II SA/Rz 4/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-05-09
NSAinneŚredniawsa
zasiłek rodzinnyświadczenia rodzinnedochód rodzinykryterium dochodoweutrata dochoduświadczenie przedemerytalneprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego, uznając, że świadczenie przedemerytalne nie jest traktowane jako utrata dochodu w rozumieniu ustawy.

Skarżąca H. T. wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku, jednak Prezydent Miasta odmówił, wskazując na wysoki dochód rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca argumentowała, że utrata zatrudnienia i przejście na świadczenie przedemerytalne powinno być traktowane jako utrata dochodu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że świadczenie przedemerytalne nie jest utratą dochodu w rozumieniu ustawy, a dochód rodziny został prawidłowo ustalony na podstawie roku poprzedzającego okres zasiłkowy.

Sprawa dotyczyła skargi H. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Prezydent Miasta odmówił przyznania świadczeń, ponieważ przeciętny miesięczny dochód rodziny skarżącej za rok 2004, obliczony na osobę, wynosił 3.157,69 zł, co znacznie przekraczało ustawowe kryterium dochodowe 504 zł. Skarżąca argumentowała, że od kwietnia 2004 roku przebywa na świadczeniu przedemerytalnym i utraciła poprzednie dochody, co stawia ją w trudnej sytuacji materialnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję, wskazując, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a przejście na świadczenie przedemerytalne nie jest traktowane jako utrata dochodu w rozumieniu przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że przepis art. 3 ust. 23 ustawy zawiera zamknięty katalog sytuacji oznaczających utratę dochodu, a uzyskanie świadczenia przedemerytalnego nie mieści się w tym katalogu. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły dochód rodziny na podstawie roku 2004 i nie naruszyły prawa, oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przejście na świadczenie przedemerytalne nie jest traktowane jako utrata dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, a dochód rodziny do celów przyznania zasiłku ustala się na podstawie roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera zamknięty katalog sytuacji oznaczających utratę dochodu. Uzyskanie świadczenia przedemerytalnego nie jest jedną z tych sytuacji. Dochód rodziny należy ustalać na podstawie roku poprzedzającego okres zasiłkowy, a świadczenie przedemerytalne jest traktowane jako surogat emerytury, czyli dochód.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.ś.r. art. 5 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Kryterium dochodowe do przyznania zasiłku rodzinnego wynosi 504 zł na osobę w rodzinie (lub 583 zł w przypadku dziecka niepełnosprawnego).

u.ś.r. art. 3 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

u.ś.r. art. 3 § pkt 23

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Określa zamknięty katalog sytuacji, które oznaczają utratę dochodu, np. utrata zatrudnienia.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy sąd uzna, że brak jest naruszeń prawa.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § pkt 24

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Uzyskanie świadczenia przedemerytalnego jest traktowane jako uzyskanie dochodu.

P.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt.1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie przedemerytalne nie jest utratą dochodu w rozumieniu ustawy. Dochód rodziny należy ustalać na podstawie roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy. Katalog utraty dochodu w ustawie jest zamknięty i nie obejmuje świadczenia przedemerytalnego.

Odrzucone argumenty

Utrata zatrudnienia i przejście na świadczenie przedemerytalne powinno być traktowane jako utrata dochodu, co uzasadnia przyznanie zasiłku na podstawie bieżącego, niższego dochodu.

Godne uwagi sformułowania

Ustawodawca nie zakwalifikował jako utraty dochodu każdego pogorszenia sytuacji związanej ze zmianą źródeł dochodu. Uzyskane po utracie zatrudnienia świadczenie przedemerytalne należy potraktować jako surogat emerytury, w konsekwencji czego uzyskanie tego świadczenia wyczerpuje znamiona uzyskania dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 24 ustawy.

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący

Robert Sawuła

członek

Jolanta Ewa Wojtyna

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'utraty dochodu' w kontekście świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w przypadku przejścia na świadczenie przedemerytalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia na świadczenie przedemerytalne i interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z 2003 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń rodzinnych i interpretacji przepisów dotyczących dochodu, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników zajmujących się prawem socjalnym.

Czy świadczenie przedemerytalne to 'utrata dochodu'? Sąd wyjaśnia zasady przyznawania zasiłków rodzinnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 4/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Ewa Wojtyna /sprawozdawca/
Krystyna Józefczyk
Robert Sawuła
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego -skargę oddala-
Uzasadnienie
II SA/Rz 4/06
U z a s a d n i e n i e
Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 roku odmówił H. T. przyznania na córkę K. zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
Podstawę prawną decyzji stanowi przepis art. 104 k.p.a. w zw. z art. 5 ust.1, art. 8 pkt 6, art. 20 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z 2003 r./ oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne /Dz. U. Nr 105, poz. 881, z 2005 r. ze zm./.
Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że materialnoprawną podstawę do ustalenia prawa wnioskowanych przez H. T. świadczeń stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z przepisem art. 5 ust.1 tej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust.2 ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł, przy czym, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, kwota ta wynosi 583 zł.
Ustalona kwota dochodu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni wynosząca 3157,69 zł przekracza o 2653,69 zł kwotę wskazaną w art. 5 ust.1 ustawy /504 zł/. W związku z tym zasiłek nie przysługuje, a tym samym nie przysługuje też dodatek do tego zasiłku.
Nie godząc się z tą decyzją, H. T. wniosła od niej odwołanie. Zarzuciła, że od 24 kwietnia 2004 roku przebywa na świadczeniu przedemerytalnym wynoszącym 966,90 zł brutto, zatem – jej zdaniem, utraciła poprzednie dochody, co powoduje, że obecnie są wraz córką w bardzo trudnej sytuacji materialnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją [...] z dnia [...] października 2005 roku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 23, 24, art. 5 ust.1, art. 8 pkt 6 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że w myśl art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jeżeli dochód rodziny nie przekracza kwoty 504,00 zł, to po spełnieniu dodatkowych ustawowych przesłanek przyznaje się zasiłek rodzinny. W przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku ustala się na wniosek, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. Przepis art. 3 pkt 23 wymienia sytuacje, które oznaczają utratę dochodu. Jest to katalog zamknięty sytuacji, które mogą wpłynąć na ustalenie wysokości dochodu rodziny na niższym poziomie.
Z akt sprawy wynika, że H. T. utraciła z dniem 22 kwietnia 2004 roku pracę, a w dniu 24 kwietnia 2004 przeszła na świadczenie przedemerytalne. W związku z tym, nie można mówić o utracie dochodu .Ustawodawca nie zakwalifikował jako utraty dochodu każdego pogorszenia sytuacji związanej ze zmianą źródeł dochodu. Dlatego nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskuje inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w 2004 roku.
Skład Orzekający zaznaczył też, że uzyskane po utracie zatrudnienia świadczenie przedemerytalne należy potraktować jako surogat emerytury, w konsekwencji czego uzyskanie tego świadczenia wyczerpuje znamiona uzyskania dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 24 ustawy. Uznać zatem należy, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość dochodu, który w wysokości 3.157,69 zł w przeliczeniu na osobę na miesiąc znacznie przekracza kryterium dochodowe ustalone w ustawie jako warunek podstawowy do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i związanych z nim dodatków.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od decyzji Samorządowego Kolegium wniosła H. T. Zarzuciła błędne zastosowanie prawa poprzez niewłaściwą wykładnię art. 3 pkt 23 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych.
Wskazała, że do dnia 22 kwietnia 2004 roku pracowała w A. w R. pobierając wynagrodzenie w wysokości 1.800 zł. Następnie uzyskała odprawę w kwocie około 52.000 zł. W dniu 24 kwietnia 2004 roku nabyła prawo do świadczenia przedemerytalnego
w wysokości 966,90 zł miesięcznie. Wobec tego, jej zdaniem, nastąpiła utrata dochodu
w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy. Poprzez ustanie stosunku pracy skarżąca utraciła źródło dochodu i bez znaczenia jest fakt, że dwa dni później nabyła prawo do świadczenia przedemerytalnego . Istotne jest, że obecnie pobiera 966,90 zł miesięcznie i w oparciu o tę kwotę powinno być ustalane jej prawo do zasiłku rodzinnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że nie znajduje podstaw do zmiany swojego stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269, z 2002 r./ sądy te sprawują zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270, z 2002 r./. zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Przedmiotem kontroli legalności jest w rozpatrywanej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2005 roku [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku w związku z rozpoczęciem roku szkolnego przez córkę skarżącej – K.
Problematykę związaną przyznawaniem świadczeń rodzinnych reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, poz.2255, z 2003 roku/ zwana dalej ustawą.
Zgodnie z przepisem art. 4 ust.1 ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymania dziecka . Zasiłek rodzinny, stosownie do przepisu art. 5 ust.1 przysługuje w sytuacji, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 504,00 zł. Stosownie do przepisu art. 3 ust. 2, dochód rodziny oznacza przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
Akta sprawy wskazują, że skarżąca H. T. ma na utrzymaniu uczącą się córkę K. urodzoną 10 lutego 1987 roku. W dniu 5 lipca 2005 roku skarżąca wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społeczne, Dział Świadczeń Rodzinnych i Dodatków Mieszkaniowych z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Prezydent Miasta odmówił przyznania wnioskowanych świadczeń powołując w podstawie prawnej w/w przepisy art. 3 ust 2 i art. 5ust.1 ustawy. Ustalono bowiem, że przeciętny miesięczny dochód rodziny skarżącej za rok 2004, czyli rok poprzedzający okres zasiłkowy wynosi 6.315,37 zł, co w przeliczeniu na osobę wynosi 3.157,69 zł. Kwota ta przekracza
o 2.653,69 zł kwotę wymienioną w przepisie art. 5 ust.1 ustawy, uprawniającą do otrzymania zasiłku, która wynosi 504 zł.
Sąd nie podziela słuszności zarzutu skargi , że skarżąca uprawniona jest do otrzymania wnioskowanych świadczeń z powodu utraty zatrudnienia.
Przepis art. 3 ust.23 ustawy zawiera zamknięty katalog sytuacji, które oznaczają utratę dochodu, spowodowaną:
– uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
– utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych,
– utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło,
– utratą emerytury, renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,
– nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych,
– wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej,
– wydzierżawieniem gospodarstwa rolnego na zasadach określonych w art. 5 ust. 8a.
Żadna z wymienionych sytuacji nie dotyczy skarżącej. H. T. pracowała bowiem do dnia 22 kwietnia 2004 roku w A. w R. pobierając wynagrodzenie w wysokości 1.800 zł. Stosunek pracy ustał za wypowiedzeniem przez pracodawcę z przyczyn określonych w art. 1 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania
z pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników, co uprawniło ją do otrzymania odprawy w wysokości 52.000,00 zł. W dniu 24 kwietnia 2004 roku skarżąca nabyła prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 966,90 zł.
Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły wysokość dochodu rodziny, zgodnie z przepisem art. 3 ust.2, stanowiący przeciętny miesięczny dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Wniosek skarżącej datowany jest nadzień 5 lipca 2005 roku, dlatego organy prawidłowo ustaliły wysokość dochodu uzyskany w roku 2004. Odmowa przyznania przedmiotowych świadczeń w roku 2005 nie oznacza natomiast, że skarżąca nie może uzyskać zasiłku rodzinnego w kolejnym roku, jeżeli spełni warunki stawiane przez ustawę o świadczeniach rodzinnych.
Wskazując na powyższe Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie nie naruszyły prawa, dlatego skarga została oddalona w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI