II SA/RZ 382/06

II SA/Rz 382/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2007-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Ewa Wojtyna
Maria Zarębska-Kobak /przewodniczący/
Stanisław Śliwa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 1 marca 2007 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2005 r. nr[...] w przedmiocie choroby zawodowej -skargę oddala-
Uzasadnienie
do wyroku z dnia 1 marca 2007 r.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r., Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA oraz § ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. T. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].02.2004 r., Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - boreliozy z poz. 10 wykazu chorób zawodowych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu aktu podano, że organ I instancji stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - boreliozy u Z. T. W dochodzeniu epidemiologicznym wykazano, że zainteresowany pracował w Nadleśnictwie [...] w okresie 1.11.1972 r. do 30.06.1984 r. Zajmował on stanowiska podleśniczego, a następnie leśniczego. Jego praca polegała na sporządzaniu szacunków brakarskich, organizowaniu cięć drzew, dokonywaniu klasyfikacji i odbioru drewna, organizowaniu zrywki, nadzorowaniu drewna ściętego itp. Podczas wykonywania tych czynności na powierzchni leśnej przebywał około 3/4 zmiany roboczej, niezależnie od pory roku i warunków pogodowych. Był narażony na ukąszenia owadów, między innymi kleszczy.
Jako pierwszy orzeczenie lekarskie, na którym oparto decyzję wydał Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. stwierdzając brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - boreliozy. Uzasadniono to tym, iż wyniki przeprowadzonych badań nie wskazują na istnienie serologicznych cech zakażenia krętkami borelii, jak również podkreślono długoletni brak kontaktu z terenami leśnymi (od 1984 r.). Od tego orzeczenia Z. T. wniósł odwołanie i został skierowany na ponowne badanie do Szpitala Uniwersyteckiego w K. Oddział Kliniczny Kliniki Chorób Zakaźnych. Tam również wydano orzeczenie lekarskie nr [...] (z dnia 17.12.2003 r.) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - boreliozy. Zwrócono uwagę na sprzeczności wyników badań serologicznych wykonywanych przez dwa niezależne laboratoria (wyniki dodatnie, na przemian z ujemnymi), które wykonywane były celem uzyskania odpowiedzi, czy doszło do zakażenia i czy proces ten jest w fazie czynnej, czy jedynie świadczy o kontakcie z patogenem chorobo-twórczym. Analizując badania nie potwierdzono czynnego zakażenia (IgM ujemne), jak również nie znaleziono cech klinicznych zakażenia, ani jego ewentualnych następstw. Biorąc pod uwagę dodatkowo odległy okres ostatniego narażenia zawodowego nie rozpoznano choroby zawodowej. W związku z tym PPIS wydał decyzję o której mowa na wstępie.
Od tej decyzji Z. T. odwołał się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.
Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej przesądzające znaczenie ma dowód z opinii biegłych - lekarzy z zakresu medycyny pracy. W przedmiotowej sprawie byli to lekarze
z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. i z Kliniki Chorób Zakaźnych Szpitala Uniwersyteckiego w K. Niezbędne jest również, spełnienie warunków: choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, ocena stanowiska pracy potwierdza istnienie narażenia w miejscu pracy na czynniki szkodliwe oraz zespół objawów rozpoznanej choroby odpowiada skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego.
W sprawie placówki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych stwierdziły, iż narażenie na zarażenie krętkiem boreliozy istniało, ale w latach 1972-1984, a więc 19 lat temu. W dalszym okresie aktywności zawodowej brak było kontaktu z terenami leśnymi. Ponadto wyniki przeprowadzonych badań nie wskazują na istnienie serologicznych i klinicznych cech zakażenia krętkami Borelli. Brak zatem podstaw do uznania istniejącego u zainteresowanego schorzenia za chorobę związaną z narażeniem zawodowym .
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył Z. T. nie wskazując kierunku jej weryfikacji.
W uzasadnieniu skargi podał, że do dnia 30.06.1984 r. pracował w Nadleśnictwie [...] na stanowisku leśniczego. Na wskutek fałszywych posądzeń został bezprawnie zwolniony. Czyni starania o rehabilitację własnej osoby i przywrócenie należnych mu praw pracownika Nadleśnictwa [...] i leśniczego w tym Nadleśnictwie. Z winy Sądu
i Prokuratury do dnia dzisiejszego sprawa ta nie została jeszcze wyjaśniona i pozytywnie zakończona. Mimo, że nie świadczy pracy to zgodnie z prawem nadal jest pracownikiem Nadleśnictwa [...] i leśniczym Leśnictwa [...].
Istnienie choroby - boreliozy, zostało wielokrotnie potwierdzone badaniami wykonanymi w W. i D. a wieloletnie leczenie w tym kilkakrotne szpitalne na Oddziale Chorób Zakaźnych w Szpitalu w D. przyniosło wymierne i pozytywne skutki, lecz nie wyeliminowało całkowicie jej istnienia. Leczenie trwa nadal.
Skarżący domaga się uznania tej choroby za zawodową, gdyż zaliczenie ciągłości pracy w Nadleśnictwie [...] na stanowisku leśniczego przez Sąd jest tylko kwestią najbliższego czasu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w określonych wyżej granicach Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku Z. T. o odroczenia terminu rozprawy, jako nieuzasadnionego. Przyczyną takiego stanowiska był fakt, że złożone przez niego pismo z wnioskiem o odroczenie nie było podpisane, ponadto prawdziwość twierdzeń odnośnie konieczności pobytu akuratnie w tym dniu u lekarza nie została w żaden sposób przez skarżącego potwierdzona stosownym zaświadczeniem,
a wreszcie przepis art. 107 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że nieobecność strony na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.
Postępowanie w sprawie wszczęte zostało wnioskiem z dnia 16.09.2002 r., tak więc w sprawie - z uwagi na brzmienie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) - zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia RM z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) zwanego dalej rozporządzeniem.
Choroby zawodowe rozpoznają jednostki organizacyjne służby zdrowia, przy czym orzeczenie rozpoznające chorobę zawodową lub wykluczające schorzenie, ewentualnie jego zawodową etiologię wydają one na podstawie dokumentacji dotyczącej zagrożeń zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej leczenia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej.
Decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej lub o odmowie jej stwierdzenia wydaje właściwy inspektor sanitarny między innymi na podstawie orzeczenia lekarskiego w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej.
Inspektor sanitarny podejmujący decyzję w sprawie choroby zawodowej jest przy tym związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie w tym znaczeniu, że nie ma on prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia, jednak dokonane rozpoznanie choroby nie wyłącza uprawnień organów sanitarnych do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, określonych w § 1 ust. 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia.
Obowiązek oceny orzeczenia lekarskiego wynika dla inspektora sanitarnego z przepisu art. 7 KPA ustanawiającego zasadę dążenia do prawdy obiektywnej oraz art. 77 § 1 KPA, który stanowiąc gwarancję realizacji tej zasady obciąża organ administracyjny obowiązkiem zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Stosowanie tych przepisów oraz innych przepisów KPA jest konsekwencją faktu, że jest to postępowanie administracyjne podległe regulacjom rozporządzenia, co oznacza, że jeśli rozporządzenie nie zawiera odmiennych regulacji zastosowanie mają przepisy kodeksu.
Zgodnie z § 1 wskazanego rozporządzenia za chorobę zawodową uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Wskazane określenie choroby zawodowej powoduje, że do stwierdzenia, że u wnioskodawcy wystąpiła choroba zawodowa - borelioza koniecznym jest ustalenie, że :
* stwierdzona choroba znajduje się w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia,
* w środowisku pracy wykonywanej przez skarżącego występował czynnik szkodliwy dla zdrowia, który mógł spowodować daną chorobę zawodową
* zachodzi wysoce prawdopodobny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy występowaniem czynnika szkodliwego w środowisku pracy, a powstaniem choroby.
O ile nie budzą wątpliwości fakty, że borelioza jest chorobą określoną w pkt 11 wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia oraz że w środowisku pracy wykonywanej przez skarżącego występował czynnik szkodliwy dla zdrowia, który mógł spowodować tę chorobę zawodową, o tyle przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, by Z. T. rzeczywiście na tę chorobę cierpiał.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy przyjmując, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, by skarżący chorował na boreliozę nie przekroczyły zastrzeżonej dla nich zasady swobodnej oceny dowodów, poczynione ustalenia i wywiedzione z nich wniosku są logiczne i spójne.
Przede wszystkim wskazać należy, iż zebrany materiał dowodowy nie potwierdza u skarżącego boreliozy. Nie wskazuje na to głównie dokumentacja medyczna zebrana w sprawie. W orzeczeniu lekarskim z dnia 20.01.2003 r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. stwierdzono, że wynika badań nie wskazują na istnienie serologicznych cech zakażenia krętkami borelii i brak związku czasowego z pracą wykonywaną w terenach leśnych, bowiem od dnia ustania narażenia zawodowego (1984 r.) do dnia złożenia wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej (2002 r.) minął okres 18 lat. Podobne stanowisko zaprezentował w orzeczeniu lekarskim z dnia 17.12.2003 r. Szpital Uniwersytecki w K. Oddział Kliniczny Kliniki chorób zakaźnych, który wskazał brak cech klinicznych zakażenia Borrelia b., sprzecznymi wynikami badań serologicznych oraz odległym okresem od daty ostatniego narażenia zawodowego.
W takiej sytuacji stwierdzić należy, iż nie ma żadnych dowodów, które pozwoliłyby na zakwestionowanie ustaleń zawartych w orzeczeniach lekarskich i opartych na nich ocenach materiału dowodowego organów obu instancji. Sąd mógłby tę ocenę podważyć wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów postępowania przy przeprowadzaniu postępowania dowodowego lub gdyby ocena ta była dowolna, to jest sprzeczna z logiką, wiedzą i zasadami doświadczenia życiowego. Takiego zarzutu ocenie przeprowadzonej przez organ II instancji uczynić nie można.
Reasumując stwierdzić należy, iż mimo potwierdzonego narażenia zawodowego nie ma przesłanek do przyjęcia że Z. T. cierpi na boreliozę z uwagi na brak cech klinicznych zakażenia krętkami borelii.
Niezależnie od powyższych argumentów należy wskazać, że kwestia bezskuteczności wypowiedzenia umowy o pracę lub też przywrócenia do pracy skarżącego w Nadleśnictwie [...]nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w której istotnym jest fakt rzeczywistego narażenia na występowanie szkodliwego czynnika w postaci ukąszeń kleszczy. Skoro zatem Z. T. od 1984 r. nie wykonuje faktycznie czynności pracowniczych na terenach leśnych, to kwestia orzeczenia sądu powszechnego w sprawie jego formalnego zatrudnienia w Nadleśnictwie [...] nie może mieć żadnego wpływu na orzeczenie
w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe argumenty Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga Z. T. nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.