II SA/Rz 395/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-11-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezrobocieurząd pracystatus bezrobotnegogotowość do podjęcia zatrudnieniaspółka z o.o.zarząd spółkilikwidatorprawo pracyrynek pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania statusu osoby bezrobotnej, uznając, że pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki i likwidatora wyklucza gotowość do podjęcia zatrudnienia.

Skarżąca S.L. wniosła o przyznanie statusu osoby bezrobotnej, jednak organ odmówił jej tego, ponieważ pełniła funkcje prezesa zarządu w spółce "L." sp. z o.o. oraz likwidatora w spółce "D." sp. z o.o. Organy administracji uznały, że te funkcje wykluczają "pełną gotowość do podjęcia zatrudnienia", która jest warunkiem uzyskania statusu bezrobotnego. Skarżąca argumentowała, że pełni te funkcje formalnie, a spółki nie prowadzą aktywnej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że formalne pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet jeśli nie generuje dochodu i spółka zawiesiła działalność, wyklucza obiektywną gotowość do podjęcia zatrudnienia.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania S.L. statusu osoby bezrobotnej przez Powiatowy Urząd Pracy, a następnie utrzymania tej decyzji przez Wojewodę Podkarpackiego. Podstawą odmowy było pełnienie przez skarżącą funkcji Prezesa Zarządu w "L." Sp. z o.o. oraz likwidatora w "D." Sp. z o.o. Organy administracji uznały, że te funkcje wykluczają spełnienie ustawowego warunku "pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia", niezbędnego do uzyskania statusu bezrobotnego. Skarżąca podnosiła, że jej zaangażowanie w spółki jest jedynie formalne, spółki generują straty, a ich działalność została zawieszona lub są w likwidacji. Twierdziła, że mimo pełnienia tych funkcji, w przeszłości była zatrudniona na pełen etat, co dowodzi jej dyspozycyjności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że definicja osoby bezrobotnej wymaga nie tylko subiektywnej chęci podjęcia pracy, ale także obiektywnej możliwości jej podjęcia. Pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet formalne, wiąże się z określonymi obowiązkami i odpowiedzialnością, co obiektywnie ogranicza gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd zaznaczył, że organy nie są zobowiązane do szczegółowego badania stopnia zaangażowania w spółki ani do analizy postępowań likwidacyjnych czy zawieszenia działalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba pełniąca takie funkcje nie może być uznana za osobę bezrobotną, ponieważ wyklucza to obiektywną gotowość do podjęcia zatrudnienia.

Uzasadnienie

Pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego wiąże się z obowiązkami i odpowiedzialnością, które obiektywnie ograniczają możliwość podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie jest istotne, czy funkcje są wykonywane odpłatnie, ani czy spółka zawiesiła działalność lub jest w likwidacji. Organy nie mają obowiązku badania stopnia faktycznego zaangażowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.z.i.r.p. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja osoby bezrobotnej, w tym warunek gotowości do podjęcia zatrudnienia.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Kontrola działalności administracji publicznej.

k.s.h. art. 201 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Obowiązki zarządu spółki (prowadzenie spraw i reprezentacja).

k.s.h. art. 275 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Stosowanie przepisów dotyczących organów spółki do likwidatora.

k.s.h. art. 293 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Powinność dołożenia staranności przez członka zarządu.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki i likwidatora wyklucza obiektywną gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

Odrzucone argumenty

Funkcje w spółkach są pełnione formalnie, spółki nie prowadzą aktywnej działalności, a skarżąca była wcześniej zatrudniona na pełen etat. Organy powinny zbadać faktyczny zakres zaangażowania i dyspozycyjność skarżącej. Naruszenie przepisów KPA dotyczących wyjaśnienia sprawy i oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych, co należy rozumieć, jako rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy Członkowie zarządu aktywnych gospodarczo spółek nie wykazują pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia organy zatrudnienia nie są zobligowane do prowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia, na jakim etapie jest postępowanie likwidacyjne czy też jaka jest dyspozycyjność osoby ubiegającej się o przyznanie statusu bezrobotnego

Skład orzekający

Joanna Zdrzałka

sprawozdawca

Maria Mikolik

członek

Stanisław Śliwa

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonego poglądu NSA i WSA, że formalne pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego wyklucza przyznanie statusu osoby bezrobotnej z powodu braku obiektywnej gotowości do podjęcia zatrudnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby pełniącej jednocześnie kilka funkcji w różnych spółkach. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy funkcje są faktycznie nieaktywne i nie generują żadnych obowiązków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem pracy i administracyjnym, ponieważ dotyczy kluczowego warunku uzyskania statusu bezrobotnego i jego interpretacji w kontekście aktywności biznesowej.

Czy prezes zarządu spółki może być bezrobotny? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 395/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Maria Mikolik
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 690
art. 2 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1467
art. 201 § 1, art. 275 § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2023 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 17 stycznia 2023 r. nr S-V.8640.222.2022.RM w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną – skargę oddala –
Uzasadnienie
II SA/Rz 395/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi S.L. (dalej jako: "Skarżąca") jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 17 stycznia 2023 r. nr S-V.8640.222.2022.RM w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną.
Z akt sprawy wynika, że 14 listopada 2022 r. Skarżąca złożyła do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] wniosek o dokonanie rejestracji jako bezrobotnej.
W toku prowadzonego postępowania organ zatrudnienia ustalił, że rejestrująca pełni funkcję Prezesa Zarządu "L." Sp. z o.o. oraz funkcję likwidatora w "D." Sp. z o.o.
W związku z powyższymi ustaleniami Starosta [...] decyzją z 5 grudnia 2022 r. odmówił uznania S.L. za osobę bezrobotną od dnia 14 listopada 2022 r.
Organ wskazał, że Skarżąca pełniąc funkcję Prezesa Zarządu oraz likwidatora w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie wypełnia ustawowej definicji osoby bezrobotnej, gdyż nie wykazuje pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia.
Odwołanie od opisanej wyżej decyzji wniosła S.L. domagając się uchylenia rozstrzygnięcia i uznania jej za osobę bezrobotną od dnia 14 listopada
2022 r. Zarzuciła naruszenie:
- art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 690 ze zm. – dalej "ustawa") przez niezasadne przyjęcie, że nie przysługuje jej status bezrobotnej,
- art. 7 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej: "k.p.a.") przez wybiórczą ocenę materiału dowodowego oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy,
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny, bez wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu decyzji,
- art. 8 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób staranny z zachowaniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Wojewoda Podkarpacki decyzją z 17 stycznia 2023 r. nr S-V.8640.222.2022.RM, działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że na podstawie danych z Krajowego Rejestru Sądowego organ zatrudnienia ustalił, że Skarżąca:
- będąc wspólnikiem w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "D." (KRS [....]) zarejestrowanej w dniu 11 kwietnia 2013 r., której likwidację otwarto w dniu 8 sierpnia 2017 r., ustanowiona została drugim likwidatorem,
- będąc wspólnikiem w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "L." (KRS [...]) zarejestrowanej w dniu 26 maja 2017 r., której działalność gospodarczą zawieszono w dniu 8 stycznia 2018 r. i wznowiono w dniu 9 stycznia 2020 r., pełni jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu (zarząd dwuosobowy),
- będąc wspólnikiem w spółce komandytowej "L. spółka z o.o." (KRS [...]) zarejestrowanej w dniu 30 czerwca 2017 r., której działalność gospodarczą zawieszono w dniu 8 stycznia 2018 r. i wznowiono w dniu 9 stycznia 2020 r., pełni jednocześnie funkcję komandytariusza oraz Prezesa Zarządu spółki z o.o. będącej komplementariuszem.
Z oświadczenia odwołującej złożonego na piśmie w dniu 23 listopada 2022 r. wynika, że D. Sp. z o.o. nigdy nie generowała zysków, od początku pozostaje zadłużona na kwotę 500 000 zł, nie posiada rachunku bankowego, a obowiązki związane z jej reprezentowaniem sprowadzały się jedynie do corocznego składania sprawozdań finansowych. Również Spółki "L." nigdy nie generowały przychodów i nie posiadały i nie posiadają konta bankowego, a obowiązki związane z ich reprezentowaniem sprowadzają się do składania corocznych sprawozdań finansowych. S.L. chciała zakończyć byt tych podmiotów gospodarczych, jednakże na skutek braku porozumienia z byłym mężem (wspólnik w spółce "D.") dotyczącego m.in. podziału majątku, okazało się to dotychczas niemożliwe. Wraz odwołaniem S.L. przedłożyła m.in. rachunki zysków i strat w/w spółek za rok 2021, z których wynika, że wszystkie wykazują starty (w przypadku spółki "D." w likwidacji zobowiązanie z tytułu kredytu w wysokości 550 928,42 zł).
Odwołująca przedłożyła także wypis z CEIDG potwierdzający prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą M. S.L. w okresie od 2 lipca 2019 r. do 31 sierpnia 2019 r. oraz kopię świadectwa pracy potwierdzającego świadczenie pracy w wymiarze 1 etatu, w okresie od 1 września 2019 r. do 31 października 2022 r. w celu wykazania, że obowiązki związane z funkcjami w spółkach, nie wpływają na możliwość prowadzenia przez nią działalności gospodarczej czy też świadczenia pracy.
Wojewoda zauważył, że niejasnym pozostaje kwestia upadłości firmy "S.", prowadzonej - jak można domniemywać - przez odwołującą się w N. Tamtejszy syndyk masy upadłości w e-mailu z 15 czerwca 2022 r. informuje S.L., że postępowanie upadłościowe w dalszym ciągu toczy się.
Wojewoda dokonując oceny ustalonego stanu faktycznego zauważył, że zarówno spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "L." jak i spółka komandytowa z udziałem tej pierwszej, w dalszym ciągu utrzymują status podmiotu aktywnego. Po zawieszeniu wykonywania działalności tych podmiotów z dniem 8 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2022 r. z urzędu dokonał zmiany wpisu w KRS poprzez podanie daty wznowienia wykonywania działalności: 9 styczeń 2020 r. W ocenie organu odwoławczego bez znaczenia dla sprawy pozostają deklaracje odwołującej się, że dąży ona do zakończenia bytu prawnego tych spółek, a przeszkodą w tym są działania byłego małżonka. Są to bowiem jedynie oświadczenia i plany, które w każdym czasie mogą ulec zmianie.
Powołując się na unormowania zawarte w art. 201 § 1, art. 204 i art. 275 § 1, art. 282, art. 293, art. 2991 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1467 ze zm.) dotyczących prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji oraz funkcji likwidatora Wojewoda uznał, że S.L. nie może deklarować gotowości do podjęcia zatrudnienia pełniąc jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu "L." spółka z o.o. (będącej jednocześnie komplementariuszem spółki komandytowej o tej samej nazwie, w której Skarżąca pozostaje komandytariuszem), a także funkcję likwidatora w "D." Sp. z o.o. Jako, że Spółki to podmioty aktywne, mogące prowadzić działalność gospodarczą, ich sytuacja może ulec zmianie w dowolnym momencie, powodując po stronie Zarządu, w tym Prezesa, konieczność zwiększenia zaangażowania w prowadzenie spraw tego podmiotu oraz w organizację jego działalności. Podobny zakres odpowiedzialności dotyczy funkcji likwidatora.
Zdaniem Wojewody organ I instancji prawidłowo ocenił, że subiektywne informacje dotyczące zakresu koniecznych do wykonania czynności, związanych z funkcją Prezesa Zarządu i likwidatora, nie mogą stanowić podstawy do uznania, że ubiegająca się o status spełnia warunek pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Wojewoda wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy ponieważ z tą kwestią wiąże się nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych. Wojewoda wyjaśnił też, że nie jest rzeczą organu ciągłe monitorowanie jakie czynności, w jakim wymiarze czasowym i kiedy podejmuje Skarżąca jako prezes zarządu spółki i dokonywanie bieżącej analizy, czy i kiedy przybiorą one rozmiary uniemożliwiające jej pełną dyspozycyjność czyli usuwające przesłankę pełnej gotowości do podjęcia pracy. Podkreślił, że żaden przepis nie nakłada na organ takiego obowiązku. Nie wprowadza także kryteriów, według których organ miałby badać dyspozycyjność osoby bezrobotnej lub ubiegającej się o przyznanie jej takiego statusu, ani nie przewiduje ku temu żadnych instrumentów prawnych. Członkowie zarządu aktywnych gospodarczo spółek nie wykazują pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, co stanowi przeszkodę w uzyskaniu statusu osoby bezrobotnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci postanowień Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] i [...] grudnia 2022 r. informujące o zawieszeniu działalności gospodarczej – na okoliczność ustalenia, że spełnia wszelkie przesłanki do uznania jej za osobę bezrobotną.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz brak uwzględnienia, że Skarżąca od 1 września 2019 r. do końca października 2022 r. pozostawała w zatrudnieniu, a przed 1 września 2019 r. prowadziła jednoosobową działalność gospodarczą, co oznacza, że funkcje pełnione jedynie formalnie w organach spółek pozwalały jej bez przeszkód wykonywać pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, a wcześniej prowadzić działalność gospodarczą, co oznacza, że po zakończeniu w/w zatrudnienia wykazuje pełną gotowość do podjęcia zatrudnienia, skoro do tej pory, mimo wskazywanych w decyzji funkcji, pozostawała w zatrudnieniu, świadcząc pracę w pełnym wymiarze czasu pracy;
- art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że nie przysługuje jej status osoby bezrobotnej, podczas gdy spełnia wszystkie przesłanki określone tym przepisem do uznania jej za osobę bezrobotną, w tym zwłaszcza to, że jest niezatrudniona w dacie rejestracji i nie wykonuje innej pracy zarobkowej,
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny i z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 8 k.p.a. poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zasady zaufania obywatela do organów państwa.
W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, że cały stan faktyczny w przedmiotowej sprawie prowadzi do wniosku, że zmierza ona do zakończenia działalności w/w podmiotów prawnych i nie zamierza jej wznawiać i kontynuować. Stan ten utrwalił się na przestrzeni kilku lat i daje niemalże pewność o niezmienności jego charakteru, w tym rzeczywistych intencji odwołującej się. Nie do przyjęcia jest stanowisko, że z samego faktu, że skarżący jest członkiem zarządu spółki oraz jej prezesem wynika fakt, że nie spełnia podstawowej przesłanki do uznania go za bezrobotnego a mianowicie gotowość do podjęcia zatrudnienia. Prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego wymaga wyjaśnienia sprawy z wykorzystaniem wszystkich niezbędnych środków dowodowych wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreśliła, że mimo formalnie pełnionych funkcji w organach spółek, organ drugiej instancji nie wziął w ogóle pod uwagę faktu pozostawania przez nią w zatrudnieniu i świadczenia przez nią pracy w okresie od 1 września 2019 r. do końca października 2022 r. W w/w okresie świadczyła pracę na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, na co zapewne nie mogłaby sobie pozwolić, gdyby jej funkcje w ramach organów spółek wymagały minimalnej chociażby aktywności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził tego typu wad i naruszeń skutkujących uwzględnieniem skargi.
Przedmiotem kontrowersji w niniejszej sprawie jest pełnienie przez skarżącą funkcji w organach spółek i wpływ tego zdarzenia na przyznanie statusu osoby bezrobotnej.
Odmawiając uznania skarżącej za osobę bezrobotną organy wywodzą, że nie spełnia ona przesłanek osoby bezrobotnej z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 735 – dalej: "ustawa"), z powodu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia.
Zdaniem organów pełnienie funkcji Prezesa Zarządu Spółki "L." sp. z o.o. oraz likwidatora Spółki "D." Sp. z o.o. oznacza brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, bowiem warunek ten musi być spełniony przez cały czas korzystania z uzyskanego statusu bezrobotnego, a trudne do przewidzenia jest jakiego poziomu zaangażowania wymagać będą od skarżącej sprawy spółek.
Skarżąca natomiast wywodzi, że funkcje w spółkach pełni jedynie formalnie, do tej pory prowadziła przy tym jednoosobową działalność gospodarczą i nie kolidowało to z jej obowiązkami w spółkach, które wygaszają swoją działalność i są w procesie likwidacji.
Dokonując oceny legalności decyzji organów zatrudnienia Sąd w pierwszej kolejności zwraca uwagę na definicję osoby bezrobotnej zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Definicja ta skonstruowana jest z 2 części. W pierwszej z nich ustawodawca wskazuje na przesłanki pozytywne, czyli na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część zawiera zespół przesłanek negatywnych, okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba rejestrująca się w urzędzie pracy może być uznana za bezrobotnego. Wszystkie niezbędne wymogi pozytywne muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu. Nie jest możliwe odstąpienie od nich nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy. Kwestie statusu bezrobotnego nie zależą od uznania organów orzekających. Brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest kategoryczne, a żadne inne okoliczności poza wymienionymi w ustawie nie mogą mieć dla przyznania statusu bezrobotnego istotnego znaczenia, co podkreślił NSA w wyroku z dnia 1.03.2017 r., I OSK 3283/15. Stąd też, bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu czy wymiaru zadań.
W niniejszej sprawie problem sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy fakt pełnienia funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego, przesądza o braku przyznania statusu osoby bezrobotnej. Dla rozstrzygnięcia tej kwestii należy wskazać, że z postanowień art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika warunek stanowiący istotny element definicji bezrobotnego, a mianowicie "gotowość do podjęcia pracy". Słusznie podkreśla organ w zaskarżonej decyzji, że warunek ten musi być spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z omawianego statusu. Chodzi tu przy tym o możliwość podjęcia nie jakiejkolwiek działalności zarobkowej lecz gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.
W powołanym wyroku NSA podkreślił, że ustawa nie wyjaśnia wprost pojęcia "gotowości do pracy". Kierując się zasadami wykładni językowej, celowościowej i systemowej, nie można takiego zapisu utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy. Niewątpliwie taka deklaracja także jest niezbędna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoba dążąca do uzyskania statusu bezrobotnego w chwili rejestracji musi wprost i w konkretnej formie uzewnętrznić wolę świadczenia pracy. Jednakże gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych, co należy rozumieć, jako rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy, ponieważ z tą kwestią wiąże się nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych.
W przypadku pełnienia funkcji członka zarządu spółki istotne znaczenie ma nie to, czy takie czynności są wykonywane odpłatnie, lecz to, że na każdej z osób pełniących omawianą funkcję ciążą określone zadania, które muszą one wykonywać, co do zasady osobiście. Zakres obowiązków i praw członków zarządu spółki wynika wprost z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (K.s.h.), zgodnie z którym "zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę". Przez prowadzenie spraw w doktrynie rozumie się proces polegający na wydawaniu decyzji, podejmowaniu uchwał, opinii, organizowaniu działalności przedsiębiorcy oraz - w pewnych sytuacjach - osobistej realizacji czynności wykonawczych w ten sposób, aby były one zgodne z przedmiotem działania danego podmiotu, w celu realizacji jego zadań i osiągnięcia jak najlepszych wyników gospodarczych (A. Kidyba, Prawo handlowe, s. 121). Z kolei reprezentacja spółki to sfera jej funkcjonowania na zewnątrz, relacji z osobami trzecimi (zob. A. Kidyba, Prawo handlowe, s. 129). Obejmuje ona przede wszystkim czynności prawne dokonywane przez spółkę w obrocie cywilnoprawnym. Do sfery tej należy również zaliczyć występowanie spółki jako osoby prawnej przed organami administracyjnymi i sądami (M. Dumkiewicz Małgorzata, Kodeks spółek handlowych. Komentarz do art. 201 K.s.h., LEX). Ponadto, ustawodawca nakłada na członka zarządu, przy wykonywaniu swych obowiązków, powinność dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru swej działalności (art. 293 § 2 K.s.h.; A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Wolters Kluwer 2010, A. Szajkowski, M. Tarska w: Kodeks spółek handlowych. Komentarz C.H. Beck 2014 t. II).
Uwagi te odnoszą się również do likwidatora spółki, jako że zgodnie z art. 275 § 1 K.s.h. do spółki w okresie likwidacji co do zasady stosuje się przepisy dotyczące organów spółki, praw i obowiązków wspólników.
W niniejszej sprawie wskazane wyżej uprawnienia i obowiązki dotyczą również skarżącej, jako że została ona wybrana likwidatorem oraz pełni funkcję prezesa, nie zrzekła się jej i nie została zawieszona w swoich prawach.
W orzecznictwie sadów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia (wyrok WSA w Gliwicach z 29.4. 2008 r., IV SA/Gl 907/07, Lex 501803, wyroki NSA z 25.5.2016 r., sygn. akt: I OSK 1982/14, Lex 2108316 i I OSK 1983/14, Lex 2108317).
Należy też podkreślić, że organy zatrudnienia nie są zobligowane do prowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia, na jakim etapie jest postępowanie likwidacyjne czy też jaka jest dyspozycyjność osoby ubiegającej się o przyznanie statusu bezrobotnego, bądź też przyczyn, dla których nie zrzekła się ona funkcji likwidatora czy prezesa Zarządu.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w całości pogląd zawarty m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28.06. 2011 r., I OSK 338/11; z dnia 9.11.2015 r., I OSK 619/15; z dnia 16.01.2018 r., I OSK 2666/17, z dnia 14.05.2019 r., I OSK 4159/18 oraz z dnia 17.11.2021 r., I OSK 1078/21, że gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych, istniejących po stronie zainteresowanego. Nie można bowiem oczekiwać od organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, że będą one badać zakres dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej.
Z tego też względu nie mogły odnieść zamierzonego rezultatu podnoszone w skardze okoliczności czasowego zawieszenia działalności spółek czy równoczesnego z pełnieniem funkcji w spółkach prowadzenia działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu słuszny jest zatem pogląd organu, że skarżąca w okresie objętym kontrolowanymi decyzjami nie spełniała warunku gotowości do podjęcia zatrudnienia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, a tym samym nie spełniała przesłanki osoby bezrobotnej.
W konsekwencji Sąd oddalił skargę, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI