II SA/Rz 394/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-03-09
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na użytkowaniegarażwada postępowaniastrona postępowaniaosoba zmarłanieważność decyzjiKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiPrawo budowlane

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie garażu, ponieważ postępowanie administracyjne toczyło się z udziałem osoby zmarłej.

Skarżący zaskarżyli decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora o pozwoleniu na użytkowanie garażu. Sąd administracyjny stwierdził jednak nieważność obu decyzji, ponieważ postępowanie administracyjne toczyło się z udziałem osoby zmarłej przed jego wszczęciem, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła skargi R. B. i A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora o pozwoleniu na użytkowanie garażu. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Podstawą stwierdzenia nieważności było ustalenie, że postępowanie administracyjne przed organami obu instancji toczyło się z udziałem osoby zmarłej (P. M.), która zmarła przed wszczęciem postępowania. Sąd uznał, że skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) i skutkuje nieważnością decyzji, niezależnie od późniejszego doręczenia jej następcom prawnym. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie administracyjne prowadzone z udziałem osoby zmarłej przed wszczęciem tego postępowania jest obarczone wadą skutkującą nieważność decyzji.

Uzasadnienie

Skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej, która nie mogła być stroną postępowania, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Ustalenie następców prawnych po wydaniu decyzji nie sanuje tej wady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 1 i 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 29

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 30 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 119 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 40 i 42

Ustawa z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane

Prawo Budowlane art. 103

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane

k.p.a. art. 7, 8 i 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt.2 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 42 § ust. 3

Ustawa z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska § z dnia 13 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki

P.p.s.a. art. 200 i art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie administracyjne toczyło się z udziałem osoby zmarłej przed wszczęciem postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje nieważnością decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzje wydane w sprawie skierowane zostały do osoby nieżyjącej, a w myśl art. 29 i 30 § 1 k.p,a. osoba taka nie może uzyskać statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Wzmiankowanego uchybienia nie sanuje fakt, iż organ II instancji już po wydaniu decyzji, w której jako strona figuruje osoba nieżyjąca, ustalił jej następców prawnych i dokonał jej prawidłowego doręczenia. Całe postępowanie administracyjne począwszy od jego zainicjowania wnioskiem aż do wydania decyzji przez organ II instancji toczyło się "z udziałem" osoby zmarłej jeszcze przed jego wszczęciem.

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność decyzji administracyjnych w przypadku prowadzenia postępowania z udziałem osoby zmarłej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało wszczęte lub toczyło się z udziałem osoby, która zmarła przed jego wszczęciem lub w jego trakcie, a organ nie ustalił prawidłowo stron postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje fundamentalny błąd proceduralny, który może prowadzić do unieważnienia decyzji administracyjnych, nawet po latach. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Decyzja administracyjna wydana po śmierci strony jest nieważna – kluczowa lekcja z orzecznictwa WSA.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 394/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie W składzie następującym: Przewodniczacy: sędzia WSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. i A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 roku, znak [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 roku znak [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. B. i A. J. kwotę 740 złotych (siedemset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2005 roku znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił A. Z. J. oraz R. B. pozwolenia na użytkowanie stałe garażu dwustanowiskowego położonego w D. przy ulicy G. [...], na działce nr ewid. 1214.
Tłumacząc motywy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wniosek A. J. oraz R. B. zaopatrzony był we wszystkie wymagane prawem dokumenty, a będący przedmiotem postępowania garaż dwustanowiskowy zgodny jest z MPO Gminy Miasta [...] obowiązującym w okresie realizacji obiektu oraz z warunkami techniczno-budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 13 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 z późn. zmianami). Oceniając materiał zgromadzony w sprawie przez pryzmat przepisu art. 42 ust. 3 ustawy Prawo Budowlane z dnia 24 października 1974 roku ( Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z dnia 14.11.2000r.- tekst jednolity ) organ stwierdził, iż spełniony jest również warunek zdatności wykonanego obiektu do użytkowania.
W dniu 22 czerwca 2004 roku odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł J. K. Zarzucał, iż garaż w swej obecnej lokalizacji uniemożliwia mu dogodny dojazd do działek oznaczonych nr. ewidencyjnymi 1314 i 1315. Zgodnie z twierdzeniami odwołującego dojazd taki został mii zagwarantowany w umowie kupna-sprzedaży działek. Urządzenie dojazdu przy obecnym położeniu garażu wiązałoby się zaś z koniecznością dodatkowego zbrojenia terenu. Wskazując na powyższe okoliczności oraz fakt, iż o budowie garażu nie został poinformowany przez żadne władze budowlane wnosił o usunięcie garażu i doprowadzenie dojazdu do stanu zgodnego z prawem.
Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku, znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż jak wynika z akt sprawy decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] sierpnia 1973 roku, znak [...] udzielono pozwolenia na budowę garażu na samochody osobowe na nieruchomości stanowiącej własność M. B. oraz A. B., położonej w D. przy ulicy G. [...], z użytkowaniem na okres 3 lat. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 1977 roku, znak: [...] Naczelnik Miasta postanowił przedłużyć okres użytkowania garażu do dnia 30 grudnia 1980 roku.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż zastosowanie przez organ I instancji procedury legalizacyjnej było prawnie niedopuszczalne. Wydanie decyzji w sytuacji gdy sprawa została już rozstrzygnięta wcześniejszą decyzją ostateczną stanowi rażące naruszenie prawa.
W dniu 25 marca 2005 roku - mieszcząc się w ustawowym terminie – R. B.oraz A. J. zaskarżyli decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 roku.
Zaskarżonej decyzji zarzucali:
- rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności obrazę przepisów art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks Postępowania Administracyjnego ( Dz. U. 2000r., nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami, dalej jako k.p.a.) przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej i braku uzasadnienia prawnego rozstrzygnięcia,
- rażące naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów art. 40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane ( Dz. U. 2003, Nr 207, poz. 2016 z późn. zmianami), które miało wpływ na wynik sprawy,
- niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności brak rozwinięcia zagadnienia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną - naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a.,
- niekonsekwentne stosowanie przepisów postępowania, a w szczególności art. 156 § 1 pkt.2 i 3 k.p.a..
Opierając się na wskazanych zarzutach skarżący wnosili o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania według norm przypisanych, w tym o kosztach zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wymienione.
Stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071), powoływanej dalej jako k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mając na względzie ów przepis jak również art. 10 i 61 § 1 i 4 k.p.a. organy I oraz II instancji orzeczenia swoje adresowały do wnioskujących – A. J. i R. B. - oraz do władających nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania. Wśród tych osób znajdował się również P. M. W konsekwencji uznania go za stronę postępowania kierowano do niego całość korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzje I i II instancyjne.
Dopiero przy próbie doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2005 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzyskał informację, iż będący stroną postępowania P. M. nie żyje. Ustalając krąg spadkobierców w/w organ doręczył im swoją decyzję uzasadniając, iż jako następcy prawni zmarłego uzyskali status strony postępowania.
W toku postępowania sądowego Sąd ustalił, iż P. M. zmarł w 2003 roku. Okoliczność ta znalazła potwierdzenie w nadesłanym przez Urząd Stanu Cywilnego w D. skróconym odpisie aktu zgonu P. M., z którego wynika, iż datą jego śmierci był dzień 30 czerwca 2003 roku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne przed organami I i II instancji obarczone jest wadą przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. skutkującą nieważnością decyzji. Decyzje wydane w sprawie skierowane zostały do osoby nieżyjącej, a w myśl art. 29 i 30 § 1 k.p,a. osoba taka nie może uzyskać statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Tym samym organ rozstrzygnął o sytuacji prawnej podmiotu, który w świetle norm prawa materialnego nie miał ani interesu prawnego, ani obowiązku w przedmiotowej sprawie administracyjnej. Wzmiankowanego uchybienia nie sanuje fakt, iż organ II instancji już po wydaniu decyzji, w której jako strona figuruje osoba nieżyjąca, ustalił jej następców prawnych i dokonał jej prawidłowego doręczenia. Całe postępowanie administracyjne począwszy od jego zainicjowania wnioskiem aż do wydania decyzji przez organ II instancji toczyło się "z udziałem" osoby zmarłej jeszcze przed jego wszczęciem. Brak jest jakichkolwiek przesłanek normatywnych pozwalających na konwalidację tego uchybienia wyłącznie poprzez przesłanie decyzji organu II instancji jej następcom prawnym. W reasumpcji należy więc ponownie stwierdzić, iż decyzje I i II instancyjne zostały skierowane do osoby nieżyjącej, która nie mogła być stroną postępowania.
Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą nieważności stanowiło podstawę do skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym art. 119 pkt 1 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a..
Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd stwierdził nieważność; zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 roku znak [...], w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji powoduje, że zbędnym jest odnoszenie się do treści i zarzutów skargi.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.. Stosownie do treści wymienionych przepisów Sąd zasądził od organu na rzecz skarżących uiszczony w sprawie wpis oraz koszty zastępstwa procesowego ustalone w oparciu o treść § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawię opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2002r, Nr 163, poz. 1349).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI