotyczących wyznaczania terminu wywłaszczenia nieruchomości w trybie art. 124b ust. 1 tej ustawy.
Także pozostałe zarzuty skargi nie mogły zyskać akceptacji Sądu. Jak już wspomniano zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na przeprowadzenie subsumpcji art. 124b ust. 1 u.g.n. i wydanie decyzji ograniczającej w określony w tym przepisie sposób prawo własności strony skarżącej. Jest również dla Sądu oczywiste, że decyzja Wojewody wypełnia wszelkie standardy właściwego i przekonującego uzasadnienia decyzji administracyjnej. Poruszono w niej wszystkie istotne z punktu widzenia procesu administracyjnego kwestie. Wbrew twierdzeniom skarżącej strony Organ odwoławczy w sposób właściwy i szczegółowy wyjaśnił przyczyny, dla których wydał zakwestionowane rozstrzygnięcie. Nie ma racji strona podnosząc, że sposób uzasadnienia decyzji Wojewody uniemożliwia jej kontrolę. Strona żądając od Organu wyjaśnienia jej tego na czym polega wystąpienie siły wyższej lub nagłej potrzeby warunkującej konieczność udostępnienia nieruchomości, sięga do niewłaściwego, gdyż nie podlegającego zastosowaniu w jej sprawie przepisu prawa materialnego w postaci art. 126 ust. 1 u.g.n. Organ drugiej instancji bardzo szczegółowo wyjaśnił skarżącej, że wniosek Spółki jest rozpatrywany w oparciu o art. 124b u.g.n., który nie odwołuje się słowem do tych niedookreślonych pojęć. Ten przepis u.g.n. został też powołany w podstawie prawnej decyzji Starosty.
Reasumując, skarga w niniejszej sprawie nie okazała się uzasadniona, zaś decyzja Wojewody jako w pełni prawidłowa pod względem procesowym i materialnym, powinna pozostać w obrocie prawnym. Sąd działając z urzędu w warunkach określonych w art. 134 § 1 P.p.s.a., nie dostrzegł takich uchybień, które z uwagi na swe znaczenie dla ustalonego wyniku sprawy, mogłyby spowodować zastosowanie kompetencji kasacyjnych w postaci uchylenia przedmiotu skargi lub stwierdzenia nieważności.
Ponieważ decyzja Wojewody jest zgodna z prawem, to skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI